Een wasmachine controleren | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Cette machine à laver ne démarre pas.

   Deze wasmachine start niet.

   Cette

   deze

   machine à laver

   wasmachine

   démarre

   start

   ne … pas

   niet

   Uitgebreide uitleg

   Cette betekent hier “deze” en is een aanwijzend woord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het stemt af op machine; het verwijst dus grammaticaal naar één machine. Vergelijk: ce livre = “dit boek” (mannelijk enkelvoud) en cette machine = “deze machine” (vrouwelijk enkelvoud). machine à laver is de vaste Franse benaming voor een wasmachine. machine is het zelfstandig naamwoord “machine”; à laver specificeert waarvoor de machine dient: wassen. Het patroon nom à + infinitif kan ook in andere benamingen voorkomen, bijvoorbeeld une machine à écrire = “een schrijfmachine”. démarre komt van het werkwoord démarrer, “starten” of “beginnen”. In deze zin is démarre de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: “start”. De vorm sluit aan bij het volledige onderwerp cette machine à laver, waarvan het kernwoord machine enkelvoud is. Voorbeeld: Le moteur démarre. = “De motor start.” ne ... pas vormt hier de gewone Franse ontkenning rond het vervoegde werkwoord: ne staat ervoor en pas erna. Samen betekent dit “niet”. In deze zin staat de volgorde dus ne démarre pas. Voorbeeld: La porte ne ferme pas. = “De deur sluit niet.” Samen betekent Cette machine à laver ne démarre pas.: “Deze wasmachine start niet.” De woordgroep cette machine à laver is het onderwerp; ne démarre pas maakt de handeling van starten negatief. De zin meldt daarmee dat deze wasmachine niet start.

2. Tu as vérifié la prise et le bouton de marche ?

   Heb je de stekker en de aan-knop gecontroleerd?

   Tu as

   heb je

   vérifié

   gecontroleerd

   la prise

   de stekker

   le bouton

   de knop

   de marche

   voor inschakelen

   Uitgebreide uitleg

   Tu as bestaat uit het onderwerp tu (“jij”) en de tegenwoordige vorm as van het hulpwerkwoord avoir (“hebben”). Samen met het voltooid deelwoord erna vormt dit in deze vraag de passé composé: een afgeronde controle in het verleden. Het patroon is Tu as + voltooid deelwoord ... ? — “Heb je ...?” Het onderwerp is hier enkelvoudig en informeel; bij vous zou je bijvoorbeeld Vous avez vérifié ... ? zeggen. vérifié is het voltooid deelwoord van vérifier, “controleren”. De stam blijft in dit deelwoord herkenbaar: vérifier → vérifié. Met avoir geeft het de afgeronde handeling “gecontroleerd” aan. Voorbeeld: J’ai vérifié le câble. — “Ik heb de kabel gecontroleerd.” la prise betekent hier “de stekker”, meer bepaald het onderdeel dat gecontroleerd wordt in verband met de machine. Het zelfstandig naamwoord prise is vrouwelijk, vandaar la. Het kan in andere contexten ook naar een stopcontact of een aansluiting verwijzen; de vaste vertaling en de context maken hier “de stekker” de bedoelde betekenis. le bouton betekent “de knop”. bouton is een mannelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor le. Voorbeeld: Le bouton est rouge. — “De knop is rood.” de marche vormt samen met le bouton de vaste uitdrukking le bouton de marche: “de aan-knop” of “de knop voor het inschakelen”. de verbindt de knop met zijn functie; het betekent hier niet dat er een afzonderlijke handeling “gaan” wordt beschreven. In dezelfde constructie kan bijvoorbeeld le bouton d’arrêt “de stopknop” betekenen. De apostrof in d’arrêt ontstaat omdat de voor een klinker wordt verkort; in de bron staat vóór marche de vorm de. De vraag bouwt dus op als Tu as vérifié [la prise] et [le bouton de marche] ?: “Heb je de stekker en de aan-knop gecontroleerd?” et verbindt de twee gecontroleerde onderdelen. De passé composé maakt van vérifier één afgeronde controlehandeling die op beide onderdelen betrekking heeft.

