Beslissen welke taak eerst moet | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'ai trop de tâches ce matin.

   Ik heb vanochtend te veel taken.

   J'ai

   ik heb

   trop de

   te veel

   tâches

   taken

   ce matin

   vanochtend

   Uitgebreide uitleg

   J'ai betekent hier “ik heb”. Het is de eerste persoon enkelvoud van avoir (“hebben”): j'ai = je + ai, waarbij je voor een klinker wordt verkort tot j'. Voorbeeld: J'ai un livre. — “Ik heb een boek.” trop de geeft een hoeveelheid aan die boven de gewenste of passende grens ligt: “te veel”. Na trop staat vóór een zelfstandig naamwoord de, ook wanneer het zelfstandig naamwoord meervoud is. Voorbeeld: Il y a trop de bruit. — “Er is te veel lawaai.” tâches betekent hier “taken”. Het is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord tâche; de circumflex in â hoort bij de spelling. Het enkelvoud is une tâche, het meervoud des tâches. Voorbeeld: J'ai une tâche importante. — “Ik heb een belangrijke taak.” ce matin betekent “vanochtend” of letterlijk “deze ochtend”. matin is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom is het aanwijzende woord hier ce. De vaste tijdsaanduiding staat in deze zin aan het einde. Voorbeeld: Je travaille ce matin. — “Ik werk vanochtend.” Samen bestaat de zin uit J'ai + trop de tâches + ce matin: de spreker zegt dat die vanochtend meer taken heeft dan passend of wenselijk is. De volledige betekenis is: “Ik heb vanochtend te veel taken.”

2. Classe-les d'abord par ordre de priorité.

   Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.

   Classe-les

   sorteer ze

   d'abord

   eerst

   ordre

   volgorde

   priorité

   prioriteit

   Uitgebreide uitleg

   Classe-les betekent hier “sorteer ze”. Classe is de gebiedende wijs van classer voor één aangesproken persoon: classer → tu classes (tegenwoordige tijd) → classe ! (bevel). Het voornaamwoord les is een meervoudig lijdend voorwerp en verwijst hier naar de zaken die geordend moeten worden; het staat in deze bevestigende opdracht achter het werkwoord en wordt met een koppelteken verbonden. Bij een ontkenning staat het voornaamwoord vóór het werkwoord: Ne les classe pas. — “Sorteer ze niet.” d'abord betekent “eerst” en geeft de volgorde van de handelingen aan. Het kan ook aan het begin of einde van een zin staan, bijvoorbeeld: Lis d'abord le message. — “Lees eerst het bericht.” ordre betekent “volgorde” of “orde”. In par ordre de ... geeft het aan volgens welk criterium iets wordt gerangschikt. Het zelfstandig naamwoord heeft hier geen betekenis van een bevel of opdracht. priorité betekent “prioriteit”: iets dat belangrijker of urgenter is dan iets anders. De vaste combinatie par ordre de priorité betekent “op volgorde van prioriteit”. priorité is vrouwelijk; dat zie je bijvoorbeeld in une priorité — “een prioriteit”. Samen vormt de zin de gebiedende wijs Classe-les, gevolgd door het tijdsbepalende d'abord en het rangschikkingscriterium par ordre de priorité: “Sorteer ze eerst op volgorde van prioriteit.”

3. Cet e-mail est urgent.

   Deze e-mail is dringend.

