Plannen tijdens een hittegolf | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La canicule devrait continuer.

   De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

   canicule

   hittegolf

   devrait

   zou naar verwachting moeten

   continuer

   aanhouden; doorgaan

   Uitgebreide uitleg

   canicule betekent hier “hittegolf”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une canicule. Het woord verwijst naar een periode van uitzonderlijke hitte, niet gewoon naar elke warme dag. Voorbeeld: La canicule commence. — “De hittegolf begint.” devrait is de vorm van devoir voor de derde persoon enkelvoud in de conditionnel présent. In deze zin drukt devoir volgens de vaste vertaling geen plicht uit, maar een verwachting uit: “naar verwachting zal …”. De vorm past bij het onderwerp la canicule; het is niet doit, dat hier een directere tegenwoordige verplichting of verwachting zou kunnen uitdrukken. Voorbeeld: La pluie devrait arriver demain. — “De regen zal naar verwachting morgen komen.” continuer is een infinitief en betekent “aanhouden” of “doorgaan”. Na devrait staat deze onvervoegde vorm: devrait continuer. De basisvorm is al continuer; de handeling zelf krijgt hier geen aparte persoonsuitgang, omdat devrait de vervoegde vorm van de constructie draagt. Voorbeeld: Le travail devrait continuer. — “Het werk zal naar verwachting doorgaan.” Samen vormt La canicule devrait continuer de structuur [onderwerp] + [conditionnel van devoir] + [infinitief]. La canicule is wat naar verwachting zal aanhouden; devrait markeert die verwachting; continuer zegt welke ontwikkeling wordt verwacht. De volledige betekenis is daarom: “De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.”

2. Alors, nous devrions prévoir tout ce que nous voulons faire dehors pendant la partie la plus fraîche de la journée.

   Dan moeten we alles wat we buiten willen doen plannen voor het koelere deel van de dag.

   Alors

   dan

   nous devrions

   we zouden moeten

   prévoir

   plannen

   tout ce que

   alles wat

   voulons

   willen

   faire

   doen

   dehors

   buiten

   pendant

   tijdens

   partie

   deel

   la plus fraîche

   het koelste

   journée

   dag

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en sluit aan bij de voorafgaande situatie. Het kan in andere contexten ook “dus” of “toen” betekenen; hier leidt het een gevolgtrekking in. nous devrions komt van devoir en is de conditionnel présent voor de eerste persoon meervoud. Het drukt hier een aanbeveling uit: nous devrions prévoir = “we zouden moeten plannen”. Vergelijk Nous devons partir. — “We moeten vertrekken” met Nous devrions partir. — “We zouden moeten vertrekken.” prévoir is een infinitief met de betekenis “plannen” of “voorzien”. Na devrions blijft het een infinitief: nous devrions prévoir. Voorbeeld: Il faut prévoir assez de temps. — “Je moet genoeg tijd inplannen.” tout ce que betekent samen “alles wat”. ce que leidt hier een betrekkelijke bijzin in; de volledige groep is het object van faire in nous voulons faire. Het patroon tout ce que + zin is bruikbaar voor “alles wat ...”. voulons is de tegenwoordige tijd van vouloir voor nous: nous voulons = “wij willen”. Voorbeeld: Nous voulons rester ici. — “Wij willen hier blijven.” faire is de infinitief “doen”; afhankelijk van de combinatie kan het ook “maken” betekenen. Hier gaat het om activiteiten die men wil doen. nous voulons faire betekent “we willen doen”. dehors is een bijwoord en betekent “buiten”. Hier bepaalt het waar de bedoelde activiteiten plaatsvinden; het verandert niet mee met persoon of getal. pendant is een voorzetsel met de betekenis “tijdens” of “gedurende”. In deze zin verbindt het de buitenactiviteiten met la partie la plus fraîche de la journée, de periode waarvoor ze gepland zijn. De vaste Nederlandse vertaling geeft die bedoeling weer als “voor het koelere deel van de dag”. partie is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “deel”. In la partie de la journée betekent het “het deel van de dag” of natuurlijker “de periode van de dag”. Het geslacht hoort bij partie; la en fraîche stemmen ermee overeen. la plus fraîche bevat fraîche, de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord frais, met plus en la in de overtreffende trap: “het koelste”. Vergelijk La partie est fraîche. — “Het deel is koel” en la partie la plus fraîche — “het koelste deel”. De vorm fraîche stemt af op het vrouwelijke enkelvoudige partie. journée is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “dag” of, in deze combinatie, “dagperiode”. de la journée betekent “van de dag”; samen met la partie ontstaat la partie de la journée, “het deel van de dag”. Samen betekent de zin: Alors (“dan”) + nous devrions prévoir (“zouden we moeten plannen”) + tout ce que nous voulons faire dehors (“alles wat we buiten willen doen”) + pendant la partie la plus fraîche de la journée (“voor het koelere deel van de dag” in de vaste vertaling). De volledige betekenis is: “Dan zouden we alles wat we buiten willen doen moeten plannen voor het koelere deel van de dag.”

