Een restaurant kiezen voor een korte lunch | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Quel endroit choisirons-nous pour déjeuner ?

   Welke plek zullen we kiezen voor de lunch?

   Quel

   welke

   endroit

   plek

   choisirons

   zullen kiezen

   nous

   we

   déjeuner

   lunchen

   Uitgebreide uitleg

   Quel betekent hier “welke” en staat vóór het zelfstandig naamwoord endroit. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het vragend bepalend woord; de vorm past bij endroit, niet bij de persoon die kiest. Vergelijk: Quelle table ? = “Welke tafel?” (table is vrouwelijk). endroit betekent hier “plek” of “plaats”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un endroit. Een bruikbaar contrast is un endroit proche = “een plek dichtbij”; in de contextzin wordt precies zo’n plek beschreven. choisirons is de vorm van choisir in de futur simple: “zullen kiezen”. De uitgang -ons markeert hier de eerste persoon meervoud; de volledige vorm is nous choisirons. Andere nuttige vormen zijn je choisirai = “ik zal kiezen” en nous choisissons = “we kiezen” of, afhankelijk van de context, “we zijn aan het kiezen”. Het is dus choisir dat de tijds- en persoonsvorm draagt. nous betekent hier “we” en is het onderwerp. In deze vraag staat het na de persoonsvorm: choisirons-nous. Dat is Franse inversie, een formele of neutrale manier om een vraag te vormen. In een gewone mededelende zin staat dezelfde combinatie als nous choisirons = “we zullen kiezen”. déjeuner is hier een infinitief en betekent “lunchen”. In pour déjeuner geeft de combinatie het doel aan: “om te lunchen” of natuurlijker in deze vertaling “voor de lunch”. Als zelfstandig naamwoord kan déjeuner ook “lunch” betekenen, maar in deze zin is het de handeling “lunchen”. Samen vormen Quel endroit en choisirons-nous de vraag “Welke plek zullen we kiezen?”. pour déjeuner beperkt het doel van de keuze: de plek is bedoeld om te lunchen. De volledige betekenis is daarom: “Welke plek zullen we kiezen voor de lunch?”

2. Choisissons un endroit proche et pratique.

   Laten we een plek kiezen die dichtbij en handig is.

   Choisissons

   laten we kiezen

   endroit

   plek

   proche

   dichtbij

   pratique

   handig

   Uitgebreide uitleg

   Choisissons is de vorm van choisir voor de eerste persoon meervoud in de gebiedende wijs: “laten we kiezen”. Dezelfde vorm kan ook als gewone tegenwoordige tijd voorkomen, maar hier geeft de zin samen met de context een voorstel weer. Vergelijk: Choisissons ce restaurant. — “Laten we dit restaurant kiezen.” endroit betekent hier “plek” of “plaats”. Het is een zelfstandig naamwoord; un endroit is een enkelvoudige naamwoordgroep met een onbepaald lidwoord. un drukt hier niet op zichzelf een specifiek numeriek aantal uit, maar introduceert een niet nader bepaalde plek. Voorbeeld: C’est un endroit calme. — “Het is een rustige plek.” proche betekent hier “dichtbij”. Het is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord bij endroit. De vorm proche verandert in deze zin niet door het mannelijke enkelvoud van endroit; de vrouwelijke vorm is eveneens proche. Voorbeeld: une gare proche — “een dichtbijgelegen station”. pratique betekent hier “handig” of “praktisch”. Ook dit is een bijvoeglijk naamwoord dat endroit beschrijft. De vorm pratique is voor mannelijk en vrouwelijk hetzelfde; het meervoud is pratiques. Voorbeeld: un horaire pratique — “een handige dienstregeling”. Samen vormt un endroit proche et pratique de betekenis “een plek die dichtbij en handig is”. proche en pratique zijn met et verbonden en beschrijven dezelfde plek. De hele zin betekent dus: “Laten we een plek kiezen die dichtbij en handig is.”

3. L'endroit dans cette rue a un menu du midi simple.

   De plek in deze straat heeft een eenvoudig lunchmenu.