   Cet

   deze

   e-mail

   e-mail

   est

   is

   urgent

   dringend

   Uitgebreide uitleg

   Cet betekent hier “deze” en staat bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord dat met een klinkerklank begint. De vormen zijn ce voor mannelijk enkelvoud vóór een medeklinkerklank, cet vóór een klinkerklank of stille h, en cette voor vrouwelijk enkelvoud. Voor meervoud gebruik je ces. Voorbeeld: cet hôtel — “dit hotel”. e-mail betekent “e-mail” en is in deze zin een zelfstandig naamwoord. Het wordt in het Frans doorgaans als mannelijk behandeld; dat helpt verklaren waarom hier cet staat en waarom het bijbehorende bijvoeglijk naamwoord de mannelijke vorm heeft. Voorbeeld: un e-mail court — “een korte e-mail”. est is de derde persoon enkelvoud van être, “zijn”. Het verbindt hier het onderwerp met een eigenschap. De relevante vormen zijn bijvoorbeeld je suis — “ik ben”, tu es — “jij bent”, en il/elle est — “hij/zij is”. Voorbeeld: Le rapport est important. — “Het verslag is belangrijk.” urgent betekent hier “dringend” en beschrijft e-mail. De vorm is mannelijk enkelvoud; de vrouwelijke enkelvoudsvorm is urgente, en het meervoud is urgents of urgentes, afhankelijk van het geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Une demande urgente — “een dringend verzoek”. Samen vormen de delen Cet e-mail (“Deze e-mail”), est (“is”) en urgent (“dringend”) de betekenis: “Deze e-mail is dringend.”

4. Le rapport est important.

   Het verslag is belangrijk.

   rapport

   verslag

   est

   is

   important

   belangrijk

   Uitgebreide uitleg

   rapport betekent hier «verslag». Het is een zelfstandig naamwoord. In Le rapport staat het in het mannelijk enkelvoud; het meervoud is rapports. est is de vorm van être («zijn») voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. De combinatie Le rapport est ... betekent «Het verslag is ...». Voorbeeld: Le document est prêt. — «Het document is klaar.» In het meervoud staat bijvoorbeeld Les documents sont prêts. — «De documenten zijn klaar.» important betekent hier «belangrijk» en beschrijft Le rapport. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het mannelijk enkelvoud, passend bij rapport. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is importante; de meervoudsvormen zijn importants (mannelijk) en importantes (vrouwelijk). Voorbeeld: Une décision importante. — «Een belangrijke beslissing.» Samen vormen deze delen Le rapport est important.: «Het verslag is belangrijk.» De zin gebruikt de herbruikbare structuur onderwerp + être + bijvoeglijk naamwoord om een kenmerk van het onderwerp te beschrijven.

5. Quelle est la date limite du rapport ?

   Wanneer is de deadline van het verslag?

   Quelle est

   wat is

   date

   datum

   limite

   uiterste

   rapport

   verslag

   Uitgebreide uitleg

   Quelle est betekent hier “wat is”. quelle is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het Franse vragende bijvoeglijke naamwoord, ook wel een vragende bepaler genoemd, bij het vrouwelijke enkelvoud date. De vormen zijn quel, quelle, quels en quelles; ze stemmen af op het zelfstandig naamwoord dat ze bepalen. Vergelijk: Quel est le problème ? = “Wat is het probleem?” en Quelle est la réponse ? = “Wat is het antwoord?” est is de tegenwoordige tijd van être (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud. date betekent hier “datum”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is dates. Samen met limite vormt het date limite, een vaste uitdrukking voor een uiterste datum of deadline. limite betekent hier “uiterste” in date limite en specificeert welk soort datum bedoeld is. Als zelfstandig naamwoord kan limite in een andere context ook “grens” of “limiet” betekenen; dat is hier niet de bedoelde betekenis. rapport betekent “verslag”. In du rapport is du de samentrekking van de en le: de betekent hier “van” en le is het bepaald lidwoord. du rapport betekent dus “van het verslag”. De hele structuur is Quelle est + la date limite + du rapport ?. Daarmee wordt gevraagd wanneer de deadline van het verslag is. De vaste Nederlandse vertaling is: “Wanneer is de deadline van het verslag?” De context vermeldt dat het verslag morgenmiddag klaar moet zijn, maar de vraag zelf vraagt naar de deadline.

6. Il doit être prêt demain après-midi.

   Het moet morgenmiddag klaar zijn.

