Beleefd een teleurstellend gerecht in een restaurant bespreken | Leer frans in het Nederl…

Uitleg van de zinnen

1. Excusez-moi, pourrais-je vous poser une question sur le poisson ? Il est un peu sec.

   Pardon, mag ik iets over de vis vragen? Hij is een beetje droog.

   Excusez-moi

   pardon / neem me niet kwalijk

   pourrais-je

   zou ik kunnen

   poser

   stellen

   une question

   een vraag

   sur

   over

   le poisson

   de vis

   Il

   hij

   est

   is

   un peu

   een beetje

   sec

   droog

   Uitgebreide uitleg

   Excusez-moi is een beleefde aanspreekvorm met de betekenis “pardon” of “neem me niet kwalijk”. De vorm gebruikt de gebiedende wijs van excuser met vous; die vorm kan dus tot één persoon in de beleefde aanspreekvorm of tot meerdere personen gericht zijn. Voorbeeld: Excusez-moi, où est la gare ? — “Pardon, waar is het station?” pourrais-je komt van pouvoir (“kunnen”). Het is de voorwaardelijke vorm voor je: je pourrais betekent “ik zou kunnen”. Door de omkering pourrais-je wordt hier een beleefde vraag gevormd: “zou ik kunnen…?” De vorm zegt hier niet dat de spreker daadwerkelijk iets zal doen, maar vraagt beleefd om toestemming of mogelijkheid. Voorbeeld: Pourrais-je entrer ? — “Zou ik binnen mogen?” poser is het infinitief van “stellen” in de uitdrukking poser une question — letterlijk “een vraag stellen”. Na pourrais-je staat het volgende werkwoord in de infinitief. poser kan in andere combinaties ook “plaatsen” betekenen, maar in deze combinatie betekent het “stellen”. une question betekent “een vraag”. question is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het onbepaalde lidwoord hier als une. une markeert hier een niet nader bepaalde vraag, niet op zichzelf een bepaald aantal. Voorbeeld: J’ai une question. — “Ik heb een vraag.” sur betekent hier “over” of “betreffende”. Het verbindt une question met het onderwerp van de vraag: une question sur le poisson — “een vraag over de vis”. le poisson betekent “de vis”. poisson is een mannelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat het bepaalde lidwoord als le. Het kan afhankelijk van de context naar een vis als dier of naar vis als voedsel verwijzen; in deze zin ondersteunt de vertaling de betekenis “de vis” als onderwerp waarover men iets wil vragen. Il is het mannelijke enkelvoudige persoonlijke voornaamwoord “hij” en verwijst hier, volgens de vaste vertaling en de aansluitende betekenis, naar le poisson. De grammaticale vorm van het voornaamwoord past bij het mannelijke enkelvoud van dat zelfstandig naamwoord; de referent wordt door de context vastgesteld, niet alleen door de plaats van het woord. est is de derde persoon enkelvoud van être, “zijn”. De basisvorm is être; il est betekent “hij is” of, bij een mannelijk zelfstandig naamwoord zoals le poisson, “het is”. Voorbeeld: Le plat est prêt. — “Het gerecht is klaar.” un peu betekent “een beetje” en verzacht de daaropvolgende beschrijving. Het geeft hier een kleine mate aan; het betekent niet dat de vis volledig of extreem droog is. Voorbeeld: Le café est un peu chaud. — “De koffie is een beetje heet.” sec is het bijvoeglijk naamwoord “droog”. Het staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm en stemt overeen met le poisson. De vrouwelijke vorm is sèche, en de meervoudsvormen zijn secs voor mannelijk of gemengd meervoud en sèches voor vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: La viande est sèche. — “Het vlees is droog.” Samen vormt pourrais-je vous poser une question sur le poisson ? een beleefde vraag: “zou ik u een vraag over de vis mogen stellen?” vous is daarin de beleefde of meervoudige vorm van “u/jullie”; het is een afzonderlijk voornaamwoord dat de aangesprokene aanduidt. Daarna beschrijft Il est un peu sec de vis: “Hij is een beetje droog.” De volledige uiting vraagt dus beleefd om iets over de vis te mogen vragen en geeft vervolgens een milde beoordeling van die vis.