   L'endroit

   de plek

   dans cette rue

   in deze straat

   a

   heeft

   menu

   menu

   du midi

   voor de lunch

   simple

   eenvoudig

   Uitgebreide uitleg

   L'endroit betekent hier “de plek”. endroit is een mannelijk zelfstandig naamwoord. Het bepaalde lidwoord le wordt vóór een klinker (of een stomme h) verkort tot l'; het apostrof maakt l' niet tot een afzonderlijk woord. Voorbeeld: un endroit calme — “een rustige plek”. endroit blijft hier mannelijk enkelvoud; calme heeft in deze vorm geen zichtbare verandering. dans cette rue geeft de plaats aan: “in deze straat”. cette is het aanwijzende woord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en stemt hier overeen met rue. Voorbeeld: dans ce café — “in dit café”. Bij een mannelijk enkelvoud staat ce in plaats van cette. a is de vorm van avoir (“hebben”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier drukt de constructie uit dat de plek een menu heeft. Het onderwerp is L'endroit. Voorbeeld: Le café a une terrasse. — “Het café heeft een terras.” Bij een enkelvoudig onderwerp is a zowel bij een mannelijk als bij een vrouwelijk onderwerp dezelfde vorm. menu betekent hier “menu”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en is datgene wat de plek heeft. Voorbeeld: Le menu est court. — “Het menu is kort.” du midi specificeert het menu als een menu voor de lunch. du is de samentrekking van de en le. midi betekent “middag” of “middaguur” en is mannelijk; daarom staat hier le binnen du. Voorbeeld: un menu du midi — “een lunchmenu”. Dit is een nieuw voorbeeld van dezelfde uitdrukking, geen extra feit uit de gegeven zin. simple betekent hier “eenvoudig”. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft menu en staat daarmee in het mannelijk enkelvoud. De vorm voor vrouwelijk enkelvoud is eveneens simple, zodat het verschil hier niet zichtbaar is. Voorbeeld: une recette simple — “een eenvoudig recept”. Bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord recette blijft simple in deze vorm gelijk. Samen vormen de delen de structuur onderwerp + plaatsbepaling + avoir + zelfstandig naamwoord + specificatie + bijvoeglijk naamwoord: L'endroit is de plek, dans cette rue lokaliseert die plek, a geeft het hebben aan, du midi specificeert het soort menu en simple beschrijft het menu. De volledige betekenis is: “De plek in deze straat heeft een eenvoudig lunchmenu.”

4. Le café près du parc sera peut-être plus calme.

   Het café bij het park is misschien rustiger.

   café

   café

   près du

   bij, in de buurt van

   parc

   park

   sera

   zal zijn

   peut-être

   misschien

   plus calme

   rustiger

   Uitgebreide uitleg

   café betekent hier een café of horecazaak, niet de drank koffie. Het woord is mannelijk: un café, le café. Voorbeeld: Le café est ouvert. — Het café is open. près du betekent ‘in de buurt van’. Dit is de vaste combinatie près de + le: près de le parc wordt près du parc. Voor een vrouwelijk zelfstandig naamwoord blijft de zichtbaar, bijvoorbeeld près de la gare — bij het station. Près drukt nabijheid uit; het betekent niet noodzakelijk dat iets erin of er direct naast ligt. parc betekent ‘park’. Het is mannelijk: un parc, le parc. In du parc is du de samentrekking van de le; parc zelf krijgt daardoor geen andere vorm. sera is de derde persoon enkelvoud van het Franse werkwoord être in de futur simple: être → il/elle sera. Het verwijst hier naar het café en betekent ‘zal zijn’. Voorbeeld: Le parc sera ouvert. — Het park zal open zijn. De toekomstige vorm zegt dat de beschreven toestand op een toekomstig moment geldt. peut-être is een bijwoord met de betekenis ‘misschien’. Het maakt de uitspraak onzeker: de spreker presenteert de toekomstige toestand als een mogelijkheid, niet als een zekerheid. Voorbeeld: Il viendra peut-être demain. — Hij komt misschien morgen. plus calme betekent ‘rustiger’. Calme is het bijvoeglijk naamwoord in de basisvorm; plus calme is de vergelijkende vorm met plus ... (‘meer ...’). De vergelijking kan in het Frans volledig worden gemaakt met plus calme que ..., maar het tweede vergelijkingspunt blijft hier onuitgesproken. Voorbeeld: Cette rue est plus calme le soir. — Deze straat is ’s avonds rustiger. Samen vormt Le café près du parc de nominale groep ‘het café bij/in de buurt van het park’. Sera geeft aan dat het café in de toekomst zo zal zijn, peut-être beperkt die bewering tot een mogelijkheid, en plus calme beschrijft een hogere mate van rust. De hele zin betekent dus: ‘Het café bij het park is misschien rustiger.’

5. Mais il est plus loin.

   Maar het is verder weg.

   Mais

   maar

   il est

   het is

   plus loin

   verder weg

   Uitgebreide uitleg

   Mais betekent hier “maar” en verbindt deze zin met afwijkende informatie. Het is een veelgebruikte tegenstelling: mais + een volledige zin. Voorbeeld: Il est petit, mais solide. — “Hij is klein, maar stevig.” il est bestaat uit het onderwerppronomen il en de tegenwoordige vorm est van être (“zijn”). Il is hier de derde persoon enkelvoud; de vaste vertaling geeft het weer als “het”. De concrete referent van il wordt in deze ene zin niet afzonderlijk benoemd. Est hoort bij het werkwoord être: je suis, il est, ils sont. plus loin betekent “verder weg”. Loin betekent “ver weg”; plus loin maakt daarvan een vergelijking: iets bevindt zich op een grotere afstand. Het bijwoord loin verandert daarbij niet van vorm. Een nuttig contrast is moins loin — “minder ver weg” — en aussi loin — “even ver weg”. Voorbeeld: La gare est plus loin. — “Het station is verder weg.” Samen vormt Mais il est plus loin. de betekenis “Maar het is verder weg.” Mais markeert het contrast, il est bevat het onderwerp en de vorm van “zijn”, en plus loin specificeert de grotere afstand.

