Na een pauze weer focussen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Après le déjeuner, je me sens complètement déconnecté de la tâche.

   Na de lunch voel ik me helemaal los van de taak.

   Après

   na

   déjeuner

   lunch

   je me sens

   ik voel me

   complètement

   helemaal, volledig

   déconnecté

   losgekoppeld

   tâche

   taak

   Uitgebreide uitleg

   Après geeft hier een tijdsrelatie aan: de toestand geldt na een gebeurtenis of moment. Het staat hier voor een zelfstandig naamwoord, in après le déjeuner. Voor een volledige bijzin gebruikt het Frans bijvoorbeeld après que; voorbeeld: Après le travail, je rentre chez moi. — Na het werk ga ik naar huis. déjeuner betekent hier ‘lunch’. In le déjeuner is het een mannelijk zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord le. Hetzelfde woord kan in andere contexten ook een werkwoord zijn, maar hier is het een zelfstandig naamwoord. je me sens is de vorm van se sentir bij je: ‘ik voel me’. se sentir is een pronominaal werkwoord; me hoort bij het onderwerp je. Het gaat hier om een ervaren toestand, niet om aanraken met de handen. Voorbeeld: Je me sens bien. — Ik voel me goed. Bij een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld elle se sent bien — Zij voelt zich goed. complètement versterkt de daaropvolgende beschrijving: ‘helemaal’ of ‘volledig’. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp of met déconnecté. déconnecté beschrijft hier de toestand van de spreker: mentaal losgekoppeld of niet meer verbonden met de taak. De vorm komt van déconnecter en is het voltooid deelwoord dat hier beschrijvend wordt gebruikt. déconnecté is de mannelijke enkelvoudsvorm; de overeenkomst blijkt dus uit de waargenomen Franse vorm, niet alleen uit het Nederlandse ‘ik’. Bij een vrouwelijke enkelvoudige referent staat doorgaans déconnectée; voor meervoud zijn de vormen déconnectés en déconnectées, afhankelijk van de overeenkomst. In de la tâche betekent tâche ‘taak’. tâche is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; de la is hier de combinatie van de met het bepaalde lidwoord. tâche verschilt van tache zonder accent, dat een ander woord is. De delen worden samen Après le déjeuner — na de lunch — en je me sens complètement déconnecté de la tâche — ik voel me helemaal los van de taak. De volledige betekenis is dus: ‘Na de lunch voel ik me helemaal los van de taak.’

2. Commence par une petite révision au lieu de te jeter tout de suite sur la partie la plus difficile.

   Begin met een korte herhaling in plaats van meteen aan het moeilijkste deel te beginnen.

