Een geannuleerde trein en een andere route | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mon train a été annulé.

   Mijn trein is geannuleerd.

   Mon

   mijn

   train

   trein

   a été annulé

   is geannuleerd

   Uitgebreide uitleg

   Mon betekent hier “mijn” en is een bezittelijk bijvoeglijk woord. Het stemt in vorm af op het Franse zelfstandig naamwoord dat erop volgt: mon train gebruikt de mannelijke enkelvoudsvorm van het bezittelijk woord. Vergelijk bijvoorbeeld ma voiture (“mijn auto”), omdat voiture vrouwelijk enkelvoud is; het verschil hangt dus niet af van de bezitter. train betekent hier “trein”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un train, le train. Het meervoud is des trains of les trains. a été annulé geeft aan dat iets geannuleerd is. annulé komt van het werkwoord annuler (“annuleren”). De vorm is een passieve constructie in de passé composé: a été vormt de verleden tijd van être, en annulé is het voltooid deelwoord. Omdat train mannelijk enkelvoud is, staat het voltooid deelwoord hier als annulé; bij een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp zie je bijvoorbeeld La réunion a été annulée (“De vergadering is geannuleerd”). Samen vormen de delen Mon train (“mijn trein”) en a été annulé (“is geannuleerd”) de volledige betekenis: “Mijn trein is geannuleerd.”

2. Je dois bientôt prendre un train de correspondance.

   Ik moet binnenkort een aansluitende trein halen.

   Je dois

   ik moet

   bientôt

   binnenkort

   prendre

   halen

   train

   trein

   correspondance

   aansluiting

   Uitgebreide uitleg

   Je dois betekent hier “ik moet”. dois is de tegenwoordige tijd van devoir bij je; devoir + een infinitief drukt hier noodzaak uit: Je dois partir = “Ik moet vertrekken”. De vorm dois hoort dus bij devoir, niet bij het volgende werkwoord. bientôt betekent “binnenkort” en geeft aan dat de handeling in de nabije toekomst wordt verwacht. Het verandert niet mee met persoon of aantal. prendre is de infinitief van prendre. In deze zin betekent het, in combinatie met un train, niet algemeen “nemen”, maar “een trein halen” of “een trein nemen”. De infinitief volgt op dois: Je dois prendre... = “Ik moet ... halen/nemen”. Voorbeeld: Nous devons prendre le bus. — “We moeten de bus nemen.” train betekent “trein”. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk; daarom staat er hier un voor. Un markeert een niet nader bepaalde trein, maar beweert op zichzelf geen specifiek aantal. correspondance betekent hier “aansluiting”. In train de correspondance bepaalt de correspondance welk soort trein bedoeld wordt: een aansluitende trein, dus een trein die bij een overstap relevant is. Correspondance is vrouwelijk, maar dat grammaticale geslacht verandert de vorm van train niet. Samen vormen un train de correspondance en prendre de betekenis “een aansluitende trein halen”. De volledige zin Je dois bientôt prendre un train de correspondance. betekent daarom: “Ik moet binnenkort een aansluitende trein halen.”

3. Je peux vous aider à trouver un autre itinéraire.

   Ik kan u helpen een andere route te vinden.

