Rugpijn na lange vergaderingen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mon mal au dos s'aggrave après de longues réunions.

   Mijn rugpijn wordt erger na lange vergaderingen.

   mal au dos

   rugpijn

   s'aggrave

   wordt erger

   après

   na

   longues

   lange

   réunions

   vergaderingen

   Uitgebreide uitleg

   mal au dos betekent hier “rugpijn”. mal is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “pijn”; in au dos is au de samentrekking van à le, en dos betekent “rug”. Het patroon avoir mal à + lichaamsdeel is ook bruikbaar, bijvoorbeeld: J’ai mal au dos. — “Ik heb rugpijn.” In de gegeven zin staat echter mon mal au dos: “mijn rugpijn”. mon verwijst grammaticaal naar een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het zegt hier niet dat er maar één pijnmoment is. s’aggrave komt van s’aggraver, “erger worden” of “verergeren”. De vorm is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij mon mal au dos. Het werkwoord is wederkerend: s’aggraver beschrijft hier dat de toestand zelf erger wordt, niet dat een genoemde persoon die erger maakt. Een bruikbare tegenstelling is s’améliorer — “verbeteren”. Voorbeeld: La douleur s’aggrave. — “De pijn wordt erger.” après betekent “na” en geeft hier de tijdsrelatie aan: de verergering vindt plaats na iets. Het kan gevolgd worden door een zelfstandig naamwoordgroep, zoals in après de longues réunions, of door een gebeurtenis in een zin, bijvoorbeeld après la réunion — “na de vergadering”. longues betekent hier “lange”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord long; het past zich aan réunions aan. De reeks is long (mannelijk enkelvoud), longue (vrouwelijk enkelvoud), longs (mannelijk meervoud), longues (vrouwelijk meervoud). In de longues réunions staat de vóór een meervoudige naamwoordgroep met het bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord; dat is een gebruikelijke vorm waar anders vaak des zou staan. réunions is het meervoud van réunion, “vergadering”. De uitgang -s markeert hier het meervoud, maar wordt in deze vorm niet uitgesproken. Het patroon de longues réunions betekent “lange vergaderingen”. Samen vormen de delen: Mon mal au dos — “Mijn rugpijn” — is het onderwerp; s’aggrave zegt dat die pijn erger wordt; après de longues réunions bepaalt wanneer dat gebeurt. De volledige betekenis is daarom: “Mijn rugpijn wordt erger na lange vergaderingen.”

2. Ta chaise ne t'aide peut-être pas à garder une bonne posture.

   Je stoel helpt je misschien niet om een goede houding te behouden.

   chaise

   stoel

   t'aide

   helpt je

   peut-être

   misschien

   garder

   behouden

   bonne

   goede

   posture

   houding

   Uitgebreide uitleg

   chaise betekent hier “stoel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une chaise, meervoud des chaises. Het bijvoeglijk naamwoord moet ermee overeenkomen, zoals in une bonne chaise (“een goede stoel”). t'aide bestaat uit t' + aide. aide is de vorm van aider (“helpen”) bij il/elle/on; t' is het voornaamwoord te (“jou/je”) als lijdend voorwerp vóór een klinker. Het apostrof vervangt de eindklinker van te: te aide wordt t'aide. Vergelijk: Je t'aide = “Ik help je” en Il t'aide = “Hij helpt je”. peut-être betekent “misschien” en maakt de bewering voorzichtig: de spreker stelt niet als zekerheid dat de stoel niet helpt. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of getal. garder is de infinitief van “behouden” of “houden”. Na à staat hier de infinitief: aider quelqu'un à garder... = “iemand helpen om ... te behouden”. In à garder hoort à dus bij de constructie rond aider; garder is niet vervoegd. bonne betekent hier “goede”. De basisvorm is bon; vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt dat bonne, zoals in une bonne posture. Het woord bonne stemt af op posture, niet op chaise. posture betekent “houding”, vooral de manier waarop iemand zijn lichaam houdt. Het is vrouwelijk: une posture; daarom staat er bonne en niet bon. Samen opgebouwd: Ta chaise betekent “je stoel”. ne ... pas omsluit de vervoegde werkwoordsvorm aide en maakt de zin negatief: “helpt niet”. t'aide peut-être betekent “helpt je misschien”, en à garder une bonne posture betekent “om een goede houding te behouden”. De volledige betekenis is dus: “Je stoel helpt je misschien niet om een goede houding te behouden.”