   Commence par

   begin met

   petite

   klein; kort

   révision

   herhaling

   au lieu de

   in plaats van

   te jeter

   je erop storten

   tout de suite

   meteen

   partie

   deel

   la plus difficile

   het moeilijkste

   Uitgebreide uitleg

   Commence par staat aan het begin als bevelsvorm van commencer voor één aangesproken persoon. Commence betekent hier dus “begin”, en par leidt aan waarmee je begint. Een herbruikbaar patroon is commencer par + zelfstandig naamwoord of commencer par + infinitief: Commence par lire le titre. — “Begin met de titel te lezen.” petite beschrijft révision en staat in het vrouwelijk enkelvoud, omdat révision vrouwelijk enkelvoud is. Hier betekent het in de combinatie vooral “kort” of “klein van omvang”, niet een expliciete numerieke hoeveelheid. Het bijvoeglijk naamwoord petit krijgt hier de vorm petite; bijvoorbeeld un petit exercice tegenover une petite pause. révision is een zelfstandig naamwoord voor een herhaling of herziening van eerder behandelde stof. In deze zin gaat het om een korte herhaling vóór het moeilijkere deel. Het verwante werkwoord is réviser: Je révise le vocabulaire. — “Ik herhaal de woordenschat.” au lieu de is een vaste constructie met de betekenis “in plaats van”. Daarna volgt hier te jeter, dus een infinitiefgroep. Het patroon au lieu de + infinitief vergelijkt de gekozen handeling met een andere mogelijke handeling. te jeter bevat de infinitief jeter met het wederkerende voornaamwoord te: letterlijk gaat het om jezelf werpen, maar in deze context betekent se jeter sur quelque chose dat je je ergens meteen of onstuimig op stort. te past bij de aangesproken persoon in de bevelszin; bij een andere persoon verandert het voornaamwoord: au lieu de se jeter sur... kan bijvoorbeeld naar “hij/zij stort zich” verwijzen. De infinitief blijft jeter. tout de suite is een bijwoordelijke vaste uitdrukking voor “meteen” of “onmiddellijk”. Samen met te jeter sur versterkt het de volgorde en snelheid: de zin raadt af om onmiddellijk op het moeilijke deel af te gaan. partie is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een deel of onderdeel. Het kan in andere contexten ook een deel van een tekst, taak of geheel aanduiden. Hier is het het deel waaraan iemand zich zou kunnen storten; het precieze inhoudelijke onderdeel wordt niet nader benoemd. la plus difficile is de overtreffende trap van difficile: difficile — moeilijk, plus difficile — moeilijker, la plus difficile — de moeilijkste. difficile beschrijft hier het vrouwelijke enkelvoud partie; de vorm blijft bij mannelijk en vrouwelijk hetzelfde, terwijl het lidwoord la het vrouwelijke enkelvoud markeert. De overtreffende trap vergelijkt dit deel met andere delen binnen de bedoelde taak of stof. In la partie la plus difficile betekent het geheel “het moeilijkste deel”. De zin bouwt zo op: eerst commence par met une petite révision — begin met een korte herhaling. Daarna geeft au lieu de het alternatief dat wordt afgeraden: te jeter tout de suite sur la partie la plus difficile — je niet meteen op het moeilijkste deel storten. Het geheel betekent daarom: begin met een korte herhaling in plaats van meteen aan het moeilijkste deel te beginnen.

3. J'ai perdu mon élan parce que nous avons fait une pause au milieu de l'analyse.

   Ik raakte mijn vaart kwijt omdat we midden in de analyse pauzeerden.

   J'ai

   ik heb

   perdu

   kwijtgeraakt; verloren

   élan

   vaart; elan

   parce que

   omdat

   nous avons

   wij hebben

   fait une pause

   een pauze gehouden

   au milieu de

   midden in

   analyse

   analyse

   Uitgebreide uitleg

   J'ai bestaat uit je (ik) en ai, de vorm van avoir bij je. Samen vormt dit hier het begin van de passé composé: j'ai + een voltooid deelwoord. Het is dus niet op zichzelf de volledige betekenis “ik ben kwijtgeraakt”; het volgende woord maakt de gebeurtenis af. perdu is het voltooid deelwoord van perdre (verliezen, kwijtraken). In j'ai perdu beschrijft het een afgeronde gebeurtenis: de spreker is zijn of haar vaart kwijtgeraakt. De passé composé wordt hier gevormd met avoir + voltooid deelwoord: Nous avons perdu du temps betekent bijvoorbeeld: “We hebben tijd verloren.” élan betekent hier “vaart” of “elan”: de voortgaande energie of het ritme waarmee iets gebeurt. Het is een mannelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Daarom staat hier het bezittelijk woord mon: dat is de vorm bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het bezittelijk woord stemt af op het bezeten zelfstandig naamwoord, niet op de bezitter. mon élan betekent “mijn vaart”. Voorbeeld: Il a repris son élan. — “Hij heeft zijn vaart hervat.” parce que leidt de reden in en betekent “omdat”. Het verbindt hier de hoofdzin met de reden die daarop volgt. Voorbeeld: Je m'arrête parce que je suis fatigué. — “Ik stop omdat ik moe ben.” nous avons bevat nous (wij) en avons, de tegenwoordige vorm van avoir bij nous. Hier is avons een hulpwerkwoord in de passé composé; het volgende deelwoord fait maakt de verleden tijd compleet. fait une pause is een vaste, herbruikbare combinatie met faire: natuurlijk vertaald als “pauzeren” of “een pauze houden”. In avons fait une pause staat fait als voltooid deelwoord van faire; faire heeft in dit deelwoord een onregelmatige vorm. Voorbeeld: Nous faisons une pause. — “We nemen een pauze.” au milieu de betekent “midden in” of “in het midden van”. Het is een voorzetselcombinatie die gevolgd wordt door een zelfstandig naamwoord of een vergelijkbare woordgroep. au is hier de samengevoegde vorm van à le. analyse betekent “analyse”. In l'analyse verwijst het naar de analyse als activiteit of proces; het voorafgaande l' is het bepaalde lidwoord vóór een klinker. Voorbeeld: Nous sommes au milieu de l'analyse. — “We zitten midden in de analyse.” De volledige structuur is J'ai perdu mon élan + parce que + nous avons fait une pause au milieu de l'analyse. De eerste passé composé-clausule geeft de afgeronde ervaring weer: de spreker raakte zijn of haar vaart kwijt. Het tweede deel geeft met parce que de reden: wij hielden midden in de analyse een pauze. Samen betekent de zin: “Ik raakte mijn vaart kwijt omdat we midden in de analyse pauzeerden.”

