Een afspraak bij de kliniek maken als je ziek bent | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'ai de la toux et je me sens fatigué aujourd'hui.

   Ik heb vandaag last van hoest en voel me moe.

   J'ai

   ik heb

   toux

   hoest

   je me sens

   ik voel me

   fatigué

   moe

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   J'ai is the first-person singular present form of avoir (“heb”): j'ai = “ik heb”. The apostrophe is an elision of je before a vowel. Example: J'ai un livre. — “Ik heb een boek.” toux means “hoest”. In this sentence it appears in the expression avoir de la toux: literally “hoest hebben”, naturally “hoesten” or “last hebben van hoest”. de la is a partitive form used with an uncounted amount or substance; it does not assert a specific number of coughs. Example: Elle a de la toux. — “Zij hoest.” Together, J'ai de la toux states that the speaker has a cough. The article de la belongs to the expression, while toux is the noun. je me sens means “ik voel me”. It is the first-person singular present form of the reflexive construction se sentir, “zich voelen”. The reflexive form changes with the subject: je me sens, tu te sens, il/elle se sent. Example: Je me sens mieux. — “Ik voel me beter.” fatigué means “moe” here. It is an adjective describing the speaker’s state. The observed form is masculine singular; French adjectives can agree with the person or thing they describe. The feminine singular form is fatiguée, while the plural forms are fatigués and fatiguées. Example: Je suis fatiguée. — “Ik ben moe.” Here the feminine form is used because the described speaker has feminine grammatical agreement. aujourd'hui means “vandaag”. It is an adverb of time and places the situation on the current day. Example: Je travaille aujourd'hui. — “Ik werk vandaag.” The conjunction et links the two statements. The sentence therefore assembles as J'ai de la toux (“Ik heb last van hoest”) + et (“en”) + je me sens fatigué (“ik voel me moe”) + aujourd'hui (“vandaag”): “Ik heb vandaag last van hoest en voel me moe.”

2. Tu devrais appeler la clinique et demander un rendez-vous.

   Je zou de kliniek moeten bellen en om een afspraak vragen.

   Tu devrais

   je zou moeten

   appeler

   bellen

   la clinique

   de kliniek

   demander

   vragen

   un rendez-vous

   een afspraak

   Uitgebreide uitleg

   Tu devrais betekent hier: je zou moeten. devrais is de conditionnel présent van devoir voor tu; de vorm drukt hier een advies uit, niet een vast bevel. De nuttige reeks is devoir (moeten) → tu dois (je moet) → tu devrais (je zou moeten). Voorbeeld: Tu devrais te reposer. — Je zou moeten rusten. appeler is een infinitief en betekent hier bellen. Na devoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: Tu devrais appeler = je zou moeten bellen. Het werkwoord wordt gespeld met dubbele p in de infinitief: appeler. In vervoegde vormen verandert ook de spelling van de stam, bijvoorbeeld j'appelle en tu appelles. la clinique betekent de kliniek. clinique is een zelfstandig naamwoord met vrouwelijk grammaticaal geslacht; daarom staat hier het bepaalde lidwoord la. Het lidwoord presenteert de kliniek als een identificeerbare kliniek in deze situatie. Voorbeeld: La clinique est ouverte. — De kliniek is open. demander betekent vragen, hier in de betekenis iets vragen of om iets verzoeken. Ook dit is een infinitief, gecoördineerd met appeler: appeler ... et demander ... = bellen ... en vragen ... . Een bruikbaar patroon is demander un rendez-vous — om een afspraak vragen. Voorbeeld: Je vais demander de l'aide. — Ik ga om hulp vragen. un rendez-vous betekent een afspraak. rendez-vous is een zelfstandig naamwoordelijk geheel; un is het onbepaalde lidwoord bij het mannelijke zelfstandig naamwoord. Het gaat hier om een afspraak bij de kliniek, niet om een expliciet genoemd aantal. Voorbeeld: J'ai un rendez-vous demain. — Ik heb morgen een afspraak. Samen vormt de zin: Tu devrais appeler la clinique et demander un rendez-vous. De spreker geeft de aangesprokene het advies om de kliniek te bellen en om een afspraak te vragen. et verbindt de twee handelingen; beide staan als infinitief na devrais.

3. Qu'est-ce que je dois dire quand j'appelle ?

   Wat moet ik zeggen als ik bel?

