Een defecte lamp omruilen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Cette lampe ne fonctionnait plus après peu de temps.

   Deze lamp deed het na korte tijd niet meer.

   Cette

   deze

   lampe

   lamp

   fonctionnait

   werkte

   ne … plus

   niet meer

   après

   na

   peu de temps

   korte tijd

   Uitgebreide uitleg

   Cette betekent hier “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, passend bij lampe; ce is de mannelijke enkelvoudsvorm, bijvoorbeeld ce livre (“dit boek”). De vorm zelf bewijst niet wie of wat de lamp precies is buiten deze zin. lampe betekent “lamp”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une lampe, la lampe. Het meervoud is lampes, bijvoorbeeld in Ces lampes fonctionnent bien. (“Deze lampen werken goed.”) fonctionnait is de imparfait van fonctionner (“werken” of “functioneren”). Deze vorm beschrijft hier de werkingstoestand van de lamp in het verleden. De stam is fonctionn-; bij de imparfait krijg je onder andere je fonctionnais, il/elle fonctionnait, nous fonctionnions. In deze zin verwijst de derde persoon enkelvoud naar de lamp. ne ... plus vormt hier de Franse ontkenning “niet meer”. ne staat vóór het werkwoord en plus erna: La lampe ne fonctionne plus. betekent “De lamp werkt niet meer.” In de gesproken taal valt ne vaak weg, maar het staat hier wel in de geschreven zin. plus betekent in andere contexten ook “meer”; samen met ne geeft het hier het ophouden van een vroegere toestand aan. après betekent “na” en plaatst wat volgt later in de tijd. Het staat hier vóór de tijdsaanduiding peu de temps. peu de temps betekent hier “korte tijd” of letterlijk “weinig tijd”. peu de wordt gebruikt voor een kleine hoeveelheid van iets dat niet als afzonderlijke telbare eenheden wordt voorgesteld, zoals tijd: J’attends depuis peu de temps. (“Ik wacht nog maar kort.”) Dit is geen vaste aanduiding van een exact aantal minuten. Samen betekent Cette lampe “deze lamp”, ne fonctionnait plus “werkte niet meer” en après peu de temps “na korte tijd”. De volledige zin is dus: “Deze lamp deed het na korte tijd niet meer.” De imparfait in fonctionnait presenteert het niet-meer-werken als de toestand die toen gold; plus maakt duidelijk dat de lamp eerder wel werkte.

2. Avez-vous une preuve d'achat avec vous ?

   Hebt u het aankoopbewijs bij u?

   Avez-vous

   hebt u?

   preuve

   bewijs

   achat

   aankoop

   avec vous

   bij u

   Uitgebreide uitleg

   Avez-vous is de vraagvorm van avoir (“hebben”) met vous (“u” of “jullie”): vous avez wordt in deze directe vraag avez-vous. Avez staat in de tegenwoordige tijd en is de vorm voor de tweede persoon meervoud. Frans gebruikt dezelfde vorm voor één persoon die formeel wordt aangesproken en voor meerdere personen. Voorbeeld: Avez-vous le ticket ? — “Hebt u het ticket?” Preuve betekent “bewijs”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une preuve, meervoud des preuves. Hier gaat het om bewijs van de aankoop; het woord legt niet vast om welk soort document of bewijs het precies gaat. Voorbeeld: Cette photo est une preuve. — “Deze foto is een bewijs.” Achat betekent “aankoop”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un achat, meervoud des achats. In preuve d'achat betekent d'achat “van aankoop”. De wordt vóór de klinkerklank van achat verkort tot d'. Samen vormt preuve d'achat de herbruikbare uitdrukking “aankoopbewijs”. Voorbeeld: J'ai besoin d'une preuve d'achat. — “Ik heb een aankoopbewijs nodig.” Avec vous betekent hier “bij u”. Avec drukt een relatie van “met/bij” uit en vous is de formele of meervoudsvorm van “u/jullie”. In deze zin verwijst vous naar de aangesprokene; wat die persoon bij zich heeft, wordt door de rest van de zin ingevuld. Voorbeeld: Avez-vous votre passeport avec vous ? — “Hebt u uw paspoort bij u?” De zin combineert het vraagpatroon Avez-vous ... ? met het naamwoordelijk geheel une preuve d'achat en de bepaling avec vous: “Hebt u een aankoopbewijs bij u?” Het onbepaalde lidwoord une past bij het vrouwelijke enkelvoud preuve en introduceert een niet nader bepaald aankoopbewijs; het beweert op zichzelf geen expliciete hoeveelheid.

