Onderzoek naar lokale geschiedenis | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je fais des recherches sur l’histoire locale et j’ai besoin de sources plus solides.

   Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis en heb sterkere bronnen nodig.

   fais

   doe

   recherches

   onderzoek

   histoire

   geschiedenis

   locale

   lokale

   j’ai besoin

   heb nodig

   sources

   bronnen

   plus solides

   sterkere

   Uitgebreide uitleg

   fais betekent hier “doe” en is de vorm van faire in de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: je fais. Voorbeeld: Je fais une pause. — “Ik neem een pauze.” Verwar fais niet met fait, de vorm bij il/elle/on. recherches betekent hier “onderzoek” en is het meervoud van het zelfstandig naamwoord recherche. Het vaste patroon faire des recherches sur betekent “onderzoek doen naar”. Voorbeeld: Nous faisons des recherches sur ce sujet. — “Wij doen onderzoek naar dit onderwerp.” histoire betekent “geschiedenis”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In l’histoire is l’ de bepaalde vorm vóór een klinker; het zelfstandig naamwoord blijft enkelvoudig. Voorbeeld: L’histoire de la ville — “De geschiedenis van de stad.” locale betekent hier “lokale” en beschrijft histoire. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van local: local bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en locale bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: une bibliothèque locale — “een lokale bibliotheek.” j’ai besoin hoort bij de constructie avoir besoin de, “nodig hebben”. ai is de eerste persoon enkelvoud van avoir in de tegenwoordige tijd; j’ is de verkorte vorm van je vóór een klinker. Na deze constructie volgt de plus datgene wat nodig is: J’ai besoin de temps. — “Ik heb tijd nodig.” sources betekent “bronnen” en is het meervoud van source. In deze zin is de geen onbepaald meervoudig lidwoord: het is de vaste voorzetselcomponent van avoir besoin de. de sources betekent dus “bronnen” als datgene wat nodig is; het noemt geen exact aantal. Voorbeeld: Je consulte des sources fiables. — “Ik raadpleeg betrouwbare bronnen.” plus solides betekent hier “sterkere”, in de zin van betrouwbaarder of overtuigender. solides is de meervoudsvorm van solide; in het meervoud heeft dit bijvoeglijk naamwoord dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk. De vergelijkende vorm is plus solide in het enkelvoud en plus solides in het meervoud. Voorbeeld: Cette preuve est plus solide. — “Dit bewijs is sterker.” De eerste betekenisvolle eenheid is Je fais des recherches sur l’histoire locale: “Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis”. Daarna verbindt et de tweede handeling van dezelfde spreker: j’ai besoin de sources plus solides: “ik heb sterkere bronnen nodig”. Samen betekent de hele uiting: “Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis en heb sterkere bronnen nodig.”

2. Commençons par préciser le sujet pour que la recherche dans la base de données donne des résultats utiles.

   Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de database bruikbare resultaten oplevert.

