Het appartement controleren voor een lange reis | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Nous serons absents pendant plusieurs jours, alors vérifions bien l'appartement une dernière fois.

   We zijn meerdere dagen weg, dus laten we het appartement nog eens goed controleren.

   Nous serons

   wij zullen zijn

   absents

   afwezig

   pendant

   gedurende

   plusieurs jours

   meerdere dagen

   alors

   dus

   vérifions

   laten we controleren

   bien

   goed

   l'appartement

   het appartement

   une dernière fois

   nog één laatste keer

   Uitgebreide uitleg

   Nous serons gebruikt de eerste persoon meervoud van être in de futur simple: nous serons = “wij zullen zijn”. Het onderwerp nous verwijst hier naar de spreker samen met minstens één andere persoon. Vergelijk: nous sommes = “wij zijn” (nu), nous étions = “wij waren” (verleden). absents betekent hier “afwezig” of, volgens de vaste vertaling, “weg”. Het is het meervoud van absent; de uitgang -s hoort bij het meervoud. Deze vorm geeft op zichzelf geen specifiek geslacht aan: voor een uitsluitend vrouwelijke meervoudige groep is de vorm absentes. Samen betekenen nous serons absents dus “wij zullen weg zijn”. pendant introduceert een tijdsduur: “gedurende” of “voor”. Het staat hier vóór de duur plusieurs jours. Voorbeeld: Je reste ici pendant trois jours. — “Ik blijf hier drie dagen.” plusieurs jours betekent “meerdere dagen”. plusieurs is een meervoudig woord dat een onbepaald aantal groter dan één aanduidt; het zegt niet precies hoeveel. jours is het meervoud van jour (“dag”). pendant plusieurs jours betekent samen “gedurende meerdere dagen”. alors verbindt de twee delen met een gevolg: “dus” of “dan”. Hier leidt het de handeling in die volgt op het feit dat de groep meerdere dagen weg zal zijn. vérifions komt van vérifier (“controleren”): nous vérifions is de gewone tegenwoordige tijd, terwijl vérifions hier de nous-vorm van de impératif is: “laten we controleren”. De uitgangsvorm is hetzelfde, maar de functie blijkt uit de aansporende constructie zonder uitgesproken nous. Voorbeeld: Vérifions la porte. — “Laten we de deur controleren.” bien betekent hier “goed” en versterkt de manier waarop de controle gebeurt: zorgvuldig of grondig. Het betekent in deze zin niet “wel” in een bevestiging en ook niet noodzakelijk “veel”. l'appartement betekent “het appartement”. l' is de verkorte vorm van le vóór een klinkerklank; het zelfstandig naamwoord is appartement. De apostrof hoort bij de Franse elisie: le appartement wordt niet gebruikt. Voorbeeld: Nous vérifions l'entrée. — “We controleren de ingang.” une dernière fois betekent “nog een laatste keer”. fois is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “keer”; daarom staat er une. dernière is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van dernier (“laatste”) en stemt af op fois. Het geheel markeert deze controle als de laatste die men op dat moment wil uitvoeren, zonder zelfstandig een exact aantal eerdere controles te beweren. Samenbouw: Nous serons absents pendant plusieurs jours betekent “We zullen meerdere dagen weg zijn”. alors maakt daarvan de aanleiding voor het tweede deel. vérifions bien l'appartement une dernière fois betekent “laten we het appartement nog eens goed controleren”. De volledige betekenis is dus: “We zijn meerdere dagen weg, dus laten we het appartement nog eens goed controleren.”

2. J'ai débranché les petits appareils et éteint la cuisinière.

   Ik heb de stekkers van de kleine apparaten eruit gehaald en het fornuis uitgezet.