4. Regarde la dernière note et choisis la prochaine priorité.

   Kijk naar de laatste notitie en kies de volgende prioriteit.

   Regarde

   kijk

   dernière

   laatste

   note

   notitie

   choisis

   kies

   prochaine

   volgende

   priorité

   prioriteit

   Uitgebreide uitleg

   Regarde betekent hier “kijk”. Het is de gebiedende wijs van regarder (“kijken”) voor één aangesproken persoon: Regarde ! = “Kijk!”. In een gewone mededelende zin is de vorm tu regardes; het onderwerp tu staat bij een bevel meestal niet voor de werkwoordsvorm. dernière betekent hier “laatste”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord dernier en past zich aan note aan. Vergelijk: le dernier rapport (“het laatste rapport”) tegenover la dernière note (“de laatste notitie”). note betekent hier “notitie”. Het is een zelfstandig naamwoord; samen met la vormt het een bepaalde vrouwelijke enkelvoudige naamwoordgroep. Een bruikbaar voorbeeld is J'écris une note. — “Ik schrijf een notitie.” choisis betekent hier “kies”. Het is de gebiedende wijs van choisir (“kiezen”) voor één aangesproken persoon. Bij choisir valt de vorm voor tu in de tegenwoordige tijd samen met deze bevelsvorm: tu choisis = “jij kiest”, Choisis ! = “Kies!”. prochaine betekent hier “volgende”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van prochain en past aan priorité aan. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier vóór het zelfstandig naamwoord: la prochaine étape = “de volgende stap”. priorité betekent “prioriteit”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la prochaine, niet een mannelijke vorm. Een bruikbaar voorbeeld is Cette priorité est importante. — “Deze prioriteit is belangrijk.” De eerste gebiedende wijs, Regarde, geeft de instructie om la dernière note te bekijken. Daarna verbindt et een tweede gebiedende wijs, choisis, met la prochaine priorité: de aangesproken persoon moet de volgende prioriteit kiezen. Samen betekent de zin: “Kijk naar de laatste notitie en kies de volgende prioriteit.”

5. L'étape suivante, c'est de vérifier si les chiffres correspondent au fichier source.

   De volgende stap is controleren of de cijfers overeenkomen met het bronbestand.