2. Je suis désolé. Je vais voir avec la cuisine.

   Het spijt me. Ik overleg het met de keuken.

   Je suis

   ik ben

   désolé

   het spijt me

   Je vais

   ik ga

   voir avec

   overleggen met

   cuisine

   keuken

   Uitgebreide uitleg

   Je suis betekent hier letterlijk “ik ben” en vormt met het volgende woord een toestand: het onderwerp je is enkelvoud en de vorm suis is de tegenwoordige tijd van être (“zijn”) bij je. Het is een vaste, zeer bruikbare combinatie: Je suis .... désolé is hier een bijvoeglijk naamwoord dat de spreker als spijtig of verontschuldigend voorstelt. Het sluit aan bij de spreker: met een vrouwelijke spreker kan de vorm désolée worden gebruikt; het verschil zit in dit bijvoeglijk naamwoord, niet in suis. Bijvoorbeeld: Je suis fatigué — “Ik ben moe” (met een vrouwelijke spreker: Je suis fatiguée). Samen vormen Je suis désolé een beleefde verontschuldiging: “Het spijt me” of “Sorry”. De vertaling maakt duidelijk dat dit de bedoelde betekenis is; het zegt hier niet alleen dat de spreker in algemene zin verdrietig is. Je vais gebruikt de tegenwoordige tijd van aller (“gaan”) bij je: je vais. Met een daaropvolgend infinitief vormt dit de nabije toekomst: Je vais voir ... betekent “Ik ga ...” of “Ik zal ...”. De vorm vais hoort dus bij aller, terwijl voir zijn eigen infinitiefvorm blijft. Vergelijk Je vais attendre — “Ik ga wachten.” voir avec betekent in deze combinatie niet simpelweg iemand bekijken. Het is een bruikbare uitdrukking voor iets met iemand of een afdeling bespreken, afstemmen of regelen. voir is de infinitief van voir; na vais blijft die vorm staan. In voir avec la cuisine geeft avec aan met wie of welke afdeling de spreker overlegt. Bijvoorbeeld: Je vais voir avec mon collègue — “Ik ga het met mijn collega bespreken.” cuisine is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “keuken”, in de betekenis van de keuken als afdeling of het personeel dat daar werkt. Het bijbehorende lidwoord staat in de volledige zin als la: la cuisine. Het woord kan in een andere context ook naar koken of een kookstijl verwijzen, maar hier past de afdelingsbetekenis bij de vaste vertaling. De volledige opbouw is: Je suis désolé (“Het spijt me”) + Je vais voir avec la cuisine (“Ik ga het met de keuken overleggen”). Samen betekent de zin: “Het spijt me. Ik overleg het met de keuken.”

3. Le goût est bon, mais la texture n'est pas celle que j'attendais.

   De smaak is lekker, maar de textuur is niet wat ik verwachtte.