   J'ai

   ik heb

   débranché

   losgekoppeld; uitgetrokken

   petits

   kleine

   appareils

   apparaten

   éteint

   uitgezet

   cuisinière

   fornuis

   Uitgebreide uitleg

   J'ai bestaat uit je (“ik”) en ai, de tegenwoordige tijd van avoir (“hebben”) bij je. Samen vormen ze hier het hulpwerkwoord van de passé composé: j'ai débranché = “ik heb losgekoppeld”. Het onderwerp is dus de spreker; ai verwijst niet naar een zelfstandig naamwoord. débranché is het voltooid deelwoord van débrancher (“loskoppelen”, bijvoorbeeld een stekker uit het stopcontact halen). In deze zin staat het met avoir in de passé composé. Bij een bevestigende zin als deze krijgt het geen extra uitgang voor het meervoud van appareils: j'ai débranché les appareils. Een bruikbaar patroon is j'ai débranché + voorwerp. Voorbeeld: J'ai débranché la lampe. — “Ik heb de lamp losgekoppeld.” petits betekent hier “kleine”. Het is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord petit; de vorm past zich aan appareils aan. De basisreeks is petit (mannelijk enkelvoud), petite (vrouwelijk enkelvoud), petits (mannelijk meervoud) en petites (vrouwelijk meervoud). Het bijvoeglijk naamwoord staat hier vóór het zelfstandig naamwoord: les petits appareils. appareils is het meervoud van appareil, hier “apparaten” of “toestellen”. Het lidwoord les maakt het meervoud duidelijk; appareils zelf krijgt in de spelling een slot-s, die in deze vorm normaal niet wordt uitgesproken. Voorbeeld: Les appareils sont branchés. — “De apparaten zijn aangesloten.” éteint is hier het voltooid deelwoord van éteindre (“uitzetten”, bijvoorbeeld een toestel of fornuis). Het staat naast débranché in dezelfde passé composé: j'ai débranché ... et éteint .... Het gedeelde j'ai wordt niet herhaald. Éteint betekent hier dus “uitgezet” met betrekking tot het fornuis. Voorbeeld: J'ai éteint la lumière. — “Ik heb het licht uitgezet.” cuisinière betekent hier “fornuis”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la. In andere contexten kan cuisinière ook een vrouwelijke kok aanduiden, maar de vaste vertaling maakt hier de betekenis “fornuis” duidelijk. De zin combineert twee handelingen met et: de spreker heeft de kleine apparaten losgekoppeld en het fornuis uitgezet. Het patroon is J'ai [voltooid deelwoord] [voorwerp] et [voltooid deelwoord] [voorwerp]. De vaste vertaling geeft daarbij de bedoelde concrete handelingen: de stekkers van de kleine apparaten zijn eruit gehaald en het fornuis is uitgezet.

3. La porte du balcon et les fenêtres de la chambre sont-elles bien fermées ?

   Zitten de balkondeur en de ramen van de slaapkamer goed dicht?

   porte

   deur

   balcon

   balkon

   fenêtres

   ramen

   chambre

   slaapkamer

   sont-elles

   zijn ze

   bien

   goed

   fermées

   gesloten

   Uitgebreide uitleg

   porte betekent hier ‘deur’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une porte, meervoud des portes. In la porte du balcon is la het bepaalde lidwoord bij porte. du is de samentrekking van de + le en verbindt de deur met het balkon: letterlijk ‘de deur van het balkon’. balcon betekent ‘balkon’. In deze woordgroep staat het na du; daardoor wordt het balkon aangeduid als de plaats of het object waarmee de deur verbonden is. Voorbeeld: Le balcon est grand. — ‘Het balkon is groot.’ fenêtres betekent ‘ramen’. Het enkelvoud is fenêtre, het meervoud fenêtres; de geschreven meervoudsvorm krijgt hier een s. Het lidwoord les laat zien dat het om bepaalde ramen gaat. In les fenêtres de la chambre verbindt de de ramen met de slaapkamer. chambre betekent ‘slaapkamer’ in deze zin. Het is vrouwelijk: une chambre, la chambre. Voorbeeld: La chambre est calme. — ‘De slaapkamer is rustig.’ sont-elles vormt een vraag door inversie. sont is de derde persoon meervoud van être (‘zijn’), en elles is het vrouwelijke meervoudige onderwerppronomen (‘ze’). Omdat la porte en les fenêtres samen één meervoudig onderwerp vormen, staat het werkwoord in het meervoud. sont-elles betekent hier dus ‘zijn ze’, niet ‘is zij’. Voorbeeld: Les portes sont-elles ouvertes ? — ‘Staan de deuren open?’ bien betekent hier ‘goed’ en versterkt de beoordeling van de toestand: de vraag gaat erom of de deuren en ramen goed dicht zijn. Het is dus niet nodig om het afzonderlijk als ‘wel’ te vertalen; de precieze Nederlandse formulering hangt van de context af. fermées betekent hier ‘gesloten’ of ‘dicht’. De vorm hoort bij fermer (‘sluiten’), maar is hier het voltooid deelwoord/adjectivische vorm fermée in het vrouwelijk enkelvoud en fermées in het vrouwelijk meervoud. De uitgang -es past bij het meervoudige vrouwelijke onderwerp la porte ... et les fenêtres. Voorbeeld: Les fenêtres sont fermées. — ‘De ramen zijn dicht.’ Samen vormen la porte du balcon en les fenêtres de la chambre het onderwerp: de balkondeur en de ramen van de slaapkamer. sont-elles maakt daarvan een inversievraag, en bien fermées vraagt of die allemaal goed gesloten zijn. De volledige betekenis is: ‘Zitten de balkondeur en de ramen van de slaapkamer goed dicht?’