   Commençons

   laten we beginnen

   préciser

   afbakenen; verduidelijken

   le sujet

   het onderwerp

   pour que

   zodat

   la recherche

   de zoekopdracht

   dans la base de données

   in de database

   donne

   oplevert

   des résultats

   resultaten

   utiles

   bruikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Commençons betekent hier: laten we beginnen. Het is de nous-vorm van de impératif van commencer; het onderwerp “wij” staat niet apart in de zin. Vergelijk: Commençons maintenant. — Laten we nu beginnen. préciser betekent hier het onderwerp nauwkeuriger afbakenen of verduidelijken. Het is de infinitief na commencer par: commencer par + infinitif betekent “beginnen met …”. Bijvoorbeeld: Elle commence par vérifier les sources. — Zij begint met het controleren van de bronnen. le sujet is “het onderwerp”, hier het onderwerp dat eerst preciezer moet worden afgebakend. Het zelfstandig naamwoord sujet is mannelijk, wat je ziet aan le; dat zegt niets over de betekenis van het onderwerp zelf. pour que leidt een doel- of gevolgzin in en wordt gevolgd door de subjonctif. Het betekent hier “zodat”. In pour que la recherche ... donne ... is la recherche het onderwerp van de bijzin. la recherche betekent hier de zoekopdracht of het zoeken. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la recherche. De betekenis kan volgens de context ook “onderzoek” zijn, maar in deze zin gaat het om de zoekactiviteit in de database. dans la base de données betekent “in de database”. dans geeft hier de plaats of omgeving aan waarin de zoekopdracht gebeurt. base de données is de vaste Franse benaming voor een database; base is vrouwelijk, vandaar la. donne betekent hier “oplevert” of “geeft”. In deze zin is het de derde persoon enkelvoud van donner in de subjonctif présent, vereist door pour que. De vorm is toevallig gelijk aan de derde persoon enkelvoud van de présent de l’indicatif: il donne. Bijvoorbeeld: Il faut que la recherche donne des résultats. — Het is nodig dat de zoekopdracht resultaten oplevert. des résultats betekent “resultaten”. résultats is het meervoud van résultat; des is hier het meervoudige onbepaalde lidwoord. Het woord staat na donne als datgene wat de zoekopdracht oplevert. utiles betekent “bruikbare” of “nuttige”. Het bijvoeglijk naamwoord is hier meervoud en verwijst naar résultats: des résultats utiles. De basisvorm is utile; de slot-s markeert hier het meervoud, zonder hoorbaar verschil met het enkelvoud in de uitspraak. Bijvoorbeeld: une source utile — een bruikbare bron. Samen vormt Commençons par préciser le sujet de aansporing om eerst met het afbakenen van het onderwerp te beginnen. pour que la recherche dans la base de données donne des résultats utiles geeft het doel daarvan: zodat de zoekopdracht in de database bruikbare resultaten oplevert. De volledige betekenis is dus: “Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de database bruikbare resultaten oplevert.”

3. J’ai essayé des mots-clés très généraux, mais les résultats partaient dans tous les sens.

   Ik heb brede zoekwoorden geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.

   J’ai

   ik heb

   essayé

   geprobeerd

   mots-clés

   zoekwoorden

   généraux

   algemeen; breed

   résultats

   resultaten

   partaient

   gingen

   dans tous les sens

   alle kanten op

   Uitgebreide uitleg

   J’ai bestaat uit het onderwerp je en de tegenwoordige vorm ai van avoir. Samen vormt dit hier het begin van de passé composé; je is dus de handelende persoon en ai is het hulpwerkwoord. Voorbeeld: J’ai compris. — “Ik heb het begrepen.” essayé is het voltooid deelwoord van essayer (“proberen”). In j’ai essayé draagt avoir de persoon en tijd, terwijl essayé de voltooide handeling uitdrukt. Het accent en de uitgang horen bij deze vorm; maak er niet het tegenwoordige j’essaie van. Voorbeeld: Nous avons essayé une autre méthode. — “We hebben een andere methode geprobeerd.” mots-clés betekent hier “zoekwoorden”. Het is een meervoudig zelfstandig naamwoord: un mot-clé is één zoekwoord en des mots-clés zijn meerdere zoekwoorden. Het koppelteken hoort bij dit samengestelde woord. Des markeert hier een onbepaald meervoud, maar zegt op zichzelf niet hoeveel zoekwoorden het zijn. généraux is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord général (“algemeen”). Het stemt hier af op het meervoudige mannelijke mots-clés, en betekent in deze context “breed” of “algemeen”, niet “specifiek”. De vergelijking is général → plus général (“algemener”) → le plus général (“het meest algemene”). Voorbeeld: Des termes généraux donnent parfois des résultats imprécis. — “Algemene termen leveren soms onnauwkeurige resultaten op.” résultats is het meervoud van résultat (“resultaat”). In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling en context, om de resultaten van de zoekopdracht. Voorbeeld: Le résultat est utile. — “Het resultaat is bruikbaar.” partaient is de imparfait-vorm van partir voor ils of elles. Hier beschrijft die vorm hoe de resultaten zich gedroegen: ze gingen telkens of gaandeweg verschillende richtingen uit. De imparfait presenteert de situatie als een verloop of achtergrond, anders dan bijvoorbeeld het afgeronde sont partis (“zijn vertrokken” / “gingen weg”). Voorbeeld: Les discussions partaient dans plusieurs directions. — “De gesprekken gingen verschillende richtingen uit.” dans tous les sens is een vaste, beeldende uitdrukking: “alle kanten op” of “in allerlei richtingen”. Het gaat hier niet om letterlijk bewegen, maar om resultaten die niet op één duidelijke richting of een duidelijk onderwerp uitkwamen. Tous stemt in deze uitdrukking af op het mannelijke meervoud sens; de uitdrukking als geheel wordt niet vervangen door alleen tous. Samen vormt J’ai essayé des mots-clés très généraux de mededeling dat de spreker zeer algemene zoekwoorden heeft geprobeerd. Mais markeert daarna het contrast: les résultats partaient dans tous les sens zegt dat de resultaten alle kanten op gingen. Très versterkt généraux; de volledige betekenis is dus: “Ik heb brede zoekwoorden geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.”