   étape

   stap

   suivante

   volgende

   c'est

   het is

   vérifier

   controleren; nagaan

   si

   of

   chiffres

   cijfers

   correspondent

   komen overeen

   fichier

   bestand

   source

   bron

   Uitgebreide uitleg

   étape betekent hier “stap”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vrouwelijke vorm suivante. Voorbeeld: une étape importante = “een belangrijke stap”. suivante is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van suivant (“volgend”). De vorm past hier bij het vrouwelijke enkelvoud étape. Vergelijk: l'étape suivante = “de volgende stap” en le fichier suivant = “het volgende bestand”. c'est bestaat uit ce + de derde persoon enkelvoud van être (est). In L'étape suivante, c'est ... dient het om de inhoud na de komma te presenteren of gelijk te stellen aan de volgende stap. De constructie c'est de kan hier gevolgd worden door een infinitief: C'est de vérifier. = “Het is controleren.” vérifier is een infinitief en betekent “controleren” of “nagaan”. Na de blijft het werkwoord in de infinitief: Il est utile de vérifier le résultat. = “Het is nuttig om het resultaat te controleren.” si leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in en betekent “of”: Je vérifie si le fichier est correct. = “Ik controleer of het bestand correct is.” Het betekent hier niet “als”. chiffres is het meervoud van chiffre, “cijfer” of “getal”. Les chiffres is het onderwerp van correspondent, vandaar de meervoudige werkwoordsvorm. correspondent is de derde persoon meervoud van correspondre in de tegenwoordige tijd. Het betekent hier “overeenkomen”. Het onderwerp is les chiffres, vandaar de meervoudsvorm. Correspondre à wordt gebruikt voor datgene waarmee iets overeenkomt: Les données correspondent au rapport. = “De gegevens komen overeen met het rapport.” In au zijn à en het lidwoord le samengevoegd. fichier betekent “bestand”. In le fichier source is het het mannelijke enkelvoudige hoofdwoord; source specificeert welk soort bestand het is. source betekent hier “bron-” in de vaste combinatie fichier source: een bestand dat als bron dient. In deze combinatie staat source als bepalend woord bij het zelfstandig naamwoord en krijgt het niet automatisch een meervoudsuitgang wanneer fichier meervoud wordt: des fichiers source = “bronbestanden”. Voorbeeld: un document source = “een brondocument”. Samen vormt L'étape suivante het onderwerp: “de volgende stap”. c'est de vérifier presenteert die stap als een handeling: “is controleren”. Daarna geeft si aan wat gecontroleerd wordt: of les chiffres overeenkomen met le fichier source. De volledige betekenis is dus: “De volgende stap is controleren of de cijfers overeenkomen met het bronbestand.”

6. Tu sais alors clairement où reprendre.

   Dan heb je een duidelijk punt om weer verder te gaan.

   sais

   weet

   alors

   dan

   clairement

   duidelijk

   où

   waar

   reprendre

   weer verdergaan

   Uitgebreide uitleg

   sais komt van savoir («weten»). Het is de tegenwoordige tijd in de tweede persoon enkelvoud; samen met tu betekent tu sais «je weet» of «jij weet». Bijvoorbeeld: Tu sais où commencer. = «Je weet waar je moet beginnen.» alors betekent hier «dan». In deze zin verbindt het de huidige stap met wat eraan voorafgaat: dan weet je waar je weer verdergaat. Het is hier geen onderdeel van een voorwaardelijke constructie. clairement is een bijwoord en betekent «duidelijk». Het beschrijft hier hoe je iets weet: je weet het duidelijk, niet hoe het hervattingspunt zelf is. Het is verwant aan het bijvoeglijk naamwoord clair («duidelijk»). Bijvoorbeeld: Explique clairement. = «Leg het duidelijk uit.» où is hier een vragend bijwoord in een indirecte vraag: «waar». In où reprendre vraagt het naar het punt waar men iets kan hervatten; het hoeft dus niet om een fysieke plaats te gaan. Bijvoorbeeld: Je sais où commencer. = «Ik weet waar ik moet beginnen.» reprendre is de infinitief van het werkwoord reprendre en betekent hier «weer verdergaan» of «hervatten». De infinitief benoemt de handeling die op het bedoelde punt wordt voortgezet. Bijvoorbeeld: Nous pouvons reprendre demain. = «We kunnen morgen verdergaan.» Samen vormt où reprendre de betekenis «waar je weer verdergaat» of natuurlijker «waar je weer verder kunt gaan». De hele zin Tu sais alors clairement où reprendre. betekent: «Dan weet je duidelijk waar je weer verder kunt gaan.» De volgorde is Tu sais («je weet»), daarna alors («dan»), clairement («duidelijk») en ten slotte où reprendre («waar je weer verder kunt gaan»).

