Een verkeerde bestelling laten vervangen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Excusez-moi, je crois que j'ai reçu la mauvaise commande.

   Pardon, ik denk dat ik de verkeerde bestelling heb gekregen.

   Excusez-moi

   Pardon; neem me niet kwalijk

   crois

   denk; geloof

   reçu

   gekregen; ontvangen

   mauvaise

   verkeerde

   commande

   bestelling

   Uitgebreide uitleg

   Excusez-moi is een beleefde manier om iemands aandacht te vragen of je te verontschuldigen. In deze vaste uitdrukking is excusez de gebiedende wijs voor vous van excuser; moi betekent “mij”. De vorm past dus bij een beleefde aanspreking van één persoon of bij aanspreking van meerdere personen. je crois que betekent hier “ik denk dat”. crois komt van croire en is de vorm voor je; croire heeft bijvoorbeeld vous croyez. Na je crois que volgt de bewering die de spreker waarschijnlijk acht, zonder absolute zekerheid. j'ai reçu betekent “ik heb gekregen/ontvangen”. reçu is het voltooid deelwoord van recevoir, niet een vorm van croire. Samen met ai, de je-vorm van avoir, vormt het de passé composé: j'ai reçu. Voorbeeld: J'ai reçu votre message. — “Ik heb uw bericht ontvangen.” la mauvaise commande betekent “de verkeerde bestelling”. mauvaise is de vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord mauvais en past zich aan commande aan. Het basispaar is mauvais (mannelijk) en mauvaise (vrouwelijk), bijvoorbeeld: un mauvais numéro — “een verkeerd nummer” en une mauvaise adresse — “een verkeerd adres”. Hier staat mauvaise vóór het zelfstandig naamwoord en beschrijft het de bestelling als niet de bedoelde bestelling. commande is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “bestelling”. Het bepaalde lidwoord la verwijst naar een specifieke bestelling; het zegt op zichzelf niet hoeveel bestellingen er zijn. De delen worden samengevoegd als volgt: de spreker verontschuldigt zich of vraagt beleefd aandacht (Excusez-moi), zegt dat de spreker dit denkt (je crois que) en meldt dat de spreker de verkeerde bestelling heeft ontvangen (j'ai reçu la mauvaise commande). De volledige betekenis is: “Pardon, ik denk dat ik de verkeerde bestelling heb gekregen.”

2. Laissez-moi vérifier. Qu'avez-vous commandé ?

   Laat me dat even controleren. Wat had u besteld?

   Laissez-moi

   laat me ...

   vérifier

   controleren; nakijken

   Qu'avez-vous

   wat hebt u ...?

   commandé

   besteld

   Uitgebreide uitleg

   Laissez-moi is een vaste beleefde of meervoudige gebiedende constructie met de betekenis “laat mij …”. Laissez is de gebiedende vorm van laisser voor vous; moi is de beklemtoonde vorm van “ik” na deze constructie. Het onderwerp van de handeling daarna blijft de spreker: Laissez-moi entrer betekent bijvoorbeeld “Laat me binnenkomen.” vérifier is de infinitief van vérifier: “controleren” of “nakijken”. Na laisser kan zo’n infinitief aangeven welke handeling men toestaat: Laissez-moi vérifier betekent “Laat me controleren”. De infinitief verandert hier niet mee met de persoon. Qu'avez-vous begint een vraag met que (“wat”) en inversie: het werkwoord staat vóór het onderwerp vous. avez is de tegenwoordige vorm van avoir voor vous; in deze constructie is het het hulpwerkwoord van de voltooide tijd. Vous kan hier een beleefde aanspreekvorm voor één persoon zijn; de vorm is dezelfde als bij meerdere personen. commandé is het voltooid deelwoord van commander (“bestellen”). Samen met avez vormt het avez commandé, de passé composé. In deze vraag wordt gevraagd welke bestelling de aangesprokene heeft gedaan; in de vaste Nederlandse vertaling past daarbij “Wat had u besteld?” Het deelwoord op -é hoort bij dit werkwoord en is niet een vorm van avoir. Een vergelijkbaar voorbeeld is J'ai commandé une soupe. — “Ik had soep besteld.” Samen betekent Laissez-moi vérifier “Laat me dat even controleren”. Daarna vraagt Qu'avez-vous commandé ? wat de aangesprokene besteld heeft. De twee zinnen vormen dus een beleefde controle van de bestelling, gevolgd door een vraag naar de inhoud ervan.

