Een eerlijke schoonmaakroutine afspreken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Notre routine de ménage ne fonctionne pas, et la cuisine se retrouve sans cesse en désordre.

   Onze schoonmaakroutine werkt niet, en de keuken wordt steeds weer rommelig.

   Notre

   onze

   routine

   routine

   ménage

   schoonmaak

   ne fonctionne pas

   werkt niet

   cuisine

   keuken

   se retrouve

   komt terecht

   sans cesse

   steeds weer

   en désordre

   in wanorde

   Uitgebreide uitleg

   Notre betekent hier “onze” bij het enkelvoudige zelfstandig naamwoord routine. Het bezittelijk woord stemt in het Frans af op het bezeten woord: notre staat bij een enkelvoudig woord, ongeacht of de bezitter één persoon of meerdere personen zijn. Bij een meervoudig bezeten woord staat bijvoorbeeld nos. routine betekent hier “routine” of een vaste werkwijze. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord en andere woorden die ermee overeenstemmen kunnen dat laten zien, bijvoorbeeld une routine (“een routine”). ménage betekent hier “schoonmaak” of huishoudelijk schoonmaakwerk. In routine de ménage verbindt de dit zelfstandig naamwoord met routine: letterlijk gaat het om een routine voor het schoonmaken. Ménage kan in andere contexten ook naar een huishouden verwijzen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. ne fonctionne pas betekent “werkt niet”. Fonctionne is de vorm van fonctionner in de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. De combinatie ne ... pas maakt in deze zin een ontkenning; de twee delen staan rond het werkwoord. Voorbeeld: Le plan ne fonctionne pas. — “Het plan werkt niet.” In informele gesproken taal wordt ne soms weggelaten, maar ne ... pas is de volledige standaardvorm. cuisine betekent “keuken”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la cuisine betekent “de keuken”. Het woord kan in een andere context ook “keuken” in de betekenis van kookstijl betekenen; hier gaat het, volgens de vertaling, om de ruimte. se retrouve betekent hier “komt terecht” of “bevindt zich uiteindelijk”. Dit is de derde persoon enkelvoud van de wederkerende constructie se retrouver, met retrouve als vorm van retrouver. Het voornaamwoord se hoort bij het werkwoord en drukt hier uit dat de keuken in een bepaalde toestand eindigt; het betekent niet dat de keuken bewust iets doet. Voorbeeld: La pièce se retrouve vide. — “De kamer komt leeg te staan.” sans cesse betekent “steeds weer” of “voortdurend”. Het is een vaste bijwoordelijke uitdrukking. Ze geeft hier aan dat de toestand herhaaldelijk terugkomt, niet slechts één keer. en désordre betekent “in wanorde” of “rommelig”. En maakt hier deel uit van de uitdrukking die een toestand beschrijft; désordre is het zelfstandig naamwoord “wanorde”. Voorbeeld: La chambre est en désordre. — “De kamer is rommelig.” Samen bestaat de zin uit twee verbonden delen: Notre routine de ménage ne fonctionne pas zegt dat de schoonmaakroutine geen resultaat heeft, en la cuisine se retrouve sans cesse en désordre zegt dat de keuken steeds opnieuw in een rommelige toestand terechtkomt. Et verbindt de twee delen. De volledige betekenis is daarom: “Onze schoonmaakroutine werkt niet, en de keuken wordt steeds weer rommelig.”

2. Je ne pense pas que l'un de nous fasse ça exprès.

   Ik denk niet dat een van ons dit expres doet.