   Qu'est-ce que

   wat ...?

   je dois

   ik moet

   dire

   zeggen

   quand

   als

   j'appelle

   ik bel

   Uitgebreide uitleg

   Qu'est-ce que is een vaste Franse vraagconstructie voor “wat?”. In deze zin vraagt ze naar de inhoud van wat de spreker moet zeggen. Voorbeeld: Qu'est-ce que tu fais ? — “Wat doe je?” je dois komt van devoir (“moeten”) en is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud. Het drukt hier verplichting of noodzaak uit. De vorm voor “jij moet” is tu dois; het onderwerp bepaalt dus de vorm. dire betekent “zeggen”. Dit is de infinitief na dois: je dois dire betekent “ik moet zeggen”. In de tegenwoordige tijd krijgt dit werkwoord andere vormen, bijvoorbeeld je dis — “ik zeg” — en tu dis — “jij zegt”. Na devoir blijft dire echter een infinitief. quand betekent hier “als” of “wanneer” en leidt de tijdsbepaling in. Het verbindt de hoofdzin met het moment waarop de handeling plaatsvindt. j'appelle komt van appeler (“bellen”). Dit is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: j'appelle betekent “ik bel”. Voor “jij belt” is de vorm tu appelles. De apostrof in j'appelle is een Franse samentrekking van je vóór een klinker; de werkwoordsvorm behoudt de dubbele l in de spelling. Samen betekent Qu'est-ce que je dois dire quand j'appelle ?: “Wat moet ik zeggen als ik bel?” De vraag vraagt welke woorden de spreker tijdens het bellen moet gebruiken; quand j'appelle geeft aan wanneer dat geldt.

4. Dis-leur que tu ne te sens pas bien et que tu voudrais voir un médecin.

   Zeg tegen hen dat je je niet goed voelt en graag een dokter wilt zien.

   Dis-leur

   zeg tegen hen

   ne te sens pas bien

   je niet goed voelen

   tu voudrais

   je zou graag willen

   voir

   zien

   médecin

   dokter

   Uitgebreide uitleg

   Dis-leur betekent hier: “zeg tegen hen”. Dis is de gebiedende wijs van dire (“zeggen”) voor tu; het onderwerp tu staat niet apart in deze vorm. leur is een meewerkend voornaamwoord met de betekenis “aan/tegen hen”. Het is de meervoudsvorm; bij één persoon staat doorgaans lui. Herbruikbaar patroon: Dis-moi ... = “Zeg me ...”. ne te sens pas bien betekent in deze zin dat je je niet goed voelt. sens is de tu-vorm van se sentir in de tegenwoordige tijd; te hoort bij het wederkerende werkwoord. De combinatie ne ... pas maakt de uitdrukking ontkennend. Zonder ontkenning krijg je tu te sens bien (“je voelt je goed”); in deze zin staat pas na sens. tu voudrais geeft weer dat je graag iets zou willen. voudrais is de tu-vorm van de conditionnel présent van vouloir (“willen”): tu veux = “je wilt”, tu voudrais = “je zou graag willen”. De conditionnel maakt de wens hier zachter en beleefder; hij beweert niet dat je het al daadwerkelijk doet. voir betekent “zien”. Dit is de infinitief van voir; na voudrais blijft het werkwoord in de infinitief: tu voudrais voir ... (“je zou graag ... willen zien”). Voorbeeld: Je voudrais parler au médecin. = “Ik zou graag met de dokter willen praten.” médecin betekent “dokter” of “arts”. Het is een zelfstandig naamwoord; in un médecin wordt het voorafgegaan door het onbepaalde lidwoord un. Dat lidwoord introduceert hier een dokter, zonder op zichzelf een specifieke naam of verdere identificatie te geven. Voorbeeld: Elle consulte un médecin. = “Zij raadpleegt een dokter.” Samen vormen de delen de opdracht Dis-leur que ...: “Zeg tegen hen dat ...”. Na que volgen twee inhoudelijke delen met hetzelfde onderwerp tu: je voelt je niet goed en je zou graag een dokter willen zien. De volledige betekenis is dus: “Zeg tegen hen dat je je niet goed voelt en graag een dokter wilt zien.”

5. Je veux aussi demander quels horaires sont disponibles.

   Ik wil ook vragen welke tijden beschikbaar zijn.