3. Je voulais aller au marché, mais la foule pourrait compliquer les choses.

   Ik wilde naar de markt, maar door de drukte kan het lastiger worden.

   voulais

   wilde

   aller

   gaan

   marché

   markt

   foule

   drukte

   pourrait

   kan

   compliquer

   moeilijker maken

   choses

   dingen

   Uitgebreide uitleg

   voulais betekent hier “wilde” en is de imparfait-vorm van vouloir voor je. De imparfait geeft een toestand of bedoeling in het verleden weer; hij zegt op zichzelf niet of het plan is uitgevoerd. Vergelijk: je veux = ik wil, je voulais = ik wilde. aller betekent “gaan”. Na vouloir staat het in de infinitief: je voulais aller = “ik wilde gaan”. Dit patroon is herbruikbaar met andere werkwoorden, bijvoorbeeld je voulais rester = “ik wilde blijven”. marché betekent hier “markt”. Het is het zelfstandig naamwoord un marché; in au marché is au de samentrekking van à le, met de betekenis “naar de markt” in deze zin. Voor een vrouwelijk zelfstandig naamwoord blijft à apart staan, bijvoorbeeld à la gare = “naar het station”. foule betekent hier “drukte” of concreter “menigte”. Het is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: la foule. In deze zin is de drukte de omstandigheid die de situatie moeilijker kan maken. pourrait is een vorm van pouvoir, hier in de conditionnel présent voor de derde persoon enkelvoud. In combinatie met compliquer drukt het een mogelijkheid uit: “zou kunnen bemoeilijken” of, volgens de vaste vertaling, “kan ... lastiger maken”. De vorm draagt zelf niet de betekenis “drukte”; het onderwerp la foule bepaalt wie mogelijk iets doet. Vergelijk: Cela pourrait aider = “Dat zou kunnen helpen”. compliquer betekent “moeilijker maken” of “bemoeilijken”. Na pourrait blijft het werkwoord in de infinitief: pourrait compliquer. Het voorvoegsel com- moet hier niet als een zelfstandig Frans woord worden aangeleerd; de bruikbare eenheid is het werkwoord compliquer. choses betekent “dingen” en is het meervoud van chose, “ding”. Met het bepaalde lidwoord vormt het les choses = “de dingen”. In deze uitdrukking verwijst dat algemeen naar wat er geregeld of gedaan moet worden, zonder dat de zin precies opsomt welke dingen. De volledige opbouw is: Je voulais aller au marché = “Ik wilde naar de markt gaan”, gevolgd door mais = “maar”. Daarna is la foule het onderwerp van pourrait compliquer, en les choses het lijdend voorwerp. Samen betekent de zin: “Ik wilde naar de markt gaan, maar door de drukte kan het lastiger worden.” De Franse formulering gebruikt daarbij letterlijk de mogelijkheid dat de drukte de dingen bemoeilijkt.