   Je ne pense pas que

   Ik denk niet dat

   l'un de nous

   een van ons

   fasse

   doet

   ça

   dit

   exprès

   expres

   Uitgebreide uitleg

   Je ne pense pas que betekent hier: “Ik denk niet dat …”. pense is de vorm van penser (“denken”) bij je in de tegenwoordige tijd: je pense. De ontkenning ne ... pas maakt de gedachte negatief. Na je ne pense pas que staat in deze zin fasse, niet de gewone tegenwoordige vorm fait, omdat het vervolg wordt voorgesteld als iets waarvan de spreker niet overtuigd is. Dit is de tegenwoordige subjonctif. Voorbeeld: Je pense qu’il vient. — “Ik denk dat hij komt.” Bij een bevestigde overtuiging staat hier vient; Je ne pense pas qu’il vienne. betekent “Ik denk niet dat hij komt.” l’un de nous betekent “een van ons”. l’un is een onbepaald aangeduide persoon uit een groep; de nous geeft aan uit welke groep. Het is geen bewering dat de hele groep handelt: de mogelijke handelende persoon is één lid van nous. fasse komt van faire (“doen”, ook “maken”). De vorm fasse is hier de tegenwoordige subjonctif bij een enkelvoudig onderwerp, namelijk l’un; hij staat na que in de eerder genoemde ontkende denkconstructie. De gewone tegenwoordige vorm bij il/elle is fait, terwijl de subjonctif qu’il/elle fasse luidt. Voorbeeld: Je veux qu’elle fasse attention. — “Ik wil dat ze oplet.” Hier volgt eveneens fasse op que, maar de aanleiding is een wil, niet een ontkende overtuiging. ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dit” of “dat”, afhankelijk van de concrete situatie. In deze zin verwijst het naar de handeling die door fasse wordt uitgedrukt; de vertaling ondersteunt hier “dit”. Het is niet hetzelfde als het onderwerp l’un de nous. exprès is een bijwoord en betekent “expres” of “opzettelijk”. Het zegt hoe de handeling wordt uitgevoerd. Het verandert niet mee met de persoon of het aantal. Samen vormt de zin: Je ne pense pas que + l’un de nous + fasse ça + exprès: “Ik denk niet dat een van ons dit expres doet.” De ontkende overtuiging heeft dus als inhoud dat één lid van de groep deze handeling opzettelijk uitvoert.

3. Peut-être qu'il nous faut des règles plus claires, surtout pour la vaisselle et la cuisinière.

   Misschien hebben we duidelijkere regels nodig, vooral voor de afwas en het fornuis.

   Peut-être

   misschien

   il nous faut

   we hebben nodig

   règles

   regels

   plus claires

   duidelijker

   surtout

   vooral

   vaisselle

   afwas

   cuisinière

   fornuis

   Uitgebreide uitleg

   Peut-être betekent hier “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het kan aan het begin van een zin staan. Een bruikbaar patroon is Peut-être que ... = “Misschien ...”. Voorbeeld: Peut-être qu’il vient demain. — “Misschien komt hij morgen.” il nous faut betekent hier “we hebben nodig”. In deze constructie is il faut een onpersoonlijke uitdrukking voor noodzaak; nous geeft aan wie iets nodig heeft. Het werkwoordelijke element faut hoort bij falloir en verschijnt in deze vaste constructie als il faut; het verandert niet mee met nous. Voorbeeld: Il nous faut plus de temps. — “We hebben meer tijd nodig.” règles betekent hier “regels”. Het is het meervoud van règle, een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het meervoud wordt hier zichtbaar door de uitgang -s. Voorbeeld: Les règles sont simples. — “De regels zijn eenvoudig.” plus claires betekent “duidelijker”. claires is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord clair (“duidelijk”); de vorm past bij règles. plus ... maakt een vergelijkende vorm: clair = duidelijk, plus clair = duidelijker. Het is dus claires, niet règles, dat de vorm voor vrouwelijk meervoud draagt. Voorbeeld: Cette explication est plus claire. — “Deze uitleg is duidelijker.” surtout betekent “vooral” en beperkt de nadruk tot wat daarna genoemd wordt. Het verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: J’aime surtout le thé. — “Ik houd vooral van thee.” vaisselle betekent hier “afwas”, dus de vaat die gewassen of opgeruimd moet worden. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; in deze betekenis verwijst het doorgaans naar de vaat als geheel en niet naar één afzonderlijk voorwerp. Voorbeeld: La vaisselle est dans l’évier. — “De afwas staat in de gootsteen.” cuisinière betekent hier “fornuis”. In andere contexten kan hetzelfde woord ook een vrouwelijke kok aanduiden, maar de vaste vertaling en deze opsomming geven hier de betekenis van het keukenapparaat. Voorbeeld: La cuisinière est propre. — “Het fornuis is schoon.” Samen vormt Peut-être qu’il nous faut des règles plus claires de betekenis “Misschien hebben we duidelijkere regels nodig”. des règles is het benodigde meervoudige zelfstandig naamwoord, en plus claires beschrijft die regels als duidelijker. surtout pour la vaisselle et la cuisinière voegt toe waarop de regels vooral betrekking hebben: de afwas en het fornuis. De volledige zin betekent daarom: “Misschien hebben we duidelijkere regels nodig, vooral voor de afwas en het fornuis.”