   Il doit

   het moet

   être

   zijn

   prêt

   klaar

   demain

   morgen

   après-midi

   middag

   Uitgebreide uitleg

   Il doit bevat het onderwerp Il en de vervoegde vorm doit van devoir. In deze vaste zin wordt Il volgens de vertaling weergegeven als ‘het’; de vorm zelf is derde persoon enkelvoud. doit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, en drukt hier verplichting uit. Het patroon Il doit + infinitief betekent ‘Het moet + werkwoord’. Voorbeeld: Il doit partir. — ‘Het moet vertrekken.’ être is de infinitief van être, ‘zijn’. Na doit staat deze infinitief; doit draagt persoon en tijd, terwijl être hier onveranderd blijft. Voorbeeld: Elle doit être prête. — ‘Zij moet klaar zijn.’ prêt is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis ‘klaar’ of ‘gereed’. Hier staat de enkelvoudige mannelijke vorm, in overeenstemming met de grammaticale vorm Il; dat zegt op zichzelf niet dat het bedoelde wezen mannelijk is. De vrouwelijke vorm is prête. Voorbeeld: Ils sont prêts. — ‘Zij zijn klaar.’ demain is een bijwoord dat ‘morgen’ betekent. Het verwijst naar de dag na vandaag en verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: Je travaille demain. — ‘Ik werk morgen.’ après-midi is een zelfstandig naamwoord voor ‘middag’. Samen met demain vormt het de tijdsbepaling demain après-midi: ‘morgenmiddag’. Voorbeeld: Nous arrivons demain après-midi. — ‘Wij komen morgenmiddag aan.’ De zin bouwt dus op als Il doit + être prêt + demain après-midi: ‘Het moet’ + ‘klaar zijn’ + ‘morgenmiddag’. De volledige betekenis is: ‘Het moet morgenmiddag klaar zijn.’

7. Alors, réponds d'abord à l'e-mail urgent.

   Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.

   Alors

   dan

   réponds

   beantwoord

   d'abord

   eerst

   l'e-mail

   de e-mail

   urgent

   dringend

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en sluit aan bij een volgende handeling. Het kan in andere contexten ook “dus” of “toen” betekenen; de vaste vertaling maakt hier de tijds-/volgorde-interpretatie duidelijk. réponds is de gebiedende wijs voor tu van répondre (“antwoorden”). De vorm eindigt hier op -s: tu réponds en de overeenkomstige bevestigende imperatief réponds ! hebben dezelfde spelling. Het voorzetsel à hoort bij répondre: je antwoordt à een bericht of persoon. Voorbeeld: Réponds à Marie. — “Antwoord Marie.” d'abord betekent “eerst” of “allereerst” en geeft de volgorde aan. Het staat hier na de gebiedende werkwoordsvorm en vóór wat eerst behandeld moet worden. Voorbeeld: Lis d'abord la question. — “Lees eerst de vraag.” l'e-mail betekent hier “de e-mail”. e-mail is een mannelijk zelfstandig naamwoord; le wordt vóór een klinker l', zoals in l'e-mail. Het lidwoord drukt hier bepaaldheid uit: het gaat om de bedoelde e-mail, niet om een onbepaald exemplaar. Voorbeeld: J'ai lu l'e-mail. — “Ik heb de e-mail gelezen.” urgent betekent “dringend”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat hier in het mannelijk enkelvoud staat en overeenkomt met het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord e-mail. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm urgente; bijvoorbeeld: une réponse urgente — “een dringend antwoord”. Samen vormt Alors, réponds d'abord à l'e-mail urgent. een directe opdracht: “Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.” Alors plaatst de opdracht in de volgorde, réponds geeft de opdracht aan één aangesproken persoon, d'abord maakt deze actie de eerste stap, en à l'e-mail urgent noemt waarop die persoon moet antwoorden. De daaropvolgende context maakt duidelijk dat daarna over het verslag gewerkt zal worden.

8. Après cela, je vais travailler sur le rapport.

   Daarna ga ik aan het verslag werken.

