Omgaan met wachten in de rij | Leer frans in het Nederlands

Over deze les

Met Omgaan met wachten in de rij oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het frans.

Dialoog

J’ai encore l’impression que mon tour est loin.

zjee an-kor lem-pres-sjon kuh mong toer è lwan. Het lijkt nog lang te duren voordat ik aan de beurt ben.

Je dois bientôt être ailleurs.

zje dwa bjèng-too ètr ajur. Ik moet binnenkort ergens anders zijn.

Laisse-moi t’expliquer comment la file avance avant que tu décides de rester ou non.

lès-mwa tek-splee-kee ko-man la feel a-van-suh a-van kuh tuu day-see-duh duh res-tee u non. Laat me uitleggen hoe de rij opschuift voordat je beslist of je blijft.

Est-ce que la file avance à un rythme régulier ?

ès-kuh la feel a-van-suh a un reetm ray-güu-lee-ay? Schuift de rij in een vast tempo op?

Le rythme est irrégulier aujourd’hui. Certaines demandes prennent plus de temps que prévu.

luh reetm è i-ree-güu-lee-ay o-zjoer-düi. ser-tèn duh-mangd prèn plü duh tong kuh pré-vü. Het tempo is vandaag wisselend. Sommige verzoeken duren langer dan verwacht.

Si je m’éloigne un moment, est-ce que je peux revenir à la même place ?

si zje may-lwanj un mo-man, ès-kuh zje peu ruh-vuh-neer a la mem plass? Als ik even wegga, kan ik dan op dezelfde plek terugkomen?

Tu ne peux garder ta place que si tu restes près de la file.

tuu nuh peu gar-day ta plass kuh si tuu rèst prè duh la feel. Je kunt je plek alleen behouden als je dicht bij de rij blijft.

Alors, je dois décider si ça peut attendre.

a-lor zje dwa dee-see-day si sa peu a-tangdr. Dan moet ik beslissen of dit kan wachten.

Si ce service est important aujourd’hui, rester près de la file est le choix le plus sûr.

si suh ser-vis è èn-por-tang o-zjoer-düi, res-tay prè duh la feel è luh shwa luh plü süür. Als deze dienst vandaag belangrijk is, is dicht bij de rij blijven de veiligere keuze.

Je peux envoyer un message à l’autre personne et lui expliquer le retard.

zje peu an-vwa-yay un mes-sazh a lotr per-son ee lwie eks-plee-kay luh ruh-tar. Ik kan de andere persoon een bericht sturen en de vertraging uitleggen.

Cela devrait l’aider à comprendre pourquoi tu es en retard.

suh-la duh-vray lay-day a kom-prandr pür-kwa tuu è an ruh-tar. Dat zou hen moeten helpen begrijpen waarom je te laat bent.

Woord voor woord

J’ai J’ai betekent hier ‘ik heb’ in de uitdrukking J’ai encore l’impression que mon tour est loin: ik heb nog steeds de indruk dat mijn beurt ver weg is. J’ai is een vervoegde vorm van avoir. De constructie J’ai l’impression que... geeft een persoonlijke indruk of inschatting weer.

encore Encore betekent hier ‘nog steeds’ en geeft aan dat de indruk nog altijd geldt. In J’ai encore l’impression... staat het bij de uitdrukking voor de indruk. Het helpt een situatie te beschrijven die tot nu toe voortduurt.

l’impression L’impression betekent hier ‘de indruk’ in J’ai encore l’impression que mon tour est loin. Het hoort bij avoir in de vaste constructie avoir l’impression que..., ‘de indruk hebben dat’. De apostrof in l’impression komt doordat het lidwoord l’ voor een klinker staat.

que Que verbindt in J’ai encore l’impression que mon tour est loin de hoofdzin met de inhoud van de indruk: ‘dat mijn beurt ver weg is’. In avant que tu décides... leidt que een tijdsclausule in. In ne ... que werkt que later samen met ne om een beperking als ‘alleen als’ uit te drukken.

