Est-ce que
‘Est-ce que’ is een vaste Franse vraagformule voor een directe vraag, hier om toestemming te vragen. ‘Est-ce’ vormt de vraagformule en ‘que’ verbindt die met de rest van de zin. Je gebruikt de hele formule vóór een gewone mededeling om er een vraag van te maken.
je
‘je’ betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp van de handeling. In ‘je peux’ en ‘Je scannerai’ verwijst het naar de spreker. Het staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm.
peux
‘peux’ betekent hier ‘kan’ of, in deze beleefde vraag, ‘mag’. Het is de vorm die in ‘je peux’ bij de spreker hoort. Je gebruikt ‘je peux’ vóór een infinitief, zoals ‘emprunter’.
emprunter
‘emprunter’ betekent hier iets van iemand lenen met de bedoeling het later terug te geven. Het staat na ‘peux’ als de handeling waarvoor toestemming wordt gevraagd. Je kunt het gebruiken voor een voorwerp dat je tijdelijk van iemand gebruikt.
ta
‘ta’ betekent ‘jouw’ bij het vrouwelijke enkelvoudige woord ‘perceuse’. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en maakt duidelijk dat de boormachine van de aangesprokene is. Het patroon hier is ‘ta’ gevolgd door een zelfstandig naamwoord.
perceuse
‘perceuse’ betekent hier ‘boormachine’, het voorwerp dat geleend en later teruggebracht wordt. In ‘ta perceuse’ is het het voorwerp van ‘emprunter’. Je gebruikt het voor een apparaat waarmee je gaten boort.
pour
‘pour’ geeft hier het doel van het lenen aan: om een plank te bevestigen. Het staat vóór de infinitief ‘fixer’ in de constructie ‘pour fixer’. Je gebruikt ‘pour’ gevolgd door een infinitief om een doel uit te drukken.
fixer
‘fixer’ betekent hier een kleine plank bevestigen of vastmaken. Het staat na ‘pour’ en benoemt het doel van de handeling. Je kunt ‘pour’ plus ‘fixer’ gebruiken om uit te leggen waarvoor je iets doet.
une
‘une’ is hier het onbepaalde lidwoord bij ‘étagère’ en betekent ‘een’. In ‘une petite étagère’ introduceert het één nog niet nader bepaalde plank of rek. Het staat vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord.
petite
‘petite’ betekent hier ‘kleine’ en beschrijft ‘étagère’. De vorm staat vóór het zelfstandig naamwoord in ‘une petite étagère’. Je gebruikt een bijvoeglijk woord zoals ‘petite’ om een kenmerk van een voorwerp te geven.
étagère
‘étagère’ betekent hier ‘plank’ of ‘rek’, het voorwerp dat aan de muur bevestigd moet worden. In ‘une petite étagère’ is het de zaak die met ‘fixer’ wordt vastgemaakt. Je gebruikt het voor een plank of opbergrek.
Tu
‘Tu’ betekent hier ‘jij’ en verwijst naar de persoon die de boormachine heeft gebruikt of advies krijgt. Het staat als onderwerp in ‘Tu peux’ en ‘Tu as déjà utilisé’. Je gebruikt ‘tu’ voor een vertrouwde of informele aangesprokene.
as
‘as’ betekent hier ‘hebt’ in de vraag naar eerdere ervaring. Samen met ‘déjà utilisé’ vormt het de vraag of iemand de boormachine al heeft gebruikt. De vorm staat vóór het voltooid deelwoord.
déjà
‘déjà’ betekent hier ‘al’ of ‘eerder’ en vraagt of de handeling vóór dit moment heeft plaatsgevonden. Het staat in ‘Tu as déjà utilisé’. Je gebruikt het om eerdere ervaring of een eerdere gebeurtenis aan te geven.
utilisé
‘utilisé’ betekent hier ‘gebruikt’ en verwijst naar het gebruiken van de boormachine. Het staat samen met ‘as’ in ‘as déjà utilisé’. De bijbehorende infinitief is ‘utiliser’; hier verschijnt de vorm ‘utilisé’ in een samengestelde verleden tijd.
