Het weer controleren voor vertrek | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Tu peux vérifier l'application météo avant de partir ?

   Kun je de weerapp controleren voordat we vertrekken?

   Tu peux

   kun je

   vérifier

   controleren

   l'application

   de app

   météo

   weer

   avant de

   voordat

   partir

   vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux betekent hier “kun je”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij tu; pouvoir + een infinitief drukt uit dat iemand iets kan of mogelijk iets doet. Bijvoorbeeld: Tu peux attendre ? — “Kun je wachten?” vérifier is een infinitief en betekent hier “controleren”. Na peux staat deze vorm omdat pouvoir met een infinitief wordt gecombineerd. De infinitief is ook de vorm die je in een woordenboek vindt; vervoegde vormen zijn bijvoorbeeld je vérifie en tu vérifies. l'application betekent “de app” of “de toepassing”. application is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. l' is de bepaalde enkelvoudige vorm van la vóór een woord dat met een klinkerklank begint; zo wordt een opeenvolging als la application vermeden. Het zelfstandig naamwoord blijft daarbij application. météo geeft aan dat de toepassing over het weer gaat: samen betekent l'application météo “de weerapp”. In deze combinatie staat météo als bepaling bij het zelfstandig naamwoord; het is niet nodig om het als een apart werkwoord te behandelen. avant de betekent “voordat” wanneer er daarna een infinitief komt. Het is een vaste bruikbare structuur: avant de + infinitief. Bijvoorbeeld: Avant de sortir, ferme la porte. — “Doe de deur dicht voordat je naar buiten gaat.” partir betekent “vertrekken” of “weggaan” en is hier een infinitief na avant de. De infinitief benoemt de handeling zonder in deze vorm persoon of getal te markeren. De Nederlandse vertaling maakt de bedoelde groep expliciet met “we”; in het Frans staat bij partir geen afzonderlijk uitgesproken onderwerp in deze woordgroep. Samen vormen de delen de vraag: Tu peux vérifier = “Kun je controleren”, l'application météo = “de weerapp”, en avant de partir = “voordat we vertrekken”. De volledige bedoelde betekenis is dus: “Kun je de weerapp controleren voordat we vertrekken?”

2. Elle indique qu'il y a un risque de pluie.

   Er staat dat er kans op regen is.

   Elle

   zij; het (voor een vrouwelijk woord)

   indique

   geeft aan

   qu'il y a

   dat er is

   risque

   risico; kans

   pluie

   regen

   Uitgebreide uitleg

   Elle is hier een vrouwelijk, enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord: “zij” of, wanneer het naar een vrouwelijk zelfstandig naamwoord verwijst, “het” in een Nederlandse vertaling. De vorm zelf identificeert de referent niet; de zin zegt alleen dat die vrouwelijke enkelvoudige referent iets aangeeft. Het onderwerp staat vóór indique. indique komt van indiquer, “aangeven” of “vermelden”. Hier is het de tegenwoordige tijd in de derde persoon enkelvoud: elle indique. De uitgang van deze vorm moet niet los worden opgevat als een unieke markering van alle tegenwoordige-tijdsvormen; de volledige werkwoordsvorm en het onderwerp bepalen de analyse. Vergelijk j'indique — “ik geef aan” — en ils indiquent — “zij geven aan”. Voorbeeld: Le panneau indique la sortie. — “Het bord geeft de uitgang aan.” qu'il y a leidt de meegedeelde inhoud in. il y a is een vaste constructie met de betekenis “er is” of “er zijn”; in deze zin betekent zij “dat er ... is”. Het il in deze constructie is onpersoonlijk en verwijst niet naar een genoemde man. que wordt vóór il verkort tot qu'. Voorbeeld: Je vois qu'il y a un problème. — “Ik zie dat er een probleem is.” risque is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “risico”. In un risque de pluie gaat het natuurlijk om “kans op regen”. un maakt van risque een niet nader bepaald zelfstandig naamwoord; het drukt hier niet op zichzelf een expliciet aantal uit. De bruikbare constructie is un risque de + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld un risque de retard — “kans op vertraging”. pluie betekent “regen” en is een zelfstandig naamwoord. In risque de pluie noemt de pluie het verschijnsel waarop de kans betrekking heeft. Na de staat hier geen afzonderlijk lidwoord vóór pluie, wat in deze combinatie de gewone vorm is. Voorbeeld: Il y a un risque de neige. — “Er is kans op sneeuw.” Samen geeft Elle indique aan wie of wat de informatie verstrekt, qu'il y a opent de inhoud van die mededeling, en un risque de pluie benoemt die inhoud als kans op regen. De volledige betekenis is: “Zij/het geeft aan dat er kans op regen is.” Dat komt overeen met de vaste Nederlandse vertaling: “Er staat dat er kans op regen is.”