   Après cela

   daarna

   je vais

   ik ga

   travailler

   werken

   sur

   aan

   rapport

   verslag

   Uitgebreide uitleg

   Après cela betekent hier “daarna”. Après drukt een volgorde uit: iets gebeurt na een eerder genoemde handeling of situatie. Cela is een aanwijzend voornaamwoord; hier verwijst het naar de voorafgaande context zonder dat een zelfstandig naamwoord opnieuw wordt genoemd. Voorbeeld: Après cela, nous partons. — “Daarna vertrekken we.” je vais bestaat uit je (“ik”) en vais, de vorm van aller (“gaan”) voor de eerste persoon enkelvoud. Met een infinitief vormt aller de nabije toekomst: je vais travailler betekent “ik ga werken”. Het gaat hier niet alleen om verplaatsing naar een plaats. Voorbeeld: Je vais répondre. — “Ik ga antwoorden.” travailler is de infinitief van “werken”. Na je vais blijft het werkwoord in de infinitief; het wordt daar niet vervoegd als een gewone tegenwoordige tijd. De tegenwoordige vorm bij je is je travaille, terwijl je vais travailler een komende handeling uitdrukt. sur betekent hier “aan” in de betekenis van werken aan een onderwerp of document. In travailler sur quelque chose staat sur voor datgene waaraan iemand werkt. Voorbeeld: Elle travaille sur un projet. — “Zij werkt aan een project.” rapport betekent hier “verslag”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In deze zin staat het in het enkelvoud en vormt het samen met het bepaald lidwoord le de woordgroep le rapport: “het verslag”. Het meervoud van het zelfstandig naamwoord is rapports; met het meervoudige bepaalde lidwoord wordt dat les rapports. Voorbeeld: Les rapports sont prêts. — “De verslagen zijn klaar.” Samen vormt Après cela, je vais travailler sur le rapport de betekenis: “Daarna ga ik aan het verslag werken.” Eerst geeft Après cela de volgorde aan; daarna drukt je vais travailler een komende handeling uit; sur le rapport noemt het document waaraan de spreker zal werken.

9. Cela devrait t'aider à te sentir moins stressé.

   Dat zou je helpen om je minder gestrest te voelen.

   Cela

   dat

   devrait

   zou

   t'aider

   je helpen

   à te sentir

   om je te voelen

   moins stressé

   minder gestrest

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een aanwijzend voornaamwoord. Hier betekent het, volgens de vaste vertaling, dat. De precieze zaak waarnaar het verwijst wordt in deze zin niet benoemd. devrait is de derde persoon enkelvoud van de conditionnel présent van devoir: devoir → il/elle devrait. Hier drukt het samen met t'aider uit dat de hulp als mogelijk of verwacht wordt voorgesteld: zou helpen. In een andere context kan devoir ook verplichting uitdrukken, maar dat is niet de betekenis van deze vaste zin. Voorbeeld: Il devrait venir. — Hij zou waarschijnlijk komen. t'aider bestaat uit t', de verkorte vorm van te, en het infinitief aider (helpen). In deze constructie is te het directe object van aider: aider quelqu'un betekent iemand helpen. Het is dus geen meewerkend voorwerp. De apostrof verschijnt omdat te voor de klinker van aider verkort wordt. Het patroon aider quelqu'un à faire quelque chose betekent iemand helpen om iets te doen. Voorbeeld: Je t'aide à comprendre. — Ik help je begrijpen. à te sentir bevat à plus het infinitief sentir (voelen), met te in de wederkerende constructie se sentir (zich voelen). Hier gaat het om de aangesproken persoon die zich op een bepaalde manier voelt. Na aider introduceert à de handeling waarbij hulp wordt geboden. Voorbeeld: Cette musique m'aide à me concentrer. — Deze muziek helpt me me te concentreren. moins stressé betekent hier minder gestrest. moins geeft een lagere graad aan; het bijbehorende contrast is plus stressé (meer gestrest). stressé is hier de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; de basisvorm is eveneens stressé. De vorm stemt af op de persoon die zich zo voelt. Als die persoon vrouwelijk enkelvoud is, staat er bijvoorbeeld stressée: Elle se sent moins stressée. — Zij voelt zich minder gestrest. De vaste zin zelf legt het geslacht van de aangesproken persoon niet vast. Samen vormt Cela devrait t'aider à te sentir moins stressé de structuur Dat zou je helpen om je minder gestrest te voelen: Cela is dat, devrait maakt de hulp hypothetisch of verwacht, en t'aider à te sentir moins stressé benoemt wat die hulp inhoudt.