4. La porte du balcon est verrouillée et je vais vérifier les fenêtres de la chambre maintenant.

   De balkondeur zit op slot en ik ga nu de ramen van de slaapkamer controleren.

   porte

   deur

   balcon

   balkon

   verrouillée

   op slot / vergrendeld

   je vais

   ik ga

   vérifier

   controleren

   fenêtres

   ramen

   chambre

   slaapkamer

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   porte betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord; het nuttige basiswoord is porte, met het vrouwelijke lidwoord la in deze zin. Voorbeeld: La porte est ouverte. = “De deur is open.” balcon betekent “balkon”. In du balcon staat du voor de + le: het geeft hier de relatie aan tussen de deur en het balkon, ongeveer “van het balkon”. Het lidwoord hoort bij het mannelijke zelfstandig naamwoord balcon. verrouillée betekent hier dat iets op slot of vergrendeld is. De vorm hoort bij porte: vrouwelijk en enkelvoud. Het woord is het voltooid deelwoord van verrouiller (“vergrendelen”) en werkt hier beschrijvend in combinatie met est. De uitgang -e past bij het vrouwelijke porte; bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld verrouillé. Voorbeeld: La fenêtre est verrouillée. = “Het raam zit op slot.” je vais betekent hier “ik ga”, maar samen met het volgende infinitief vormt het een veelgebruikte nabije-toekomstaanduiding: je vais + infinitif = “ik ga …”. vais is de eerste persoon enkelvoud van aller in de tegenwoordige tijd. Het betekent hier dus niet dat de spreker letterlijk ergens naartoe gaat. Voorbeeld: Je vais appeler. = “Ik ga bellen.” vérifier betekent “controleren” of “nakijken”. Dit is de infinitief, de vorm die na je vais staat. De constructie aller + infinitif maakt duidelijk dat de controle nog moet gebeuren. Voorbeeld: Nous allons vérifier la serrure. = “We gaan het slot controleren.” fenêtres betekent “ramen”. Het enkelvoud is fenêtre; de uitgang -s markeert hier het meervoud. les is het meervoudige bepaalde lidwoord. Voorbeeld: Les fenêtres sont ouvertes. = “De ramen zijn open.” chambre betekent “slaapkamer”. In de la chambre staat de la bij dit vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord en drukt het een relatie uit: “van de slaapkamer”. Dit is een andere constructie dan du, dat de + le is. Voorbeeld: La fenêtre de la chambre est fermée. = “Het raam van de slaapkamer is dicht.” maintenant betekent “nu”. Het bepaalt de tijd van de handeling vérifier: de controle gaat op dit moment of onmiddellijk gebeuren. Voorbeeld: Je vais partir maintenant. = “Ik ga nu vertrekken.” Samen geeft de eerste betekenisgroep een deur aan die bij het balkon hoort en op slot is. Daarna geeft je vais + infinitif de voorgenomen handeling aan: de spreker gaat de ramen van de slaapkamer controleren. maintenant plaatst die handeling nu; de vaste Nederlandse betekenis is dus dat de balkondeur op slot zit en dat de spreker nu de ramen van de slaapkamer gaat controleren.