3. Le ciel a déjà l'air nuageux.

   De lucht ziet er nu al bewolkt uit.

   ciel

   lucht

   a déjà l'air

   ziet er al uit

   nuageux

   bewolkt

   Uitgebreide uitleg

   ciel betekent hier “lucht” in de betekenis van de hemel of het zichtbare weer aan de hemel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: le ciel. Voor een concreet hemelbeeld kun je bijvoorbeeld zeggen: Le ciel est clair. — “De lucht is helder.” a déjà l'air bevat de vaste uitdrukking avoir l’air de + zelfstandig naamwoord of avoir l’air + bijvoeglijk naamwoord: iets of iemand “lijkt” of “ziet eruit”. a is de tegenwoordige tijd van avoir bij de derde persoon enkelvoud; de infinitief is avoir. déjà betekent “al” en geeft aan dat dit op het bedoelde moment al zo is. In deze zin hoort déjà bij de hele uitdrukking: de lucht ziet er nu al zo uit. nuageux is een bijvoeglijk naamwoord dat “bewolkt” betekent. De vorm stemt hier overeen met ciel, dat mannelijk enkelvoud is. De vrouwelijke vorm is nuageuse, bijvoorbeeld in La journée est nuageuse. — “De dag is bewolkt.” Het bijvoeglijk naamwoord staat in deze zin na de uitdrukking avoir l’air. Samen vormen de delen Le ciel + a déjà l’air + nuageux: “De lucht ziet er nu al bewolkt uit.” De zin beschrijft hoe de lucht er op dit moment uitziet; avoir l’air presenteert dat als een waarneembare indruk, en déjà benadrukt dat dit al het geval is.

4. La température va aussi baisser ce soir.

   De temperatuur zal vanavond ook dalen.

   température

   temperatuur

   va

   zal

   aussi

   ook

   baisser

   dalen

   ce soir

   vanavond

   Uitgebreide uitleg

   température betekent hier “temperatuur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la température en in het meervoud les températures. Het bijbehorende lidwoord la staat in de vaste zin buiten het geselecteerde fragment. Voorbeeld: La température monte. — “De temperatuur stijgt.” va is de derde persoon enkelvoud van aller in de tegenwoordige tijd. Hier vormt het samen met het daaropvolgende infinitief baisser de futur proche: va baisser = “zal dalen” of letterlijk “gaat dalen”. In deze constructie verwijst va dus niet naar een verplaatsing. De keuze voor va past bij het onderwerp La température, dat enkelvoud is. Voorbeeld: Le ciel va changer. — “De lucht gaat veranderen.” aussi betekent hier “ook”. Het voegt deze voorspelling toe aan de eerder genoemde weersomstandigheden; het verandert niet wie of wat daalt. Voorbeeld: Il va aussi pleuvoir. — “Het gaat ook regenen.” baisser is de infinitief “dalen” of “lager worden”. Na va blijft het werkwoord in de infinitief; de persoonsinformatie zit in va. De tegenhanger in betekenis kan, afhankelijk van de context, monter (“stijgen”) zijn. Voorbeeld: La température va baisser demain. — “De temperatuur gaat morgen dalen.” ce soir is de tijdsbepaling “vanavond”: ce betekent hier “deze” en soir betekent “avond”. Samen verwijst de uitdrukking naar de avond van de betreffende dag. Voorbeeld: Je travaille ce soir. — “Ik werk vanavond.” Samen bestaat de zin uit La température (“de temperatuur”), va baisser (de futur proche: “zal dalen”), aussi (“ook”) en ce soir (“vanavond”). De volledige betekenis is daarom: “De temperatuur zal vanavond ook dalen.”