   Le goût

   de smaak

   est

   is

   bon

   lekker; goed

   mais

   maar

   la texture

   de textuur

   n'est pas

   is niet

   celle

   datgene; wat

   j'attendais

   ik verwachtte

   Uitgebreide uitleg

   Le goût betekent hier “de smaak”. goût is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het bepaalde lidwoord is daarom le. Een bruikbaar contrast is la texture (“de textuur”), een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met la. est is de vorm van être (“zijn”) in de derde persoon enkelvoud: il/elle est. Voorbeeld: La sauce est bonne. — “De saus is lekker.” bon betekent hier “lekker” of “goed” en beschrijft le goût. Het bijvoeglijk naamwoord staat in de mannelijke enkelvoudsvorm. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is bonne, zoals in La sauce est bonne. — “De saus is lekker.” mais verbindt twee tegengestelde mededelingen en betekent “maar”. Het verandert zelf niet van vorm. la texture betekent “de textuur”. Texture is vrouwelijk enkelvoud, vandaar la. In la texture n'est pas... is dit het onderwerp van het tweede deel. n'est pas vormt de ontkenning “is niet”: ne + de vervoegde vorm est + pas. In deze zin is ne vóór een klinker verkort tot n'. Voorbeeld: La texture n'est pas fine. — “De textuur is niet fijn.” celle is een vrouwelijk enkelvoudig aanwijzend voornaamwoord en betekent hier “datgene” of natuurlijker “wat”. Het verwijst in deze zin naar een vrouwelijke, eerder genoemde zaak: de textuur. De vorm hoort bij een vrouwelijk enkelvoudig antecedent; andere vormen zijn bijvoorbeeld celui voor mannelijk enkelvoud en celles voor vrouwelijk meervoud. In celle que j'attendais betekent que “die/datgene wat” en leidt het een betrekkelijke bijzin in. j'attendais komt van attendre (“verwachten” of “afwachten”) en betekent hier “ik verwachtte”. Het is de eerste persoon enkelvoud in de imparfait: j'attendais. De uitgang -ais markeert hier onder meer de eerste persoon enkelvoud in deze tijd; de apostrof in j' staat vóór de klinker van attendais. Voorbeeld: J'attendais une réponse. — “Ik verwachtte een antwoord.” Samen betekent Le goût est bon “De smaak is lekker”, terwijl mais la texture n'est pas celle que j'attendais betekent “maar de textuur is niet wat ik verwachtte”. Celle que j'attendais is dus letterlijk het vrouwelijke “datgene/de textuur die ik verwachtte”; de volledige vaste betekenis is: “De smaak is lekker, maar de textuur is niet wat ik verwachtte.”

4. Un peu de sauce à côté pourrait aider.

   Een beetje saus erbij zou kunnen helpen.

   Un peu de

   een beetje

   sauce

   saus

   à côté

   erbij

   pourrait

   zou kunnen

   aider

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   Un peu de drukt hier een kleine, niet nader bepaalde hoeveelheid uit: “een beetje”. peu is de kern van de hoeveelheid; un maakt daar de vaste uitdrukking un peu van, en de verbindt die hoeveelheid met wat erop volgt. Voorbeeld: Je veux un peu de pain. — “Ik wil een beetje brood.” Dit geeft geen exact aantal aan. sauce betekent hier “saus”. Het is een zelfstandig naamwoord; la sauce is de bepaalde vorm en une sauce de onbepaalde vorm. In deze zin staat het na un peu de, waardoor de hoeveelheid saus als geheel wordt uitgedrukt. Voorbeeld: La sauce est chaude. — “De saus is warm.” à côté betekent hier “erbij” of “aan de kant”. In combinatie met de saus geeft het aan dat die saus naast of erbij beschikbaar zou zijn; de vaste vertaling maakt de bedoelde lezing “erbij” duidelijk. Voorbeeld: Le pain est à côté. — “Het brood ligt erbij / aan de kant.” pourrait is de conditionnel présent van pouvoir (“kunnen”): pouvoir → il/elle peut (kan) → il/elle pourrait (zou kunnen). De vorm drukt hier een voorzichtige mogelijkheid uit, niet een zekerheid. Voorbeeld: Cela pourrait marcher. — “Dat zou kunnen werken.” aider betekent “helpen”. Het is een infinitief en staat na pourrait; daarom verschijnt het niet als een vervoegde persoonsvorm. Samen vormen pourrait aider de betekenis “zou kunnen helpen”. Voorbeeld: Cette idée pourrait aider. — “Dit idee zou kunnen helpen.” Samen betekent Un peu de sauce à côté “een beetje saus erbij”. pourrait aider voegt de voorzichtige mogelijkheid toe dat dit kan helpen. De volledige uiting betekent dus: “Een beetje saus erbij zou kunnen helpen.”

5. Voulez-vous que je vous en apporte ?

   Wilt u dat ik wat saus breng?