5. Devrait-on baisser le thermostat pendant notre absence ?

   Zullen we de thermostaat lager zetten terwijl we weg zijn?

   Devrait-on

   zouden we moeten

   baisser

   lager zetten; verlagen

   le thermostat

   de thermostaat

   pendant

   tijdens

   absence

   afwezigheid

   Uitgebreide uitleg

   Devrait-on bevat devrait, de vorm van devoir in de conditionnel présent voor de derde persoon enkelvoud, met het onderwerp on erachter geplaatst door vraaginversie. Devoir betekent “moeten”; hier maakt de conditionnel de vraag voorzichtig en drukt hij uit wat raadzaam zou zijn. On betekent in deze zin “we”, zoals de vaste vertaling bevestigt. Voorbeeld: Devrait-on attendre ? — “Zouden we moeten wachten?” baisser is het infinitief en betekent hier “lager zetten” of “verlagen”. Het volgt op devrait, want devoir wordt gevolgd door een infinitief. Hier heeft het werkwoord een object: le thermostat is wat lager wordt gezet. Het kan ook zonder object voorkomen wanneer iets zelf daalt. Voorbeeld: La température baisse. — “De temperatuur daalt.” le thermostat is een zelfstandig naamwoordelijk geheel: le is het bepaald lidwoord voor een mannelijk enkelvoudig woord, en thermostat betekent “thermostaat”. Het geheel is hier het object van baisser. pendant is een voorzetsel dat een tijdsduur of periode introduceert: “tijdens”. In pendant notre absence betekent notre absence “onze afwezigheid”. notre is de bezittelijke vorm voor een enkelvoudig bezeten zelfstandig naamwoord; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld nos. Het zelfstandig naamwoord absence betekent “afwezigheid”. In deze context kan de hele tijdsbepaling natuurlijk worden weergegeven als “terwijl we weg zijn”. Samen vraagt Devrait-on baisser le thermostat of het raadzaam zou zijn de thermostaat lager te zetten. pendant notre absence geeft aan wanneer: tijdens de afwezigheid van de betrokken sprekers. De volledige betekenis is daarom: “Zullen we de thermostaat lager zetten terwijl we weg zijn?” De zin vraagt naar een mogelijke of raadzame handeling; hij beweert niet dat de thermostaat al lager is gezet.

6. Baisse-le, mais pas au point que l'appartement devienne trop froid.

   Zet hem lager, maar niet zo laag dat het appartement te koud wordt.

   Baisse-le

   zet het lager

   mais pas

   maar niet

   au point que

   zo ver dat

   l'appartement

   het appartement

   devienne

   wordt

   froid

   koud

   Uitgebreide uitleg

   Baisse-le komt van baisser en is de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon: “zet het lager”. Baisse is hier de vorm voor de informele enkelvoudige aanspreking. le is een mannelijk enkelvoudig lijdend voornaamwoord; in deze context verwijst het naar de thermostaat. Voorbeeld: Baisse le thermostat. — “Zet de thermostaat lager.” mais pas voegt de beperking “maar niet” toe. Het bevel geldt dus niet onbeperkt: de thermostaat moet lager worden gezet, maar niet met het gevolg dat het appartement te koud wordt. au point que is een constructie met de betekenis “zo ver dat” of “in die mate dat”. Het deel erna beschrijft hier het gevolg dat vermeden moet worden. Deze constructie kan, afhankelijk van de bedoelde status van het gevolg, met verschillende wijzen voorkomen; in de vaste zin staat daarna de subjonctif. De constructie zelf maakt die vorm niet in alle gevallen verplicht. l'appartement betekent “het appartement”. L' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker. Appartement is mannelijk enkelvoud; dat blijkt ook uit de vorm froid, die ermee overeenstemt. devienne is een vorm van devenir, “worden”. Het is de derde persoon enkelvoud van de subjonctif présent in que l'appartement devienne. Voorbeeld: Je baisse le chauffage sans que la pièce devienne froide. — “Ik zet de verwarming lager zonder dat de kamer koud wordt.” In dat voorbeeld staat devienne eveneens na een constructie die de subjonctif verlangt. froid betekent hier “koud”. Deze vorm is mannelijk enkelvoud en stemt overeen met l'appartement. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is froide, zoals in une pièce froide — “een koude kamer”. Samen betekent Baisse-le, mais pas au point que l'appartement devienne trop froid precies: “Zet hem lager, maar niet zo laag dat het appartement te koud wordt.” Trop versterkt froid en geeft de ongewenste grens aan: het appartement mag niet té koud worden.