4. Avec cette chaleur, nous devrions choisir un moment plus calme et éviter de rester sur place.

   Met die hitte kunnen we beter een rustiger tijdstip kiezen en niet onnodig buiten blijven staan.

   cette

   deze

   chaleur

   hitte

   nous devrions

   we zouden beter

   choisir

   kiezen

   moment

   moment, tijdstip

   plus calme

   rustiger

   éviter

   vermijden

   rester

   blijven

   sur place

   ter plaatse

   Uitgebreide uitleg

   cette verwijst hier naar een enkelvoudig vrouwelijk woord: chaleur is vrouwelijk, daarom staat er cette en niet ce. Het is een aanwijzend bijvoeglijk woord met de betekenis ‘deze’ in avec cette chaleur. Voor een mannelijk enkelvoudig woord staat bijvoorbeeld ce; voor meervoud staat ces. chaleur betekent hier ‘hitte’ of ‘warmte’. Het is een zelfstandig naamwoord; cette chaleur vormt samen het voorzetselstuk ‘met deze hitte’. De combinatie geeft de omstandigheid aan waarin het advies geldt. nous devrions is de vorm van devoir voor nous in de conditionnel présent. In deze zin drukt die vorm een aanbeveling uit: ‘we zouden er goed aan doen’ of ‘we kunnen beter’. De vorm is niet hetzelfde als het directe tegenwoordige nous devons (‘we moeten’): de conditionnel maakt het advies minder rechtstreeks. Het onderwerp nous is degene die de voorgestelde handelingen uitvoert. choisir is een infinitief en betekent ‘kiezen’. Na devrions blijft het volgende werkwoord in de infinitief: nous devrions choisir = ‘we zouden moeten kiezen’. Voorbeeld: Nous devrions partir. — ‘We zouden moeten vertrekken.’ moment betekent hier ‘moment’ of, natuurlijker in deze context, ‘tijdstip’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor un moment, niet une moment. Het onbepaalde lidwoord introduceert hier een te kiezen tijdstip, maar stelt op zichzelf geen exact aantal vast. plus calme is de vergelijkende vorm van het bijvoeglijk naamwoord calme: calme = ‘rustig’, plus calme = ‘rustiger’. Plus hoort bij het bijvoeglijk naamwoord calme en verandert niet mee met moment; het zelfstandig naamwoord blijft zelf mannelijk enkelvoud. De vergelijking is hier contextueel: een rustiger tijdstip dan een ander mogelijk tijdstip. Voorbeeld: Choisissons une rue plus calme. — ‘Laten we een rustigere straat kiezen.’ éviter betekent ‘vermijden’. De constructie éviter de wordt gevolgd door een infinitief: éviter de rester = ‘vermijden om te blijven’ of natuurlijker ‘niet blijven’. Voorbeeld: J’évite de sortir à midi. — ‘Ik vermijd om ’s middags naar buiten te gaan.’ rester betekent ‘blijven’ of ‘ergens blijven’. In rester sur place gaat het om blijven op de huidige plek. De vorm rester zelf specificeert niet dat iemand staat; in de vaste vertaling wordt deze passage wel opgevat als buiten blijven staan. Als infinitief volgt het op de na éviter. sur place is een vaste uitdrukking voor ‘ter plaatse’, ‘op die plek’ of ‘daar blijven’. Sur betekent hier niet simpelweg een algemene richting, maar maakt samen met place de plaatsuitdrukking. De uitdrukking noemt op zichzelf vooral het blijven op de plek; volgens de vaste vertaling is de bedoelde situatie hier buiten blijven staan. De zin bouwt als volgt op: Avec cette chaleur geeft de omstandigheid, nous devrions choisir geeft het advies, en un moment plus calme benoemt wat gekozen moet worden. Daarna verbindt et een tweede handeling: éviter de rester sur place. Als geheel betekent de uiting volgens de vaste vertaling: ‘Met die hitte kunnen we beter een rustiger tijdstip kiezen en niet onnodig buiten blijven staan.’

5. Nous pouvons prendre des rues ombragées et nous reposer à l’intérieur si nécessaire.

   We kunnen straten met schaduw nemen en binnen rusten als dat nodig is.