   Je veux

   ik wil

   aussi

   ook

   demander

   vragen

   quels

   welke

   horaires

   tijden

   disponibles

   beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Je veux betekent hier “ik wil”. veux is de tegenwoordige tijd van vouloir in de eerste persoon enkelvoud: je veux; bij een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld tu veux (“jij wilt”). Na vouloir staat gewoonlijk een infinitief: Je veux demander betekent “Ik wil vragen”. aussi betekent “ook” en voegt deze wens toe aan wat al eerder is genoemd. De plaatsing vóór het werkwoord demander is hier natuurlijk: Je veux aussi demander. demander is de infinitief “vragen”. In deze zin volgt hij op veux. Het Franse werkwoord demander kan ook “verzoeken” betekenen, afhankelijk van de aanvulling; hier gaat het om informatie vragen. Voorbeeld: Je demande une information. — “Ik vraag om informatie.” quels betekent hier “welke”. Het is de meervoudsvorm van quel en past zich aan het zelfstandig naamwoord aan dat erop volgt. De relevante vormen zijn bijvoorbeeld quel (mannelijk enkelvoud), quelle (vrouwelijk enkelvoud), quels (mannelijk meervoud) en quelles (vrouwelijk meervoud). In quels horaires is het meervoud van horaires de reden voor quels; het meervoud alleen bepaalt niet op zichzelf het grammaticale geslacht. horaires betekent hier “tijden” in de betekenis van beschikbare tijdstippen of openingstijden, niet zomaar een algemene duur. Het is het meervoud van horaire. Voorbeeld: Quels sont les horaires du train ? — “Wat zijn de tijden van de trein?” disponibles betekent “beschikbaar”. Dit is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord disponible en het stemt hier af op horaires. De vorm disponible blijft voor mannelijk en vrouwelijk hetzelfde; in het meervoud komt er -s bij. Voorbeeld: Les places sont disponibles. — “De plaatsen zijn beschikbaar.” Samen vormt quels horaires sont disponibles een indirecte vraag: “welke tijden beschikbaar zijn”. sont is de vorm van être bij het meervoudige onderwerp horaires, en disponibles beschrijft die tijden. De hele zin betekent dus: “Ik wil ook vragen welke tijden beschikbaar zijn.”

6. Cela les aidera à trouver un rendez-vous qui te convient.

   Dat helpt hen om een afspraak te vinden die jou uitkomt.

   Cela

   dat

   les

   hen

   aidera

   zal helpen

   trouver

   vinden

   rendez-vous

   afspraak

   convient

   uitkomt

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een aanwijzend voornaamwoord. Hier betekent het dat, zonder dat de precieze zaak waarnaar het verwijst in deze ene zin wordt benoemd. Het staat als onderwerp van de zin. Vergelijk: C’est utile. = Dat is nuttig. les betekent hier hen en is het meervoudige lijdend voorwerp bij aidera: iemand helpt hen. Deze vorm onderscheidt mannelijk en vrouwelijk niet; het meervoud blijkt uit de vorm zelf. Een enkelvoudig alternatief is bijvoorbeeld l’aidera = zal hem/haar helpen, waarbij het geslacht niet uit l’ zelf blijkt. aidera is de futur simple van aider (helpen): aider → il/elle/cela aidera. De vorm zegt dat het helpen later zal plaatsvinden. In combinatie met les ontstaat Cela les aidera = Dat zal hen helpen. trouver is de infinitief van vinden. Na aider wordt hier de constructie aider quelqu’un à + infinitif gebruikt: iemand helpen om iets te doen. à trouver betekent dus om te vinden; het is geen vervoegde vorm voor een nieuwe tijd. rendez-vous is een zelfstandig naamwoord voor een afspraak, vaak een geplande afspraak of ontmoeting. Het is mannelijk: un rendez-vous; het meervoud heeft dezelfde spelling: des rendez-vous. In deze zin is het wat men probeert te vinden: trouver un rendez-vous = een afspraak vinden. In qui te convient verwijst qui naar de afspraak en is het onderwerp van de betrekkelijke bijzin. te is het meewerkend voorwerp bij convenir à quelqu’un: iets convient à iemand wanneer het die persoon goed uitkomt of bij die persoon past. convient is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van convenir; het onderwerp is hier qui, dus de afspraak. Bijvoorbeeld: Cette heure me convient. = Dit tijdstip komt mij uit. De delen worden samen: Cela les aidera (Dat zal hen helpen) + à trouver un rendez-vous (om een afspraak te vinden) + qui te convient (die jou uitkomt). De volledige betekenis is daarom: Dat helpt hen om een afspraak te vinden die jou uitkomt.

7. Je vais appeler la clinique maintenant.

   Ik ga de kliniek nu bellen.