mon Mon betekent hier ‘mijn’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord tour in mon tour. Het geeft aan dat de beurt bij de spreker hoort. De combinatie mon tour betekent in deze context ‘mijn beurt’.

tour Tour betekent hier ‘beurt’, zoals in mon tour. Het verwijst naar het moment waarop de spreker aan de beurt komt. In de dialoog wordt mon tour beschreven als iets dat nog ver weg lijkt.

est Est betekent hier ‘is’ in mon tour est loin. Est is een vervoegde vorm van être en sluit aan bij tour als onderwerp. De combinatie est loin beschrijft dat iets nog ver weg is.

loin Loin betekent hier ‘ver weg’ en beschrijft hoe ver de beurt nog lijkt te zijn. In mon tour est loin gaat het om afstand in de tijd, niet om een fysieke plaats. De vorm staat na est om de toestand van de beurt te beschrijven.

Je Je betekent ‘ik’ en is het onderwerp in Je dois bientôt être ailleurs en Je peux envoyer un message. Het laat zien wie de verplichting of mogelijkheid heeft. Je staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm.

dois Dois betekent hier ‘moet’ of ‘nodig hebben te’ in Je dois bientôt être ailleurs. Dois is een vervoegde vorm van devoir en drukt een verplichting of noodzaak uit. Na Je dois volgt een infinitief, hier être.

bientôt Bientôt betekent ‘binnenkort’ en geeft aan dat de andere plaats snel nodig is. In Je dois bientôt être ailleurs staat het bij de hele handeling être ailleurs. Het is een tijdsaanduiding voor iets dat in de nabije toekomst gebeurt.

être Être betekent hier ‘zijn’ in être ailleurs, dus ‘ergens anders zijn’. Het is de infinitief die volgt op Je dois. De combinatie être ailleurs beschrijft dat de spreker binnenkort op een andere plek moet zijn.

ailleurs Ailleurs betekent ‘ergens anders’ en geeft een andere plaats aan dan waar de spreker nu wacht. In être ailleurs verwijst het naar de plek waar de spreker binnenkort moet zijn. Het staat hier zonder een genoemd zelfstandig naamwoord voor die plaats.

Laisse-moi Laisse-moi betekent hier ‘laat me’ in Laisse-moi t’expliquer comment la file avance. Het is een directe uitnodiging of toestemmingvraag om iets uit te leggen. Laisse-moi is opgebouwd rond laisser met het voornaamwoord moi en wordt gebruikt vóór de handeling die de spreker wil uitvoeren.

t’expliquer T’expliquer betekent hier ‘het je uitleggen’ in Laisse-moi t’expliquer comment la file avance. T’ verwijst naar de persoon aan wie de uitleg gericht is, en expliquer benoemt de handeling van uitleggen. Na Laisse-moi volgt deze infinitiefconstructie.

comment Comment betekent hier ‘hoe’ en leidt de uitleg in over de manier waarop de rij beweegt. In comment la file avance vraagt het naar het verloop van die beweging. Het staat vóór de bijzin die de inhoud van de uitleg vormt.

la La is hier het bepaalde lidwoord vóór file in la file, dus ‘de rij’. Het maakt duidelijk dat het om de rij in de huidige situatie gaat. La staat direct vóór het zelfstandig naamwoord.

file File betekent hier ‘rij’ of ‘wachtrij’. In la file verwijst het naar de rij waarin de spreker staat te wachten. De dialoog gebruikt file ook in près de la file, ‘dicht bij de rij’.

avance Avance betekent hier ‘vooruitgaat’ in comment la file avance en Est-ce que la file avance à un rythme régulier ? Avance is een vervoegde vorm van avancer; la file is het onderwerp. Het beschrijft de voortgang van de rij.

avant Avant betekent hier ‘voordat’ in avant que tu décides de rester ou non. Het plaatst de beslissing na een andere handeling, namelijk de uitleg. Avant que leidt hier een bijzin in.