seule
‘seule’ betekent hier ‘enkele’ of ‘maar één’ en benadrukt dat er slechts één keer was. In ‘Une seule fois’ versterkt het de beperking van het aantal keer. Het staat bij ‘fois’.
fois
‘fois’ betekent hier ‘keer’ en telt hoe vaak de boormachine eerder is gebruikt. In ‘Une seule fois’ betekent de hele woordgroep ‘maar één keer’. Je gebruikt ‘fois’ om het aantal keren van een gebeurtenis aan te geven.
donc
‘donc’ betekent hier ‘dus’ en leidt een gevolgtrekking in. Omdat de spreker de boormachine maar één keer heeft gebruikt, volgt de vraag om basisinstructies. Je gebruikt het om een conclusie of gevolg aan te sluiten.
des
‘des’ is hier het meervoudige onbepaalde lidwoord bij ‘instructions’ en betekent ‘enkele’ of gewoon ‘instructies’. In ‘des instructions de base’ introduceert het meerdere instructies. Het staat vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord.
instructions
‘instructions’ betekent hier ‘instructies’, namelijk uitleg over het veilig gebruiken van de boormachine. Het meervoud past bij ‘des’ in ‘des instructions de base’. Je gebruikt het voor aanwijzingen die iemand helpen een handeling uit te voeren.
de
‘de’ heeft hier verschillende functies in de dialoog: in ‘de quel type de mur’ verbindt het ‘type’ met ‘mur’, in ‘de base’ vormt het de betekenis ‘basis-’, en in ‘de toucher’ staat het vóór een infinitief. De precieze betekenis komt dus uit de woordgroep waarin ‘de’ staat. Let vooral op de vaste patronen ‘de quel type de’ en ‘peur de’.
base
‘base’ betekent hier ‘basis’ in de vaste woordgroep ‘des instructions de base’, dus basisinstructies. Het woord specificeert welk soort instructies bedoeld wordt. Je kunt ‘de base’ achter een zelfstandig naamwoord gebruiken om iets als elementair of fundamenteel te beschrijven.
m'aideraient
‘m'aideraient’ betekent hier ‘zouden me helpen’. ‘m’ is de verkorte vorm van ‘me’ en verwijst naar de spreker; ‘aideraient’ is de vorm van ‘aider’ binnen de voorwaardelijke uitspraak. De hele vorm wordt gebruikt om beleefd of voorzichtig te zeggen dat iets nuttig zou zijn.
Vérifie
‘Vérifie’ betekent hier ‘controleer’ en is een directe instructie aan de aangesprokene. Het verwijst naar het eerst nagaan welk type muur het is. Je gebruikt deze vorm vóór het voorwerp dat gecontroleerd moet worden.
d'abord
‘d'abord’ betekent hier ‘eerst’ en geeft de volgorde van de veiligheidsstappen aan. In ‘Vérifie d'abord’ moet de controle vóór het boren gebeuren. Je gebruikt het om de eerste stap in een reeks aan te wijzen.
quel
‘quel’ betekent hier ‘welk’ in de vraag naar het soort muur. In ‘de quel type de mur’ maakt het deel uit van de woordgroep voor ‘van welk type muur’. Je gebruikt ‘quel’ vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar een bepaalde soort of keuze vraagt.
type
‘type’ betekent hier ‘type’ of ‘soort’ en specificeert de aard van de muur. In ‘de quel type de mur’ gaat het om het soort muur waarvan sprake is. Je gebruikt het vóór ‘de’ plus een zelfstandig naamwoord om een categorie aan te geven.
mur
‘mur’ betekent hier ‘muur’, het oppervlak waarin mogelijk geboord wordt. Het staat in ‘de quel type de mur’ als het concrete object waarvan het type gecontroleerd moet worden. Je gebruikt het voor een wand in een gebouw.