4. On pourrait alterner les tâches chaque semaine, pour que la même personne ne passe pas toujours la serpillière.

   We kunnen de taken elke week afwisselen, zodat niet altijd dezelfde persoon dweilt.

   On pourrait

   we zouden kunnen

   alterner

   afwisselen

   tâches

   taken

   semaine

   week

   pour que

   zodat

   même

   dezelfde

   personne

   persoon

   ne … pas

   niet

   toujours

   altijd

   passe

   dweilt

   serpillière

   dweil

   Uitgebreide uitleg

   On pourrait betekent hier “we zouden kunnen”. On is een veelgebruikt Frans onderwerp dat in deze zin volgens de vaste vertaling naar “we” verwijst; het werkwoord staat toch in de derde persoon enkelvoud. Pourrait is de conditionnel présent van pouvoir (“kunnen”): pouvoir → il/on peut → il/on pourrait. De conditionnel maakt het voorstel voorzichtig of niet-dwingend. Voorbeeld: On pourrait commencer demain. = “We zouden morgen kunnen beginnen.” Alterner is een infinitief en betekent “afwisselen”: verschillende taken of opties beurtelings laten terugkomen. Na pourrait staat de infinitief: On pourrait alterner.... Voorbeeld: Nous alternons les rôles. = “We wisselen de rollen af.” Bij tâches betekent les tâches “de taken”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk meervoud; het enkelvoud is une tâche, het meervoud des tâches of les tâches. In alterner les tâches is dit het lijdend voorwerp van alterner. Semaine betekent “week”. Het is vrouwelijk: une semaine. In chaque semaine betekent het geheel “elke week”; chaque staat bij een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: Je travaille chaque semaine. = “Ik werk elke week.” Pour que betekent “zodat” en leidt een doelzin in. Het werkwoord erna staat in deze zin in de subjonctif, omdat pour que die vorm vereist: passer → qu’il/elle/on passe. Dit is niet dezelfde constructie als pour met een infinitief, bijvoorbeeld pour travailler (“om te werken”). Même betekent hier “dezelfde” in de combinatie la même personne. Même verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk enkelvoud: de vorm blijft même; het lidwoord is le bij een mannelijk woord en la bij een vrouwelijk woord. In het meervoud staat mêmes. Même kan in andere contexten ook “zelfs” betekenen, maar dat is hier niet de bedoeling. Personne betekent hier “persoon” en is grammaticaal vrouwelijk, ook wanneer de bedoelde persoon niet noodzakelijk vrouwelijk is. Daarom staat er la même personne. Het meervoud is les personnes. Voorbeeld: Une personne attend. = “Er wacht een persoon.” Ne ... pas vormt hier de ontkenning “niet”. De twee delen omringen het vervoegde werkwoord: ne passe pas. In gewone gesproken Franse taal wordt ne vaak weggelaten, maar in deze zin staat de volledige ontkenning. Toujours betekent “altijd”. In ne passe pas toujours beperkt het de ontkenning: “niet altijd”. Het zegt dus niet dat de persoon nooit dweilt, maar dat dit niet telkens gebeurt. Passe is hier de vorm van het werkwoord passer in de subjonctif présent, na pour que, met la même personne als onderwerp: que la personne passe. Passer heeft veel betekenissen; samen met la serpillière betekent passer la serpillière “dweilen”. Voorbeeld: Il passe la serpillière le matin. = “Hij dweilt ’s ochtends.” Serpillière betekent “dweil”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la serpillière. In de vaste verbinding passer la serpillière is het de zaak die men gebruikt bij het dweilen; het is niet nodig om het als een letterlijk “voorbijgaan” te begrijpen. Samen betekent On pourrait alterner les tâches chaque semaine dat men de taken wekelijks zou kunnen afwisselen. Pour que la même personne ne passe pas toujours la serpillière geeft het doel: zo dweilt niet steeds dezelfde persoon. De volledige zin betekent: “We kunnen de taken elke week afwisselen, zodat niet altijd dezelfde persoon dweilt.”