3. Est-ce que je devrais faire plus de courtes pauses ?

   Moet ik vaker korte pauzes nemen?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder

   je devrais

   zou ik moeten

   faire

   doen/maken

   plus de

   meer van

   courtes

   korte

   pauses

   pauzes

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een ja/nee-vraag. Het markeert de vraag zonder de gewone volgorde van onderwerp en werkwoord om te keren. Voorbeeld: Est-ce que tu viens ? — “Kom je?” je devrais komt van devoir (“moeten”). devrais is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de conditionnel présent: je devrais = “ik zou moeten”. Hier drukt die vorm een advies of overweging uit, niet een vastgestelde verplichting. Voorbeeld: Je devrais me reposer. — “Ik zou moeten rusten.” faire is de infinitief (“doen/maken”). Na devrais volgt de infinitief: je devrais faire. In de combinatie faire une pause of faire des pauses betekent faire idiomatisch “een pauze nemen”. plus de geeft hier een grotere hoeveelheid aan: “meer”. Voor een zelfstandig naamwoord staat na plus de geen onbepaald lidwoord; plus de pauses betekent “meer pauzes”. In deze zin ondersteunt de context de vertaling “vaker korte pauzes nemen”. Voorbeeld: Nous faisons plus de pauses. — “We nemen meer pauzes.” courtes is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord court (“kort”). De vorm stemt af op pauses: enkelvoud une courte pause, meervoud de courtes pauses. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier vóór het zelfstandig naamwoord. pauses is het vrouwelijke meervoud van pause (“pauze”). De combinatie faire des pauses betekent “pauzes nemen”; het meervoud past hier bij plus de, omdat er meer dan één pauze wordt bedoeld. Samen vormt Est-ce que je devrais faire plus de courtes pauses ? een vraag met de betekenis: “Moet ik vaker korte pauzes nemen?” De vraagmarkeerder maakt er een vraag van; je devrais faire drukt uit wat de spreker zou moeten doen; plus de courtes pauses benoemt de grotere hoeveelheid korte pauzes. De formulering is geschikt om op een neutrale manier om advies te vragen.

4. Les courtes pauses peuvent aider.

   Korte pauzes kunnen helpen.

   courtes

   kort

   pauses

   pauzes

   peuvent

   kunnen

   aider

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   courtes betekent hier “kort” en beschrijft pauses. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van court: court (mannelijk enkelvoud), courte (vrouwelijk enkelvoud), courts (mannelijk meervoud), courtes (vrouwelijk meervoud). De vorm past zich dus aan het zelfstandig naamwoord aan; het meervoud en het vrouwelijke geslacht zijn allebei zichtbaar. pauses betekent “pauzes”. Het enkelvoud is pause; de uitgang -s markeert hier het meervoud. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, wat de vorm courtes van het bijvoeglijk naamwoord helpt verklaren. Voorbeeld: une pause courte betekent “een korte pauze”. peuvent komt van pouvoir (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor ils/elles: ils peuvent of elles peuvent. In deze zin drukt het uit dat de korte pauzes mogelijk kunnen helpen. Na pouvoir staat het volgende werkwoord in de infinitief. aider is de infinitief “helpen”. In peuvent aider vormt die samen met peuvent de constructie “kunnen helpen”. Voorbeeld: Les pauses peuvent aider. betekent “De pauzes kunnen helpen.” Samen betekent Les courtes pauses peuvent aider: “Korte pauzes kunnen helpen.” Les maakt duidelijk dat het om meervoudige pauzes gaat; courtes beschrijft die pauzes, en peuvent aider zegt wat ze mogelijk doen.

5. Lève-toi et étire-toi doucement.

   Sta op en rek je rustig uit.

   Lève-toi

   sta op

   étire-toi

   rek je uit

   doucement

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Lève-toi betekent hier “sta op”. Het komt van se lever (“opstaan”). In de bevestigende impératif van een wederkerend werkwoord staat het voornaamwoord achter het werkwoord en wordt te de beklemtoonde vorm toi: lève-toi. Vergelijk: Tu te lèves = “je staat op” (mededeling), maar Lève-toi ! = “sta op!” (opdracht). Het werkwoord staat hier in de tweede persoon enkelvoud, omdat de spreker één aangesproken persoon instrueert. étire-toi betekent hier “rek je uit”. Het komt van s’étirer (“zich uitrekken”). Ook hier vormt -toi samen met de gebiedende wijs een wederkerende opdracht aan één persoon. In Tu t’étires staat het wederkerende voornaamwoord vóór het werkwoord in een gewone mededeling; in Étire-toi ! staat het erachter. De vorm étire is de impératif van étirer; toi geeft aan dat de aangesprokene de handeling op zichzelf uitvoert. doucement betekent “rustig” of “zachtjes”. Dit is een bijwoord: het beschrijft hoe de aangesprokene zich moet uitrekken en verandert daarom niet mee met persoon of getal. Het verwante bijvoeglijk naamwoord is doux (mannelijk) / douce (vrouwelijk), maar in deze zin is de bijwoordelijke vorm doucement nodig. Samen vormen de twee opdrachten een reeks: Lève-toi et étire-toi = “Sta op en rek je uit”. et verbindt de opdrachten, terwijl doucement alleen de tweede opdracht nader bepaalt: “Sta op en rek je rustig uit.”