5. Est-ce que je dois prendre une veste légère ?

   Zal ik een lichte jas meenemen?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder

   je dois

   ik moet

   prendre

   meenemen

   veste

   jas

   légère

   licht

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een gewone Franse vraag. Het markeert dat de zin een vraag is, zonder de woordvolgorde van een mededelende zin te veranderen. Voorbeeld: Est-ce que tu viens ? = Kom je? je dois bestaat uit het persoonlijk voornaamwoord je en de tegenwoordige tijd van devoir (‘moeten’). dois is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud: je dois. In deze vraag drukt de combinatie uit dat de spreker wil weten of het meenemen nodig of verstandig is. Voorbeeld: Je dois partir. = Ik moet vertrekken. prendre is de infinitief van het werkwoord. Na devoir staat de infinitief: je dois prendre = ik moet meenemen. Prendre kan afhankelijk van de context onder andere ‘nemen’ of ‘meenemen’ betekenen; in deze zin past ‘meenemen’ bij de vaste vertaling. Voorbeeld: Je dois prendre mon sac. = Ik moet mijn tas meenemen. veste is een zelfstandig naamwoord en betekent ‘jas’. Het is vrouwelijk: une veste. Het onbepaalde lidwoord une markeert hier de vorm van het vrouwelijke enkelvoud; het zegt op zichzelf niet hoeveel jassen er zijn. légère is een bijvoeglijk naamwoord bij veste en betekent hier ‘licht’ in de betekenis van niet zwaar. De vorm is vrouwelijk enkelvoud en stemt daarom overeen met het vrouwelijke enkelvoudige veste. De basisvorm is léger (mannelijk enkelvoud); légère is de vrouwelijke vorm. Voorbeeld: un sac léger = een lichte tas, maar une veste légère = een lichte jas. Samen vormen de delen de vraag Est-ce que je dois prendre une veste légère ?: ‘Zal ik een lichte jas meenemen?’ De vraagmarkeerder maakt er een vraag van; je dois prendre geeft aan dat de spreker vraagt of hij of zij dat moet doen, en une veste légère benoemt wat meegenomen zou worden.

6. Une veste légère et un petit parapluie aideraient.

   Een lichte jas en een kleine paraplu zouden helpen.

   veste

   jas

   légère

   licht

   petit

   klein

   parapluie

   paraplu

   aideraient

   zouden helpen

   Uitgebreide uitleg

   veste betekent hier “jas”. Het is een zelfstandig naamwoord; het nuttige basiswoord is veste, met het grammaticale geslacht vrouwelijk. Dat zie je ook aan het bijvoeglijk naamwoord légère. Voorbeeld: une veste — “een jas”. légère betekent hier “licht” en beschrijft veste. De vorm is vrouwelijk enkelvoud: de basisvorm is léger en de vrouwelijke vorm is légère. Voorbeeld: une veste légère — “een lichte jas”. petit betekent “klein” en beschrijft parapluie. Deze vorm is mannelijk enkelvoud, passend bij het mannelijke zelfstandig naamwoord parapluie. De vrouwelijke vorm is petite: une petite valise — “een kleine koffer”. parapluie betekent “paraplu”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, wat in deze zin zichtbaar is aan un en petit: un petit parapluie — “een kleine paraplu”. Het onbepaalde lidwoord un geeft hier niet op zichzelf een exact aantal aan; het introduceert een niet nader bepaalde paraplu. aideraient betekent hier “zouden helpen”. Het komt van aider (“helpen”) en is de conditionnel présent, derde persoon meervoud. De uitgang -aient laat zien dat het onderwerp meervoud is. Hier bestaat dat onderwerp uit twee enkelvoudige naamwoordgroepen die met et (“en”) verbonden zijn: une veste légère en un petit parapluie. Voorbeeld: Ils aideraient. — “Ze zouden helpen.” De eerste naamwoordgroep is une veste légère: “een lichte jas”. Daarna verbindt et die groep met un petit parapluie: “een kleine paraplu”. Samen vormen ze het meervoudige onderwerp. aideraient staat daarna en betekent dat deze twee dingen zouden helpen. De volledige zin betekent dus: “Een lichte jas en een kleine paraplu zouden helpen.”

7. Alors, je peux mettre les deux dans mon sac.

   Dan kan ik ze allebei in mijn tas doen.

