Een boek verlengen bij de bibliotheek | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je voudrais renouveler un livre que j'ai emprunté.

   Ik wil graag een boek dat ik heb geleend verlengen.

   Je voudrais

   ik zou graag willen

   renouveler

   verlengen

   livre

   boek

   j'ai

   ik heb

   emprunté

   geleend

   Uitgebreide uitleg

   Je voudrais betekent hier “ik zou graag willen”. voudrais is de conditionnel présent van vouloir (“willen”): je veux is directer (“ik wil”), terwijl je voudrais een beleefde wens uitdrukt. Voorbeeld: Je voudrais un café. — “Ik zou graag een koffie willen.” renouveler betekent hier “verlengen”, namelijk de uitleentermijn opnieuw geldig maken. Het is een infinitief na voudrais: Je voudrais renouveler... — “Ik zou ... willen verlengen.” Hetzelfde werkwoord verschijnt ook in de contextzin bij Vous pouvez le renouveler (“U kunt het verlengen”). livre betekent “boek”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier un livre, met het mannelijke onbepaalde lidwoord un. Voorbeeld: un livre intéressant — “een interessant boek.” j'ai betekent hier “ik heb”. Dit is je vóór een klinker, geschreven als j', plus de eerste persoon enkelvoud van avoir: j'ai. In que j'ai emprunté helpt j'ai samen met het voltooid deelwoord emprunté om een handeling in het verleden uit te drukken. emprunté betekent hier “geleend”. Het is het voltooid deelwoord van emprunter (“lenen”), gebruikt met avoir: j'ai emprunté — “ik heb geleend”. Het gaat hier om een boek dat de spreker eerder heeft geleend; emprunté is niet het werkwoord “verlengen”. Voorbeeld: J'ai emprunté ce livre. — “Ik heb dit boek geleend.” Samen vormt un livre que j'ai emprunté de woordgroep “een boek dat ik heb geleend”. Que leidt de bijzin in; daarin is j' de handelende persoon en ai emprunté de verleden handeling. De volledige zin Je voudrais renouveler un livre que j'ai emprunté. betekent daarom: “Ik zou graag een boek dat ik heb geleend willen verlengen.”

2. Vous pouvez le renouveler depuis votre compte en ligne.

   U kunt het via uw onlineaccount verlengen.

   Vous pouvez

   u kunt

   le

   het

   renouveler

   verlengen

   compte

   account

   en ligne

   online

   Uitgebreide uitleg

   Vous pouvez betekent hier “u kunt”. pouvez is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) bij vous. vous kan zowel één formeel aangesproken persoon als meerdere personen aanduiden; de vorm pouvez blijft in beide gevallen hetzelfde. Na pouvoir volgt een infinitief: Vous pouvez venir betekent bijvoorbeeld “U kunt komen”. le is hier het directe voornaamwoord “het”. Het staat vóór de infinitief renouveler. De voorafgaande context ondersteunt als referent het geleende boek, maar in de huidige zin wordt dat object alleen met le aangeduid. renouveler is de infinitief “verlengen” of “vernieuwen”. Na pouvoir blijft het werkwoord in de infinitief: Je peux renouveler betekent “Ik kan verlengen” en Vous pouvez renouveler betekent “U kunt verlengen”. In deze zin is de handeling mogelijk die door renouveler wordt genoemd. compte betekent hier “account”. Het is een zelfstandig naamwoord. In votre compte betekent votre “uw”; votre wordt gebruikt vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord, ongeacht het grammaticale geslacht daarvan. Vergelijk mon compte (“mijn account”) met votre compte (“uw account”). en ligne betekent “online”. In compte en ligne beschrijft deze woordgroep het account als een onlineaccount. Het is geen extra werkwoordelijke handeling. depuis votre compte en ligne geeft aan vanuit welk account of via welk account de handeling gebeurt: “via uw onlineaccount”. Samen vormen de delen Vous pouvez, le, renouveler en depuis votre compte en ligne de betekenis: “U kunt het via uw onlineaccount verlengen.” Het herbruikbare patroon Vous pouvez le + infinitief betekent “U kunt het + handeling”, bijvoorbeeld Vous pouvez le consulter — “U kunt het raadplegen”.

3. Je n'arrive pas à me connecter à mon compte aujourd'hui.

   Ik kan vandaag niet in mijn account komen.