6. Je dois aussi régler la hauteur de mon écran.

   Ik moet ook de hoogte van mijn scherm aanpassen.

   Je dois

   ik moet

   aussi

   ook

   régler

   aanpassen

   la hauteur

   de hoogte

   mon

   mijn

   écran

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   Je dois betekent hier “ik moet”. dois is de tegenwoordige vorm van devoir bij je: je dois; bij tu zeg je tu dois, en bij il/elle il/elle doit. Na devoir volgt een infinitief: Je dois régler = “ik moet aanpassen”. aussi betekent “ook”. Het voegt deze handeling toe aan een andere handeling die al genoemd of bedoeld is. In deze zin staat het na Je dois en vóór het werkwoord régler. régler is hier een infinitief en betekent “aanpassen” of “afstellen”, namelijk een instelling van het scherm veranderen. In andere contexten kan hetzelfde werkwoord bijvoorbeeld “regelen” betekenen. Na een vervoegd werkwoord zoals dois blijft het infinitief onvervoegd: Je dois régler. Voorbeeld: Je dois régler la lumière. — “Ik moet het licht aanpassen.” la hauteur betekent “de hoogte”. hauteur is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Een bruikbaar contrast is la hauteur (“de hoogte”) tegenover la largeur (“de breedte”). mon betekent “mijn” bij écran, een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. Het bezit wordt hier uitgedrukt ten opzichte van écran, niet ten opzichte van de persoon die bezit. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord gebruik je meestal ma, bijvoorbeeld ma chaise (“mijn stoel”); voor meervoud gebruik je mes. écran betekent “scherm”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un écran, mon écran. De combinatie mon écran betekent dus “mijn scherm”. Samen vormen de delen: Je dois (“ik moet”) + aussi (“ook”) + régler (“aanpassen”) + la hauteur (“de hoogte”) + de mon écran (“van mijn scherm”). De volledige betekenis is: “Ik moet ook de hoogte van mijn scherm aanpassen.” De constructie devoir + infinitief is herbruikbaar: Tu dois régler la chaise. — “Je moet de stoel aanpassen.”

7. Cela peut t'aider à être mieux assis.

   Dat kan je helpen om comfortabeler te zitten.

   Cela

   dat

   peut

   kan

   t'aider

   je helpen

   être

   zijn

   mieux

   beter; comfortabeler

   assis

   zittend; gezeten

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “dat” en is een aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar iets dat eerder genoemd of aangewezen is; deze zin benoemt niet precies waarnaar. Een bruikbaar patroon is Cela peut... — “Dat kan...”. peut is de vorm van pouvoir voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: pouvoir → il/elle/on peut. Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: “kan”, niet “moet”. Bijvoorbeeld: Cela peut aider. — “Dat kan helpen.” In t'aider staat t' voor het voornaamwoord te vóór aider; de klinker van te valt weg voor de klinker van aider. aider is de infinitief “helpen”. Het patroon aider quelqu'un à + infinitief betekent “iemand helpen om iets te doen”: Je t'aide à comprendre. — “Ik help je om het te begrijpen.” être is de infinitief “zijn”. Na aider ... à introduceert deze vorm wat de geholpen persoon doet of in welke toestand die komt: aider à être... — “helpen om ... te zijn”. In deze zin hoort t' bij de persoon die être uitvoert: “jou helpen om ... te zijn”. mieux is de vergelijkende vorm van het bijwoord bien: bien → mieux, “goed” → “beter”. Het beschrijft hier hoe iemand zit; in deze context past “comfortabeler” als natuurlijke vertaling. Gebruik bij een bijvoeglijk naamwoord niet automatisch mieux: un meilleur siège betekent “een betere stoel”, terwijl être mieux assis betekent “comfortabeler zitten”. assis is het voltooid deelwoord van asseoir, hier gebruikt als toestand na être: “gezeten” of natuurlijker “zittend”. Het is in deze zin de mannelijke enkelvoudsvorm die overeenkomt met de impliciete persoon die door t' wordt aangeduid. De zin geeft niet noodzakelijk de werkelijke genderidentiteit van die persoon aan, maar de gekozen Franse vorm is wel mannelijk enkelvoud. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is assise; bij vrouwelijke meervoudige personen is dat assises. Bijvoorbeeld: Elle est bien assise. — “Zij zit goed.” Samen vormt peut t'aider à être mieux assis het patroon pouvoir + iemand helpen + à + infinitief: “kan je helpen om comfortabeler te zitten”. De volledige zin betekent daarom: “Dat kan je helpen om comfortabeler te zitten.”