3. J'ai commandé une soupe, mais il y a une salade sur ce plateau.

   Ik had soep besteld, maar op dit dienblad ligt een salade.

   J'ai

   ik heb

   commandé

   besteld

   soupe

   soep

   mais

   maar

   il y a

   er is / er ligt

   salade

   salade

   sur

   op / bovenop

   ce

   dit / deze

   plateau

   dienblad

   Uitgebreide uitleg

   J'ai is de samentrekking van je + ai: het onderwerp is “ik” en ai is de vorm van avoir bij je. Samen met het volgende voltooid deelwoord vormt dit de passé composé. Voorbeeld: J'ai choisi. = “Ik heb gekozen.” commandé is het voltooid deelwoord van commander (“bestellen”). In j'ai commandé staat het in de passé composé: avoir + voltooid deelwoord. De handeling wordt hier als afgerond voorgesteld. Voorbeeld: Nous avons commandé deux cafés. = “Wij hebben twee koffie besteld.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt deze vorm hier weergegeven als “had besteld”. soupe betekent hier “soep”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor une in plaats van het mannelijke un. Voorbeeld: La soupe est chaude. = “De soep is warm.” mais betekent “maar” en verbindt twee mededelingen met een tegenstelling of correctie. Voorbeeld: Je veux venir, mais je travaille. = “Ik wil komen, maar ik werk.” il y a is een vaste constructie om aanwezigheid of bestaan uit te drukken: letterlijk wordt niet woord voor woord “er ligt” gevormd, maar in deze context past de Nederlandse vertaling “er ligt een salade”. De constructie kan ook “er is” betekenen. Voorbeeld: Il y a un problème. = “Er is een probleem.” salade betekent “salade”. In deze constructie noemt het de aanwezige zaak; de constructie il y a is onpersoonlijk. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk, wat zichtbaar is aan une salade. Voorbeeld: Une salade est prête. = “Een salade is klaar.” sur betekent “op” of “bovenop” en geeft hier de plaatsrelatie aan tussen de salade en het dienblad. Voorbeeld: Le livre est sur la table. = “Het boek ligt op de tafel.” ce betekent hier “dit/deze” als aanwijzend bijvoeglijk woord. Het staat vóór plateau, dat mannelijk enkelvoud is en met een medeklinkerklank begint. Daarom is hier ce de passende vorm. Bij een mannelijk enkelvoudig woord vóór een klinkerklank wordt cet gebruikt, bijvoorbeeld cet hôtel = “dit hotel”; bij een vrouwelijk enkelvoudig woord staat bijvoorbeeld cette table = “deze tafel”. Volgens de vaste vertaling verwijst de hele combinatie hier naar het aangewezen dienblad. plateau betekent “dienblad”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom is de combinatie ce plateau grammaticaal passend. Voorbeeld: Le plateau est lourd. = “Het dienblad is zwaar.” Samen vormen de delen eerst J'ai commandé une soupe: “Ik heb soep besteld”; in de vaste vertaling is dat hier “Ik had soep besteld”. Daarna geeft mais de tegenstelling aan. il y a une salade sur ce plateau zegt dat er een salade op dit dienblad ligt. De volledige betekenis is dus: “Ik had soep besteld, maar op dit dienblad ligt een salade.”

4. Je peux remplacer ça tout de suite.

   Ik kan het meteen vervangen.