   Je n'arrive pas à

   ik krijg het niet voor elkaar om

   me connecter

   inloggen

   compte

   account

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Je n'arrive pas à betekent hier dat de spreker iets niet voor elkaar krijgt. De constructie is arriver à + infinitief: J'arrive à comprendre. — Ik krijg het voor elkaar om het te begrijpen. In de ontkenning omringen ne ... pas het vervoegde werkwoord: Je n'arrive pas à comprendre. — Ik krijg het niet voor elkaar om het te begrijpen. Arrive is de tegenwoordige tijd van arriver bij je; in de gesproken taal valt ne vaak weg, maar hier staat het volledig. Me connecter betekent hier inloggen. Het is de infinitief van se connecter, een pronominaal werkwoord; me past bij de persoon je. Vergelijk: Je me connecte. — Ik log in. Na à blijft het werkwoord in de infinitief staan, dus à me connecter, niet een vervoegde vorm. Compte betekent hier account. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor mon in mon compte, mijn account. Het bezittelijk woord stemt hier af op het grammaticale geslacht en getal van compte, niet op het geslacht van de bezitter. Un compte betekent een account; het onbepaalde lidwoord drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. Aujourd'hui is het bijwoord voor vandaag. Het bepaalt wanneer de situatie geldt en staat hier aan het einde van de zin. Een bruikbaar voorbeeld is Je travaille aujourd'hui. — Ik werk vandaag. Samen betekent Je n'arrive pas à me connecter à mon compte aujourd'hui.: Ik kan vandaag niet in mijn account komen. Je is de spreker, n'arrive pas à geeft het niet lukken aan, me connecter à mon compte benoemt het inloggen op mijn account, en aujourd'hui legt vast dat dit vandaag geldt.

4. Nous pouvons vous aider à l'accueil.

   We kunnen u aan de balie helpen.

   Nous pouvons

   we kunnen

   vous

   u

   aider

   helpen

   accueil

   balie

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons betekent hier “wij kunnen”. pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij nous; het drukt hier mogelijkheid of bereidheid uit. Na pouvoir volgt een infinitief: Nous pouvons aider = “Wij kunnen helpen”. Vergelijk: Nous pouvons attendre. = “Wij kunnen wachten.” vous is hier het lijdend voorwerp van aider: de hulp is gericht aan de aangesproken persoon of personen. In het Nederlands past de vaste vertaling “u” bij deze context. Als onderwerp heeft vous bovendien de betekenis “u” of “jullie”, maar dat is niet zijn rol in deze zin. aider is de infinitief “helpen”. Het blijft na pouvons in de infinitief en wordt dus niet vervoegd als een tweede persoonsvorm. De constructie pouvoir + infinitief is herbruikbaar, bijvoorbeeld: Vous pouvez entrer. = “U kunt binnenkomen.” accueil is hier het zelfstandig naamwoord voor de ontvangst- of balieplaats. In de volledige woordgroep staat het na à l': à l'accueil betekent “aan/bij de balie” of “bij de receptie”. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker; de apostrof hoort bij de Franse schrijfwijze van die woordgroep. Het zelfstandig naamwoord is accueil, niet l'accueil als afzonderlijk lemma. Samen vormen de delen Nous pouvons + vous aider + à l'accueil de betekenis: “We kunnen u aan de balie helpen.” De zin zegt dat de spreker en anderen hulp kunnen bieden aan de aangesproken persoon of personen, en lokaliseert die hulp bij de balie.

5. Est-ce que j'ai besoin de ma carte de bibliothèque ?

   Heb ik mijn bibliotheekkaart nodig?

   Est-ce que

   een vraag inleiden

   j'ai besoin de

   nodig hebben

   ma

   mijn

   carte

   kaart

   bibliothèque

   bibliotheek

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que leidt in het Frans een gewone vraag in. De woordvolgorde blijft hier die van een mededelende zin; de vraag wordt dus niet gevormd door de onderwerp- en werkwoordvolgorde om te keren. Bijvoorbeeld: Est-ce que vous avez votre carte ? — “Hebt u uw kaart?” j'ai besoin de betekent hier “ik heb nodig”. j'ai is de samentrekking van je + ai, de eerste persoon enkelvoud van avoir (“hebben”). avoir besoin de is een vaste constructie: letterlijk “behoefte hebben aan”, maar natuurlijk vertaald als “nodig hebben”. Het voorzetsel de hoort bij deze constructie. Bijvoorbeeld: J'ai besoin d'aide. — “Ik heb hulp nodig.” Voor een klinker wordt de vaak d'. ma is het bezittelijk woord voor “mijn” bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het stemt hier af op carte, niet op de persoon die bezit. Bij een mannelijk enkelvoud staat doorgaans mon, en bij meervoud mes: mon livre — “mijn boek”; mes cartes — “mijn kaarten”. carte betekent hier “kaart”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; dat is ook zichtbaar in ma carte. In deze context gaat het om de kaart die in de vaste vertaling als de bibliotheekkaart wordt bedoeld. Bijvoorbeeld: J'ai ma carte. — “Ik heb mijn kaart.” bibliothèque betekent “bibliotheek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In carte de bibliothèque verbindt de dit woord met carte: het geeft aan om welk soort kaart of welke instelling de kaart betrekking heeft. De volledige groep betekent dus “bibliotheekkaart”. Bijvoorbeeld: La bibliothèque est ouverte. — “De bibliotheek is open.” Samen vormen de delen: Est-ce que + j'ai besoin de + ma carte de bibliothèque → “Heb ik mijn bibliotheekkaart nodig?” Het is een vraag naar de noodzaak van de kaart; ma maakt duidelijk dat het om de kaart van de spreker gaat, en de bibliothèque specificeert het type kaart.