il
‘il’ betekent hier niet een concrete man, maar is het onderwerp in de onpersoonlijke uitdrukking ‘il s'agit’. Samen met ‘s'agit’ helpt het de vraag naar het type muur te formuleren. Je gebruikt deze combinatie wanneer je zegt waar iets om gaat of wat iets betreft.
s'agit
‘s'agit’ krijgt hier zijn betekenis binnen de vaste uitdrukking ‘il s'agit’ en verwijst naar wat voor muur het gaat. De volledige constructie drukt uit wat het onderwerp of de aard van iets is; de betekenis komt niet van ‘s'agit’ alleen. Een bruikbaar nieuw patroon is ‘il s'agit de’ gevolgd door datgene waar het om gaat.
et
‘et’ betekent hier ‘en’ en verbindt twee instructies: eerst het type muur controleren en daarna een veiligheidsbril dragen. Het staat tussen de twee werkwoordelijke opdrachten. Je gebruikt het om gelijkwaardige informatie of handelingen te verbinden.
porte
‘porte’ betekent hier ‘draag’ en is een instructie om een veiligheidsbril op te zetten. Het staat vóór ‘des lunettes de protection’, het voorwerp van de handeling. Je gebruikt deze vorm om iemand direct te vertellen iets te dragen.
lunettes
‘lunettes’ betekent hier ‘bril’, meer bepaald de bril die de ogen beschermt. In ‘des lunettes de protection’ verwijst het naar het beschermende oogmateriaal. Je gebruikt het in deze context voor een bril die tijdens een klus gedragen wordt.
protection
‘protection’ betekent hier ‘bescherming’ en specificeert het doel van de ‘lunettes’. In ‘lunettes de protection’ betekent het dat de bril voor bescherming dient. Je gebruikt ‘de protection’ om een voorwerp als beschermingsmiddel te omschrijven.
J'ai
‘J'ai’ betekent letterlijk ‘ik heb’, maar staat hier als onderdeel van ‘J'ai peur de toucher’, de Franse manier om angst uit te drukken. De spreker zegt daarmee dat hij of zij bang is elektrische draden te raken. Je gebruikt ‘avoir peur de’ vóór een infinitief voor iets waarvoor je bang bent.
aussi
‘aussi’ betekent hier ‘ook’ en voegt deze bezorgdheid toe aan de rest van de situatie. In ‘J'ai aussi peur’ staat het tussen de werkwoordsvorm en ‘peur’. Je gebruikt het om een extra punt of overeenkomst toe te voegen.
peur
‘peur’ betekent hier ‘angst’ binnen de uitdrukking ‘J'ai peur de toucher’. De volledige woordgroep betekent ‘ik ben bang om te raken’; ‘peur’ alleen vormt die betekenis niet. Het patroon ‘avoir peur de’ wordt gevolgd door een infinitief of een benoemde zaak.
toucher
‘toucher’ betekent hier ‘raken’, namelijk per ongeluk elektrische draden met de boor treffen. Het staat na ‘de’ in ‘peur de toucher’. Je gebruikt ‘de’ plus een infinitief om de handeling te benoemen waarvoor iemand bang is.
fils
‘fils’ betekent hier ‘draden’ en verwijst naar elektrische bedrading in de muur. In ‘des fils électriques’ wordt duidelijk om welk soort draden het gaat. Je gebruikt het voor draden die elektriciteit kunnen voeren.
électriques
‘électriques’ betekent hier ‘elektrische’ en beschrijft de draden. In ‘des fils électriques’ geeft het aan dat de draden met elektriciteit te maken hebben. Het staat bij het meervoudige zelfstandig naamwoord ‘fils’.