   Je peux

   ik kan

   vous

   u

   aider

   helpen

   trouver

   vinden

   autre

   andere

   itinéraire

   route

   Uitgebreide uitleg

   Je peux bevat je, het onderwerp “ik”, en peux, de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) in de eerste persoon enkelvoud. De vorm peux hoort hier bij je; bij vous is de vorm pouvez. Na pouvoir volgt een infinitief: je peux aider betekent “ik kan helpen”. vous is het objectpronomen “u” in deze vertaling. Frans gebruikt vous zowel voor één aangesproken persoon in een beleefde vorm als voor meerdere personen; de gegeven zin bepaalt hier alleen de rol als degene die hulp ontvangt, niet noodzakelijk het aantal. aider is de infinitief “helpen”. Een veelgebruikt patroon is aider quelqu’un à faire quelque chose: iemand helpen om iets te doen. In deze zin staat vous voor degene die geholpen wordt, en à trouver geeft aan wat de hulp inhoudt. Voorbeeld: Je peux vous aider à choisir. — “Ik kan u helpen kiezen.” trouver is de infinitief “vinden”. Het kan ook “ontdekken” of “een oplossing vinden” betekenen, maar hier gaat het om een route vinden. Voorbeeld: Nous cherchons à trouver une solution. — “We proberen een oplossing te vinden.” autre betekent hier “andere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord itinéraire. In het enkelvoud heeft autre dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het autres. Het is dus un autre itinéraire, maar bijvoorbeeld une autre route. itinéraire is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een route of traject. Het meervoud is itinéraires. In deze zin staat het enkelvoud na un autre; het verwijst naar een andere mogelijke route, zonder dat de zin zegt hoeveel routes er verder zijn. Samen vormen pouvoir + infinitief en aider ... à de structuur Je peux vous aider à trouver un autre itinéraire. De betekenis is: “Ik kan u helpen een andere route te vinden.”

4. Le panneau indique qu'un train express part d'un autre quai.

   Op het bord staat dat er vanaf een ander perron een sneltrein vertrekt.

   panneau

   bord

   indique

   geeft aan

   qu'un

   dat een

   train

   trein

   express

   express-/sneltrein-

   part

   vertrekt

   d'un

   vanaf een

   autre

   ander

   quai

   perron

   Uitgebreide uitleg

   panneau betekent hier een bord of informatiepaneel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is panneaux. indique komt van indiquer en betekent hier “geeft aan” of “vermeldt”. De vorm is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: il/elle indique. Een vaak bruikbaar patroon is indiquer que ...: aangeven dat ... Bijvoorbeeld: Le panneau indique la sortie. — “Het bord geeft de uitgang aan.” qu'un is de samentrekking van que en un: que leidt hier de inhoud van wat wordt aangegeven in, en un is een onbepaald lidwoord bij het volgende mannelijke enkelvoudige woord. Het lidwoord drukt hier niet op zichzelf een expliciet geteld aantal uit. Voor een vrouwelijk woord staat bijvoorbeeld qu'une. train is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “trein”. Het meervoud is trains. In deze zin is train het onderwerp van part. express beschrijft hier het type trein: een sneltrein of expressdienst. In train express staat het beschrijvende woord na het zelfstandig naamwoord, wat bij dit soort aanduiding gebruikelijk is. Bijvoorbeeld: un train express — “een sneltrein”. part komt van partir, “vertrekken”. Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; het onderwerp is hier un train. De nuttige vervoegingsreeks is je pars, il/elle part, nous partons. Bijvoorbeeld: Le train part à midi. — “De trein vertrekt om twaalf uur.” d'un is de samentrekking van de en un. Met partir de geeft de het vertrekpunt aan: partir d'un quai betekent “vanaf een perron vertrekken”. un is opnieuw een onbepaald mannelijk enkelvoudig lidwoord; het betekent hier niet zelfstandig “één”. autre betekent “ander” en staat hier bij het mannelijke enkelvoudige quai. Het woord verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk, maar krijgt in het meervoud wel een s: un autre quai, d'autres quais. Bijvoorbeeld: Nous prenons un autre train. — “We nemen een andere trein.” quai betekent “perron” in deze stationscontext. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is quais. De combinatie à un quai en d'un quai verschilt in betekenis: à duidt doorgaans een plaats aan, terwijl de in partir de het vertrekpunt markeert. Samen vormt Le panneau indique que ... de hoofdstructuur “Het bord geeft aan dat ...”. Binnen de dat-zin is un train express het onderwerp, part de handeling en d'un autre quai het vertrekpunt. De volledige betekenis is dus: “Op het bord staat dat er vanaf een ander perron een sneltrein vertrekt.”