6. Apportez votre carte, et nous pourrons retrouver votre dossier.

   Neem uw kaart mee, zodat we uw gegevens kunnen vinden.

   Apportez

   neem mee / breng mee

   votre

   uw

   carte

   kaart

   nous pourrons

   wij zullen kunnen

   retrouver

   terugvinden

   dossier

   dossier / gegevens

   Uitgebreide uitleg

   Apportez is de gebiedende wijs van apporter (“brengen/meenemen”) voor vous. De vorm spreekt dus één of meer aangesproken personen aan; in deze zin is de opdracht om de kaart mee te nemen. Vergelijk: Apportez le livre. — “Breng het boek mee.” votre is een bezittelijk bepalend woord voor “uw/jouw”, bij één zelfstandig naamwoord. Het drukt bezit of verbondenheid uit, maar op zichzelf geen aantal uit. In votre carte bepaalt het samen met carte de volledige naamwoordgroep. Een meervoudig zelfstandig naamwoord krijgt hier de andere vorm vos, bijvoorbeeld vos cartes — “uw/jouw kaarten”. carte betekent hier “kaart”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; dat zie je bijvoorbeeld aan combinaties als une carte en la carte. In deze zin staat geen los lidwoord, omdat het door het bezittelijke votre wordt bepaald. In de voorafgaande context gaat het om een bibliotheekkaart, maar de vaste zin zelf noemt alleen carte. nous pourrons bestaat uit het onderwerp nous (“wij”) en de toekomende vorm pourrons van pouvoir (“kunnen”). pourrons betekent hier “zullen kunnen” en verwijst naar een mogelijkheid die later beschikbaar zal zijn. De vorm hoort bij nous; andere vormen zijn bijvoorbeeld je pourrai (“ik zal kunnen”) en ils pourront (“zij zullen kunnen”). retrouver is de infinitief van retrouver, hier “terugvinden” of “vinden”. Na pourrons staat de infinitief: nous pourrons retrouver = “wij zullen kunnen terugvinden/vinden”. Het voorvoegsel re- geeft niet in elke context letterlijk een afzonderlijke herhaling aan; de vertaling van deze zin maakt duidelijk dat het gaat om het vinden van uw gegevens/dossier. dossier betekent “dossier” en kan, afhankelijk van de context, ook naar iemands administratieve gegevens of bestand verwijzen. Hier ondersteunt de vaste vertaling de betekenis “uw gegevens”. Het woord is mannelijk: un dossier, le dossier. De zin bouwt op als Apportez votre carte (“Neem uw kaart mee”) + et (“en”) + nous pourrons retrouver votre dossier (“wij zullen uw gegevens kunnen vinden”). Samen betekent hij: “Neem uw kaart mee, zodat we uw gegevens kunnen vinden.” De gebiedende wijs geeft de opdracht; de tweede helft beschrijft het gevolg of doel dat daarna mogelijk wordt.

7. Est-ce que je peux ensuite renouveler le livre aujourd'hui ?

   Kan ik het boek daarna vandaag nog verlengen?