4. Utilisez le nom du quartier, une période et le type de source comme filtres.

   Gebruik de naam van de buurt, een periode en het soort bron als filters.

   Utilisez

   gebruik

   nom

   naam

   quartier

   buurt

   période

   periode

   type

   soort, type

   source

   bron

   filtres

   filters

   Uitgebreide uitleg

   Utilisez is de forme voor de gebiedende wijs van utiliser (“gebruiken”). Deze vorm richt zich op één persoon in de beleefde aanspreekvorm of op meerdere personen; de vorm maakt dat onderscheid hier niet zichtbaar. Voorbeeld: Utilisez ce formulaire. — “Gebruik dit formulier.” nom betekent hier “naam”. Het meervoud is noms. In le nom du quartier is du de samensmelting van de + le: letterlijk gaat het om “de naam van de buurt”. quartier is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een buurt of stadswijk. Het bepaalde lidwoord is daarom le: le quartier. Voorbeeld: Le quartier est calme. — “De buurt is rustig.” période is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een periode of tijdvak. Het bepaalde lidwoord is la: la période; het meervoud is les périodes. type betekent “type” of “soort” en is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord: le type. In le type de source geeft de aan waarvan het type wordt bepaald: “het soort bron”. source is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een bron. Het meervoud is sources: une source, des sources. In deze zin gaat het om het soort bron, niet om een nader genoemde concrete bron. filtres is het meervoud van filtre, “filter”. Het meervoudige lidwoord ontbreekt hier omdat filtres na comme als benoemde functie wordt gebruikt. comme betekent in deze constructie “als”: iets wordt als filter gebruikt. De zin bouwt de reeks filters op: le nom du quartier, une période en le type de source. Utilisez geeft de instructie om deze drie dingen te gebruiken; comme filtres benoemt hun functie. Het geheel betekent daarom: “Gebruik de naam van de buurt, een periode en het soort bron als filters.”

5. Pouvez-vous me montrer comment je peux accéder aux archives des journaux ?

   Kunt u me laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?