tu Tu betekent ‘jij’ en is het onderwerp in tu décides en tu restes. Het verwijst naar de persoon die moet beslissen of dicht bij de rij blijft. Tu staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm.

décides Décides betekent hier ‘beslist’ in avant que tu décides de rester ou non. Décides is een vervoegde vorm van décider bij tu. In deze zin gaat de beslissing over blijven of niet blijven.

de De heeft in de dialoog verschillende functies. In décides de rester verbindt het décider met de handeling rester; in près de la file maakt het de uitdrukking ‘dicht bij de rij’; in plus de temps hoort het bij de hoeveelheid ‘meer tijd’. De betekenis hangt dus af van de constructie waarin het staat.

rester Rester betekent hier ‘blijven’ in décides de rester en Tu ne peux garder ta place que si tu restes près de la file. In décides de rester volgt het als infinitief na de beslissing. In si tu restes près de la file beschrijft het dat iemand op korte afstand van de rij blijft.

ou Ou betekent ‘of’ en verbindt in rester ou non twee mogelijkheden. De spreker beslist dus om te blijven of dat niet te doen. Ou wordt hier gebruikt om alternatieven naast elkaar te zetten.

non Non betekent hier ‘niet’ in rester ou non. Het maakt de tweede mogelijkheid kort en duidelijk zonder rester opnieuw te herhalen. De combinatie rester ou non betekent ‘blijven of niet’.

Est-ce que Est-ce que vormt hier de gewone ja-neevraag in Est-ce que la file avance à un rythme régulier ? Est-ce is het vaste vraaggedeelte en que verbindt dat met de mededeling la file avance à un rythme régulier. Samen maken ze van de mededeling een vraag.

à À betekent hier ‘met’ of ‘op’ in à un rythme régulier en beschrijft de manier waarop de rij vooruitgaat. De volledige constructie à un rythme régulier betekent ‘in een regelmatig tempo’. À staat vóór de woordgroep die het tempo benoemt.

un Un is hier het onbepaalde lidwoord in un rythme en un moment. In un rythme régulier gaat het om een bepaald soort tempo; in un moment om een kort tijdsinterval. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord.

rythme Rythme betekent hier ‘tempo’ in à un rythme régulier en Le rythme est irrégulier aujourd’hui. Het benoemt hoe gelijkmatig de rij vooruitgaat. De uitdrukkingen à un rythme régulier en rythme irrégulier beschrijven het verloop van het wachten.

régulier Régulier betekent hier ‘regelmatig’ of ‘gelijkmatig’ en beschrijft het rythme. In à un rythme régulier vraagt de spreker of de rij met een constant tempo vooruitgaat. Het staat na het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft.

Le Le betekent hier ‘het’ in Le rythme est irrégulier aujourd’hui. Het is het bepaalde lidwoord bij rythme en verwijst naar het tempo van de rij. De hoofdletter komt doordat het aan het begin van de zin staat.

irrégulier Irrégulier betekent hier ‘onregelmatig’ of ‘wisselend’ in Le rythme est irrégulier aujourd’hui. Het beschrijft dat de voortgang niet steeds hetzelfde is. Het vormt hier met est een beschrijving van het rythme.

aujourd’hui Aujourd’hui betekent ‘vandaag’ en beperkt de uitspraak over het tempo tot de huidige dag. In Le rythme est irrégulier aujourd’hui staat het als tijdsaanduiding bij de hele mededeling. De apostrof hoort bij de vaste schrijfwijze van dit woord.

