Wachten op je beurt | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'attends toujours mon tour.

   Ik wacht nog steeds op mijn beurt.

   J'attends

   ik wacht

   toujours

   nog steeds

   tour

   beurt

   Uitgebreide uitleg

   J'attends betekent hier «ik wacht». Het is de eerste persoon enkelvoud van attendre («wachten»): j'attends, tu attends, il/elle attend. De apostrof in J' is de verkorte vorm van je vóór een klinker. In deze zin staat de tegenwoordige tijd. toujours betekent hier «nog steeds». Het geeft aan dat het wachten voortduurt. Het kan in andere contexten ook «altijd» betekenen; de Nederlandse vertaling bepaalt hier de betekenis «nog steeds». tour betekent hier «beurt». un tour is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In de vaste uitdrukking attendre son tour («op zijn/haar beurt wachten») staat een bezittelijk woord vóór tour; daarom is hier mon tour («mijn beurt») passend. mon verwijst naar de spreker en zegt niets over het grammaticale geslacht van die spreker: het stemt af op het mannelijke enkelvoudige woord tour. Voorbeeld: Elle attend son tour. — «Zij wacht op haar beurt.» Samen vormen de delen J'attends toujours mon tour: «Ik wacht nog steeds op mijn beurt.» De Franse uitdrukking gebruikt hierbij attendre rechtstreeks met mon tour, zonder een voorzetsel tussen het werkwoord en dit zelfstandig naamwoord.

2. Ils mettent longtemps à appeler chaque personne aujourd'hui.

   Ze doen er vandaag lang over om iedereen te roepen.

   Ils

   zij

   mettent longtemps

   doen er lang over

   à appeler

   om te roepen

   chaque

   elke

   personne

   persoon

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Ils betekent hier “zij” en is de zelfstandige vorm voor een meervoudige derde persoon. Het kan naar mannelijke personen of naar een gemengde groep verwijzen; de zin specificeert niet wie precies bedoeld wordt. De vorm contrasteert met il voor één persoon of één mannelijk onderwerp en elles voor een uitsluitend vrouwelijke groep. mettent longtemps gebruikt de constructie mettre + tijdsduur voor de tijd die iemand nodig heeft: “er lang over doen”. mettent is de vorm van mettre bij ils; het betekent hier dus niet letterlijk “plaatsen”. Vergelijk: Je mets longtemps à lire. — “Ik doe er lang over om te lezen.” à appeler bestaat uit à plus het infinitief appeler. Na mettre longtemps benoemt deze infinitief de handeling waarvoor de tijd nodig is. appeler betekent hier “roepen” of iemand oproepen; in andere contexten kan het ook “bellen” betekenen. De infinitief blijft onvervoegd na à: Nous mettons longtemps à répondre. — “Wij doen er lang over om te antwoorden.” chaque verdeelt de handeling over afzonderlijke leden van een groep en staat hier vóór een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het drukt “elke” uit, niet een bepaald totaal aantal. Een vergelijkbaar voorbeeld is chaque jour — “elke dag”. personne betekent hier “persoon”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, ook wanneer de bedoelde persoon een man is; het grammaticale geslacht van het woord is dus niet hetzelfde als het natuurlijke geslacht van de persoon. In deze zin staat het in het enkelvoud omdat chaque dat patroon vereist: chaque personne. aujourd'hui betekent “vandaag”. Deze tijdsbepaling plaatst de beschreven tijdsduur op de huidige dag en staat in de bronzin aan het einde. Het is een vaste vorm met een apostrof; schrijf die apostrof dus ook in een eigen zin: Aujourd'hui, je travaille. — “Vandaag werk ik.” Samen betekent Ils mettent longtemps à appeler chaque personne aujourd'hui: “Ze doen er vandaag lang over om iedereen te roepen.” Het onderwerp is “zij”; de constructie mettent longtemps à appeler zegt dat het oproepen veel tijd kost; chaque personne maakt duidelijk dat de handeling persoon voor persoon wordt toegepast; aujourd'hui geeft aan wanneer dit gebeurt.

3. Alors, je dois rester à proximité.

   Dus ik moet in de buurt blijven.