   Alors

   dan

   je peux

   ik kan

   mettre

   doen; plaatsen

   les deux

   allebei

   dans

   in

   sac

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” als overgang naar een gevolg of volgende stap. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; hier past de gevolgbetekenis bij de Nederlandse vertaling. je peux komt van pouvoir (“kunnen”). peux is de vorm voor je in de tegenwoordige tijd: je peux = “ik kan”. Het werkwoord dat daarna volgt, staat in de infinitief: je peux mettre = “ik kan doen/plaatsen”. Voorbeeld: Je peux venir. = “Ik kan komen.” mettre betekent hier iets ergens in doen of plaatsen. Dezelfde infinitief staat na andere werkwoorden die een mogelijkheid of plan uitdrukken, bijvoorbeeld Je veux mettre le livre dans le sac. = “Ik wil het boek in de tas doen.” De concrete betekenis wordt hier bepaald door de combinatie met les deux en dans mon sac. les deux betekent “allebei” of “de twee”. les verwijst naar meervoudige bepaalde zaken en deux geeft het aantal twee aan. In deze context verwijst de combinatie, volgens de vaste vertaling en het voorafgaande gesprek, naar de lichte jas en de kleine paraplu. Het is een vaste manier om naar precies twee al genoemde zaken te verwijzen: Je prends les deux. = “Ik neem ze allebei.” dans betekent “in” en geeft hier de plaats aan waar iets terechtkomt. Het staat in het patroon mettre quelque chose dans ... (“iets in ... doen/plaatsen”). mon in mon sac betekent “mijn” en hoort bij de spreker; sac is het zelfstandig naamwoord “tas”. sac betekent “tas”. Het is een mannelijk Frans zelfstandig naamwoord, daarom staat hier mon sac en niet ma sac: mon is de bezittelijke vorm bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Le livre est dans mon sac. = “Het boek zit in mijn tas.” Samen vormt de zin: Alors (“dan”) + je peux mettre (“kan ik doen/plaatsen”) + les deux (“ze allebei”) + dans mon sac (“in mijn tas”). De volledige betekenis is: “Dan kan ik ze allebei in mijn tas doen.”

8. Ça devrait suffire pour la pluie et la soirée plus fraîche.

   Dat zou genoeg moeten zijn voor de regen en de koelere avond.

   Ça

   dat

   devrait

   zou moeten

   suffire

   volstaan

   pour

   voor

   pluie

   regen

   soirée

   avond

   plus fraîche

   koeler

   Uitgebreide uitleg

   Ça betekent hier “dat” en is een zelfstandig aanwijzend voornaamwoord: het verwijst naar iets dat in de situatie al duidelijk is, zonder dat de zin zelf precies benoemt waarnaar. Het is geen vorm die hier met een genoemd zelfstandig naamwoord overeenkomt. Vergelijk als bruikbaar patroon: Ça suffit. — “Dat is genoeg.” Devrait is een vorm van devoir (“moeten”). De uitgang en de vorm devrait horen bij de derde persoon enkelvoud; de conditionnel geeft hier geen harde toekomstige zekerheid, maar een verwachting of voorzichtige inschatting: “zou moeten”. De basisreeks is devoir — “moeten”, il/elle doit — “hij/zij moet”, il/elle devrait — “hij/zij zou moeten”. Na devoir staat het volgende werkwoord in de infinitief, zoals in Ça devrait marcher. — “Dat zou moeten werken.” Suffire is de infinitief (“genoeg zijn”, “volstaan”). In deze zin vormt hij samen met devrait de constructie devrait suffire: “zou genoeg moeten zijn”. De infinitief draagt hier niet zelf de persoon of tijd; die informatie zit in devrait. Voorbeeld: Un peu d’eau devrait suffire. — “Een beetje water zou genoeg moeten zijn.” Pour betekent hier “voor” en introduceert waarvoor iets voldoende is. Het kan ook in andere contexten onder meer een doel aangeven, maar in deze zin verbindt het de geschiktheid van “dat” met de genoemde omstandigheden. La pluie betekent “de regen”. Pluie is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord la laat dat grammaticale geslacht in het enkelvoud zien. Een nuttig contrast is la pluie — “de regen” tegenover le vent — “de wind”; het lidwoord moet bij het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord passen. La soirée betekent “de avond”, in de zin van de avondperiode of avondlijke gelegenheid. Ook soirée is vrouwelijk enkelvoud, daarom staat ervoor la. Het verschilt in gebruik van le soir, dat vaak naar de avond als tijdstip of moment verwijst. Voorbeeld: La soirée commence à huit heures. — “De avond begint om acht uur.” Plus fraîche betekent “koeler”. Plus vormt de vergrotende trap; fraîche is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord frais (“koel” of “fris”). De uitgang in fraîche past bij het vrouwelijke enkelvoudige woord soirée; de vergelijking zelf wordt door plus uitgedrukt. De keten is frais — “koel”, plus frais — “koeler” bij een mannelijk woord, en plus fraîche — “koeler” bij een vrouwelijk woord. Voorbeeld: Cette chambre est plus fraîche. — “Deze kamer is koeler.” Samen betekent Ça devrait suffire “Dat zou genoeg moeten zijn”. Pour la pluie et la soirée plus fraîche specificeert waarvoor dat volgens de spreker voldoende zou moeten zijn: voor de regen en voor de koelere avond. De volledige zin betekent dus: “Dat zou genoeg moeten zijn voor de regen en de koelere avond.”