   Voulez-vous

   Wilt u

   en

   ervan / er wat van

   apporte

   breng

   Uitgebreide uitleg

   Voulez-vous komt van vouloir (“willen”). De vorm voulez is de tegenwoordige tijd bij vous; door de omkering van werkwoord en onderwerp — voulez-vous — wordt het een beleefde vraag: “wilt u …?”. Dit is niet hetzelfde als aimeriez-vous, dat “zou u graag …?” betekent. en is hier een voornaamwoord dat verwijst naar de eerder genoemde saus. Het vervangt de la sauce in de constructie apporter de la sauce en betekent in deze context ongeveer “ervan” of natuurlijker “wat saus”. Het Franse en kan dus een hoeveelheid van iets aanduiden zonder het zelfstandig naamwoord te herhalen. apporte komt van apporter (“brengen”). In que je vous en apporte staat apporte bij je: het is de tegenwoordige aanvoegende wijs, omdat het volgt op vouloir que. Bij je is deze vorm hier toevallig hetzelfde geschreven als de tegenwoordige indicatief: j’apporte (“ik breng”) en que j’apporte (“dat ik breng”). vous in deze bijzin is het meewerkend voorwerp: de saus wordt naar u gebracht. De bruikbare structuur is Voulez-vous que + onderwerp + ... ? — “Wilt u dat + onderwerp + …?” In de bijzin staan je (“ik”), vous (“aan u/voor u”), en (“ervan/wat ervan”) en apporte (“breng”). Samen betekent de zin: “Wilt u dat ik wat saus breng?” De vraag gebruikt een beleefde vous-vorm; die vorm zegt op zichzelf niet hoeveel personen met vous worden aangesproken.

6. Cela aiderait, à condition que la sauce ne soit pas trop lourde.

   Dat zou helpen, zolang de saus niet te zwaar is.

   Cela

   dat

   aiderait

   zou helpen

   à condition que

   zolang; op voorwaarde dat

   la sauce

   de saus

   ne … soit … pas

   niet is

   trop

   te; overdreven veel

   lourde

   zwaar

   Uitgebreide uitleg

   Cela is hier een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat”. Het verwijst naar een zaak of een hele situatie; de aangeleverde vertaling legt die betekenis vast, maar specificeert geen afzonderlijk zelfstandig naamwoord als referent. Een nuttig contrast is ce vóór een zelfstandig naamwoord: Cela aide. = “Dat helpt.” tegenover Ce conseil aide. = “Dit advies helpt.” aiderait komt van aider (“helpen”). De vorm is de conditionnel présent, derde persoon enkelvoud: aider → il/elle aiderait. In deze zin geeft die vorm een voorwaardelijk gevolg weer: “zou helpen”. De conditionnel presenteert hier dus geen vast feit als werkelijkheid. Voorbeeld: Cette solution aiderait. = “Deze oplossing zou helpen.” à condition que is een vaste voorwaardelijke verbinding: “op voorwaarde dat” of natuurlijk “zolang”. Ze leidt hier een bijzin in die de voorwaarde voor het helpen geeft. Na deze verbinding staat in het Frans doorgaans de subjonctif; die keuze wordt veroorzaakt door de voorwaardelijke verbinding, niet door het zelfstandig naamwoord zelf. la sauce betekent “de saus”. sauce is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat het lidwoord hier als la. Het bepaalde lidwoord verwijst naar de saus die in deze situatie bedoeld is, zonder op zichzelf een hoeveelheid aan te geven. ne ... pas vormt de gewone Franse ontkenning rond het werkwoord. In de bron staan de twee delen als ne vóór en pas na de werkwoordsvorm: ne soit pas = “niet is”. In verzorgd geschreven Frans blijven beide delen zichtbaar; in informele spreektaal kan ne soms wegvallen, maar dat is niet de vorm in deze zin. soit is de subjonctif présent van être (“zijn”), derde persoon enkelvoud: être → qu’il/elle soit. Samen met à condition que en de ontkenning ontstaat à condition que ... ne soit pas ...: “op voorwaarde dat ... niet ... is”. trop betekent hier “te”, in de zin van “meer dan wenselijk”. Het versterkt lourde en drukt dus een ongewenste mate uit, niet alleen neutraal “erg”. Voorbeeld: La soupe est trop salée. = “De soep is te zout.” lourde is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord lourd (“zwaar”). De uitgang -e stemt hier overeen met het vrouwelijke enkelvoud van sauce; de vorm is dus niet afgeleid van sauce. Het bijvoeglijk naamwoord staat na het zelfstandig naamwoord: une sauce lourde = “een zware saus”. Samen betekent Cela aiderait, à condition que la sauce ne soit pas trop lourde.: “Dat zou helpen, zolang de saus niet te zwaar is.” Eerst wordt een mogelijk gevolg genoemd (Cela aiderait); daarna bepaalt de voorwaardelijke bijzin dat dit alleen geldt als de saus niet boven de gewenste zwaarte uitkomt.