5. Cela pourrait marcher, mais je vais vérifier si votre billet est valable pour ce train.

   Dat zou kunnen werken, maar ik zal controleren of uw ticket daarvoor geldig is.

   Cela

   dat

   pourrait marcher

   zou kunnen werken

   je vais

   ik zal / ik ga

   vérifier

   controleren

   si

   of

   votre

   uw

   billet

   ticket

   valable

   geldig

   ce

   dit/deze

   train

   trein

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een aanwijzend voornaamwoord: hier verwijst het naar iets dat eerder genoemd of besproken is, zonder dat de zin zelf de precieze referent benoemt. Het staat als onderwerp van pourrait marcher. Het verandert niet omdat het onderwerp geen zelfstandig naamwoord is dat hier een andere vorm vereist. pourrait marcher bestaat uit pourrait, de conditionele vorm van pouvoir, en het infinitief marcher. pouvoir betekent ‘kunnen’; pourrait betekent hier ‘zou kunnen’. marcher betekent letterlijk ‘lopen’, maar heeft in deze context de overdrachtelijke betekenis ‘werken’ of ‘functioneren’. De conditionnel maakt de mogelijkheid voorzichtig of niet volledig zeker. Vergelijk: Cela marche. — ‘Dat werkt.’ je vais is de eerste persoon enkelvoud van aller in de tegenwoordige tijd: ‘ik ga’. Samen met het daaropvolgende infinitief vormt het de veelgebruikte nabije toekomst: je vais vérifier — ‘ik zal controleren’ of ‘ik ga controleren’. Het is dus niet alleen een beweging naar een plaats; aller kan hier als hulpwerkwoord voor een geplande of verwachte handeling functioneren. vérifier is een infinitief en betekent ‘controleren’ of ‘nagaan’. Na je vais blijft het werkwoord in de infinitief staan. Voorbeelden: Je vais vérifier l’horaire. — ‘Ik ga de dienstregeling controleren.’ Je vérifie betekent daarentegen ‘ik controleer’ en is een vervoegde tegenwoordige tijd. si leidt hier een indirecte ja-neevraag in: ‘of’. In vérifier si ... betekent het niet ‘als’ in een voorwaardelijke zin, maar introduceert het wat gecontroleerd wordt. Bijvoorbeeld: Je regarde si le train arrive. — ‘Ik kijk of de trein aankomt.’ votre is een bezittelijk bijvoeglijk woord bij billet: ‘uw’. Het drukt beleefd bezit of betrekking uit; de vorm is dezelfde voor één of meer aangesproken personen. In deze zin staat het vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het verschilt bijvoorbeeld van vos, dat vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord staat. billet is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘ticket’ of ‘kaartje’. Het kan in andere contexten ook een briefje of biljet aanduiden, maar in deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om een ticket. Het meervoud is billets. valable is een bijvoeglijk naamwoord en betekent hier ‘geldig’. Het beschrijft de toestand of bruikbaarheid van billet in de constructie votre billet est valable. In het enkelvoud heeft het dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het valables. Het is dus het bijvoeglijk naamwoord valable dat deze eigenschap uitdrukt, niet billet. ce is een aanwijzend bijvoeglijk woord bij train: ‘deze’ of ‘dit’. Omdat train mannelijk enkelvoud is en met een medeklinkerklank begint, is ce de passende vorm. Voor een vrouwelijk enkelvoud staat doorgaans cette, voor een meervoud ces, en vóór een klinkerklank kan mannelijk enkelvoud cet worden gebruikt. train is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent ‘trein’. Het meervoud is trains. In pour ce train vormt het met pour de bepaling waarvoor het ticket geldig is: ‘voor deze trein’. Samen vormt si votre billet est valable pour ce train de indirecte vraag ‘of uw ticket geldig is voor deze trein’. Het volledige patroon is Cela pourrait marcher, mais je vais vérifier si ...: eerst wordt voorzichtig gezegd dat iets zou kunnen werken; daarna wordt aangekondigd dat de spreker dit zal controleren. Zo ontstaat de betekenis: ‘Dat zou kunnen werken, maar ik zal controleren of uw ticket daarvoor, namelijk voor deze trein, geldig is.’