Certaines Certaines betekent hier ‘sommige’ in Certaines demandes prennent plus de temps que prévu. Het geeft aan dat het niet om alle verzoeken gaat. Het staat vóór demandes en vormt daarmee de onderwerpwoordgroep.

demandes Demandes betekent hier ‘verzoeken’ in Certaines demandes prennent plus de temps que prévu. Het gaat om de verzoeken die vandaag worden behandeld en die soms langer duren. In prendre plus de temps is demandes het onderwerp van de handeling.

prennent Prennent betekent hier ‘nemen’ in de uitdrukking prennent plus de temps, dus ‘meer tijd in beslag nemen’. Prennent is een vervoegde vorm van prendre en hoort bij Certaines demandes. De gebruikelijke herbruikbare combinatie is prendre plus de temps.

plus Plus betekent hier ‘meer’ in prennent plus de temps. Het geeft aan dat de verzoeken een grotere hoeveelheid tijd nodig hebben dan verwacht. Plus staat vóór de hoeveelheid temps.

temps Temps betekent hier ‘tijd’ in prennent plus de temps que prévu. Samen met prendre vormt het de uitdrukking ‘tijd in beslag nemen’. De woordgroep plus de temps benoemt een grotere hoeveelheid tijd.

prévu Prévu betekent hier ‘verwacht’ in plus de temps que prévu, dus ‘meer tijd dan verwacht’. Prévu is verbonden met het werkwoord prévoir en verwijst naar wat vooraf was ingeschat. De constructie que prévu vergelijkt de werkelijke duur met die verwachting.

Si Si betekent hier ‘als’ in Si je m’éloigne un moment en Si ce service est important aujourd’hui. Het leidt een voorwaarde in: wat er gebeurt als de spreker weggaat of als de dienst belangrijk is. Daarna volgt de situatie waarop de rest van de zin reageert.

m’éloigne M’éloigne betekent hier ‘me verwijder’ of ‘even wegga’ in Si je m’éloigne un moment. Het hoort bij het werkwoord s’éloigner; m’ verwijst naar de spreker zelf. De zin beschrijft kort afstand nemen van de rij.

moment Moment betekent hier ‘moment’ in m’éloigne un moment. De woordgroep un moment geeft aan dat het weggaan maar kort duurt. Het benoemt hier de duur van de handeling.

peux Peux betekent hier ‘kan’ in est-ce que je peux revenir à la même place ? Peux is een vervoegde vorm van pouvoir en drukt mogelijkheid of toestemming uit. Na peux volgt de infinitief revenir.

revenir Revenir betekent hier ‘terugkomen’ in je peux revenir à la même place. Het is de infinitief na peux en beschrijft teruggaan naar de eerdere plek in de rij. De combinatie revenir à la même place benoemt zowel de terugkeer als de plaats.

même Même betekent hier ‘dezelfde’ in à la même place. Het benadrukt dat het om precies de eerdere plek gaat, niet zomaar om een andere plek. Het staat vóór place binnen de plaatsaanduiding.

place Place betekent hier ‘plek’ in à la même place. Het verwijst naar de positie die de spreker in de rij heeft. De volledige woordgroep à la même place betekent ‘op dezelfde plek’.

ne Ne is hier het eerste deel van de beperkende constructie ne ... que in Tu ne peux garder ta place que si tu restes près de la file. Samen met que drukt het ‘alleen als’ uit; ne betekent in deze zin dus niet zelfstandig de volledige betekenis. Het maakt de voorwaarde beperkend.

garder Garder betekent hier ‘behouden’ in garder ta place. Het is de infinitief na peux en beschrijft het vasthouden van de plek in de rij. De constructie garder ta place is bruikbaar voor het behouden van een toegewezen of ingenomen plek.

ta Ta betekent hier ‘jouw’ in ta place. Het geeft aan dat de plek bij de aangesproken persoon hoort. Ta staat vóór place binnen de woordgroep garder ta place.

restes Restes betekent hier ‘blijft’ in si tu restes près de la file. Restes is een vervoegde vorm van rester bij tu. De zin maakt het behouden van de plek afhankelijk van dicht bij de rij blijven.

près Près betekent hier ‘dichtbij’ in près de la file. Het vormt samen met de het voorzetselgedeelte dat de nabijheid tot de rij aangeeft. In de dialoog is dicht bij de rij blijven de voorwaarde om de plek te behouden.