   Pouvez-vous

   kunt u

   montrer

   laten zien

   comment

   hoe

   je peux

   ik kan

   accéder

   toegang krijgen tot

   archives

   archieven

   journaux

   kranten

   Uitgebreide uitleg

   Pouvez-vous is een beleefde vraagvorm van pouvoir (‘kunnen’). De vorm is hier pouvez, de tegenwoordige tijd bij vous; samen met vous richt de vraag zich tot één of meer aangesproken personen, zonder op zichzelf een aantal vast te leggen. Het patroon Pouvez-vous + infinitief ... ? vraagt of de aangesprokene iets kan doen. Voorbeeld: Pouvez-vous répéter ? — Kunt u dat herhalen? montrer is het infinitief van ‘laten zien’ of ‘tonen’. Na pouvez-vous blijft het werkwoord in de infinitief: Pouvez-vous montrer ... ? — Kunt u laten zien ...? Het voornaamwoord me in de volledige zin betekent ‘mij’ en geeft aan voor wie de handeling bedoeld is; het staat niet in deze geselecteerde quote. comment betekent hier ‘hoe’ en leidt de indirecte vraag in naar de manier waarop iets gebeurt. Het patroon montrer comment + zin betekent ‘laten zien hoe + zin’. Voorbeeld: Montrez-moi comment cela fonctionne. — Laat me zien hoe dit werkt. je peux is je plus de vervoegde vorm peux van pouvoir: ‘ik kan’. Peux is de tegenwoordige tijd bij je; het is dus niet de infinitief pouvoir. In comment je peux accéder ... vormt dit een indirecte vraag: ‘hoe ik toegang kan krijgen tot ...’. Voorbeeld: Je peux vérifier le catalogue. — Ik kan de catalogus controleren. accéder betekent ‘toegang krijgen tot’ of ‘toegang hebben tot’, afhankelijk van de context, en is een infinitief. Dit werkwoord wordt doorgaans gebruikt met à: accéder à quelque chose — toegang krijgen tot iets. In deze zin staat à samengevoegd met het meervoudige bepaalde lidwoord les in aux; aux is dus à + les, niet een apart werkwoord of zelfstandig naamwoord. archives is het meervoud van archive, ‘archief’. Het meervoud wordt hier door de uitgang -s weergegeven. Het bepaalde lidwoord les is in aux vervat en maakt duidelijk dat het om de bedoelde archieven gaat, niet om een onbepaald archief. Voorbeeld: Les archives sont ouvertes. — De archieven zijn open. journaux is het meervoud van journal, ‘krant’ in deze context. Dit is een onregelmatige meervoudsvorm: journal wordt journaux, niet journals. In les journaux betekent het ‘de kranten’; samen specificeert des journaux de archieven als krantenarchieven. Voorbeeld: Je lis les journaux. — Ik lees de kranten. Samen bestaat de zin uit de beleefde vraag Pouvez-vous me montrer ... ? (‘Kunt u mij laten zien ...?’), gevolgd door de indirecte vraag comment je peux accéder aux archives des journaux (‘hoe ik toegang kan krijgen tot de krantenarchieven’). Des journaux betekent hier ‘van de kranten’ en bepaalt welk soort archieven wordt bedoeld. De hele zin betekent dus: ‘Kunt u me laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?’

6. Certaines archives ne sont accessibles que depuis le réseau de la bibliothèque.

   Sommige archieven zijn alleen toegankelijk via het bibliotheeknetwerk.