   Nous pouvons

   we kunnen

   prendre

   nemen

   des rues

   straten

   ombragées

   beschaduwd

   nous reposer

   rusten

   à l’intérieur

   binnen

   si nécessaire

   als dat nodig is

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons betekent hier “we kunnen”. pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir voor nous; het patroon nous pouvons + infinitief drukt een mogelijkheid of beschikbare optie uit. Bijvoorbeeld: Nous pouvons partir. — “We kunnen vertrekken.” prendre is het infinitief “nemen”. Na pouvons staat het werkwoord in de infinitief: pouvoir + infinitief. In deze zin gaat prendre over het nemen van bepaalde straten als route, niet over het fysiek oppakken van straten. des rues betekent “straten”. rues is het meervoud van rue; des is hier het onbepaalde meervoudslidwoord. Het vermeldt niet op zichzelf een exact aantal. Vergelijk: une rue — “een straat”, des rues — “straten/enkele straten”. ombragées betekent hier “beschaduwd”. Deze vorm hoort bij rues: het bijvoeglijk naamwoord staat in het vrouwelijk meervoud, net als dat zelfstandig naamwoord. De basisvorm is ombragé; de vrouwelijke meervoudsvorm is ombragées. Bijvoorbeeld: des places ombragées — “beschaduwde plaatsen”. nous reposer betekent “rusten”. De basisconstructie is se reposer — “rusten”; in nous reposer verwijst nous naar dezelfde groep als het onderwerp Nous. Na pouvons blijft ook dit werkwoord een infinitief: Nous pouvons nous reposer — “We kunnen rusten.” à l’intérieur betekent “binnen”. De apostrof in l’intérieur markeert de Franse elisie van le vóór de klinker aan het begin van intérieur. De uitdrukking geeft hier de plaats van het rusten aan. si nécessaire betekent “als dat nodig is”. si leidt de voorwaarde in en nécessaire betekent “nodig/noodzakelijk”. In deze korte uitdrukking is het onderwerp niet uitgesproken; de betekenis blijft “als dat nodig is”, met verwijzing naar de situatie die in de zin wordt besproken. Bijvoorbeeld: Nous resterons ici si nécessaire. — “We blijven hier als dat nodig is.” Samen betekent Nous pouvons prendre des rues ombragées dat de groep beschaduwde straten kan nemen. Daarna voegt et nous reposer à l’intérieur si nécessaire een tweede gecoördineerde handeling toe: de groep kan binnen rusten als dat nodig is. De volledige betekenis is: “We kunnen straten met schaduw nemen en binnen rusten als dat nodig is.”

6. Cela nous laisse plus de flexibilité si la chaleur s’aggrave.

   Dat geeft ons meer flexibiliteit als de hitte erger wordt.

   Cela

   dat

   nous

   ons

   laisse

   geeft

   plus

   meer

   flexibilité

   flexibiliteit

   la chaleur

   de hitte

   s’aggrave

   erger wordt

   Uitgebreide uitleg

   Cela is hier een aanwijzend voornaamwoord als onderwerp: “dat”. Het verwijst naar een eerder genoemde situatie of mogelijkheid, niet naar een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord. Cela is de neutrale vorm voor zo’n abstracte verwijzing; in formeler Frans komt het vaak voor naast het meer spreektaalachtige ça. nous is hier het indirecte voorwerp: de flexibiliteit wordt aan “ons” gegeven. De vorm nous kan in het Frans ook als onderwerp voorkomen, maar dat is hier niet zijn functie. laisse komt van laisser en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is Cela, niet nous: Cela laisse = “dat geeft” of “dat laat toe”. In deze zin betekent de constructie laisser quelque chose à quelqu’un dat iets iemand een bepaalde mogelijkheid of ruimte geeft. Voorbeeld: Cette option nous laisse du temps. = “Deze optie geeft ons tijd.” plus betekent hier “meer” en staat in het patroon plus de + zelfstandig naamwoord: plus de flexibilité = “meer flexibiliteit”. Er wordt wel een grotere hoeveelheid aangeduid, maar er staat geen expliciete vergelijking met een genoemd alternatief. flexibilité is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “flexibiliteit”, dus de mogelijkheid om de aanpak aan te passen. Het lidwoord in de flexibilité volgt hier op plus de; het is geen aanwijzing voor een bepaalde hoeveelheid. la chaleur betekent “de hitte”. Chaleur is vrouwelijk, wat zichtbaar is aan het bepaalde lidwoord la. Het woord verwijst hier naar de hitte als omstandigheid, niet naar een handelende persoon. s’aggrave komt van s’aggraver en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. De vorm is wederkerend/intransitief: de toestand wordt erger. Het onderwerp is la chaleur, daarom staat de persoonsvorm in het enkelvoud. Vergelijk La situation s’aggrave. — “De situatie wordt erger.” Het niet-wederkerende werkwoord aggraver is transitief: La chaleur aggrave le problème. = “De hitte maakt het probleem erger.” Samen betekent Cela nous laisse plus de flexibilité dat de bedoelde situatie of mogelijkheid ons meer ruimte geeft om onze aanpak aan te passen. si la chaleur s’aggrave voegt de voorwaarde toe: als de hitte erger wordt. De hele zin betekent dus: “Dat geeft ons meer flexibiliteit als de hitte erger wordt.”