3. J'ai le ticket de caisse et l'emballage d'origine.

   Ik heb de kassabon en de originele verpakking.

   J'ai

   ik heb

   ticket de caisse

   kassabon

   l'emballage

   de verpakking

   d'origine

   origineel

   Uitgebreide uitleg

   J'ai betekent hier “ik heb”. Het is de samentrekking van je + ai; ai is de tegenwoordige tijd van avoir in de eerste persoon enkelvoud. Dit is een veelgebruikt patroon om bezit of iets dat iemand bij zich heeft uit te drukken: J'ai un document. — “Ik heb een document.” ticket de caisse betekent hier “kassabon”. ticket is het zelfstandig naamwoord; de caisse specificeert welk soort ticket het is: een ticket van de kassa. In andere contexten kan ticket ook bijvoorbeeld een toegangs- of vervoersbewijs betekenen, dus de volledige combinatie bepaalt hier de betekenis. l'emballage betekent “de verpakking”. emballage is een mannelijk zelfstandig naamwoord. l' is de vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker: le wordt l' voor emballage. De apostrof hoort dus bij de Franse schrijfwijze van het lidwoord, niet bij een aparte betekenis van emballage. d'origine betekent hier “origineel”. Letterlijk verwijst deze combinatie naar de oorspronkelijke herkomst; in l'emballage d'origine beschrijft ze de verpakking als de oorspronkelijke verpakking. d' is de vóór een klinker, en origine is een zelfstandig naamwoord. Samen vormt dit een vaste, zeer bruikbare manier om “de originele/oorspronkelijke verpakking” te zeggen. Bijvoorbeeld: Gardez l'emballage d'origine. — “Bewaar de originele verpakking.” Samen bestaat de zin uit J'ai + het eerste voorwerp le ticket de caisse + et (“en”) + het tweede voorwerp l'emballage d'origine. De volledige betekenis is: “Ik heb de kassabon en de originele verpakking.”

4. Nous pouvons alors vérifier si un remplacement est possible.

   Dan kunnen we controleren of vervanging mogelijk is.

   Nous pouvons

   we kunnen

   alors

   dan

   vérifier

   controleren; nagaan

   si

   of

   un remplacement

   een vervanging

   est

   is

   possible

   mogelijk

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons betekent hier “we kunnen”. Nous is het onderwerp voor “wij/we”; pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) in de eerste persoon meervoud: je peux, nous pouvons. Na pouvoir volgt de infinitief: Nous pouvons vérifier = “We kunnen controleren”. alors betekent hier “dan” en verbindt de mogelijkheid met wat vervolgens kan gebeuren. De betekenis is niet “toen”; die tijdsbetekenis kan alors in andere contexten wel hebben. vérifier is een infinitief en betekent “controleren” of “nagaan”. De vorm verandert hier niet met het onderwerp, omdat pouvons al de persoons- en tijdsinformatie draagt. Voorbeeld: Je peux vérifier. — “Ik kan het controleren.” si leidt hier een indirecte ja-neevraag in en betekent “of”: controleren of vervanging mogelijk is. Dat is iets anders dan een voorwaardelijk si in een zin als Si c’est possible, je viens. — “Als het mogelijk is, kom ik.” un remplacement betekent “een vervanging”. Remplacement is een mannelijk zelfstandig naamwoord; un is hier het daarbij passende onbepaalde lidwoord. Het woord verwijst in deze zin naar de mogelijkheid van een vervangend exemplaar, zonder dat er een aantal wordt benadrukt. est is de vorm van être (“zijn”) in de derde persoon enkelvoud. Het onderwerp van deze vorm is un remplacement, niet vérifier: un remplacement est ... = “een vervanging is ...”. possible betekent “mogelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat hier na être als predicatief bij un remplacement staat. In deze combinatie staat het in de mannelijke enkelvoudsvorm; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm doorgaans possible gebleven, terwijl het meervoud possibles wordt. Samen vormen de delen: Nous pouvons alors (“Dan kunnen we”) + vérifier (“controleren”) + si (“of”) + un remplacement est possible (“een vervanging mogelijk is”). De volledige betekenis is: “Dan kunnen we controleren of vervanging mogelijk is.”