   Je vais

   ik ga

   appeler

   bellen

   la clinique

   de kliniek

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier “ik ga” en vormt samen met een daaropvolgend infinitief de Franse nabije toekomst: aller in de tegenwoordige tijd + infinitief. vais is de ik-vorm van aller; vergelijk tu vas (“jij gaat”) en il/elle va (“hij/zij gaat”). Op zichzelf kan vais ook een letterlijke beweging uitdrukken, maar in deze combinatie kondigt het een handeling aan die de spreker nu van plan is of binnenkort uitvoert. appeler betekent hier “bellen”. Het is een infinitief en blijft na vais in deze vorm: Je vais appeler ... = “Ik ga ... bellen”. De stam is appel-; in sommige vervoegde vormen verschijnt een extra l, bijvoorbeeld j'appelle (“ik bel”), maar de vorm in deze zin is het infinitief appeler. la clinique betekent “de kliniek”. clinique is hier een zelfstandig naamwoord; la is het bepaald lidwoord dat ermee overeenkomt. Het vrouwelijke grammaticale geslacht blijkt uit la, niet uit het feit dat het om één kliniek gaat. In het meervoud wordt dit les cliniques (“de klinieken”). maintenant betekent “nu” en geeft het tijdstip van de aangekondigde handeling aan. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Een bruikbaar contrast is maintenant (“nu”) tegenover plus tard (“later”). Samen vormen de delen Je vais + appeler de constructie voor de nabije toekomst, gevolgd door het doel van de handeling, la clinique, en het tijdsbepalende bijwoord maintenant. De volledige betekenis is: “Ik ga de kliniek nu bellen.”

8. Note tes symptômes pour pouvoir les expliquer clairement.

   Schrijf je symptomen op, zodat je ze duidelijk kunt uitleggen.

   Note

   schrijf op

   tes

   je

   symptômes

   symptomen

   pour pouvoir

   om te kunnen

   les

   ze

   expliquer

   uitleggen

   clairement

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Note is hier de gebiedende wijs van noter voor tu: “schrijf op” of “noteer”. De vorm zonder uitgesproken onderwerp is typisch voor een opdracht aan één aangesproken persoon. In een gewone mededelende zin staat bijvoorbeeld Tu notes tes symptômes. — “Je schrijft je symptomen op.” tes is het bezittelijke woord bij een meervoudig zelfstandig naamwoord: “je”. Het verwijst hier naar de persoon die wordt aangesproken; het krijgt de meervoudsvorm omdat symptômes meervoud is. Vergelijk ton symptôme — “je symptoom” — met tes symptômes — “je symptomen”. symptômes betekent “symptomen”. Het is het meervoud van symptôme; de slot-s markeert hier het meervoud, maar wordt in het Frans niet uitgesproken. Een enkelvoudig voorbeeld is un symptôme — “een symptoom”. pour pouvoir geeft het doel aan: “om te kunnen”. pouvoir is de infinitief “kunnen”. Het patroon pour + infinitief verbindt een handeling met het doel ervan; hier is het opschrijven bedoeld om daarna iets mogelijk te maken. Bijvoorbeeld: Je prends des notes pour pouvoir répondre. — “Ik maak aantekeningen om te kunnen antwoorden.” les is hier een meervoudig lijdend-voorwerpvoornaamwoord: “ze”. Het verwijst in deze zin naar de symptomen. In het Frans staat zo’n voornaamwoord vóór de infinitief: les expliquer betekent letterlijk “ze uitleggen”. Het enkelvoudige overeenkomstige patroon is bijvoorbeeld l'expliquer — “het/hem/haar uitleggen”, afhankelijk van het bedoelde enkelvoudige referent. expliquer is de infinitief “uitleggen”. Na pouvoir blijft het werkwoord in de infinitief: pouvoir expliquer — “kunnen uitleggen”. Met het voornaamwoord erbij ontstaat pouvoir les expliquer — “ze kunnen uitleggen”. clairement is een bijwoord en betekent “duidelijk”. Het beschrijft hier hoe het uitleggen gebeurt. Het is verwant aan het bijvoeglijk naamwoord clair — “duidelijk”, bijvoorbeeld une explication claire — “een duidelijke uitleg”; clairement is echter de bijwoordelijke vorm. De zin bouwt als volgt op: Note tes symptômes betekent “Schrijf je symptomen op”. pour pouvoir les expliquer clairement voegt het doel toe: “zodat je ze duidelijk kunt uitleggen” of letterlijker “om ze duidelijk te kunnen uitleggen”. Samen betekent de volledige uiting: “Schrijf je symptomen op, zodat je ze duidelijk kunt uitleggen.”