3. La prise est branchée, mais rien ne se passe.

   De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.

   prise

   stekker

   est branchée

   is aangesloten

   rien

   niets

   se passe

   gebeurt

   Uitgebreide uitleg

   prise betekent hier, volgens de vaste vertaling, “stekker”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: une prise, la prise. In andere contexten kan prise ook een stopcontact betekenen; de vertaling bepaalt hier de bedoelde lezing. Voorbeeld: La prise est cassée. — “De stekker is kapot.” est branchée betekent hier “is aangesloten”. branchée is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het voltooid deelwoord branché, bij het werkwoord brancher (“aansluiten”). De vorm past bij het vrouwelijke enkelvoud la prise; bij een mannelijk enkelvoud krijg je bijvoorbeeld Le câble est branché. — “De kabel is aangesloten.” rien betekent “niets”. In een Franse ontkenning staat het vaak samen met ne: rien ne.... Het is dan het onderwerp of voorwerp dat “niets” aanduidt, afhankelijk van de constructie. Voorbeeld: Rien ne bouge. — “Niets beweegt.” se passe komt van se passer, “gebeuren”. In rien ne se passe staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, omdat rien grammaticaal enkelvoud is. se passer is hier een wederkerige vorm die in deze betekenis onderdeel is van het werkwoord “gebeuren”; het betekent hier niet dat iemand iets aan zichzelf doet. Voorbeeld: Quelque chose se passe. — “Er gebeurt iets.” De twee hoofdgedachten worden verbonden door mais, “maar”. Eerst zegt La prise est branchée: de stekker is aangesloten. Daarna volgt rien ne se passe: er gebeurt niets. Samen betekent de zin dus: “De stekker zit erin, maar er gebeurt niets.”

4. La porte n'est peut-être pas bien fermée.

   Misschien zit de deur niet goed dicht.

   porte

   deur

   n'est … pas

   is niet

   peut-être

   misschien

   bien

   goed

   fermée

   dicht; gesloten

   Uitgebreide uitleg

   porte betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord en is vrouwelijk: daarom staat ervoor la en krijgt het volgende deel de vrouwelijke vorm. Voorbeeld: La porte est ouverte. — “De deur is open.” n'est ... pas vormt de Franse ontkenning rond est. n'est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”); de basisvorm is être. pas maakt de mededeling ontkennend. Omdat peut-être tussen beide delen staat, blijft de volledige vorm hier n'est peut-être pas. peut-être betekent “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het verandert de ontkenning niet: de betekenis is “misschien niet”, niet een stellige bewering dat de deur zeker niet dicht is. bien is hier een bijwoord bij fermée: het geeft aan dat de deur correct of goed gesloten is. Het betekent in deze combinatie dus niet simpelweg “wel” of “erg”. Voorbeeld: La fenêtre est bien fermée. — “Het raam is goed dicht.” fermée betekent hier “dicht” of “gesloten”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het voltooid deelwoord fermé, afkomstig van het werkwoord fermer (“sluiten”). De vorm stemt af op het vrouwelijke enkelvoudige porte; bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld fermé. Samen is La porte n'est peut-être pas bien fermée opgebouwd als: “De deur” + “is misschien niet” + “goed gesloten”. De volledige betekenis is: “Misschien zit de deur niet goed dicht.”

5. La notice dit que la porte doit faire un clic avant que la machine démarre.

   In de handleiding staat dat de deur moet klikken voordat de machine start.