5. Je préférerais un remplacement.

   Ik heb liever een vervangend exemplaar.

   préférerais

   zou liever hebben

   remplacement

   vervangend exemplaar

   Uitgebreide uitleg

   préférerais is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud van préférer in de conditionnel présent. In deze zin drukt die vorm een voorkeur uit: “ik zou liever hebben”, zonder te zeggen dat de vervanging al geregeld is. Vergelijk: Je préfère cette solution. = “Ik geef de voorkeur aan deze oplossing” (een directere voorkeur). De stam blijft herkenbaar in préférerais; de uitgang -ais markeert hier de ik-vorm van de conditionnel. remplacement is een zelfstandig naamwoord: “vervanging” of, zoals in de vaste vertaling, “vervangend exemplaar”. Het is mannelijk en enkelvoudig, wat zichtbaar is aan un remplacement. Het verwante werkwoord is remplacer = “vervangen”, maar remplacement benoemt de vervanging of het vervangende exemplaar zelf. un is hier een onbepaald lidwoord; het stelt op zichzelf geen expliciete telbare hoeveelheid vast. Samen vormen Je préférerais un remplacement de patroonzin Je préférerais + [zelfstandig naamwoord]: “Ik zou liever een [zelfstandig naamwoord] hebben.” De spreker geeft dus de voorkeur aan een vervangend exemplaar. De vorm noemt geen specifiek type of concreet object; die informatie wordt in deze zin niet uitgesproken.

6. J'ai toujours besoin du même type de lampe.

   Ik heb nog steeds hetzelfde type lamp nodig.

   J'ai

   ik heb

   toujours

   nog steeds

   besoin

   behoefte

   du

   van het

   même

   zelfde

   type

   type

   lampe

   lamp

   Uitgebreide uitleg

   J'ai is de samentrekking van je en ai: je is het onderwerp in de eerste persoon enkelvoud en ai is de tegenwoordige tijd van avoir in diezelfde persoon. Hier begint het patroon avoir besoin de, dat in natuurlijk Nederlands “nodig hebben” betekent. toujours betekent hier “nog steeds”. Het geeft aan dat de behoefte op dit moment voortduurt. Voorbeeld: J'ai toujours faim. — “Ik heb nog steeds honger.” besoin is het zelfstandig naamwoord “behoefte”. In de vaste constructie avoir besoin de wordt dit natuurlijk vertaald als “nodig hebben”. Het patroon is avoir besoin de + zelfstandig naamwoord of avoir besoin de + infinitief. Voorbeeld: J'ai besoin d'aide. — “Ik heb hulp nodig.” du is de samentrekking van de en le: de + le = du. Hier leidt het même type de lampe in, dus datgene wat nodig is. Du drukt op zichzelf geen numerieke hoeveelheid uit. Voorbeeld: J'ai besoin du manuel. — “Ik heb de handleiding nodig.” même betekent hier “zelfde” en bepaalt type. Het heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijk en vrouwelijk: le même produit — “hetzelfde product”; la même lampe — “dezelfde lamp”. In het meervoud wordt het mêmes, bijvoorbeeld les mêmes produits — “dezelfde producten”. type is het mannelijke zelfstandig naamwoord “type” of “soort”. In le même type de lampe benoemt het de categorie; de lampe geeft aan waarvan die categorie een type is. Het herbruikbare patroon un type de + zelfstandig naamwoord betekent “een type/soort ...”. lampe is het vrouwelijke zelfstandig naamwoord “lamp”. In type de lampe verbindt de het categoriewoord type met wat wordt ingedeeld. Deze de is niet dezelfde vorm als het eerder genoemde du, waarin de en le zijn samengevoegd. Samen vormt J'ai toujours besoin de de betekenis “ik heb nog steeds ... nodig”. du même type de lampe benoemt wat nodig is: “hetzelfde type lamp”. De volledige zin betekent dus: “Ik heb nog steeds hetzelfde type lamp nodig.”

7. Cela semble raisonnable. Nous devrions d'abord tester le produit.

   Dat klinkt redelijk. We zouden het product eerst moeten testen.