5. Ça me semble juste, même si je préfère sortir les poubelles plutôt que nettoyer la salle de bains.

   Dat klinkt eerlijk, hoewel ik liever het vuilnis buitenzet dan de badkamer schoonmaak.

   me semble

   lijkt me

   juste

   eerlijk; redelijk

   même si

   ook al; hoewel

   je préfère

   ik heb liever

   sortir

   buiten zetten

   les poubelles

   het vuilnis

   plutôt que

   liever dan

   nettoyer

   schoonmaken

   la salle de bains

   de badkamer

   Uitgebreide uitleg

   me semble betekent hier “lijkt me”. Het werkwoord is sembler (“lijken”); semble is de vorm voor de derde persoon enkelvoud. me geeft aan voor wie iets zo lijkt. Samen met Ça betekent Ça me semble “Dat lijkt me”; ça is hier het onderwerp. juste betekent hier “eerlijk” of “redelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De geschreven vorm juste is zowel mannelijk als vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud staat justes. Hier beschrijft het de beoordeling dat iets eerlijk of redelijk is, niet noodzakelijk dat het feitelijk correct is. même si betekent “ook al” of “hoewel”. Het leidt een concessieve bijzin in: wat daarna komt, verhindert de hoofdgedachte niet. Na même si staat hier de gewone indicatief: même si je préfère ... — “hoewel ik liever ...”. je préfère betekent hier “ik heb liever”. Het basiswerkwoord is préférer; préfère is de vorm bij je. Een bruikbaar patroon is préférer + infinitief: Je préfère rester. — “Ik blijf liever.” sortir is hier “buiten zetten” in de combinatie sortir les poubelles. Het is een infinitief met een lijdend voorwerp. Zonder zo’n voorwerp kan sortir in een andere constructie ook “naar buiten gaan” betekenen. les poubelles betekent hier “het vuilnis”; afhankelijk van de context kan poubelle ook een vuilnisbak of afvalcontainer aanduiden. poubelle is een zelfstandig naamwoord en les is het meervoudige bepaalde lidwoord. In deze zin benoemt de woordgroep de taak van het vuilnis buitenzetten. plutôt que betekent “liever dan”. Het verbindt hier de twee infinitiefgroepen sortir les poubelles en nettoyer la salle de bains. Het patroon préférer A plutôt que B geeft aan dat A de voorkeur krijgt boven B. nettoyer betekent “schoonmaken”. Het staat hier als infinitief na plutôt que. Voorbeeld: Je nettoie la table. — “Ik maak de tafel schoon.” In dat voorbeeld is nettoie de persoonsvorm bij je van hetzelfde werkwoord. la salle de bains betekent “de badkamer”. Het is een vaste woordgroep: salle betekent hier “ruimte” en de bains maakt de functie van die ruimte duidelijk. salle is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, daarom staat ervoor la. Geheel samengevoegd: Ça me semble juste zegt dat iets de spreker eerlijk of redelijk lijkt. même si je préfère sortir les poubelles plutôt que nettoyer la salle de bains voegt eraan toe dat de spreker, ondanks die beoordeling, liever het vuilnis buitenzet dan de badkamer schoonmaakt. De volledige betekenis is: “Dat lijkt me eerlijk, hoewel ik liever het vuilnis buitenzet dan de badkamer schoonmaak.”