   La notice

   de handleiding

   dit

   zegt

   la porte

   de deur

   doit

   moet

   faire

   maken

   un clic

   een klik

   avant que

   voordat

   la machine

   de machine

   démarre

   start

   Uitgebreide uitleg

   La notice betekent hier “de handleiding”. notice is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Het meervoud is les notices. dit komt van dire, “zeggen”. De vorm dit is hier de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: “zegt”. Bijvoorbeeld: Le guide dit la même chose. — “De gids zegt hetzelfde.” la porte betekent “de deur”. porte is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, maar het lidwoord geeft hier vooral de bepaalde referentie aan: het gaat om de deur die in deze situatie bedoeld is. Het meervoud is les portes. doit komt van devoir, “moeten”. doit is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. devoir kan ook een verplichting in een andere tijd uitdrukken, bijvoorbeeld La porte devra être fermée. — “De deur zal dicht moeten zijn.” faire staat na doit als infinitief: devoir + infinitif drukt uit wat iemand of iets moet doen. In faire un clic betekent faire niet simpelweg “maken”, maar “veroorzaken of voortbrengen”. De hele combinatie betekent dus dat de deur een klik moet voortbrengen. un clic betekent “een klik”. clic is een mannelijk zelfstandig naamwoord, vandaar un. Het onbepaalde lidwoord geeft hier een niet nader bepaalde klik aan; het is op zichzelf geen expliciete telmededeling over het aantal handelingen. Bijvoorbeeld: J’entends un clic. — “Ik hoor een klik.” avant que betekent “voordat” en leidt een bijzin in. Na deze uitdrukking staat in het Frans doorgaans de subjonctif, omdat de gebeurtenis in die bijzin nog niet heeft plaatsgevonden op het bedoelde moment. la machine betekent “de machine”. machine is vrouwelijk, zodat het bepaalde lidwoord la wordt gebruikt. Het meervoud is les machines. démarre komt van démarrer, “starten” of “beginnen”. Hier is het de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige subjonctif na avant que; de vorm ziet er hetzelfde uit als de tegenwoordige indicatief van deze persoon. Het onderwerp is la machine, niet la porte. Samen betekent La notice dit que ... “De handleiding zegt dat ...”. Binnen die mededeling geeft la porte doit faire un clic de vereiste handeling of het vereiste geluid aan: de deur moet klikken. avant que la machine démarre bepaalt de volgorde: de klik moet plaatsvinden voordat de machine start. De volledige betekenis is daarom: “In de handleiding staat dat de deur moet klikken voordat de machine start.”

6. Pousse encore une fois la porte, puis appuie sur démarrer.

   Duw de deur nog een keer dicht en druk dan op start.

   Pousse

   duw

   encore une fois

   nog een keer

   la porte

   de deur

   puis

   daarna

   appuie

   druk

   démarrer

   starten

   Uitgebreide uitleg

   Pousse is hier de gebiedende wijs van pousser voor één aangesproken persoon: “duw”. De vorm geeft een opdracht; het onderwerp tu staat er niet bij. Vergelijk: Pousser = duwen, Pousse ! = Duw! Voorbeeld: Pousse la porte. = Duw de deur. encore une fois betekent “nog een keer”. Deze vaste woordgroep geeft aan dat de handeling opnieuw moet gebeuren. Encore kan ook “nog” betekenen, maar in deze combinatie maakt une fois expliciet dat het om een extra keer gaat. la porte betekent “de deur”. Porte is het vrouwelijke zelfstandig naamwoord; la is hier het bepaalde lidwoord dat daarbij hoort. Leer het als basisvorm: une porte = een deur, la porte = de deur. Het lidwoord drukt op zichzelf geen aantal uit. puis verbindt twee handelingen in tijdsvolgorde en betekent “daarna” of “vervolgens”. Het geeft aan dat de tweede opdracht na de eerste komt. appuie is opnieuw een gebiedende wijs voor één aangesproken persoon, nu van appuyer = drukken. De spelling met -uie hoort bij deze vorm; het is niet dezelfde vorm als het zelfstandig naamwoord appui (“steun” of “druk”, in andere contexten). Voorbeeld: Appuie sur le bouton. = Druk op de knop. démarrer is de infinitief van démarrer = starten. Na sur verwijst het hier naar de knop of opdracht met het label “start”; daarom betekent appuie sur démarrer samen “druk op start”. De infinitief is in dit gebruik geen extra persoon of tijd. Samen bestaat de zin uit twee gebiedende opdrachten: Pousse encore une fois la porte = “Duw de deur nog een keer [dicht]” en puis appuie sur démarrer = “druk daarna op start”. De context ondersteunt dat het opnieuw aanduwen bedoeld is om de deur goed te laten sluiten en klikken, maar dicht staat niet letterlijk in het Franse doelwoordelijke materiaal; het komt uit de vaste Nederlandse vertaling en de context. De hele betekenis is dus: “Duw de deur nog een keer dicht en druk daarna op start.”