   Est-ce que

   maakt een vraagzin

   je peux

   ik kan

   ensuite

   daarna

   renouveler

   verlengen

   le livre

   het boek

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een gewone Franse ja/nee-vraag. Het maakt van de daaropvolgende mededeling een vraag, zonder de woordvolgorde van een mededelende zin om te keren. Bijvoorbeeld: Est-ce que vous venez ? — “Komt u?” je peux is de vorm van pouvoir (“kunnen”) in de tegenwoordige tijd voor je: je peux. In deze zin drukt het uit dat de spreker vraagt of iets mogelijk of toegestaan is. Na pouvoir volgt een infinitief: je peux renouveler — “ik kan verlengen”. De vorm peux hoort bij je; bij vous staat bijvoorbeeld vous pouvez. ensuite betekent hier “daarna” en plaatst het verlengen na een eerder bedoelde stap of gebeurtenis. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. renouveler is de infinitief met de betekenis “verlengen” in deze context: de looptijd of geldigheid van iets opnieuw laten gelden. Het is een regelmatig werkwoord op -er; vergelijk de vorm je renouvelle in de tegenwoordige tijd, met een dubbele l in deze vervoegde vorm. In het vaste fragment blijft het werkwoord infinitief omdat het na peux staat. Bijvoorbeeld: Je peux renouveler mon abonnement. — “Ik kan mijn abonnement verlengen.” le livre betekent “het boek”. livre is hier een zelfstandig naamwoord; het lidwoord le markeert de bepaalde, mannelijke enkelvoudsvorm. In een andere betekenis kan livre ook “pond” betekenen, maar de vaste vertaling en deze context geven hier de betekenis “boek” aan. Bijvoorbeeld: Je lis le livre. — “Ik lees het boek.” aujourd'hui betekent “vandaag”. De apostrof hoort bij de vaste schrijfwijze van dit bijwoord. In combinatie met ensuite geeft het aan dat de gevraagde verlenging op de bedoelde dag “vandaag” plaatsvindt: ensuite ... aujourd'hui. Samen vormt de zin de vraag Est-ce que je peux ensuite renouveler le livre aujourd'hui ?: “Kan ik het boek daarna vandaag nog verlengen?” De vraagstructuur Est-ce que wordt gevolgd door het onderwerp je, de vervoegde mogelijkheidvorm peux, en daarna de infinitief renouveler met zijn object le livre; ensuite en aujourd'hui bepalen de tijdsrelatie en het tijdstip. Deze formulering is een neutrale, gangbare manier om in het Frans te vragen of een handeling mogelijk is.

8. Vous pouvez le faire, sauf si quelqu'un d'autre l'a demandé.

   U kunt dat doen, tenzij iemand anders het heeft aangevraagd.

   Vous pouvez

   u kunt

   le

   dat

   faire

   doen

   sauf si

   tenzij

   quelqu'un

   iemand

   d'autre

   anders

   l'

   het

   demandé

   aangevraagd

   Uitgebreide uitleg

   Vous pouvez betekent hier “u kunt”. pouvoir is het werkwoord voor “kunnen”: vous pouvez is de vorm voor vous in de tegenwoordige tijd. Bijvoorbeeld: Vous pouvez entrer. — “U kunt binnenkomen.” Het volgende werkwoord staat in de infinitief. le betekent hier “dat” en is een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp. Het is een voornaamwoord: het verwijst naar wat gedaan kan worden, zonder dat de bedoelde handeling in deze zin opnieuw wordt genoemd. In het Frans staat zo'n objectvoornaamwoord doorgaans vóór het vervoegde werkwoord of, zoals hier, vóór de infinitief die ermee verbonden is. faire betekent “doen” of “maken”. Dit is de infinitief; na pouvez blijft die vorm staan: Vous pouvez le faire — “U kunt dat doen.” sauf si leidt een voorwaarde met een uitzondering in: “tenzij”. Het geeft aan dat de voorafgaande mogelijkheid geldt, behalve wanneer de daaropvolgende voorwaarde waar is. Bijvoorbeeld: Je viens, sauf si je suis malade. — “Ik kom, tenzij ik ziek ben.” quelqu'un betekent “iemand”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een persoon. De apostrof is elisie: de slotklinker van quelque valt weg vóór un. Het wijst hier niet een bepaalde persoon bij naam aan. d'autre betekent hier “anders” in quelqu'un d'autre: samen betekent die uitdrukking “iemand anders”. autre is het bijvoeglijke woord voor “ander(e)”; na een onbepaald voornaamwoord staat de constructie quelqu'un d'autre. l' is een verkorte vorm van het objectvoornaamwoord le of la vóór een klinker. In deze zin betekent het, volgens de vertaling, “het”. De apostrof is een spellingseffect; l' is geen zelfstandig woord voor “het” in alle omstandigheden. demandé is het voltooid deelwoord van demander, “aanvragen” of “vragen”. In l'a demandé vormt het met a (een vorm van avoir) de voltooide tijd: “heeft aangevraagd”. Het voltooid deelwoord zelf is dus demandé; a draagt hier de persoon- en tijdsinformatie. Bijvoorbeeld: Elle a demandé le livre. — “Zij heeft het boek aangevraagd.” Samen vormen de delen Vous pouvez le faire — “U kunt dat doen” — en sauf si quelqu'un d'autre l'a demandé — “tenzij iemand anders het heeft aangevraagd”. De volledige zin betekent: “U kunt dat doen, tenzij iemand anders het heeft aangevraagd.”