6. Les préférences, c'est bien, mais il faut quand même se partager les tâches désagréables.

   Voorkeuren zijn prima, maar de vervelende klussen moeten nog steeds worden verdeeld.

   préférences

   voorkeuren

   c'est bien

   dat is prima

   il faut

   het is nodig; men moet

   quand même

   toch; nog steeds

   se partager

   verdelen onder elkaar

   tâches

   taken; klussen

   désagréables

   vervelend; onaangenaam

   Uitgebreide uitleg

   préférences betekent hier ‘voorkeuren’. Het is het meervoud van préférence; het enkelvoud is une préférence. De uitgang -s markeert hier het meervoud. Voorbeeld: J'ai une préférence pour le thé. — ‘Ik heb een voorkeur voor thee.’ c'est bien betekent letterlijk ongeveer ‘dat is goed’ en hier natuurlijk ‘dat is prima’. c'est is de vaste vorm van ce + est. In Les préférences, c'est bien staat Les préférences voorop als onderwerp van gesprek; c'est bien geeft daar commentaar op. Deze informele constructie gebruikt vaak c'est, ook wanneer het genoemde onderwerp meervoudig is. il faut komt van het onpersoonlijke werkwoord falloir. De vorm faut is de tegenwoordige tijd; in deze constructie betekent il faut ‘het is nodig’ of ‘men moet’. Er wordt geen specifieke persoon als handelende persoon genoemd. Na il faut kan een infinitief volgen: Il faut attendre. — ‘Je moet wachten.’ Hier volgt se partager. quand même geeft een tegenstelling of concessie aan: iets blijft gelden ondanks wat zojuist is gezegd. Hier betekent het ‘toch’ of ‘nog steeds’: voorkeuren mogen er zijn, maar de onaangename taken moeten toch verdeeld worden. Het is niet hetzelfde als een tijdsaanduiding zoals ‘op hetzelfde moment’. se partager is de infinitief van se partager, met de wederkerende vorm se. In deze zin betekent het ‘onder elkaar verdelen’ of ‘verdelen onder de betrokken personen’. De infinitief staat na il faut. Zonder se zou partager in het algemeen ‘delen’ of ‘verdelen’ betekenen, maar se partager legt hier de verdeling binnen de groep betrokken personen uit. Voorbeeld: Nous devons nous partager le travail. — ‘We moeten het werk onder elkaar verdelen.’ tâches betekent hier ‘taken’ of, gezien de omschreven onaangename aard, natuurlijk ‘klussen’. Het is het meervoud van tâche; het enkelvoud is une tâche. Een taak kan werk in het algemeen zijn, niet alleen huishoudelijk werk. Voorbeeld: Les tâches sont nombreuses. — ‘De taken zijn talrijk.’ désagréables betekent ‘vervelend’ of ‘onaangenaam’. Het is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord désagréable; dat woord heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk, terwijl het meervoud désagréables krijgt. Hier stemt het bijvoeglijk naamwoord in getal overeen met tâches: des tâches désagréables. Voorbeeld: une tâche désagréable — ‘een vervelende taak’; des tâches désagréables — ‘vervelende taken’. Samen vormt il faut quand même se partager les tâches désagréables de betekenis ‘de vervelende taken moeten toch onder elkaar worden verdeeld’. Les préférences, c'est bien erkent eerst dat voorkeuren prima zijn; mais leidt daarna de beperking of tegenstelling in. De volledige zin betekent dus: ‘Voorkeuren zijn prima, maar de vervelende klussen moeten nog steeds worden verdeeld.’

7. Si on le met par écrit, on peut éviter que le ressentiment s'accumule plus tard.

   Als we het opschrijven, kunnen we voorkomen dat de ergernis later oploopt.