   Alors

   dus

   je dois

   ik moet

   rester

   blijven

   à proximité

   in de buurt

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dus” en verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “dan” of “nou” betekenen, afhankelijk van de context, maar hier geeft het een gevolg of conclusie aan. je dois bevat het onderwerp je (“ik”) en de vervoegde vorm dois van devoir (“moeten”). dois is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: je dois. Andere nuttige vormen zijn tu dois (“jij moet”) en il/elle doit (“hij/zij moet”). Na devoir volgt vaak een infinitief: Je dois partir. — “Ik moet vertrekken.” rester is een infinitief en betekent “blijven”. Na je dois staat deze onvervoegde vorm, omdat devoir de verplichting uitdrukt: Je dois rester. — “Ik moet blijven.” De vervoegde vorm zonder devoir is bijvoorbeeld je reste (“ik blijf”). à proximité is een vaste plaatsaanduiding voor “in de buurt” of “dichtbij”. proximité is het zelfstandig naamwoord “nabijheid”; het voorzetsel à maakt hier de plaatsbepaling. Bijvoorbeeld: Restez à proximité. — “Blijf in de buurt.” Samen betekent Alors, je dois rester à proximité.: “Dus ik moet in de buurt blijven.” Alors markeert de conclusie, je dois rester drukt de verplichting om te blijven uit, en à proximité geeft aan waar die persoon moet blijven.

4. Ils peuvent vous appeler bientôt.

   Ze kunnen u binnenkort roepen.

   Ils

   zij

   peuvent

   kunnen

   vous

   u

   appeler

   roepen

   bientôt

   binnenkort

   Uitgebreide uitleg

   Ils betekent hier “zij” en is een persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon meervoud. De zin zelf specificeert niet wie deze personen zijn. Vergelijk il voor “hij” en ils voor “zij” (meervoud); ils verwijst niet automatisch naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord. peuvent komt van het werkwoord pouvoir (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor ils: ils peuvent. Het onderwerp is dus meervoud. Na pouvoir volgt meestal een infinitief: Ils peuvent appeler = “Zij kunnen bellen/roepen”. vous is hier het lijdend voorwerp van appeler. In deze vaste vertaling betekent het “u”; dezelfde vorm kan in het Frans ook naar meerdere personen verwijzen. De vorm verandert niet om dat onderscheid zelf aan te geven. appeler is de infinitief van “bellen” of, afhankelijk van de situatie, “roepen”. In deze zin wordt de bedoelde betekenis door de vaste vertaling als “roepen” gegeven. Na een vervoegd werkwoord zoals peuvent blijft appeler infinitief: Je peux appeler = “Ik kan bellen/roepen.” bientôt is een bijwoord van tijd en betekent “binnenkort”. Het zegt dat de handeling in de nabije toekomst wordt verwacht; het verandert niet mee met persoon of getal. Samen vormen de delen: Ils (zij) + peuvent appeler (kunnen roepen) + vous (u) + bientôt (binnenkort). De volledige betekenis is: “Ze kunnen u binnenkort roepen.”

5. Quel guichet dois-je surveiller ?

   Welke balie moet ik in de gaten houden?

   Quel

   welke

   guichet

   balie

   dois-je

   moet ik

   surveiller

   in de gaten houden

   Uitgebreide uitleg

   Quel staat hier vóór guichet en betekent “welke”. Het is een vragend bepalend woord en past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: quel is mannelijk enkelvoud, quelle vrouwelijk enkelvoud, quels mannelijk meervoud en quelles vrouwelijk meervoud. Bijvoorbeeld: Quelle porte ? = “Welke deur?” guichet betekent hier “balie”, bijvoorbeeld een loket of servicepunt. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un guichet, des guichets. Het meervoud wordt gevormd met -s; die uitgang is in de uitspraak meestal niet hoorbaar. dois-je betekent hier “moet ik”. Dit is de tegenwoordige tijd van devoir (“moeten”) in de eerste persoon enkelvoud: je dois. In een formele of neutrale vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp en worden ze met een koppelteken verbonden: Dois-je attendre ? = “Moet ik wachten?” De vorm dois hoort dus bij je; devoir is de infinitief. surveiller is een infinitief en betekent hier “in de gaten houden” of “in de gaten blijven houden”. Na devoir staat de volgende handeling in de infinitief: je dois surveiller = “ik moet in de gaten houden”. Het werkwoord kan ook algemener “bewaken” of “in de gaten houden” betekenen, afhankelijk van de context. Samen vormt Quel guichet de vraag naar de specifieke balie. Dois-je vraagt welke verplichting de spreker heeft, en surveiller noemt de handeling. De volledige betekenis is daarom: “Welke balie moet ik in de gaten houden?”

6. L'écran indiquera le bon guichet.

   Op het scherm staat de juiste balie.