   Je peux

   ik kan

   remplacer

   vervangen

   ça

   dat / het

   tout de suite

   meteen

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier dat de spreker iets kan doen. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij je; pouvoir + infinitief drukt mogelijkheid of vermogen uit: Je peux venir = “Ik kan komen”. De vorm verandert met de persoon: je peux, tu peux, maar il/elle peut. remplacer betekent “vervangen”. Dit is een infinitief en staat na peux, omdat pouvoir met een infinitief wordt gecombineerd. Bijvoorbeeld: Je peux aider. = “Ik kan helpen.” ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “het” in deze context. Het verwijst hier naar wat vervangen moet worden; de Franse vorm zelf geeft geen grammaticaal geslacht of aantal van dat bedoelde ding aan. Een vergelijkbare zin is Je peux réparer ça. = “Ik kan dat repareren.” tout de suite betekent “meteen” of “direct”. Het is een vaste uitdrukking voor iets dat onmiddellijk gebeurt. Bijvoorbeeld: J'arrive tout de suite. = “Ik kom meteen.” Samen vormt Je peux remplacer ça tout de suite de structuur onderwerp + kunnen + infinitief + voorwerp + tijdsbepaling: “Ik kan dat meteen vervangen.” De spreker zegt dus dat hij of zij de vervanging onmiddellijk kan uitvoeren.

5. Est-ce que je dois attendre ici pendant que vous allez chercher ça ?

   Moet ik hier wachten terwijl u dat haalt?

   Est-ce que

   maakt van de zin een vraag

   je dois

   ik moet

   attendre

   wachten

   ici

   hier

   pendant que

   terwijl

   vous allez

   u gaat

   chercher

   halen

   ça

   dat

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que maakt van de mededelende zin een ja-neevraag. Het verandert de kernbetekenis niet: Je dois attendre ici wordt Est-ce que je dois attendre ici ? (“Moet ik hier wachten?”). In informele spreektaal bestaan ook andere vraagpatronen, maar deze vaste vorm is een zeer bruikbaar neutraal patroon. je dois komt van devoir (“moeten”). dois is de tegenwoordige tijd voor je; bij andere personen verandert de vorm, bijvoorbeeld vous devez (“u moet”). Hier drukt devoir verplichting of noodzaak uit, niet alleen een toekomstige gebeurtenis. attendre betekent hier “wachten”. Het is een infinitief na dois: je dois attendre = “ik moet wachten”. Een bruikbaar patroon is devoir + infinitief, bijvoorbeeld: Je dois partir. — “Ik moet vertrekken.” ici betekent “hier” en geeft de plaats van het wachten aan. Het staat in deze zin na attendre, maar kan in andere zinnen ook elders staan, afhankelijk van de formulering. pendant que betekent “terwijl” en verbindt twee gelijktijdige handelingen of situaties. Het deel erna vormt de situatie die tegelijk plaatsvindt. Voorbeeld: Je lis pendant que vous travaillez. — “Ik lees terwijl u werkt.” vous allez bestaat uit aller (“gaan”) in de vorm voor vous. Samen met een infinitief vormt aller + infinitief een nabije toekomstige handeling: vous allez chercher betekent letterlijk “u gaat halen” en hier “u gaat halen”. vous kan grammaticaal naar één beleefd aangesproken persoon of naar meerdere personen verwijzen; de vaste vertaling ondersteunt hier de aanspreekvorm “u”, maar specificeert geen meervoud. chercher betekent hier “halen”: iets gaan zoeken of ophalen. Het blijft een infinitief na allez. In vous allez chercher ça is allez het vervoegde werkwoord en chercher de daaropvolgende infinitief. ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “het”. In deze zin is het het voorwerp van chercher; het verwijst naar iets dat uit de situatie bekend is. De zin zelf benoemt niet wat dat precies is. Samen opgebouwd: Est-ce que markeert de vraag; je dois attendre ici betekent “ik moet hier wachten”; pendant que vous allez chercher ça betekent “terwijl u dat gaat halen”. De volledige betekenis is dus: “Moet ik hier wachten terwijl u dat haalt?”

6. Veuillez attendre près du comptoir.

   Wacht u alstublieft bij de balie.