   Cela

   dat

   semble

   lijkt

   raisonnable

   redelijk

   Nous devrions

   we zouden moeten

   d'abord

   eerst

   tester

   testen

   produit

   product

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. Hier betekent het volgens de vaste vertaling dat; de precieze referent wordt in de gegeven zin niet benoemd. De vorm drukt geen mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord uit. Een bruikbaar contrast is ce vóór een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld ce produit = dit product. semble komt van sembler en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: cela semble = dat lijkt. Het werkwoord heeft hier een enkelvoudige vorm omdat cela het onderwerp is. Een veelgebruikt patroon is sembler + bijvoeglijk naamwoord, zoals in Cela semble utile. = Dat lijkt nuttig. raisonnable is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis redelijk. Hier beschrijft het wat cela aanduidt. De vorm is in het enkelvoud gelijk voor mannelijk en vrouwelijk; het meervoud is raisonnables. Het woord is dus niet afgeleid van het later genoemde zelfstandig naamwoord produit. Nous devrions bestaat uit het persoonlijk voornaamwoord nous (wij) en devrions, de conditionnel présent van devoir voor nous. Met een infinitief drukt dit hier een aanbeveling of minder dwingende noodzaak uit: wij zouden moeten. Vergelijk Nous devons tester... = Wij moeten testen...; devrions klinkt voorzichtiger dan devons. d'abord is een bijwoord en betekent hier eerst. Het geeft de volgorde van de handelingen aan. Voorbeeld: D'abord, je vérifie le câble. = Eerst controleer ik de kabel. tester is de infinitief van tester en betekent testen. Na devrions blijft dit werkwoord in de infinitief: devoir draagt de modaliteit, terwijl tester de eigenlijke handeling benoemt. Voorbeeld: Nous devrions tester le câble. = We zouden de kabel moeten testen. produit is een zelfstandig naamwoord en betekent hier product. In le produit staat het met het bepaalde lidwoord le, dat bij dit woord mannelijk enkelvoud is. Het meervoud is produits, bijvoorbeeld les produits = de producten. Samen betekent Cela semble raisonnable hier Dat klinkt redelijk volgens de vaste vertaling. Nous devrions d'abord tester le produit betekent We zouden het product eerst moeten testen: nous devrions geeft de aanbeveling, d'abord markeert de eerste stap, en tester le produit benoemt die handeling. De volledige uiting betekent dus: Dat klinkt redelijk. We zouden het product eerst moeten testen.

8. J'ai aussi apporté le câble, au cas où cela pourrait aider.

   Ik heb ook de kabel meegenomen, voor het geval dat helpt.

   J'ai

   ik heb

   aussi

   ook

   apporté

   meegenomen

   le câble

   de kabel

   au cas où

   voor het geval dat

   cela

   dat

   pourrait

   zou kunnen

   aider

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   J'ai is de samengevoegde vorm van je + ai: het onderwerp is de eerste persoon enkelvoud en ai is de tegenwoordige tijd van avoir (hebben). Hier vormt J'ai samen met apporté de passé composé, waarmee een voltooide handeling wordt uitgedrukt. Voor een klinkerklank valt je samen tot j'; bijvoorbeeld: J'ai compris. — “Ik heb het begrepen.” aussi betekent hier “ook”. Het voegt deze handeling toe aan iets dat al als relevant is genoemd. De plaatsing na J'ai is een gewone manier om “ik heb ook ...” uit te drukken. apporté is het voltooid deelwoord van apporter (“brengen”, in deze context: meenemen). De keten is apporter → apporté; met avoir vormt het de passé composé: j'ai apporté. Het deelwoord betekent hier dus niet op zichzelf “ik heb”, maar draagt samen met J'ai de betekenis “heb meegenomen”. le câble betekent “de kabel”. câble is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord le. In deze zin verwijst de bepaalde vorm naar de kabel die de spreker heeft meegenomen. Bijvoorbeeld: J'ai apporté le livre. — “Ik heb het boek meegenomen.” au cas où is een vaste constructie met de betekenis “voor het geval dat” of “mocht”. Ze introduceert een mogelijke omstandigheid waarvoor de voorafgaande handeling nuttig kan zijn. Bijvoorbeeld: Prends un parapluie au cas où il pleuvrait. — “Neem een paraplu mee voor het geval het zou regenen.” cela is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “datgene”. Het is hier het onderwerp van pourrait aider: datgene waarnaar het verwijst, wordt voorgesteld als iets dat eventueel kan helpen. De aangeleverde zin en vertaling leggen niet eenduidig vast wat dit precies aanduidt; daarom is het veiliger de grammaticale rol en de algemene betekenis te leren, zonder een specifieke referent te benoemen. Cela verandert niet van vorm volgens een mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord. pourrait is de derde persoon enkelvoud van pouvoir (“kunnen”) in de conditionnel présent. De vorm drukt hier een mogelijkheid uit: iets zou kunnen helpen. De nuttige reeks is pouvoir → peut (kan) → pourrait (zou kunnen). Bijvoorbeeld: Cela pourrait fonctionner. — “Dat zou kunnen werken.” aider is het infinitief van “helpen”. Na pourrait staat het infinitief: pourrait aider, niet een vervoegde vorm. Samen betekent dit “zou kunnen helpen”. Bijvoorbeeld: Elle pourrait aider. — “Zij zou kunnen helpen.” Samen vormen de delen J'ai aussi apporté le câble (“Ik heb ook de kabel meegenomen”) en au cas où cela pourrait aider (“voor het geval dat dit zou kunnen helpen”). De volledige zin betekent daarom: “Ik heb ook de kabel meegenomen, voor het geval dat helpt.” De conditionnel in pourrait maakt duidelijk dat het helpen als mogelijkheid wordt genoemd, niet als vaststaand resultaat.