Utilise
‘Utilise’ betekent hier ‘gebruik’ en is een directe veiligheidsinstructie. Het verwijst naar het gebruiken van de detector vóór het boren. Je gebruikt deze vorm vóór het voorwerp dat iemand moet gebruiken.
ce
‘ce’ betekent hier ‘deze’ in ‘ce détecteur’ en wijst naar de detector die wordt aangeboden. In ‘où que ce soit’ maakt ‘ce’ deel uit van een vaste uitdrukking met een onbepaalde betekenis. De betekenis van ‘ce’ hangt dus af van de woordgroep waarin het staat.
détecteur
‘détecteur’ betekent hier ‘detector’, een apparaat waarmee je vóór het boren mogelijke draden of andere zaken controleert. In ‘ce détecteur’ is het het voorwerp van ‘Utilise’. Je gebruikt het voor een apparaat dat iets opspoort.
avant
‘avant’ betekent hier ‘voordat’ en geeft aan dat een veiligheidsstap eerder moet plaatsvinden. In ‘avant de percer’ en ‘avant de marquer’ staat het vóór ‘de’ plus een infinitief. Je gebruikt het om de volgorde tussen twee handelingen aan te geven.
percer
‘percer’ betekent hier ‘boren’, dus gaten maken met de boormachine. Het staat in ‘avant de percer’ als de handeling die pas na de controle mag beginnen. Je gebruikt ‘avant de’ plus ‘percer’ om te zeggen wat nog niet moet gebeuren.
où que ce soit
‘où que ce soit’ betekent als geheel ‘waar dan ook’, hier: op welke plek er ook geboord wordt. ‘où’ verwijst naar een plaats, ‘que’ en ‘ce soit’ vormen samen de onbepaalde constructie; ‘ce’ verwijst vaag en ‘soit’ maakt de uitdrukking af. Je gebruikt de hele uitdrukking wanneer een plaats niet nader bepaald is.
scannerai
‘scannerai’ betekent hier ‘zal scannen’ en beschrijft wat de spreker vóór het aftekenen zal doen. Het is de toekomende vorm van ‘scanner’ bij ‘Je’. Je gebruikt deze vorm om een voorgenomen handeling in de toekomst aan te geven.
l'endroit
‘l'endroit’ betekent hier ‘de plek’, namelijk de plaats waar de gaten moeten komen. De apostrof in ‘l'endroit’ is de verkorte vorm van het lidwoord vóór een klinker. Je gebruikt het om naar een concrete plaats te verwijzen.
marquer
‘marquer’ betekent hier ‘markeren’ of ‘aftekenen’, namelijk de plaatsen van de gaten aanduiden. Het staat na ‘avant de’ in ‘avant de marquer les trous’. Je gebruikt ‘marquer’ voor het zichtbaar aanduiden van een plaats of punt.
les
‘les’ is hier het bepaalde meervoudige lidwoord bij ‘trous’ en betekent ‘de’. In ‘les trous’ gaat het om de specifieke gaten die afgetekend zullen worden. Het staat vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord.
trous
‘trous’ betekent hier ‘gaten’, de gaten die voor de plank geboord zullen worden. In ‘marquer les trous’ zijn het de specifieke boorgaten die eerst afgetekend worden. Je gebruikt het voor openingen die in de muur of een ander materiaal gemaakt zijn.
Rapporte
‘Rapporte’ betekent hier ‘breng terug’ en is een directe instructie om de boormachine terug te geven. Het staat vóór ‘la perceuse’ en wordt aangevuld met de oplader en boortjes. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand vraagt een voorwerp terug te brengen.
la
In ‘la perceuse’ is ‘la’ het bepaalde lidwoord bij de boormachine. In ‘de la rendre’ is ‘la’ een voornaamwoord dat opnieuw naar de boormachine verwijst. In beide gevallen verwijst de vorm naar hetzelfde vrouwelijke voorwerp in de dialoog.
avec
‘avec’ betekent hier ‘met’ en geeft aan welke onderdelen samen met de boormachine moeten worden teruggebracht. Het staat vóór ‘le chargeur et les mèches’. Je gebruikt het om iets te noemen dat samen met een ander voorwerp meegaat.
le
‘le’ is hier het bepaalde lidwoord bij ‘chargeur’ en betekent ‘de’. In ‘le chargeur’ verwijst het naar de specifieke oplader die bij de boormachine hoort. Het staat vóór het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord.
chargeur
‘chargeur’ betekent hier ‘oplader’, het onderdeel dat samen met de boormachine teruggebracht moet worden. In ‘avec le chargeur’ is het een van de voorwerpen die erbij horen. Je gebruikt het voor een apparaat waarmee je een accu of ander apparaat oplaadt.