7. La porte a fait un clic, et maintenant la machine fonctionne.

   De deur klikte, en nu werkt de machine.

   porte

   deur

   a fait

   maakte

   clic

   klik

   maintenant

   nu

   machine

   machine

   fonctionne

   werkt

   Uitgebreide uitleg

   porte betekent hier ‘deur’. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord la ervoor is vrouwelijk enkelvoud. Meervoud: les portes. Voorbeeld: La porte est ouverte. — De deur is open. a fait is de vorm van faire (‘doen/maken’) in de passé composé: a is de tegenwoordige vorm van avoir als hulpwerkwoord en fait is het voltooid deelwoord van faire. In deze zin verwijst die combinatie, samen met het volgende deel, naar een afgeronde gebeurtenis in het verleden. Voorbeeld: Il a fait un bruit. — Hij maakte een geluid. De betekenis ‘een klik maken’ ontstaat hier niet door a fait alleen, maar door de combinatie met un clic. clic is een zelfstandig naamwoord voor een korte klik. Het kan ook in combinaties voorkomen, zoals un clic de souris — een muisklik. In un clic is un een onbepaald lidwoord; het legt hier niet zelfstandig een numerieke telling uit, maar introduceert het genoemde geluid als een afzonderlijk verschijnsel. maintenant betekent ‘nu’ en plaatst de beschreven toestand in het heden. Voorbeeld: Maintenant, tout fonctionne. — Nu werkt alles. machine betekent ‘machine’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Meervoud: les machines. Voorbeeld: La machine est prête. — De machine is klaar. fonctionne is de tegenwoordige tijd van fonctionner (‘werken/functioneren’), bij een derde persoon enkelvoud. De uitgang in deze vorm past bij het onderwerp la machine; de werkwoordsvorm zelf geeft geen geslacht aan. Voorbeeld: La machine fonctionne bien. — De machine werkt goed. Het tegenovergestelde kan bijvoorbeeld ne fonctionne pas zijn: ‘werkt niet’. Samen vormen La porte a fait un clic en maintenant la machine fonctionne de betekenis: de deur maakte een klik, en nu werkt de machine. De eerste gebeurtenis staat in de voltooide verleden tijd; maintenant leidt daarna de huidige toestand in. De volledige Nederlandse betekenis is dus: ‘De deur klikte, en nu werkt de machine.’

8. Parfois, de simples vérifications règlent le problème.

   Soms lossen simpele controles het probleem op.

   Parfois

   soms

   simples

   eenvoudige, simpele

   vérifications

   controles

   règlent

   lossen op

   problème

   probleem

   Uitgebreide uitleg

   Parfois betekent hier dat de handeling af en toe gebeurt: niet altijd, maar soms. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Parfois, je travaille le soir. — Soms werk ik 's avonds. simples beschrijft vérifications. De vorm is meervoud en past zich aan het meervoudige zelfstandig naamwoord aan. De basisvorm is simple; bijvoorbeeld une vérification simple tegenover des vérifications simples. In de simples vérifications staat de vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord met een ervoor geplaatst bijvoeglijk naamwoord; dit is de gebruikelijke vorm in plaats van des in zo'n constructie. vérifications betekent controles of verificaties. De enkelvoudsvorm is vérification, het meervoud ontstaat hier met -s. In deze zin gaat het om controles die het probleem oplossen; de zin specificeert niet welk soort controles het zijn. règlent is de tegenwoordige tijd van régler in de derde persoon meervoud: ils/elles règlent. Hier betekent het ‘lossen ... op’ of ‘regelen’, met vérifications als onderwerp. De uitgang -ent wordt bij deze werkwoordsvorm normaal niet uitgesproken. Voorbeeld: Ces mesures règlent le problème. — Deze maatregelen lossen het probleem op. problème betekent probleem. De vorm is enkelvoud. In de volledige zin staat het bepaalde lidwoord le, waardoor naar een als bepaald voorgesteld probleem wordt verwezen. Het meervoud is problèmes. Samen vormen de delen de betekenis: Parfois geeft de frequentie aan; de simples vérifications is het onderwerp; règlent is de handeling; en le problème is wat daardoor wordt opgelost. De volledige zin betekent dus: ‘Soms lossen simpele controles het probleem op.’