7. Je dois aussi fermer les applications de chat, parce que je me déconcentre sans cesse.

   Ik moet ook chatapps sluiten, omdat ik steeds afgeleid raak.

   Je dois

   ik moet

   aussi

   ook

   fermer

   sluiten

   applications

   apps

   chat

   chat

   parce que

   omdat

   me déconcentre

   afgeleid raak

   sans cesse

   steeds

   Uitgebreide uitleg

   Je dois bevat je (“ik”) en de eerste persoon enkelvoud van devoir (“moeten”): je dois = “ik moet”. Het is de tegenwoordige tijd en drukt hier noodzaak uit. Voorbeeld: Je dois partir. — “Ik moet vertrekken.” aussi betekent hier “ook” en voegt deze handeling toe aan andere handelingen. Het is geen onderdeel van devoir. fermer is de infinitief (“sluiten”). Na devoir staat in het Frans de infinitief: je dois fermer = “ik moet sluiten”. Vergelijk: Je dois travailler. — “Ik moet werken.” De vorm fermer noemt de handeling zonder haar voor persoon of tijd te vervoegen. applications is het meervoud van application, hier “apps”. Het meervoud is zichtbaar aan -s. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk; dat zie je in les applications aan het lidwoord les niet, maar bijvoorbeeld in een vorm als une application. chat betekent hier “chat” en maakt in applications de chat duidelijk om welk soort apps het gaat. De betekenis “kat” die chat in een andere context kan hebben, past hier niet bij de vaste vertaling. parce que is een vaste onderschikkende voegwoordelijke constructie met de betekenis “omdat”. Ze leidt hier de reden voor de voorafgaande noodzaak in. me déconcentre komt van het pronominale werkwoord se déconcentrer, “zijn concentratie verliezen” of “afgeleid raken”. déconcentre is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud, omdat het onderwerp je is; me hoort bij dit pronominale werkwoord en verwijst naar de spreker. Samen betekent je me déconcentre: “ik raak afgeleid”. Voorbeeld: Je me déconcentre facilement. — “Ik raak gemakkelijk afgeleid.” Dit is niet hetzelfde als een constructie waarin iemand of iets een ander afleidt. sans cesse is een bijwoordelijke uitdrukking met de betekenis “steeds” of “voortdurend”. Ze geeft hier aan dat het afgeleid raken herhaaldelijk gebeurt. Voorbeeld: Il parle sans cesse. — “Hij praat voortdurend.” Samen vormt Je dois aussi fermer les applications de chat de betekenis “Ik moet ook chatapps sluiten”. parce que je me déconcentre sans cesse geeft de reden: “omdat ik steeds afgeleid raak”. De volledige zin betekent dus: “Ik moet ook chatapps sluiten, omdat ik steeds afgeleid raak.”

8. Garde-les fermées pendant que tu travailles sans te laisser distraire, puis consulte tes messages.

   Houd ze gesloten terwijl je zonder afleiding werkt en bekijk daarna je berichten.