6. Est-ce que je dois garder ce billet ou en prendre un nouveau ?

   Moet ik dit ticket houden of een nieuw ticket kopen?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder

   je dois

   ik moet

   garder

   houden; bewaren

   ce

   dit; deze

   billet

   ticket

   en prendre

   er een nemen

   nouveau

   nieuw

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que markeert een vraag. Hier leidt het geen ja/nee-vraag in, maar een keuzevraag met ou; het verandert de kernbetekenis van de mededeling niet. Voorbeeld: Est-ce que vous venez ? — Komt u? je dois komt van devoir, hier in de tegenwoordige tijd en de eerste persoon enkelvoud: je dois. In deze zin wil de spreker weten of bewaren noodzakelijk is. Het volgende werkwoord staat in de infinitief: je dois garder — ik moet bewaren. De vorm dois hoort bij je; andere personen hebben bijvoorbeeld tu dois en il doit. garder betekent hier iets houden of bewaren, dus het ticket niet vervangen. Het is een infinitief na devoir. Voorbeeld: Je dois garder ce document. — Ik moet dit document bewaren. ce is een aanwijzend woord vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Hier staat het vóór billet; de vaste vertaling en context ondersteunen de betekenis ‘dit’. De vorm past grammaticaal bij billet; ce is niet zelf het woord voor ticket. Vergelijk cette vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en ces vóór meervoud. billet is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier ticket. Het meervoud is billets; begeleidende woorden kunnen dan ook veranderen, bijvoorbeeld ces billets — deze tickets. en prendre bestaat uit het voornaamwoord en en de infinitief prendre. prendre betekent in de kern nemen. In deze context gaat het om een nieuw ticket nemen; de vaste vertaling geeft die handeling weer als een nieuw ticket kopen. en verwijst naar het eerder genoemde soort object, zodat billet niet opnieuw hoeft te worden herhaald. Voorbeeld: Je vais en prendre un. — Ik neem er een. nouveau betekent nieuw en beschrijft hier het weggelaten zelfstandig naamwoord in un nouveau: een nieuw [ticket]. nouveau is de mannelijke enkelvoudsvorm; bij een vrouwelijk enkelvoud staat nouvelle, en in het meervoud nouveaux of nouvelles, afhankelijk van het grammaticale geslacht. In un nouveau maakt un de verwijzing onbepaald naar een niet nader herhaald exemplaar; het artikel stelt op zichzelf geen exact aantal vast. De volledige vraag verbindt twee mogelijkheden met ou: Est-ce que je dois garder ce billet vraagt of de spreker dit ticket moet houden, en en prendre un nouveau noemt de andere mogelijkheid, een nieuw ticket nemen. Samen betekent de zin volgens de vaste vertaling: moet ik dit ticket houden of een nieuw ticket kopen? De vraag laat de keuze tussen die twee handelingen open.

7. Vous pouvez utiliser ce billet parce que votre train initial a été annulé.

   U kunt dit ticket gebruiken omdat uw oorspronkelijke trein is geannuleerd.