7. Je peux apporter une petite coupelle de sauce et prévenir la cuisine.

   Ik kan een klein schaaltje saus brengen en het aan de keuken laten weten.

   Je peux

   ik kan

   apporter

   brengen

   petite

   klein

   coupelle

   schaaltje

   sauce

   saus

   prévenir

   informeren; laten weten

   cuisine

   keuken

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij je; het daaropvolgende infinitief geeft aan wat mogelijk is of wat de spreker kan doen. Vergelijk: Je peux aider. — “Ik kan helpen.” apporter betekent “brengen” of “meebrengen”, hier met een voorwerp als doel. Het is een infinitief na peux; na een vervoegde vorm van pouvoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Je peux apporter... — “Ik kan ... brengen.” petite betekent hier “klein” en beschrijft coupelle. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, passend bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord coupelle; het bijvoeglijk naamwoord draagt dus deze verbuiging, niet coupelle. De basisvorm is petit; vergelijk bijvoorbeeld un petit bol met une petite coupelle. coupelle is hier een klein schaaltje of kommetje. Het is een zelfstandig naamwoord; petite coupelle vormt samen “een klein schaaltje”. In une coupelle is une een onbepaald lidwoord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; op zichzelf stelt het geen numerieke telling als afzonderlijke bewering centraal. sauce betekent “saus”. In une petite coupelle de sauce bepaalt de sauce wat voor schaaltje bedoeld wordt: een schaaltje met saus. de verbindt het recipiënt hier met de inhoud; het zelfstandig naamwoord sauce blijft vrouwelijk, zoals ook zichtbaar is in la sauce in de vorige zin. prévenir betekent hier “laten weten” of “informeren”. De betekenis wordt door het object verduidelijkt: prévenir la cuisine is in deze context de keuken informeren. Het is opnieuw een infinitief, gecoördineerd met apporter door et: Je peux apporter ... et prévenir .... cuisine betekent “keuken”. In deze zin verwijst la cuisine volgens de vaste vertaling naar de keuken als de partij of dienst die geïnformeerd moet worden. Het vrouwelijke enkelvoud wordt voorafgegaan door la; cuisine staat hier als direct object bij prévenir. De volledige structuur is Je peux + apporter ... + et + prévenir ...: “Ik kan een klein schaaltje saus brengen en het aan de keuken laten weten.” De spreker noemt dus twee handelingen die hij of zij kan uitvoeren: het schaaltje brengen en de keuken informeren.

8. Je voulais le signaler avant d'en manger davantage.

   Ik wilde het even melden voordat ik er meer van at.

   Je voulais

   ik wilde

   le signaler

   het melden

   avant d'en manger davantage

   voordat ik er meer van at

   Uitgebreide uitleg

   De zin betekent: “Ik wilde het melden voordat ik er meer van at.” “Je voulais” is de imparfait van vouloir en drukt hier een eerdere bedoeling uit. Na “avant de” staat de infinitief “manger”; “en” verwijst naar het eerder genoemde eten en “davantage” betekent “meer”.

9. Dites-moi, s'il vous plaît, si le poisson est toujours sec après avoir essayé la sauce.

   Laat het me alstublieft weten als de vis nog steeds droog is nadat u de saus hebt geprobeerd.