   Certaines

   sommige

   archives

   archieven

   ne sont … que

   zijn alleen

   accessibles

   toegankelijk

   depuis

   via

   réseau

   netwerk

   bibliothèque

   bibliotheek

   Uitgebreide uitleg

   Certaines betekent hier “sommige” en verwijst naar een niet nader bepaalde subset. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van certain; die vorm past bij het vrouwelijke meervoud archives. Vergelijk: certains voor een mannelijk meervoud. Certaines archives betekent dus “sommige archieven”, niet noodzakelijk alle archieven. archives is het meervoud van archive, “archief”. In deze zin gaat het om archieven als informatieverzamelingen. Voor één exemplaar gebruik je une archive; voor meerdere des archives. ne sont ... que is de Franse omkadering voor een beperking: “zijn alleen maar” of natuurlijker “zijn alleen”. sont is de vorm van être (“zijn”) voor de derde persoon meervoud. In combinatie met ne ... que beperkt de zin de toegangsvoorwaarde; het is geen gewone ontkenning van toegankelijkheid. Voorbeeld: Je ne lis que ce chapitre. — “Ik lees alleen dit hoofdstuk.” accessibles betekent hier “toegankelijk”. Het is het vrouwelijke meervoud van het bijvoeglijk naamwoord accessible, omdat het bij archives hoort. De mannelijke enkelvoudsvorm is ook accessible; in het meervoud wordt dat accessibles. Voorbeeld: La page est accessible. — “De pagina is toegankelijk.” depuis geeft hier de plaats of het punt aan vanwaar toegang mogelijk is: “vanaf” of, in deze vertaling, natuurlijk “via”. In andere contexten kan depuis ook een beginmoment aanduiden, zoals “sinds”; hier gaat het duidelijk om toegang vanaf een netwerk, niet om tijd. réseau betekent “netwerk”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un réseau, meervoud des réseaux. In le réseau de la bibliothèque specificeert de la bibliothèque welk netwerk bedoeld wordt: het netwerk van de bibliotheek. bibliothèque betekent “bibliotheek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une bibliothèque; met het bepaalde lidwoord is dat la bibliothèque. De combinatie de la bibliothèque betekent “van de bibliotheek”. Samen vormen ne sont accessibles que depuis le réseau de la bibliothèque en Certaines archives de betekenis: “Sommige archieven zijn alleen via het bibliotheeknetwerk toegankelijk.” De zin zegt dus dat deze specifieke subset archieven wel toegankelijk is, maar dat de toegang beperkt is tot verbinding via het bibliotheeknetwerk.

7. Commencez donc par cette page du catalogue.

   Begin dus bij deze cataloguspagina.

   Commencez

   begin

   donc

   dus

   par

   bij

   cette

   deze

   page

   pagina

   catalogue

   catalogus

   Uitgebreide uitleg

   Commencez komt van commencer (“beginnen”). Dit is hier de gebiedende wijs voor vous: die vorm kan één aangesproken persoon in de beleefde aanspreekvorm of meerdere personen aanduiden. Het onderwerp staat niet los in de zin; het zit in de vorm -ez. Voorbeeld: Commencez ici. — “Begin hier.” donc betekent hier “dus” en verbindt de aansporing met wat uit de voorafgaande situatie volgt. Het verandert de gebiedende wijs niet; de kern blijft Commencez (“begin”). par betekent hier “bij/met” in het patroon commencer par + iets: “met iets beginnen”. Na par volgt dus het eerste onderdeel van een reeks of werkwijze. Voorbeeld: Je commence par le titre. — “Ik begin met de titel.” cette is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende bijvoeglijke woord ce/cet/cette/ces. Het stemt hier af op page, dat vrouwelijk enkelvoud is. ce staat bijvoorbeeld bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, cet bij een mannelijk enkelvoudig woord vóór een klinkerklank, en ces bij meervoud; de keuze wordt dus niet alleen door nabijheid bepaald. page betekent “pagina” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une page, la page. In cette page betekent het “deze pagina”. catalogue betekent “catalogus”. In page du catalogue is du de samentrekking van de + le; die woordgroep betekent “pagina van de catalogus”. Het zelfstandig naamwoord catalogue is hier dus niet het ding waarmee men begint, maar specificeert van welke catalogus de pagina is. Samen vormen de delen Commencez donc par cette page du catalogue de betekenis: “Begin dus bij/met deze pagina van de catalogus.” De gebiedende wijs spreekt de aangesprokene(n) aan, commencer par geeft het startpunt aan, en cette page du catalogue benoemt dat startpunt. De vorm is een directe, neutrale instructie.

8. Cela explique pourquoi elles ne se chargeaient pas depuis chez moi.

   Dat verklaart waarom ze thuis niet wilden laden.