mèches
‘mèches’ betekent hier ‘boortjes’, de verwisselbare onderdelen waarmee je verschillende gaten kunt boren. In ‘les mèches’ gaat het om de specifieke boortjes die bij de geleende spullen horen. Je gebruikt het voor de booronderdelen die in een boormachine worden geplaatst.
s'il te plaît
‘s'il te plaît’ betekent als geheel ‘alsjeblieft’ en verzacht het verzoek om alles terug te brengen. ‘s'il’ is het eerste vaste deel, ‘te’ verwijst naar de aangesprokene en ‘plaît’ maakt de beleefde uitdrukking compleet. Je gebruikt de hele uitdrukking aan het einde of begin van een informeel verzoek.
dépoussiérerai
‘dépoussiérerai’ betekent hier ‘zal stof verwijderen’ en beschrijft wat de spreker met de boormachine zal doen vóór het teruggeven. Het is de toekomende vorm van ‘dépoussiérer’ bij ‘Je’. Je gebruikt deze vorm om een voorgenomen schoonmaakhandeling aan te geven.
rendre
‘rendre’ betekent hier ‘teruggeven’ in ‘de la rendre’, waarbij ‘la’ naar de boormachine verwijst. De handeling gebeurt vóór het terugbrengen van het voorwerp. Je gebruikt ‘rendre’ met een voornaamwoord of zelfstandig naamwoord voor iets dat aan de eigenaar wordt teruggegeven.
Prends
‘Prends’ betekent hier ‘neem’ in de vaste uitdrukking ‘Prends ton temps’. De volledige uitdrukking is een advies om niet te haasten; ‘Prends’ krijgt die betekenis door de combinatie met ‘ton temps’. Je gebruikt deze opdracht om iemand aan te moedigen rustig de tijd te nemen.
ton
‘ton’ betekent hier ‘jouw’ bij ‘temps’ in ‘ton temps’. Het verwijst naar de tijd die de aangesprokene zelf mag nemen. Je gebruikt het vóór het zelfstandig naamwoord dat bij de aangesprokene hoort.
temps
‘temps’ betekent hier ‘tijd’ in ‘Prends ton temps’. De hele uitdrukking betekent dat iemand rustig mag werken en zich niet moet haasten. Je gebruikt deze woordgroep als advies bij een taak die aandacht vraagt.
sécurité
‘sécurité’ betekent hier ‘veiligheid’, het principe dat volgens de spreker voorrang heeft op snelheid. In ‘la sécurité compte’ is het de zaak die belangrijk wordt genoemd. Je gebruikt het voor het vermijden van gevaar tijdens een handeling.
compte
‘compte’ betekent hier ‘telt’ of ‘is belangrijk’. In ‘la sécurité compte plus que la vitesse’ wordt veiligheid als belangrijker dan snelheid voorgesteld. Je gebruikt ‘compter’ met een onderwerp om uit te drukken dat iets belang heeft.
plus
‘plus’ betekent hier ‘meer’ en maakt samen met ‘que’ een vergelijking. In ‘compte plus que’ betekent het dat veiligheid zwaarder weegt dan snelheid. Je gebruikt ‘plus que’ om twee zaken met elkaar te vergelijken.
que
‘que’ heeft in deze dialoog meerdere functies: in ‘Est-ce que’ maakt het deel uit van de vraagformule, in ‘où que ce soit’ van de vaste onbepaalde uitdrukking, en in ‘plus que’ leidt het de vergelijking in. De betekenis van ‘que’ hangt dus af van de volledige constructie. In ‘plus que’ introduceert het de zaak waarmee iets wordt vergeleken.
vitesse
‘vitesse’ betekent hier ‘snelheid’ en wordt vergeleken met veiligheid. In ‘plus que la vitesse’ is het de zaak die volgens de spreker minder belangrijk is. Je gebruikt het voor de snelheid waarmee iemand of iets beweegt of werkt.