   Dites-moi

   Laat het me weten

   s'il vous plaît

   alstublieft

   si

   als

   poisson

   vis

   toujours

   nog steeds

   sec

   droog

   après

   na

   essayé

   geprobeerd

   sauce

   saus

   Uitgebreide uitleg

   Dites-moi betekent hier “laat het me weten”. Het is de gebiedende wijs van dire (“zeggen”) voor vous; moi verwijst naar de persoon aan wie iets gemeld moet worden. Het patroon Dites-moi ... is bruikbaar om iemand om informatie te vragen. Voorbeeld: Dites-moi la vérité. — “Zeg me de waarheid.” S'il vous plaît is de vaste beleefdheidsformule “alstublieft”. vous kan in deze formule naar één aangesproken persoon of naar meerdere personen verwijzen; de formule bepaalt dat hier niet verder. si leidt hier de inhoud in die gemeld moet worden en betekent in deze zin “als”. Het patroon Dites-moi si ... betekent “Laat me weten als ...”. poisson betekent hier “vis”. Het is een zelfstandig naamwoord; le poisson betekent “de vis”. toujours betekent hier “nog steeds”: een toestand duurt voort tot het genoemde beoordelingsmoment. In andere contexten kan het ook “altijd” betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. sec betekent hier “droog”. Het bijvoeglijk naamwoord staat in de mannelijke enkelvoudsvorm en stemt overeen met le poisson. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is sèche, bijvoorbeeld in la viande est sèche — “het vlees is droog”. après betekent “na”. In après avoir essayé vormt het samen met de infinitiefgroep de betekenis “nadat u hebt geprobeerd”. essayé is het voltooid deelwoord van essayer (“proberen”). In avoir essayé staat het met avoir; samen verwijzen ze naar een poging die vóór het beoordelen van de vis is voltooid. In deze zin is de uitvoerder, volgens de vaste vertaling, u: u hebt de saus geprobeerd. sauce betekent “saus”. Het is een zelfstandig naamwoord; in essayer la sauce is de saus het object van essayer. Samen bestaat de zin uit het verzoek Dites-moi, de beleefdheidsformule s'il vous plaît en de inhoud si le poisson est toujours sec: “als de vis nog steeds droog is”. Après avoir essayé la sauce geeft aan dat u eerst de saus hebt geprobeerd en dat daarna wordt beoordeeld of de vis nog steeds droog is. De hele betekenis is: “Laat het me alstublieft weten als de vis nog steeds droog is nadat u de saus hebt geprobeerd.”

10. Nous pouvons trouver une autre solution.

    We kunnen een andere oplossing vinden.

    Nous pouvons

    we kunnen

    trouver

    vinden

    autre

    andere

    solution

    oplossing

    Uitgebreide uitleg

    Nous pouvons betekent hier “we kunnen”. Nous is het onderwerp voor de eerste persoon meervoud: de spreker samen met minstens één andere persoon. Pouvons is de vorm van pouvoir (“kunnen”) bij nous in de tegenwoordige tijd. Na pouvoir volgt rechtstreeks een infinitief: Nous pouvons attendre = “We kunnen wachten”. trouver betekent hier “vinden”. Het is de infinitief van het werkwoord; na pouvons blijft die vorm onveranderd. De combinatie pouvoir + infinitief drukt uit dat iets mogelijk is of kan worden gedaan. Voorbeeld: Ils peuvent venir = “Ze kunnen komen”. autre betekent hier “andere”. Het staat bij solution en markeert dat de oplossing verschilt van een andere relevante of al veronderstelde optie; de zin specificeert niet welke optie dat is. Autre krijgt in het enkelvoud dezelfde vorm bij een mannelijk en een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: un autre choix = “een andere keuze” en une autre solution = “een andere oplossing”. solution betekent “oplossing”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het vrouwelijke onbepaalde lidwoord une. Het meervoud is solutions, bijvoorbeeld in deux solutions = “twee oplossingen”. Samen vormen de delen Nous pouvons trouver une autre solution. de betekenis “We kunnen een andere oplossing vinden.” Nous pouvons geeft de mogelijkheid aan, trouver benoemt de handeling, en une autre solution is datgene wat men kan vinden.