   Cela

   dat

   explique

   verklaart

   pourquoi

   waarom

   elles

   ze

   ne … pas

   niet

   se chargeaient

   laadden

   depuis

   vanuit

   chez moi

   thuis

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “dat” of “dit” en verwijst naar iets dat in de situatie al bekend is; de zin zelf legt niet vast waarnaar het precies verwijst. Het is een aanwijzend voornaamwoord en verandert hier niet mee met een genoemd zelfstandig naamwoord. explique komt van expliquer (“uitleggen”, “verklaren”). Het is de tegenwoordige tijd van de derde persoon enkelvoud: cela explique = “dat verklaart”. Voorbeeld: Cette erreur explique le problème. — “Deze fout verklaart het probleem.” pourquoi betekent “waarom” en leidt hier een indirecte vraag in: expliquer pourquoi ... = “uitleggen waarom ...”. Het verschilt van parce que, dat een reden inleidt. Voorbeeld: Je sais pourquoi il part. — “Ik weet waarom hij vertrekt.” elles betekent “zij” voor een vrouwelijke meervoudsgroep. Voor mannelijk of gemengd meervoud staat doorgaans ils. De vorm geeft dus grammaticaal vrouwelijk meervoud aan, maar de zin en de vertaling identificeren niet precies wie of wat ermee wordt bedoeld. ne ... pas vormt de gewone Franse ontkenning rond de persoonsvorm. Hier staat ne vóór se chargeaient en pas erna; samen betekent dit “niet”. In verzorgde schrijftaal blijven beide delen normaal aanwezig, terwijl ne in informele spreektaal soms wegvalt. se chargeaient komt van se charger en staat in de imparfait. Hier gaat het om laden: de betrokken zaken laadden niet. De uitgang -aient markeert hier de derde persoon meervoud van de imparfait: elles se chargeaient. De imparfait kan een toestand of een voortgaand proces in het verleden beschrijven. Voorbeeld: Les fichiers se chargeaient lentement. — “De bestanden laadden langzaam.” De vaste vertaling geeft deze ontkenning weer als “ze wilden niet laden”; dat is de bedoelde Nederlandse weergave, maar se chargeaient zelf is de Franse vorm voor “laadden”. depuis betekent hier “vanuit” en geeft een vertrekpunt aan. In deze zin wordt dat vertrekpunt met een plaats verbonden; het gaat dus om “vanuit mijn huis/thuis”, niet om een duur zoals bij pendant. Voorbeeld: Je travaille depuis chez moi. — “Ik werk vanuit huis.” chez moi betekent hier “bij mij thuis” of kortweg “thuis”. chez verwijst naar een plaats die met een persoon verbonden is; moi is de beklemtoonde vorm van “mij” na chez. Vergelijk: chez toi = “bij jou thuis” en chez nous = “bij ons thuis”. Samen vormt Cela explique pourquoi de structuur “Dat verklaart waarom ...”. Daarna geeft elles ne se chargeaient pas aan dat de vrouwelijke meervoudsgroep niet laadde; volgens de vaste vertaling wilden ze niet laden. Depuis chez moi voegt het vertrekpunt “vanuit mijn huis/thuis” toe. De volledige betekenis is: “Dat verklaart waarom ze thuis niet wilden laden.”

9. Utilisez cet ordinateur maintenant.

   Gebruik nu deze computer.

   Utilisez

   gebruik

   cet

   deze

   ordinateur

   computer

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Utilisez betekent hier “gebruik” en is de gebiedende wijs van utiliser voor vous. Die vorm kan ook een beleefde instructie aan één persoon of een instructie aan meerdere personen uitdrukken. Voorbeeld: Utilisez cette porte. — “Gebruik deze deur.” cet betekent “deze” en staat bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord dat met een klinkerklank begint. ordinateur is mannelijk, en daarom is cet ordinateur correct. Vergelijk: cette table — “deze tafel” (vrouwelijk enkelvoud) en ces ordinateurs — “deze computers” (meervoud). Cet bepaalt het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord; het bewijst op zichzelf niet welk concreet exemplaar bedoeld wordt. ordinateur betekent “computer”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un ordinateur, l’ordinateur, des ordinateurs. Het meervoud wordt gevormd met -s, maar die -s wordt normaal niet uitgesproken. Voorbeeld: L’ordinateur fonctionne. — “De computer werkt.” maintenant betekent “nu” en geeft het huidige moment aan. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Commencez maintenant. — “Begin nu.” Samen vormt Utilisez cet ordinateur maintenant. een directe instructie: “Gebruik deze computer nu.” De gebiedende wijs Utilisez geeft de handeling, cet ordinateur is wat gebruikt moet worden, en maintenant plaatst die handeling op het huidige moment.