   Si

   als

   on peut

   men kan

   met par écrit

   schriftelijk vastleggen

   éviter

   voorkomen

   ressentiment

   ergernis

   s'accumule

   zich opstapelt

   plus tard

   later

   Uitgebreide uitleg

   Si betekent hier “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. Het patroon si + zin, zin is een herbruikbare manier om een voorwaarde te formuleren: Si tu viens, on commence. — Als je komt, beginnen we. on peut betekent hier “we kunnen”. on is grammaticaal een derde-persoons enkelvoudig onderwerp, maar kan in context een groep betekenen; de vaste vertaling maakt hier “we” de bedoelde lezing. Daarom staat peut in de derde persoon enkelvoud van pouvoir (“kunnen”). Vergelijk: on peut — we kunnen; on ne peut pas — we kunnen niet. met par écrit betekent “schriftelijk vastleggen” of “opschrijven”. Het werkwoord is mettre (“zetten”); met is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. par écrit geeft de manier aan: iets wordt in geschreven vorm vastgelegd. Het voornaamwoord le staat ervoor en verwijst naar wat men wil opschrijven; de zin specificeert niet zelfstandig welk concreet document of welke woorden dat zijn. éviter betekent “voorkomen” of “vermijden”. Na éviter que volgt een bijzin met een conjunctiefvorm wanneer men wil uitdrukken dat een gebeurtenis wordt voorkomen: éviter que le problème commence — voorkomen dat het probleem begint. Hier is éviter de infinitief na peut: on peut éviter — we kunnen voorkomen. ressentiment is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor opgekropte ergernis of wrok. In deze zin gaat het om ergernis die zich geleidelijk opstapelt, niet om een concrete handeling. Een bruikbaar contrast is colère (“boosheid”), dat een ander zelfstandig naamwoord is en niet simpelweg een andere vorm van ressentiment. s'accumule komt van het wederkerende werkwoord s'accumuler, “zich opstapelen”. De derde persoon enkelvoud past bij le ressentiment: “de ergernis stapelt zich op”. De wederkerende vorm hoort bij het werkwoord en moet niet worden gelezen als een apart zelfstandig voornaamwoordelijk object. Voorbeeld: La fatigue s'accumule. — De vermoeidheid stapelt zich op. plus tard betekent “later” en plaatst de mogelijke opeenhoping op een later moment. Het is een tijdsbepaling; het zegt niet precies wanneer dat moment is. De delen bouwen de betekenis als volgt op: Si on le met par écrit — als we het opschrijven; on peut éviter — we kunnen voorkomen; que le ressentiment s'accumule — dat de ergernis zich opstapelt; plus tard — later. Samen betekent de hele zin: “Als we het opschrijven, kunnen we voorkomen dat de ergernis later oploopt.”

8. Faisons un tableau simple et revoyons-le après l'avoir essayé quelque temps.

   Laten we een eenvoudig schema maken en het bekijken nadat we het een tijdje hebben geprobeerd.