   Garde

   houd

   les

   ze

   fermées

   gesloten

   pendant que

   terwijl

   tu travailles

   jij werkt

   sans te laisser distraire

   zonder je te laten afleiden

   puis

   daarna

   consulte

   bekijk

   tes

   je

   messages

   berichten

   Uitgebreide uitleg

   Garde is de gebiedende wijs van garder (“houden”): tegen één aangesproken persoon zeg je garde. Hier betekent het “houd”. Voorbeeld: Garde la porte ouverte. — “Houd de deur open.” les is een meervoudig lijdendvoorwerpvoornaamwoord: “ze” of “hen”. In deze context verwijst het, ondersteund door de vorige zin, naar de chatapplicaties. Bij een positieve gebiedende wijs staat het achter het werkwoord en wordt het met een koppelteken verbonden: Garde-les. fermées betekent hier “gesloten” en stemt af op het vrouwelijke meervoud waarnaar les verwijst. De uitgang -ées staat op fermées, niet op les. Voorbeeld: des portes fermées — “gesloten deuren”. pendant que leidt een bijzin in en betekent “terwijl”. Voorbeeld: Je lis pendant que tu cuisines. — “Ik lees terwijl jij kookt.” tu travailles betekent “jij werkt”. travailles is de tegenwoordige tijd van travailler met tu; tu bepaalt hier de persoon. Voorbeeld: Tu travailles aujourd’hui. — “Jij werkt vandaag.” sans te laisser distraire betekent “zonder je te laten afleiden”. sans wordt hier gevolgd door een infinitiefconstructie. laisser betekent “laten”, te verwijst naar de aangesprokene en distraire betekent “afleiden”. Voorbeeld: Travaille sans te laisser interrompre. — “Werk zonder je te laten onderbreken.” puis betekent “daarna” of “vervolgens” en markeert dat de volgende handeling later komt. Het is een bijwoord, geen werkwoord. consulte is hier de gebiedende wijs van consulter (“raadplegen”, “bekijken”) voor één aangesproken persoon. De geschreven vorm consulte is ook dezelfde werkwoordsvorm die voorkomt in je consulte (“ik bekijk”); het onderwerp en de constructie maken het verschil. Voorbeeld: Consulte le document. — “Bekijk het document.” tes is een bezittelijk woord met de betekenis “je” bij een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het drukt betrekking tot de aangesprokene uit; het meervoud sluit aan bij het zelfstandig naamwoord, niet bij de persoon die bezit. Vergelijk ton message — “je bericht” en tes messages — “je berichten”. messages is het meervoud van message (“bericht”). message is grammaticaal mannelijk: un message, des messages. Hier is messages het lijdend voorwerp van consulte. Samen vormen de delen eerst het bevel Garde-les fermées: houd de bedoelde chatapplicaties gesloten. pendant que tu travailles bepaalt wanneer dat geldt: terwijl je werkt. sans te laisser distraire beschrijft de manier: zonder je te laten afleiden. puis consulte tes messages geeft daarna de volgende stap: bekijk je berichten. De volledige betekenis is: “Houd ze gesloten terwijl je zonder afleiding werkt en bekijk daarna je berichten.”

9. Ça me semble faisable. Je peux retrouver peu à peu ma concentration.

   Dat voelt haalbaar. Ik kan mijn concentratie stap voor stap terugkrijgen.

   Ça

   dat

   semble

   lijkt

   faisable

   haalbaar

   Je peux

   ik kan

   retrouver

   terugkrijgen

   peu à peu

   stap voor stap

   concentration

   concentratie

   Uitgebreide uitleg

   Ça is een aanwijzend voornaamwoord als onderwerp. Hier verwijst het naar de haalbaarheid van de bedoelde aanpak of situatie; de Nederlandse vertaling maakt dat als “dat” expliciet. Het voornaamwoord zelf geeft geen zelfstandig naamwoord of aantal aan. semble komt van sembler en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “lijkt” of “lijkt te zijn”. Het onderwerp is Ça, daarom staat hier semble; bij je krijg je bijvoorbeeld je semble. Sembler + adjectief drukt een indruk uit: Cela semble simple = “Dat lijkt eenvoudig.” faisable is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “haalbaar” of “uitvoerbaar”: iets kan worden gedaan. In Ça semble faisable beschrijft het adjectief dus wat ça lijkt te zijn. De vorm faisable is hier enkelvoud en verandert niet naar geslacht; in het meervoud krijgt het adjectief wel een -s: faisables. Je peux is de combinatie van het onderwerp je en de eerste persoon enkelvoud van pouvoir, peux. De combinatie betekent hier “ik kan” en leidt een infinitief in: Je peux travailler = “Ik kan werken.” Peux hoort bij je; bij il/elle/on staat peut. retrouver is een infinitief. Hier betekent het niet zomaar “vinden”, maar “terugkrijgen” of “herwinnen”: de spreker kan de concentratie opnieuw bereiken. Het kan ook letterlijk “terugvinden” betekenen, afhankelijk van het object. Na pouvoir blijft het werkwoord in de infinitief: Je peux retrouver .... peu à peu is een vaste uitdrukking voor een geleidelijk proces: “stap voor stap” of “langzaam aan”. Ze zegt dat het terugkrijgen niet in één keer gebeurt. Voorbeeld: La situation s’améliore peu à peu. — “De situatie verbetert stap voor stap.” concentration is het zelfstandig naamwoord “concentratie”. Het is in het Frans vrouwelijk; daarom staat in de volledige zin het bezittelijk woord ma ervoor: ma concentration = “mijn concentratie”. Het bezittelijk woord stemt hier af op het zelfstandig naamwoord, niet op de persoon die bezit. Samen vormen de delen eerst Ça me semble faisable: “Dat lijkt me haalbaar.” me geeft aan voor wie die indruk geldt. Daarna geeft Je peux retrouver peu à peu ma concentration de mogelijkheid en het geleidelijke resultaat: “Ik kan mijn concentratie stap voor stap terugkrijgen.” De volledige uiting drukt dus uit dat de aanpak haalbaar lijkt en dat de spreker zijn concentratie geleidelijk kan herwinnen.