10. Ou connectez-vous avec votre carte de bibliothèque via le lien vers les archives.

    Of log in met uw bibliotheekpas via de link naar het archief.

    connectez-vous

    log in

    carte

    kaart

    bibliothèque

    bibliotheek

    via

    via

    lien

    link

    archives

    archief

    Uitgebreide uitleg

    connectez-vous betekent hier “log in”. Het is de bevestigende gebiedende wijs van se connecter (“inloggen”), gericht tot vous: meervoud of een formele enkelvoudige aangesprokene. In een bevestigende gebiedende wijs staat het wederkerende voornaamwoord achter het werkwoord en wordt het met een koppelteken verbonden: Connectez-vous ! = “Log in!”. carte betekent hier “kaart” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. De vaste combinatie carte de bibliothèque betekent “bibliotheekpas”: de bibliothèque specificeert het soort kaart. Een nuttig contrast is une carte (“een kaart”) tegenover un livre (“een boek”); het lidwoord volgt onder meer het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. bibliothèque betekent “bibliotheek” en is eveneens vrouwelijk: une bibliothèque. In carte de bibliothèque is het geen bezitter, maar een bepaling die het soort kaart aangeeft. Het meervoud is bibliothèques. via is een voorzetsel met de betekenis “via” of “door middel van”. Hier introduceert het de manier waarop men moet inloggen: via votre carte de bibliothèque = “via uw bibliotheekpas”. lien betekent “link” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un lien. De combinatie le lien vers les archives betekent hier “de link naar het archief”. vers geeft de bestemming of richting van de link aan; het betekent niet dat de gebruiker fysiek naar een plaats gaat. archives is de meervoudsvorm van archive. In deze zin verwijst de vorm, volgens de vaste vertaling, naar “het archief”; de Franse vorm blijft grammaticaal meervoud. Het bepaalde lidwoord les hoort bij een bepaald meervoud: les archives. Samen vormt Ou connectez-vous avec votre carte de bibliothèque via le lien vers les archives een alternatief verzoek: “Of log in met uw bibliotheekpas via de link naar het archief.” Ou betekent “of”; avec votre carte de bibliothèque noemt de gebruikte kaart, en via le lien vers les archives geeft de route of methode aan. De imperatief connectez-vous maakt van het geheel een directe instructie.

11. Cela devrait me faire gagner beaucoup de temps.

    Dat zou me veel tijd moeten besparen.

    Cela

    dat

    devrait

    zou moeten

    me

    mij

    faire gagner

    laten winnen / opleveren

    beaucoup de

    veel

    temps

    tijd

    Uitgebreide uitleg

    Cela betekent hier “dat” of “dit” als aanwijzend voornaamwoord. De vorm is niet aan een zelfstandig naamwoord aangepast; zonder extra informatie legt de zin niet precies vast waarnaar het verwijst. Voorbeeld: Cela est utile. — “Dat is nuttig.” devrait is de conditionnel présent van devoir (“moeten”). In deze zin drukt het samen met een infinitief een verwachting of voorzichtige voorspelling uit: “zou moeten”. De relevante vormreeks is devoir — doit (“moet”) — devrait (“zou moeten”). Voorbeeld: Cela devrait fonctionner. — “Dat zou moeten werken.” me betekent “mij” en verwijst hier naar de persoon die door de handeling tijd bespaart. In faire gagner du temps à quelqu’un is me de persoon aan wie de tijdwinst wordt toegeschreven. De vorm me staat vóór het werkwoord; na een voorzetsel verschijnt bijvoorbeeld moi. faire gagner is hier een causatieve combinatie: faire (“doen/laten”) + gagner (“winnen” of “verkrijgen”). In de vaste uitdrukking faire gagner du temps à quelqu’un betekent dit “iemand tijd laten winnen” en dus natuurlijk “iemand tijd besparen”. Het is niet alleen het losse werkwoord gagner in de betekenis “winnen”. Voorbeeld: Cette méthode me fait gagner du temps. — “Deze methode bespaart me tijd.” beaucoup de betekent “veel”. Vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt Frans na beaucoup het voorzetselachtige de, ook wanneer het volgende woord een niet-telbare hoeveelheid aanduidt. Voorbeeld: beaucoup de travail — “veel werk”. temps betekent hier “tijd”. Het woord heeft in deze betekenis dezelfde vorm in het enkelvoud en meervoud, maar de context bepaalt de interpretatie; in beaucoup de temps gaat het om een grote hoeveelheid tijd. Voorbeeld: Je n’ai pas beaucoup de temps. — “Ik heb niet veel tijd.” Samen betekent Cela devrait me faire gagner beaucoup de temps: “Dat zou me veel tijd moeten besparen.” Cela is het onderwerp, devrait maakt de verwachting voorzichtig, en me faire gagner beaucoup de temps beschrijft het verwachte effect voor de spreker.