   Faisons

   laten we maken

   tableau

   schema

   simple

   eenvoudig

   revoyons-le

   laten we het opnieuw bekijken

   après

   na

   l'avoir essayé

   het geprobeerd hebben

   quelque temps

   een tijdje

   Uitgebreide uitleg

   Faisons betekent hier “laten we maken”. Het is de eerste persoon meervoud van faire in de Franse gebiedende wijs; de spreker neemt zichzelf mee in het voorstel. Voorbeeld: Faisons une pause. — “Laten we pauze nemen.” tableau betekent hier “schema” of “overzicht”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un tableau. In een andere context kan hetzelfde woord bijvoorbeeld een schilderij of een bord aanduiden; hier geeft de vaste vertaling de betekenis “schema” aan. simple betekent “eenvoudig” en beschrijft hier het mannelijke enkelvoud tableau: un tableau simple. De vorm is ook gelijk in het vrouwelijke enkelvoud, bijvoorbeeld une règle simple; bij sommige andere bijvoeglijke naamwoorden is het verschil tussen mannelijk en vrouwelijk wel zichtbaar. revoyons-le betekent “laten we het opnieuw bekijken”. revoyons komt van revoir (“opnieuw bekijken”) en is opnieuw de eerste persoon meervoud van de gebiedende wijs. -le is een mannelijk enkelvoudig lijdend voornaamwoord en verwijst hier, overeenkomstig de vaste vertaling en tableau, naar het gemaakte schema. In een bevestigende gebiedende wijs staat dit voornaamwoord na het werkwoord. Voorbeeld: Regardons-le. — “Laten we ernaar kijken.” après geeft hier een tijdsrelatie aan en betekent “na”. In après l'avoir essayé volgt een voltooide infinitief, zodat het uitproberen vóór het opnieuw bekijken wordt geplaatst. Voorbeeld: Après avoir fini, je pars. — “Nadat ik klaar ben, vertrek ik.” l'avoir essayé betekent hier “het geprobeerd hebben”. avoir is de infinitief van avoir (“hebben”), en l' is de voor een klinker verkorte vorm van le. Hier is l' dus een mannelijk enkelvoudig lijdend voornaamwoord dat naar tableau verwijst; het gaat niet om een aparte Franse onzijdige vorm. essayé is het voltooid deelwoord van essayer (“proberen”). Samen vormen avoir essayé een voltooide infinitief. Omdat het lijdend voornaamwoord vóór het voltooid deelwoord staat en hier naar een mannelijk enkelvoud verwijst, heeft essayé geen zichtbare extra uitgang. quelque temps betekent “een tijdje” of “enige tijd”. quelque duidt hier een niet nader bepaalde duur aan, geen exact aantal. De volledige tijdsbepaling zegt dus dat men het schema een poos uitprobeert. Samen vormt de zin Faisons un tableau simple — “Laten we een eenvoudig schema maken” — gevolgd door et revoyons-le — “en laten we het opnieuw bekijken”. après l'avoir essayé quelque temps bepaalt de volgorde: eerst probeert men het schema een tijdje uit, daarna bekijkt men het opnieuw. Het geheel is een gezamenlijk voorstel met de eerste persoon meervoud.

9. Si ça semble trop strict, on peut l'adapter au lieu de se disputer.

   Als het te streng voelt, kunnen we het aanpassen in plaats van ruzie te maken.

   Si

   als

   ça

   het/dat

   semble

   lijkt

   trop

   te

   strict

   streng

   on peut

   we kunnen

   l'adapter

   het aanpassen

   au lieu de

   in plaats van

   se disputer

   ruzie maken

   Uitgebreide uitleg

   Si opent hier een voorwaarde: “als”. Het leidt de voorwaardelijke bijzin in die daarna komt. Bijvoorbeeld: Si tu viens, on commence. = “Als je komt, beginnen we.” ça is een aanwijzend voornaamwoord voor “dat/het” en kan naar een zaak of situatie verwijzen. In deze zin is het onderwerp van semble; de precieze referent wordt door de vaste zin en vertaling niet nader benoemd. Ça is de gewone spreektaalvorm; cela is een formelere variant. semble is de vorm van sembler (“lijken”) in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is ça. Sembler kan een indruk verbinden met een bijvoeglijk naamwoord, zoals in Ça semble utile. = “Dat lijkt nuttig.” trop betekent hier “te” in de betekenis “meer dan wenselijk”, niet simpelweg “erg”. Het versterkt strict en drukt uit dat iets als overdreven streng wordt beoordeeld. Trop compliqué betekent bijvoorbeeld “te ingewikkeld”. strict betekent hier “streng”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij het onderwerp van semble staat. De basisvorm is strict; afhankelijk van het woord waarmee het bijvoeglijk naamwoord overeenkomt, bestaan ook stricte, stricts en strictes. on peut combineert het voornaamwoord on met de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”). In deze zin betekent on volgens de vertaling “we”. Peut is de derde persoon enkelvoud van pouvoir, ook wanneer on naar meerdere mensen verwijst. Een herbruikbaar patroon is on peut + infinitief: On peut attendre. = “We kunnen wachten.” l'adapter bestaat uit het objectvoornaamwoord l' en het infinitief adapter. Adapter betekent “aanpassen”; l' betekent hier “het” volgens de vaste vertaling, maar de Franse vorm op zichzelf maakt niet duidelijk of dit oorspronkelijk le of la is. De apostrof is de elisie vóór een klinker: zowel le als la wordt dan l'. Na pouvoir staat adapter als infinitief: On peut l'adapter = “We kunnen het aanpassen.” au lieu de is een vaste constructie met de betekenis “in plaats van”. Hier volgt een infinitief. Een bruikbaar patroon is au lieu de + infinitief: au lieu de partir = “in plaats van te vertrekken”. se disputer is het infinitief van het pronominale werkwoord se disputer, hier “ruzie maken”. Se hoort bij deze werkwoordsvorm. Na au lieu de blijft het werkwoord een infinitief: au lieu de se disputer = “in plaats van ruzie te maken”. Samen vormt Si ça semble trop strict de voorwaarde “Als het te streng lijkt”. Daarna geeft on peut l'adapter de mogelijkheid “kunnen we het aanpassen”. Au lieu de se disputer stelt die aanpassing tegenover ruzie maken. De volledige betekenis is daarom: “Als het te streng voelt, kunnen we het aanpassen in plaats van ruzie te maken.”