8. Je vais essayer ces changements cette semaine.

   Ik ga deze veranderingen deze week proberen.

   Je vais

   ik ga

   essayer

   proberen

   ces

   deze

   changements

   veranderingen

   cette

   deze

   semaine

   week

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier “ik ga” en vormt samen met het daaropvolgende hele werkwoord de Franse futur proche: aller in de tegenwoordige tijd + een infinitief. vais is de eerste persoon enkelvoud van aller; het onderwerp Je bepaalt die vorm. Het gaat hier om een voorgenomen of nabije toekomstige handeling, niet om letterlijk ergens naartoe gaan. essayer betekent hier “proberen”. Dit is de infinitief, dus de vorm die na vais staat. Het patroon is: Je vais essayer = “Ik ga proberen”. Voorbeeld: Nous allons essayer. = “Wij gaan proberen.” Daar verandert essayer niet mee met de persoon; allons draagt de persoonsinformatie. ces betekent “deze” bij een zelfstandig naamwoord in het meervoud. De vorm ces wordt gebruikt voor zowel mannelijke als vrouwelijke meervoudige zelfstandige naamwoorden. In ces changements verwijst het dus naar meervoudige veranderingen; het aanwijzende woord staat vóór het zelfstandig naamwoord. changements betekent “veranderingen”. Het is het meervoud van changement (“verandering”); de uitgang -s markeert hier het meervoud. In de vaste zin is changements het lijdend voorwerp van essayer: wat gaat de spreker proberen? Voorbeeld: Ces changements sont utiles. = “Deze veranderingen zijn nuttig.” cette betekent ook “deze”, maar bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. De vorm wordt hier gekozen omdat semaine vrouwelijk en enkelvoudig is. Vergelijk: ce changement = “deze verandering” bij mannelijk enkelvoud, ces changements = “deze veranderingen” bij meervoud. semaine betekent “week”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; cette semaine betekent “deze week”. De hele woordgroep geeft de tijd aan waarin de voorgenomen handeling plaatsvindt. Samen vormen de delen: Je vais essayer (“Ik ga proberen”) + ces changements (“deze veranderingen”) + cette semaine (“deze week”). De volledige betekenis is: “Ik ga deze veranderingen deze week proberen.”

9. Consulte un professionnel de santé si la douleur continue.

   Ga naar een zorgverlener als de pijn aanhoudt.

   Consulte

   raadpleeg

   un professionnel de santé

   een zorgverlener

   si

   als

   la douleur

   de pijn

   continue

   aanhoudt

   Uitgebreide uitleg

   Consulte is hier de gebiedende wijs van consulter voor één aangesproken persoon in de tu-vorm: “raadpleeg”. Bij werkwoorden op -er heeft die vorm geen extra -s: consulte. Tegenover één persoon in de beleefde of meervoudsvorm staat consultez. un professionnel de santé betekent hier “een zorgverlener”. professionnel is in deze vaste woordgroep een zelfstandig naamwoord; de santé verduidelijkt het vakgebied. un is een onbepaald lidwoord en drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. Het patroon un professionnel de ... is bruikbaar voor andere soorten professionals, bijvoorbeeld un professionnel du droit — “een juridisch professional”. si leidt de voorwaardelijke bijzin in en betekent hier “als”. Het verbindt de instructie met de voorwaarde waaronder die geldt. la douleur betekent “de pijn”. douleur is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het vrouwelijke bepaalde lidwoord la. Het lidwoord hoort bij douleur, niet bij continue. continue is de tegenwoordige tijd van continuer in de derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is la douleur, dus de vorm past bij dat enkelvoudige onderwerp. In deze zin betekent continuer dat iets voortduurt: La douleur continue. — “De pijn houdt aan.” Samen vormt Consulte un professionnel de santé de instructie “raadpleeg een zorgverlener”. si la douleur continue voegt de voorwaarde “als de pijn aanhoudt” toe. De volledige betekenis is dus: “Ga naar een zorgverlener als de pijn aanhoudt.”