12. Cela devrait aussi vous donner des sources plus faciles à citer.

    Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.

    Cela devrait

    Dat zou moeten

    aussi

    ook

    vous donner

    u geven

    sources

    bronnen

    plus faciles

    gemakkelijker

    à citer

    te citeren

    Uitgebreide uitleg

    Cela devrait bevat cela, een aanwijzend voornaamwoord dat hier verwijst naar de eerder genoemde omstandigheid of handeling; de precieze referent wordt niet verder benoemd. Devrait is de derde persoon enkelvoud van devoir in de conditionnel présent. In deze zin drukt die vorm een verwachte of voorgestelde mogelijkheid uit: “zou moeten”. Het is dus niet de tegenwoordige vorm doit (“moet”). De combinatie cela devrait + infinitief is een herbruikbaar patroon: Cela devrait aider. = “Dat zou moeten helpen.” aussi betekent “ook” en voegt deze verwachte uitkomst toe aan wat al genoemd is. Het verandert niet wie iets geeft of ontvangt. In vous donner is vous het voornaamwoord voor de aangesproken persoon of personen; in deze zin is dat de ontvanger. Het kan in het Frans zowel meervoud als beleefd enkelvoud zijn. Donner is de infinitief van “geven”. Na devrait staat de infinitief: devrait donner = “zou geven” of, in de volledige betekenis hier, “zou moeten geven”. Voorbeeld: Je peux vous donner un exemple. = “Ik kan u een voorbeeld geven.” Sources is het meervoud van source, hier met de betekenis “bronnen”. Het meervoud wordt in deze vorm zichtbaar door de geschreven uitgang -s; het lidwoord des maakt bovendien duidelijk dat het om onbepaalde meervoudige bronnen gaat, niet om één specifieke bron. Plus faciles is de vergelijkende vorm van het bijvoeglijk naamwoord facile (“gemakkelijk”). Plus facile betekent “gemakkelijker”; plus faciles heeft hier een meervoudsvorm omdat het bij sources hoort. De uitgang -s staat dus op faciles, niet op plus. Voorbeeld: Ces exercices sont plus faciles. = “Deze oefeningen zijn gemakkelijker.” À citer bestaat uit à plus de infinitief citer, “citeren”. Na een zelfstandig naamwoord kan deze constructie aangeven waarvoor iets geschikt of bedoeld is: des sources à citer betekent “bronnen om te citeren”. In combinatie met plus faciles wordt dat “gemakkelijker om te citeren”. Citer is een werkwoord van de eerste groep; de infinitief blijft hier onveranderd. Samen betekent Cela devrait aussi vous donner des sources plus faciles à citer: “Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.” De structuur is: cela devrait (“dat zou moeten”), aussi (“ook”), vous donner (“u geven”), gevolgd door des sources (“bronnen”) en de beschrijving plus faciles à citer (“gemakkelijker om te citeren”).