   Vous pouvez

   u kunt

   utiliser

   gebruiken

   ce

   dit/deze

   billet

   ticket

   parce que

   omdat

   votre

   uw

   train

   trein

   initial

   oorspronkelijk

   a été annulé

   is geannuleerd

   Uitgebreide uitleg

   Vous pouvez betekent hier “u kunt”. pouvez is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) bij vous; vous kan één formeel aangesproken persoon of meerdere personen aanduiden. Na pouvoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: pouvoir + infinitif. utiliser betekent “gebruiken”. De infinitief blijft na pouvez onveranderd. Voorbeeld: Vous pouvez attendre. — “U kunt wachten.” ce billet: ce is een aanwijzend bepaler bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; billet is hier “ticket”. Het contrast is bijvoorbeeld cette bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en ces bij het meervoud. Billet is een mannelijk woord; het meervoud is billets. parce que leidt een redengevende bijzin in en betekent “omdat”. Het geeft hier de reden voor het kunnen gebruiken van het ticket aan. Voorbeeld: Je reste parce qu’il pleut. — “Ik blijf omdat het regent.” votre train: votre is een bezittelijke bepaler bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord en betekent hier “uw”. Bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat vos, bijvoorbeeld vos billets — “uw tickets”. Vôtre met accent circonflexe is daarentegen een zelfstandig gebruikt bezittelijk voornaamwoord, niet de vorm die hier vóór train staat. train betekent “trein”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is trains. In deze zin is het de entiteit die geannuleerd is. initial betekent hier “oorspronkelijk” of “eerste”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij het mannelijke enkelvoudige train staat. De vorm verandert mee met het zelfstandig naamwoord: initiale is vrouwelijk enkelvoud, initiaux mannelijk meervoud en initiales vrouwelijk meervoud. a été annulé betekent “is geannuleerd”. Dit is een passieve vorm in de passé composé: a komt van avoir, été is het voltooid deelwoord van être, en annulé is het voltooid deelwoord van annuler. Omdat train mannelijk enkelvoud is, staat het laatste deelwoord hier in de vorm annulé; bij een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp staat bijvoorbeeld annulée. De passieve constructie legt de nadruk op wat er met de trein is gebeurd, zonder te zeggen wie de annulering heeft uitgevoerd. Samen betekent Vous pouvez utiliser ce billet “U kunt dit ticket gebruiken”. parce que votre train initial a été annulé voegt de reden toe: “omdat uw oorspronkelijke trein is geannuleerd”. De volledige betekenis is dus: “U kunt dit ticket gebruiken omdat uw oorspronkelijke trein is geannuleerd.”

8. Est-ce que je pourrai encore prendre ma correspondance à la prochaine gare ?

   Haal ik mijn aansluiting op het volgende station nog?

   Est-ce que

   is het zo dat…?

   je pourrai

   zal ik kunnen

   encore

   nog

   prendre

   nemen

   correspondance

   aansluiting

   prochaine

   volgende

   gare

   station

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que maakt van de mededeling een gewone ja/nee-vraag. Het is een vaste vraagconstructie; de woorden erna behouden hun normale volgorde. Bijvoorbeeld: Est-ce que vous venez ? — “Komt u?” je pourrai komt van pouvoir (“kunnen”). pourrai is de futur simple in de eerste persoon enkelvoud: je pourrai — “ik zal kunnen”. Het gaat hier dus om de mogelijkheid op een later moment, niet om een huidige mogelijkheid. Bijvoorbeeld: Je pourrai partir demain. — “Ik zal morgen kunnen vertrekken.” encore betekent hier “nog”: de vraag gaat over de mogelijkheid om de aansluiting alsnog te halen. De precieze betekenis ontstaat samen met de toekomstige mogelijkheid in je pourrai. prendre is het infinitief van “nemen”. In de combinatie prendre une correspondance betekent het idiomatisch “een aansluiting halen of nemen”, niet noodzakelijk letterlijk iets met de hand nemen. Bijvoorbeeld: Je dois prendre le train de huit heures. — “Ik moet de trein van acht uur nemen.” correspondance is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een aansluiting, bijvoorbeeld tussen twee treinritten. Het bepaald of onbepaald lidwoord en eventuele bijvoeglijke woorden moeten daarbij passen: une correspondance, la correspondance. In deze zin verwijst ma naar de aansluiting van de spreker. prochaine is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van prochain (“volgend”). De vorm past bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord gare: la prochaine gare. Bij een mannelijk zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld le prochain train. gare betekent “station”, in deze context een treinstation. Het staat hier na à la: à la prochaine gare — “op/in het volgende station”. Samen vormt prendre ma correspondance à la prochaine gare het deel “mijn aansluiting op het volgende station halen”. Met je pourrai encore wordt dat “zal ik mijn aansluiting daar nog kunnen halen?”. De volledige vraag Est-ce que je pourrai encore prendre ma correspondance à la prochaine gare ? betekent daarom: “Haal ik mijn aansluiting op het volgende station nog?”