6. Est-ce qu'il faut réserver pour l'endroit près d'ici ?

   Hebben we een reservering nodig voor de plek hier in de buurt?

   il faut

   het is nodig; men moet

   réserver

   reserveren

   l'endroit

   de plek

   près d'ici

   hier in de buurt

   Uitgebreide uitleg

   il faut betekent hier dat iets nodig is: “het is nodig” of, in deze vraag, “hebben we nodig / moeten we”. faut is de tegenwoordige tijd van het onpersoonlijke werkwoord falloir; in deze vaste constructie staat daarna een infinitief: il faut + infinitief. Het Franse il verwijst hier niet naar een concrete persoon; de Nederlandse vertaling maakt de bedoelde betrokkenen wel natuurlijk zichtbaar als “we”. réserver betekent “reserveren”. Dit is de infinitief na il faut. Vergelijk: Il faut réserver. — “We moeten reserveren.” Zonder il faut kan dezelfde infinitief bijvoorbeeld na een ander werkwoord staan: Nous voulons réserver. — “We willen reserveren.” l'endroit betekent “de plek” of “de locatie”. Het zelfstandig naamwoord is endroit, mannelijk; l' is de verkorte vorm van het lidwoord le voor een woord dat met een klinkerklank begint. De vorm endroit blijft hier enkelvoud; het lidwoord op zichzelf zegt niet hoeveel plekken er zijn. près d'ici betekent “hier in de buurt”. près de is de uitdrukking voor nabijheid; vóór ici wordt de verkort tot d'. ici betekent “hier” en maakt de plaatsbepaling verbonden met de huidige locatie. Voorbeeld: Le café est près d'ici. — “Het café is hier in de buurt.” Aan het begin maakt Est-ce que van de mededeling een neutrale ja-neevraag. De volgorde blijft daardoor overzichtelijk: Est-ce que + onderwerp/patroon + ...; hier volgt il faut réserver. pour l'endroit geeft aan waarvoor de reservering nodig is, en près d'ici bepaalt welke plek bedoeld is. Samen betekent Est-ce qu'il faut réserver pour l'endroit près d'ici ?: “Hebben we een reservering nodig voor de plek hier in de buurt?” De kern is il faut réserver (“we moeten reserveren / reserveren is nodig”), met pour l'endroit près d'ici als de plaats waarop die noodzaak betrekking heeft.

7. Probablement pas. À cette heure-ci, nous pouvons généralement trouver une table.

   Waarschijnlijk niet. Rond deze tijd kunnen we meestal een tafel vinden.

   Probablement pas

   Waarschijnlijk niet

   À cette heure-ci

   Rond deze tijd

   nous pouvons

   wij kunnen

   généralement

   meestal

   trouver

   vinden

   table

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Probablement pas betekent hier “waarschijnlijk niet”. Probablement is een bijwoord van waarschijnlijkheid: probable betekent “waarschijnlijk” en probablement maakt daarvan “waarschijnlijkerwijs/waarschijnlijk”. Pas draagt hier de ontkenning; samen vormen ze een kort antwoord op de voorafgaande vraag, zonder de ontkende handeling opnieuw te noemen. À cette heure-ci geeft het relevante tijdstip aan: “rond deze tijd”. Heure is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het aanwijzende bijvoeglijke woord in cette en niet in ce. -ci verwijst naar een tijdstip dat als nabij of actueel wordt voorgesteld. Een vergelijkbare uitdrukking is à cette époque-ci — “in deze periode”. Nous pouvons betekent “wij kunnen”. Pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir in de eerste persoon meervoud: je peux, nous pouvons. Na pouvoir volgt doorgaans een infinitief; het vermogen of de mogelijkheid wordt dus uitgedrukt door pouvons, terwijl de handeling daarna komt. Voorbeeld: Nous pouvons partir. — “Wij kunnen vertrekken.” Généralement betekent “meestal” of “over het algemeen”. Het is een bijwoord en zegt dat de volgende bewering in het algemeen geldt, niet noodzakelijk zonder uitzonderingen. Het verwante bijvoeglijke woord is général — “algemeen”; généralement is de bijwoordelijke vorm. Trouver betekent “vinden”. Dit is de infinitief, de vorm die hier na pouvons staat. Voorbeelden van dezelfde vorm zijn Je veux trouver une solution. — “Ik wil een oplossing vinden.” en Nous avons trouvé une solution. — “Wij hebben een oplossing gevonden.” In het tweede voorbeeld is trouvé geen infinitief meer, maar een voltooid deelwoord. Table betekent hier “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une table. Une is een onbepaald lidwoord; het zegt hier dat er een tafel wordt gevonden, maar drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. Voorbeeld: Je cherche une table. — “Ik zoek een tafel.” Samen vormen nous pouvons généralement trouver une table de betekenis “we kunnen meestal een tafel vinden”. De tijdsbepaling À cette heure-ci plaatst die mogelijkheid rond het bedoelde tijdstip. De volledige uiting betekent daardoor: “Waarschijnlijk niet. Rond deze tijd kunnen we meestal een tafel vinden.”