10. Le but, c'est une maison plus propre, pas un système parfait.

    Het doel is een schoner huis, geen perfect systeem.

    but

    doel

    c'est

    dat is

    maison

    huis

    plus propre

    schoner

    pas

    niet; hier: geen

    système

    systeem

    parfait

    perfect

    Uitgebreide uitleg

    but betekent hier “doel”. Het zelfstandig naamwoord but is mannelijk: un but = “een doel”. Het meervoud is des buts. In Le but maakt le dit tot een bepaald doel; het zegt niet dat er meerdere doelen zijn. c'est is de vaste samentrekking van ce + est en betekent hier “dat is”. est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”): je suis, tu es, il/elle est. De vorm c'est wordt vaak gebruikt om iets te benoemen of te definiëren, zoals in C'est important. — “Dat is belangrijk.” maison betekent hier “huis”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une maison, la maison. Het meervoud is des maisons. In une maison plus propre verwijst une naar een niet nader bepaald huis; het Franse onbepaalde lidwoord drukt hier niet noodzakelijk een expliciet geteld aantal uit. plus propre betekent “schoner”. propre is hier een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “schoon”; plus propre is de vergrotende trap, letterlijk “meer schoon”. De vergelijking gebruikt het patroon plus + bijvoeglijk naamwoord: une chambre plus propre = “een schonere kamer”. Het bijvoeglijk naamwoord propre beschrijft maison; plus maakt de vergelijking, niet het zelfstandig naamwoord. pas betekent hier “geen”, omdat het voor de naamwoordgroep un système parfait staat en in de tegenstelling de betekenis “niet een ...” krijgt. In deze zin is pas un système parfait een verkorte contrastieve formulering: het werkwoord uit c'est wordt niet opnieuw uitgesproken. Een volledige ontkennende zin kan bijvoorbeeld zijn: Ce n'est pas un problème. — “Dat is geen probleem.” Bij être blijft het lidwoord in zo’n patroon behouden. système betekent “systeem”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un système, le système; het meervoud is des systèmes. De spelling met accent blijft behouden in het meervoud: systèmes. parfait betekent hier “perfect”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat système beschrijft. Omdat système mannelijk enkelvoud is, staat hier de mannelijke enkelvoudsvorm parfait; bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm bijvoorbeeld parfaite: une solution parfaite — “een perfecte oplossing”. Samen betekent Le but, c'est une maison plus propre, pas un système parfait: “Het doel is een schoner huis, geen perfect systeem.” Eerst wordt het doel benoemd met Le but; daarna wordt het met c'est omschreven als une maison plus propre. pas un système parfait zet daar verkort een uitgesloten tweede omschrijving tegenover. De tegenstelling staat dus tussen het schonere huis en het perfecte systeem.