9. Ça devrait aller, mais allez maintenant sur le quai et vérifiez encore une fois quand vous arriverez.

   Dat zou moeten lukken, maar ga nu naar het perron en controleer het opnieuw wanneer u aankomt.

   Ça

   dat / het

   devrait aller

   zou moeten lukken

   mais

   maar

   maintenant

   nu

   allez

   ga

   quai

   perron

   vérifiez

   controleer

   encore une fois

   opnieuw / nog een keer

   quand

   wanneer

   arriverez

   aankomt

   Uitgebreide uitleg

   Ça is een voornaamwoord dat hier naar de situatie of het verloop als geheel verwijst; de vaste vertaling geeft daarvoor “dat”. In Ça devrait aller is het niet nodig om een concreet zelfstandig naamwoord als referent aan te wijzen. devrait aller vormt samen de uitdrukking “zou moeten lukken”. devrait is de conditionnel présent van devoir bij het onderwerp ça; devoir betekent in deze constructie “moeten”. aller staat als infinitief na devoir. De conditionnel maakt de verwachting minder stellig dan een eenvoudige bewering. Vergelijk: Ça va aller = “Het komt goed / het zal lukken” en Ça devrait aller = “Het zou moeten lukken”. mais verbindt twee delen met een tegenstelling: eerst een voorzichtige positieve verwachting, daarna een instructie. maintenant betekent “nu” en bepaalt wanneer de daaropvolgende handelingen moeten gebeuren. allez is hier de gebiedende wijs van aller voor vous: “ga”. Het onderwerp wordt in de Franse gebiedende wijs normaal niet uitgesproken. Allez sur le quai is een herbruikbaar patroon: “ga naar het perron”. De voorzetselgroep sur le quai geeft de bestemming aan; quai is het zelfstandig naamwoord voor “perron”. vérifiez is de gebiedende wijs van vérifier voor vous: “controleer”. Het is een afzonderlijke opdracht naast allez. Voor een enkelvoudige informele aanspreking zou Frans vérifie gebruiken; vérifiez past bij vous, dat één formeel aangesproken persoon of meerdere personen kan aanduiden. encore une fois is een vaste bijwoordelijke bepaling met de betekenis “opnieuw” of “nog een keer”. Het zegt dat de controle opnieuw moet worden uitgevoerd; de combinatie is niet hetzelfde als alleen encore, dat afhankelijk van de context ook “nog” kan betekenen. quand leidt een tijdsbepaling in: “wanneer”. In quand vous arriverez staat de gebeurtenis van aankomen als tijdsreferentie voor de controle. arriverez komt van arriver (“aankomen”) en is de futur simple bij vous: “u zult aankomen” of “jullie zullen aankomen”. De uitgang -ez hoort hier bij vous; zij maakt deze vorm niet tot een gebiedende wijs, want de toekomstige tijd wordt door de vorm van arriver aangegeven. Voorbeeld: Quand vous arriverez, appelez-moi. = “Wanneer u aankomt, bel me dan.” Samen betekent de zin: “Dat zou moeten lukken, maar ga nu naar het perron en controleer het opnieuw wanneer u aankomt.” Ça devrait aller geeft de voorzichtige verwachting; mais leidt de twee opdrachten in, eerst naar het perron gaan en daarna opnieuw controleren op het moment van aankomst.