8. Alors, choisissons l'endroit dans cette rue.

   Dan kiezen we de plek in deze straat.

   Alors

   dan

   choisissons

   laten we kiezen

   l'endroit

   de plek

   dans

   in

   cette

   deze

   rue

   straat

   Uitgebreide uitleg

   Alors staat hier aan het begin als overgang naar een volgende stap: “dan” of “goed, dan”. Het is geen onderdeel van choisissons. In deze context leidt het de voorgestelde keuze in. choisissons komt van choisir (“kiezen”). Hier is het de eerste persoon meervoud van de gebiedende wijs: “laten we kiezen”. Deze vorm heeft in het Frans dezelfde vorm als de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige tijd, maar in deze zin staat er geen uitgesproken onderwerp en functioneert de vorm als voorstel. Voorbeeld: Choisissons une table. — “Laten we een tafel kiezen.” l'endroit betekent hier “de plek”. Het zelfstandig naamwoord is endroit, een mannelijk woord; l' is de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord le vóór een klinker. Die elisie verandert het geslacht van endroit niet en drukt op zichzelf geen hoeveelheid uit. Een bruikbaar contrast is un endroit — “een plek” tegenover l'endroit — “de plek”. dans betekent “in” en geeft hier aan waar de plek zich bevindt. Het wordt gevolgd door cette rue, zodat de hele voorzetselgroep de locatie van l'endroit bepaalt. Voorbeeld: Le café est dans cette rue. — “Het café is in deze straat.” cette betekent hier “deze” en staat bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord rue. Het is een aanwijzend woord dat met zijn zelfstandig naamwoord overeenkomt; de vorm zegt iets over rue, niet over endroit. Een nuttig vormcontrast is cette rue — “deze straat” tegenover ces rues — “deze straten”. rue betekent “straat”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is rues. In cette rue staat het enkelvoud. Samen vormen choisissons l'endroit en dans cette rue de betekenis “laten we de plek in deze straat kiezen”. Met Alors ervoor wordt dat: “Dan kiezen we de plek in deze straat.” De aansluitende context verbindt deze keuze met het doel om meer tijd te hebben om te eten. De formulering is alledaags en kan als voorstel worden gebruikt.

9. Comme ça, nous aurons plus de temps pour manger.

   Dan hebben we meer tijd om te eten.

   Comme ça

   zo; op die manier

   nous aurons

   we zullen hebben

   plus

   meer

   temps

   tijd

   manger

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Comme ça betekent hier “zo” of “op die manier” en verwijst naar de voorgestelde manier van handelen. Het is een herbruikbare manier om een gevolg of resultaat aan te kondigen: Comme ça, .... nous aurons betekent “wij zullen hebben”. aurons is de vorm van avoir (“hebben”) in de futur simple bij nous: j’aurai, tu auras, il/elle aura, nous aurons. Het gaat hier om iets dat later beschikbaar zal zijn, niet om het heden. plus betekent hier “meer”. In plus de temps geeft het een grotere hoeveelheid aan. Het staat in deze betekenis vóór het zelfstandig naamwoord; vergelijk plus de temps (“meer tijd”) met moins de temps (“minder tijd”). temps betekent hier “tijd”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In de vaste uitdrukking avoir du temps betekent het “tijd hebben”; na een hoeveelheid staat bijvoorbeeld plus de temps. pour manger drukt het doel uit: “om te eten”. manger is de infinitief van het werkwoord “eten”. Na pour kan een infinitief staan wanneer het doel van de handeling wordt genoemd, zoals in Je travaille pour apprendre — “Ik werk om te leren.” Samen betekent Comme ça, nous aurons plus de temps pour manger: “Zo hebben we meer tijd om te eten.” Comme ça geeft de manier aan, nous aurons plaatst het resultaat in de toekomst, plus de temps benoemt de grotere hoeveelheid tijd en pour manger zegt waarvoor die tijd dient.