9. Cela nous donne ce qu'il nous faut pour confirmer le problème et organiser l'échange.

   Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de omruiling te regelen.

   Cela

   daarmee

   nous donne

   geeft ons

   ce qu'il nous faut

   wat we nodig hebben

   confirmer

   bevestigen

   le problème

   het probleem

   organiser

   regelen

   l'échange

   de omruiling

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een onveranderlijk aanwijzend voornaamwoord. Hier wordt het, in overeenstemming met de vertaling, weergegeven als “daarmee”. De vorm zelf verandert niet mee met een mogelijk bedoelde zaak of situatie. nous donne bevat het werkwoord donner (“geven”). donne is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; het onderwerp is Cela. nous is hier het meewerkend voorwerp: iets geeft iets aan ons. Vergelijk: Cette preuve nous donne confiance. — “Dit bewijs geeft ons vertrouwen.” ce qu'il nous faut betekent idiomatisch “wat we nodig hebben”. ce que leidt een betrekkelijke inhoud aan: “datgene wat”. In il nous faut is il onpersoonlijk; het verwijst hier niet naar een genoemde persoon. faut is de vorm van falloir in deze vaste onpersoonlijke constructie, met nous als degene voor wie iets nodig is. Vergelijk: Il nous faut plus de temps. — “We hebben meer tijd nodig.” confirmer is de infinitief van “bevestigen”. Na pour geeft deze infinitief het doel aan: wat men met het beschikbare middel kan doen. De infinitief blijft dezelfde vorm bij verschillende personen; bijvoorbeeld: Je viens pour confirmer la réservation. — “Ik kom om de reservering te bevestigen.” le problème betekent “het probleem”. problème is een zelfstandig naamwoord; le is het bepaald lidwoord. Het lidwoord markeert hier een bepaald probleem binnen de bedoelde situatie, zonder zelf een aantal uit te drukken. organiser is opnieuw de infinitief van een zelfstandig werkwoord, “regelen” of “organiseren”. Hij staat naast confirmer en deelt met die infinitief het doel dat door pour wordt ingeleid. In pour confirmer ... et organiser ... worden dus twee handelingen verbonden: bevestigen en regelen. l'échange betekent hier, volgens de vaste vertaling, “de omruiling”. échange is een zelfstandig naamwoord. l' is de verkorte vorm van le vóór een klinkerklank; de apostrof verandert de betekenis niet. Het woord kan in andere contexten ook “uitwisseling” betekenen, maar hier past “omruiling”. Samen betekent de zin: “Daarmee hebben we wat we nodig hebben om het probleem te bevestigen en de omruiling te regelen.” Cela nous donne ce qu'il nous faut zegt dat iets de noodzakelijke middelen of basis oplevert; pour confirmer le problème et organiser l'échange noemt vervolgens de twee doelen daarvan.