7. Est-ce qu’un chapeau et de l’eau en plus pourraient aider ?

   Zouden een hoed en extra water helpen?

   Est-ce qu’un

   is het zo dat een …?

   chapeau

   hoed

   et

   en

   eau

   water

   en plus

   extra; erbij

   pourraient

   zouden kunnen

   aider

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce qu’un is een veelgebruikte Franse vraagconstructie: est-ce que maakt van de zin een vraag, en vóór un wordt que verkort tot qu’. un is hier het onbepaalde lidwoord bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord chapeau; het drukt op zichzelf geen aantal uit. Het patroon is bijvoorbeeld Est-ce qu’un plan pourrait fonctionner ? — Zou een plan kunnen werken? chapeau betekent hier “hoed”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un chapeau, meervoud des chapeaux. De uitgang van het meervoud is hier niet simpelweg een gewone -s, maar de schrijfwijze verandert van chapeau naar chapeaux. et verbindt de twee genoemde zelfstandige naamwoorden: un chapeau et de l’eau — een hoed en water. Het is een voegwoord en verandert zelf niet van vorm. eau betekent “water”. In deze zin staat het in de combinatie de l’eau, de Franse vorm voor een niet-afgebakende hoeveelheid van deze niet-telbare stof. eau heeft in het Frans het vrouwelijke grammaticale geslacht, maar na de verschijnt hier door de klinker de vorm de l’eau, niet de la eau. en plus betekent hier “extra” of “erbij”. Het voegt die betekenis toe aan de l’eau: het gaat om extra water naast wat al bedoeld of beschikbaar is. Een herbruikbaar voorbeeld is Ajoutez-en plus. — Voeg er meer aan toe. pourraient is de derde persoon meervoud van pouvoir in de conditionnel présent. De vorm drukt hier een voorzichtige mogelijkheid uit: “zouden kunnen”. Het meervoud past bij de samengestelde woordgroep un chapeau et de l’eau, die samen als onderwerp optreedt. Vergelijk pourrait bij één onderwerp met pourraient bij meerdere onderwerpen: Un chapeau pourrait aider — Een hoed zou kunnen helpen; Un chapeau et de l’eau pourraient aider — Een hoed en water zouden kunnen helpen. aider is de infinitief van “helpen”. Na pouvoir staat de volgende werkwoordsvorm in de infinitief: pourraient aider. De infinitief draagt hier niet zelf de tijd of persoon; die informatie zit in pourraient. Samen ontstaat de vraag Est-ce qu’un chapeau et de l’eau en plus pourraient aider ?: “Zouden een hoed en extra water kunnen helpen?” De vraagvorm wordt gemaakt door Est-ce que, het onderwerp bestaat uit un chapeau en de l’eau en plus, en pourraient aider geeft de voorzichtige mogelijkheid weer. In de vaste Nederlandse vertaling wordt het natuurlijke “kunnen” compact weergegeven als “zouden ... helpen”.

8. Un chapeau aidera, et des vêtements légers rendraient la marche plus facile.

   Een hoed helpt, en lichte kleding zou de wandeling makkelijker maken.