Alors Alors betekent hier ‘dan’ en markeert een gevolgtrekking in Alors, je dois décider si ça peut attendre. De spreker trekt een conclusie uit de informatie over de rij. Het staat aan het begin van de zin als overgang naar de beslissing.

décider Décider betekent hier ‘beslissen’ in je dois décider si ça peut attendre. Het is de infinitief na dois en benoemt de keuze die de spreker moet maken. De constructie décider si... leidt de vraag in waarover iemand beslist.

ça Ça betekent hier ‘dit’ of ‘deze situatie’ in si ça peut attendre. Het verwijst naar de huidige dienst of het wachten, zonder die situatie opnieuw te benoemen. Ça is hier het onderwerp van peut attendre.

peut Peut betekent hier ‘kan’ in ça peut attendre, dus dat iets nog kan wachten. Peut is een vervoegde vorm van pouvoir en hoort bij ça. Daarna volgt de infinitief attendre.

attendre Attendre betekent hier ‘wachten’ in ça peut attendre. Het is de infinitief na peut en zegt dat de kwestie niet onmiddellijk behandeld hoeft te worden. De combinatie ça peut attendre wordt gebruikt om aan te geven dat iets uitgesteld kan worden.

ce Ce betekent hier ‘deze’ in ce service. Het wijst de dienst aan waarover de spreker op dit moment beslist. Ce staat vóór het zelfstandig naamwoord service.

service Service betekent hier ‘dienst’ in ce service est important aujourd’hui. Het verwijst naar de dienst waarvoor de spreker in de rij staat. De woordgroep ce service geeft aan welke dienst bedoeld wordt.

important Important betekent hier ‘belangrijk’ in ce service est important aujourd’hui. Het beschrijft de waarde of urgentie van de dienst voor de spreker. Daardoor wordt dicht bij de rij blijven als de veiligere keuze voorgesteld.

choix Choix betekent hier ‘keuze’ in le choix le plus sûr. Het benoemt de beslissing tussen dicht bij de rij blijven en mogelijk weggaan. De woordgroep le choix le plus sûr noemt de als veiligst beoordeelde optie.

sûr Sûr betekent hier ‘veilig’ in le choix le plus sûr. Het beschrijft welke keuze het minste risico geeft voor het behouden van de plek. In deze constructie krijgt sûr door le plus de betekenis ‘het veiligst’.

envoyer Envoyer betekent hier ‘sturen’ in envoyer un message à l’autre personne. Het is de infinitief na peux en benoemt het verzenden van een bericht. De constructie envoyer un message à iemand noemt zowel het bericht als de ontvanger.

message Message betekent hier ‘bericht’ in envoyer un message. Het is wat de spreker naar de andere persoon kan sturen om de vertraging uit te leggen. De gebruikelijke woordgroep in deze dialoog is envoyer un message.

l’autre L’autre betekent hier ‘de andere’ in l’autre personne. Het verwijst naar de persoon die niet bij de huidige wachtrijsituatie aanwezig is. De vorm l’autre staat vóór personne en de apostrof komt door de klinker aan het begin van autre.

personne Personne betekent hier ‘persoon’ in l’autre personne. Het benoemt degene aan wie de spreker een bericht kan sturen en de vertraging kan uitleggen. In deze zin wordt personne door l’autre nader bepaald.

et Et betekent ‘en’ en verbindt in Je peux envoyer un message à l’autre personne et lui expliquer le retard twee handelingen. De spreker kan zowel een bericht sturen als de vertraging uitleggen. Et houdt beide handelingen bij dezelfde mogelijkheid je peux.

lui Lui betekent hier ‘aan hem’ of ‘aan haar’ in lui expliquer le retard. Het verwijst naar l’autre personne als degene aan wie de uitleg wordt gegeven. De combinatie lui expliquer benoemt de ontvanger van de uitleg.

expliquer Expliquer betekent hier ‘uitleggen’ in lui expliquer le retard en t’expliquer comment la file avance. In lui expliquer le retard gaat het om uitleg geven over de vertraging; in t’expliquer... om uitleg geven aan de aangesprokene. Het is een infinitief na een ander werkwoord of in een infinitiefconstructie.

retard Retard betekent hier ‘vertraging’ in expliquer le retard. Het benoemt waarom de spreker later is of waarom het wachten langer duurt. De woordgroep expliquer le retard maakt duidelijk dat die vertraging aan de andere persoon wordt meegedeeld.