   L'écran

   scherm

   indiquera

   zal aangeven

   bon

   juiste

   guichet

   balie

   Uitgebreide uitleg

   L'écran betekent hier “het scherm”. écran is een mannelijk zelfstandig naamwoord. l' is de vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker: le écran wordt l'écran. Het lidwoord markeert hier dus een bepaald scherm; de vorm écran zelf verandert niet. indiquera betekent hier “zal aangeven” of “zal tonen”. De basisvorm is indiquer (“aangeven”), en indiquera is de futur simple voor de derde persoon enkelvoud: “hij/zij/het zal aangeven”. Bijvoorbeeld: Le panneau indiquera la sortie. — “Het bord zal de uitgang aangeven.” bon betekent hier “juiste”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij guichet staat. guichet is mannelijk enkelvoud, daarom staat de mannelijke enkelvoudsvorm bon; bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm bijvoorbeeld bonne. In deze zin gaat het om de balie die de juiste is, niet om een algemene beoordeling van de balie. guichet betekent hier “balie” of “loket”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un guichet, le guichet. Het bijvoeglijk naamwoord staat er direct voor in le bon guichet. Samen vormen de delen: L'écran + indiquera + le bon guichet. Letterlijk is dat “Het scherm zal de juiste balie aangeven”; volgens de vaste Nederlandse vertaling betekent het: “Op het scherm staat de juiste balie.” De futur simple maakt duidelijk dat dit aangeven in de toekomst zal gebeuren.

7. Alors, je vais garder le ticket dans ma main.

   Dan houd ik het ticket in mijn hand.

   Alors

   dan

   je vais

   ik ga

   garder

   houden

   ticket

   ticket

   dans

   in

   ma

   mijn

   main

   hand

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier dan en leidt de volgende beslissing of handeling in. Het kan in andere contexten ook dus of nou betekenen; hier past de betekenis dan bij de vaste vertaling. je vais bestaat uit je (ik) en de tegenwoordige tijd van aller in de eerste persoon enkelvoud: je vais. Met een infinitief erna vormt dit de nabije toekomst: je vais + infinitief. Voorbeeld: Je vais attendre. — Ik ga wachten. garder is de infinitief en betekent hier houden of bij zich houden. De vorm blijft na vais een infinitief; de persoon en tijd worden in vais uitgedrukt. Voorbeeld: Je vais garder ce billet. — Ik ga dit kaartje houden. ticket is hier het zelfstandig naamwoord voor ticket. In de volledige zin staat het met het bepaalde lidwoord le: le ticket. Het meervoud is les tickets. Voorbeeld: Le ticket est ici. — Het ticket is hier. dans betekent in en geeft hier de plaats aan waar het ticket gehouden wordt. Voorbeeld: Le billet est dans la poche. — Het kaartje zit in de zak. ma betekent mijn bij een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het bezit hoort bij de spreker; ma past grammaticaal bij het daaropvolgende zelfstandig naamwoord, niet bij het geslacht van de bezitter. Voorbeeld: ma poche — mijn zak. Bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld mon. main betekent hand. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier ma main (mijn hand). Voorbeeld: J’ai mal à la main. — Ik heb pijn aan mijn hand. Samen vormen je vais garder de betekenis ik ga houden, le ticket is het ticket, en dans ma main betekent in mijn hand. De hele uiting betekent dus: Dan houd ik het ticket in mijn hand.

8. Ce sera plus facile quand ce sera votre tour.

   Dat maakt het makkelijker wanneer u aan de beurt bent.

   Ce sera

   dat zal zijn

   plus facile

   makkelijker

   quand

   wanneer

   votre

   uw

   tour

   beurt

   Uitgebreide uitleg

   Ce sera betekent hier dat iets later gemakkelijker zal zijn. sera is de derde persoon enkelvoud van être in de futur simple: être → sera. Ce is het onderwerp voor de bedoelde situatie; de zin specificeert niet welke situatie dat precies is. Voorbeeld: Ce sera utile. — Dat zal nuttig zijn. plus facile betekent “gemakkelijker”. facile is de basisvorm; plus facile is de vergrotende trap met plus. Het bijvoeglijk naamwoord verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk. Voorbeeld: Cette méthode est plus facile. — Deze methode is gemakkelijker. quand leidt de tijdsbepaling in en betekent “wanneer”. Het verbindt de hoofdzin met het moment waarop de genoemde situatie geldt. Voorbeeld: Je viendrai quand tu seras prêt. — Ik kom wanneer je klaar bent. votre betekent hier “uw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Deze bezittelijke bepaler heeft hier de vorm votre omdat het daaropvolgende zelfstandig naamwoord enkelvoud is: votre tour. Votre geeft niet aan of de bezitter één persoon is of meerdere personen; dat onderscheid wordt door de context of de aanspreekvorm bepaald. tour betekent hier “beurt”: het moment waarop iemand aan de beurt is. Het is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord: un tour, votre tour. In andere contexten kan het mannelijke tour bijvoorbeeld ook “rondje” betekenen. “Toren” is een andere, vrouwelijke betekenis met de vorm une tour. Samen vormen de delen: Ce sera plus facile — “Dat zal gemakkelijker zijn” — en quand ce sera votre tour — “wanneer u aan de beurt bent”. De volledige betekenis is: “Dat maakt het makkelijker wanneer u aan de beurt bent.” De futurvorm sera staat in beide delen, omdat beide situaties naar een later moment verwijzen.