   chapeau

   hoed

   aidera

   zal helpen

   vêtements

   kledingstukken; kleding

   légers

   licht

   rendraient

   zouden maken

   marche

   wandeling

   plus facile

   gemakkelijker

   Uitgebreide uitleg

   chapeau betekent hier “hoed”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un chapeau = “een hoed”, des chapeaux = “hoeden”. De vorm chapeau blijft in het enkelvoud hetzelfde; in het meervoud verschijnt de uitgang -x. aidera komt van aider (“helpen”). Dit is de futur simple: il/elle aidera = “hij/zij zal helpen”. De uitgang -a markeert hier de derde persoon enkelvoud in deze tijd. Voorbeeld: La veste aidera. — “De jas zal helpen.” vêtements betekent “kleding” of, letterlijker afhankelijk van de context, “kledingstukken”. Het is het meervoud van vêtement; het meervoud wordt hier met -s geschreven. In des vêtements verwijst des naar een niet nader gespecificeerde hoeveelheid kledingstukken, niet naar een expliciet geteld aantal. légers betekent hier “licht” in de zin van lichtgewicht kleding. Het bijvoeglijk naamwoord is afgeleid van de basisvorm léger. Het krijgt hier de mannelijke meervoudsvorm légers, omdat het bij vêtements hoort. Het vrouwelijk meervoud is légères, bijvoorbeeld in des chemises légères — “lichte overhemden”. rendraient komt van rendre, dat in deze constructie betekent “maken” of “ervoor zorgen dat iets een bepaalde eigenschap krijgt”. Dit is de conditionnel présent, derde persoon meervoud: ils/elles rendraient = “zij zouden maken”. De constructie rendre + bijvoeglijk naamwoord beschrijft een verandering van eigenschap: rendre la marche plus facile = “de wandeling gemakkelijker maken”. Voorbeeld: Ces chaussures rendraient le trajet plus confortable. — “Deze schoenen zouden de tocht comfortabeler maken.” marche is hier het vrouwelijke zelfstandig naamwoord la marche: “de wandeling” of “het lopen”. Het moet niet worden verward met het werkwoord marche in il/elle marche, dat “hij/zij loopt” of “het werkt” kan betekenen. In de vaste zin staat marche na la en is het een zelfstandig naamwoord. plus facile betekent “gemakkelijker”. facile is de basisvorm; plus facile is de vergelijkende vorm met plus, “meer”. Het bijvoeglijk naamwoord facile verandert in deze vorm niet voor mannelijk of vrouwelijk, maar het kan wel een meervoudsuitgang krijgen: plus faciles. Voorbeeld: Cette route est plus facile. — “Deze route is gemakkelijker.” Samen vormt Un chapeau aidera de mededeling “Een hoed zal helpen”. Daarna geeft et een tweede mogelijkheid of maatregel aan: des vêtements légers rendraient la marche plus facile betekent “lichte kleding zou de wandeling gemakkelijker maken”. De twee werkwoordsvormen drukken verschillende modaliteiten uit: aidera presenteert het helpen als iets voor de toekomst, terwijl rendraient een voorwaardelijke of mogelijke uitwerking beschrijft. De volledige betekenis is: “Een hoed helpt, en lichte kleding zou de wandeling makkelijker maken.”

9. Alors, nous pourrons modifier le plan si nous avons trop chaud.

   Dan kunnen we het plan aanpassen als het te warm aanvoelt.

   Alors

   dan

   pourrons

   zullen kunnen

   modifier

   aanpassen

   plan

   plan

   si

   als

   avons … trop chaud

   het te warm hebben

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier dan of in dat geval. Het kondigt de consequentie aan in relatie tot de voorwaarde die later in de zin volgt. pourrons komt van pouvoir (kunnen). Het is de futur simple bij nous: nous pourrons betekent wij zullen kunnen. Vergelijk: nous pouvons = wij kunnen en nous pourrons = wij zullen kunnen. De toekomstige mogelijkheid wordt dus door pourrons uitgedrukt. modifier betekent aanpassen of wijzigen. Het is een infinitief. Na pourrons staat het werkwoord in de infinitief: nous pourrons modifier = wij zullen kunnen aanpassen. Voorbeeld: Nous pouvons modifier le programme. — We kunnen het programma aanpassen. plan is een zelfstandig naamwoord en betekent hier plan. In le plan maakt le het zelfstandig naamwoord bepaald; plan zelf krijgt hier geen zichtbare meervouds- of andere vormverandering. Voorbeeld: Le plan est simple. — Het plan is eenvoudig. si betekent hier als en leidt de voorwaarde in. De combinatie si met een werkwoord geeft aan onder welke omstandigheid de hoofdzin geldt. Voorbeeld: Nous partirons si le temps est bon. — We zullen vertrekken als het weer goed is. avons ... trop chaud bevat avoir (hebben) in de vorm avons, de vorm bij nous. In de vaste uitdrukking avoir chaud wordt warmte als een lichamelijke ervaring uitgedrukt; trop maakt dat te warm hebben. Nous avons trop chaud betekent hier dus dat het voor ons te warm aanvoelt, niet dat we letterlijk warmte bezitten. Voorbeeld: Nous avons froid. — We hebben het koud. Samen vormen de delen: Alors (dan) + nous pourrons modifier le plan (wij zullen het plan kunnen aanpassen) + si nous avons trop chaud (als we het te warm hebben). De volledige betekenis is: Dan kunnen we het plan aanpassen als het te warm aanvoelt. Pourrons drukt de toekomstige mogelijkheid uit en si introduceert de voorwaarde.