Cela Cela betekent hier ‘dat’ of ‘deze actie’ in Cela devrait l’aider à comprendre pourquoi tu es en retard. Het verwijst naar het bericht sturen en de vertraging uitleggen uit de vorige zin. Cela staat als onderwerp voor de verwachte hulp.

devrait Devrait betekent hier ‘zou moeten’ of ‘zou waarschijnlijk’ in Cela devrait l’aider. Devrait is een vervoegde vorm van devoir en geeft hier een verwachte uitkomst aan. De vorm staat vóór l’aider, de handeling die daardoor mogelijk wordt.

l’aider L’aider betekent hier ‘hem of haar helpen’ in Cela devrait l’aider à comprendre pourquoi tu es en retard. L’ verwijst naar de andere persoon en aider benoemt de hulp; samen gaat het om die persoon helpen begrijpen. De constructie aider quelqu’un à comprendre koppelt de geholpen persoon aan wat die moet begrijpen.

comprendre Comprendre betekent hier ‘begrijpen’ in l’aider à comprendre pourquoi tu es en retard. Het benoemt wat de andere persoon dankzij de uitleg kan begrijpen. De infinitief volgt hier na aider à.

pourquoi Pourquoi betekent ‘waarom’ en leidt in comprendre pourquoi tu es en retard de reden in die de andere persoon moet begrijpen. Het verbindt comprendre met de uitleg over de te late aankomst. Pourquoi introduceert hier een redengevende bijzin.

es Es betekent hier ‘bent’ in tu es en retard. Es is een vervoegde vorm van être bij tu. Samen met en retard vormt het de uitdrukking voor te laat zijn.

en En maakt hier deel uit van de vaste uitdrukking en retard in tu es en retard. De volledige uitdrukking betekent ‘te laat zijn’; en heeft in deze context niet zelfstandig de algemene betekenis ‘in’. Het staat tussen es en retard.

Grammatica

avoir l’impression de + infinitif

J’ai encore l’impression de t’expliquer le choix.

zjee an-kor lem-pres-sjon duh tek-splee-kay luh shwa.

Ik heb nog steeds de indruk dat ik je de keuze uitleg.

Na avoir l’impression volgt de + infinitief. In het Nederlands gebruik je meestal dat + een vervoegd werkwoord.

le plus + adjectif

C’est le choix le plus sûr.

say luh shwa luh plü süür.

Dat is de veiligste keuze.

De Franse overtreffende trap gebruikt le plus vóór het bijvoeglijk naamwoord; sûr blijft hier onveranderd.

Frans woordenschat

ailleurs bijwoord

ajur ergens anders

avancer werkwoord

a-van-say vooruitgaan avance

avoir l’impression uitdrukking

a-vwar lem-pres-sjon de indruk hebben J’ai encore l’impression

bientôt bijwoord

bjèng-too binnenkort

demande zelfstandig naamwoord

duh-mangd verzoek certaines demandes

expliquer werkwoord

èks-plee-kee uitleggen t’expliquer

file zelfstandig naamwoord

feel rij la file

irrégulier bijvoeglijk naamwoord

i-ree-güu-lee-ay onregelmatig

loin bijwoord

lwan ver weg

régulier bijvoeglijk naamwoord

ree-güu-lee-ay regelmatig

rythme zelfstandig naamwoord

reetm tempo un rythme

tour zelfstandig naamwoord

toer beurt mon tour

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik moet binnenkort ergens anders zijn.

Antwoord tonen

Je dois bientôt être ailleurs.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

binnenkort

Antwoord tonen

bientôt

ergens anders

Antwoord tonen

ailleurs

ver weg

Antwoord tonen

loin

vooruitgaan

Antwoord tonen

avance