10. Commence par là, et le reste devrait te sembler moins lourd.

    Begin daar, dan zou de rest minder zwaar moeten aanvoelen.

    Commence

    begin

    par là

    daar

    le reste

    de rest

    devrait

    zou moeten

    te sembler

    voor jou aanvoelen

    moins lourd

    minder zwaar

    Uitgebreide uitleg

    Commence is de gebiedende wijs van commencer (“beginnen”) voor tu. Het onderwerp wordt in deze vorm niet uitgesproken: de aangesprokene is degene die moet beginnen. Vergelijk: Commence doucement. — “Begin rustig.” par là geeft het vertrekpunt aan: “daarmee/daar beginnen” of, in deze zin, “daar beginnen”. Het voorzetsel par kan bij commencer aangeven waarmee of waarlangs je begint: commencer par un exemple betekent “met een voorbeeld beginnen”. Hier verwijst là naar een punt of onderdeel dat in de situatie als beginpunt beschikbaar is; de zin specificeert niet verder welk punt dat is. le reste betekent “de rest”: alles wat overblijft binnen de besproken taak of verzameling. Reste is hier een zelfstandig naamwoord, mannelijk enkelvoud; daarom staat het bepaalde lidwoord op le. Het is niet hetzelfde als het werkwoord reste in bijvoorbeeld il reste (“hij/het blijft” of “er blijft”). devrait is de conditionnel présent van devoir, met le reste als derde persoon enkelvoud. In deze context drukt het een verwachting of waarschijnlijk gevolg uit: “zou moeten”. De conditionnel maakt de uitspraak minder absoluut dan doit (“moet”): Le reste doit sembler plus simple zegt dat de rest zo moet aanvoelen, terwijl Le reste devrait sembler plus simple dat als verwachting presenteert. te sembler bestaat uit het voornaamwoord te en het infinitief sembler. Te betekent hier “voor jou” en is de persoon voor wie iets een bepaalde indruk geeft; sembler betekent “lijken” of “aanvoelen”. Na devoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: devrait te sembler — “zou voor jou moeten aanvoelen”. Voor een andere persoon verandert het voornaamwoord: me sembler (“voor mij aanvoelen”), lui sembler (“voor hem/haar aanvoelen”). moins lourd is een vergelijking. Lourd is het bijvoeglijk naamwoord “zwaar”; de basisvorm is lourd, en moins lourd betekent “minder zwaar”. Moins maakt een vergelijking van lagere graad, tegenover plus lourd (“zwaarder”); aussi lourd betekent “even zwaar”. In deze zin is lourd mannelijk enkelvoud, omdat het als naamwoordelijk deel bij le reste hoort: le reste devrait sembler moins lourd. Samen vormen de delen: Commence par là = “Begin daar”, gevolgd door et = “en”, en le reste devrait te sembler moins lourd = “de rest zou voor jou minder zwaar moeten aanvoelen”. De volledige betekenis is dus: “Begin daar, dan zou de rest minder zwaar moeten aanvoelen.”