10. Cela semble assez flexible pour une journée chaude.

    Dat klinkt flexibel genoeg voor een warme dag.

    Cela

    dat

    semble

    lijkt

    assez

    genoeg

    flexible

    flexibel

    pour

    voor

    journée

    dag

    chaude

    warm

    Uitgebreide uitleg

    Cela is een aanwijzend voornaamwoord en staat hier als onderwerp: “dat” of “dit”. Het verwijst naar iets of een situatie die in de context wordt besproken, maar de zin identificeert niet zelfstandig precies waarnaar. Het is niet hetzelfde als een zelfstandig naamwoord met een bepaald grammaticaal geslacht. Voorbeeld: Cela semble utile. — “Dat lijkt nuttig.” semble is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van sembler (“lijken”). In deze zin betekent het “lijkt” en vormt het met de rest de beoordeling van Cela. De vormen zijn bijvoorbeeld je semble? Nee: bij sembler is de eerste persoon je semble in de tegenwoordige tijd, terwijl il/elle/on semble en ook cela semble de derde persoon enkelvoud zijn. Voor hergebruik is vooral het patroon Cela semble + bijvoeglijk naamwoord nuttig: Cela semble simple. — “Dat lijkt eenvoudig.” assez betekent hier “genoeg” in de betekenis “voldoende”. Voor een bijvoeglijk naamwoord geeft assez een voldoende mate aan: assez flexible = “flexibel genoeg”. Het drukt hier niet op zichzelf een hoeveelheid zelfstandige naamwoorden uit. flexible is een bijvoeglijk naamwoord en betekent hier “flexibel”. De vorm is in het Frans hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud komt doorgaans flexibles. De combinatie assez flexible beoordeelt Cela als voldoende flexibel voor de genoemde omstandigheid. Voorbeeld: Ce tissu est assez flexible. — “Deze stof is flexibel genoeg.” pour is een voorzetsel dat hier het doel of de geschiktheid aangeeft: “voor”. Het verbindt flexible met de omstandigheid waarvoor die flexibiliteit voldoende is. une journée betekent “een dag”, met journée als zelfstandig naamwoord voor een dag als tijdsduur of dagperiode. Journée is vrouwelijk; une is daarom de vrouwelijke onbepaalde vorm. Une beweert hier niet zelfstandig dat er precies één dag is; het introduceert een niet nader bepaalde dagperiode. Voorbeeld: Bonne journée ! — “Fijne dag!” chaude betekent hier “warm” en beschrijft journée. De basisvorm is chaud; de vorm chaude is de vrouwelijke enkelvoudsvorm die bij het vrouwelijke journée past. Vergelijk: un jour chaud — “een warme dag” en une journée chaude — “een warme dag” (met een andere Franse zelfstandige naamwoordsvorm en bijbehorende overeenkomst). Samen betekent Cela semble assez flexible pour une journée chaude.: “Dat lijkt flexibel genoeg voor een warme dag.” Cela semble maakt van Cela het onderwerp en geeft een indruk of beoordeling weer; assez flexible zegt dat de mate van flexibiliteit voldoende is; pour une journée chaude noemt de situatie waarvoor dat geldt. De Franse woordvolgorde plaatst het bijvoeglijk naamwoord chaude na het zelfstandig naamwoord journée.