   Veuillez

   gelieve

   attendre

   wachten

   près du

   vlak bij de

   comptoir

   balie

   Uitgebreide uitleg

   Veuillez is de beleefde gebiedende vorm van vouloir voor vous. In deze vaste uitdrukking betekent het niet letterlijk dat iemand iets “wil”, maar het formuleert een beleefd verzoek: “gelieve …”. Vergelijk: Veuillez entrer. — “Gelieve binnen te komen.” attendre is de infinitief van “wachten”. Na veuillez volgt de infinitief: Veuillez attendre = “Gelieve te wachten”. De infinitief blijft hier onveranderd; de persoon wordt al door veuillez uitgedrukt. Voor een gewoon bevel zonder deze beleefde formulering kan bijvoorbeeld Attendez ! staan — “Wacht!” près du betekent “vlak bij de”. Het is de combinatie près de (“vlak bij”) met het bepaalde lidwoord le: de + le wordt du. Het is dus een vaste voorzetselgroep die een plaats aanduidt. Voorbeeld: Le sac est près du mur. — “De tas staat vlak bij de muur.” comptoir is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “balie”. Het meervoud is comptoirs. Het lidwoord in du comptoir laat zien dat het om een bepaalde, als bekend opgevatte balie gaat; comptoir zelf draagt geen zichtbare geslachtsuitgang. Samen vormt Veuillez attendre près du comptoir een beleefd verzoek aan de aangesprokene om te wachten op de plaats vlak bij de balie: “Wacht u alstublieft bij de balie.”

7. Je vais là-bas maintenant.

   Ik ga nu daarheen.

   Je vais

   ik ga

   là-bas

   daarheen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier “ik ga”. vais is de tegenwoordige tijd van aller bij je: je vais. In deze zin drukt de tegenwoordige tijd een huidige of op handen zijnde verplaatsing uit. Vergelijk: Je vais au marché. = “Ik ga naar de markt.” Het onderwerp je is de spreker; vais stemt daarmee overeen. là-bas betekent “daarheen” en verwijst naar een plaats op enige afstand van de spreker. Het is een vaste plaatsaanduiding: Je vais là-bas. = “Ik ga daarheen.” Het geeft de richting of bestemming aan, niet de tijd. maintenant betekent “nu”. Het tijdwoord maakt duidelijk dat het gaan op dit moment gebeurt of nu gepland is. Vergelijk: Je pars maintenant. = “Ik vertrek nu.” Samen vormen de delen: Je vais + là-bas + maintenant → “Ik ga nu daarheen.” De zin zegt dat de spreker zich nu naar die eerder aangeduide of bekende plaats begeeft.

8. Votre soupe devrait être prête bientôt.

   Uw soep zou snel klaar moeten zijn.

   Votre

   uw

   soupe

   soep

   devrait être

   zou moeten zijn

   prête

   klaar

   bientôt

   binnenkort

   Uitgebreide uitleg

   Votre betekent hier “uw” en is de beleefde of meervoudige bezittelijke vorm bij soupe. Het verwijst dus naar de aangesprokene(n), niet naar een zelfstandig naamwoord dat erachter staat. Vergelijk in het enkelvoud bij een mannelijk zelfstandig naamwoord votre livre en bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord ook votre soupe: votre verandert in deze vorm niet met het grammaticale geslacht van het bezit. Soupe is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “soep”. Het meervoud is soupes. Het grammaticale geslacht is belangrijk voor woorden die ermee overeenkomen, zoals prête. Devrait être bestaat uit de voorwaardelijke vorm devrait van devoir (“moeten”) en het infinitief être (“zijn”). In deze zin drukt het uit dat iets volgens de verwachting klaar zou moeten zijn; het is dus geen stellige mededeling. De vorm devrait is derde persoon enkelvoud. Een bruikbaar patroon is [onderwerp] devrait être [bijvoeglijk naamwoord]: Le train devrait être à l’heure. — “De trein zou op tijd moeten zijn.” Prête betekent hier “klaar” en is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van prêt. De vorm stemt overeen met soupe, dat vrouwelijk enkelvoud is. Bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat prêt, bijvoorbeeld: Le repas est prêt. — “De maaltijd is klaar.” Bientôt betekent “binnenkort”. Het is een bijwoord van tijd en verandert niet voor persoon of getal. Het staat hier na de beschrijving van de toestand en geeft aan dat het verwachte klaar-zijn binnenkort wordt bereikt. Samen betekent Votre soupe devrait être prête bientôt.: “Uw soep zou binnenkort klaar moeten zijn.” Votre soupe is het onderwerp, devrait être prête zegt dat de soep naar verwachting klaar zal zijn, en bientôt bepaalt wanneer dat naar verwachting gebeurt.