7. J'ai aussi demandé à notre voisin de récupérer les éventuels colis.

   Ik heb onze buurman ook gevraagd om eventuele pakketten op te halen.

   J'ai

   ik heb

   aussi

   ook

   demandé

   gevraagd

   voisin

   buurman

   récupérer

   ophalen

   éventuels

   eventuele

   colis

   pakketten

   Uitgebreide uitleg

   J'ai is de vorm van avoir met onderwerp je in de tegenwoordige tijd: j'ai = “ik heb”. Samen met het volgende voltooid deelwoord vormt dit hier de passé composé, de gewone Franse verleden tijd voor een afgeronde handeling. aussi betekent hier “ook” en voegt deze handeling toe aan andere handelingen die al genoemd zijn. De plaats vóór het voltooid deelwoord is in deze zin natuurlijk: J'ai aussi demandé. demandé is het voltooid deelwoord van demander (“vragen”). De combinatie avoir + demandé maakt hier de passé composé: j'ai demandé = “ik heb gevraagd”. Demander à quelqu'un de + infinitief betekent “iemand vragen om iets te doen”. notre voisin betekent “onze buurman”. voisin is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het bezittelijk woord notre geeft hier “onze” aan. Het zelfstandig naamwoord draagt het geslacht, niet notre, want notre heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Voor meerdere personen wordt het nos voisins of nos voisines, afhankelijk van de bedoelde groep. récupérer is een infinitief en betekent hier “ophalen”. Na demander à ... de blijft het werkwoord in de infinitief: demander à notre voisin de récupérer .... Een bruikbaar voorbeeld is Je lui demande de fermer la porte. — “Ik vraag hem/haar om de deur te sluiten.” les éventuels colis betekent “de eventuele pakketten”. éventuels is het bijvoeglijk naamwoord éventuel in het mannelijk meervoud; het stemt af op colis. Hier gaat het om pakketten die er mogelijk zijn, niet om een vaste bewering dat er pakketten aanwezig zijn. De vrouwelijke meervoudsvorm is éventuelles, bijvoorbeeld in les éventuelles lettres — “de eventuele brieven”. colis betekent “pakket” of, in deze zin, “pakketten”. De vorm colis heeft in het Frans dezelfde spelling in enkelvoud en meervoud; het lidwoord maakt het aantal zichtbaar: un colis = “een pakket”, les colis = “de pakketten”. De zin bouwt dus op als J'ai aussi demandé (“ik heb ook gevraagd”) + à notre voisin (“aan onze buurman”) + de récupérer les éventuels colis (“om de eventuele pakketten op te halen”). Het geheel betekent: “Ik heb onze buurman ook gevraagd om eventuele pakketten op te halen.”

8. Ça aide à donner l'impression que quelqu'un est à la maison pendant notre absence.

   Dat helpt om de indruk te wekken dat er iemand thuis is terwijl we weg zijn.

   Ça aide

   dat helpt

   donner

   geven; wekken

   l'impression

   de indruk

   quelqu'un

   iemand

   est à la maison

   is thuis

   pendant

   tijdens

   absence

   afwezigheid

   Uitgebreide uitleg

   Ça aide betekent hier “dat helpt”. Ça is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat uit de context bekend is; de precieze referent wordt in deze zin niet verder benoemd. Aider à wordt gevolgd door een infinitief: ça aide à comprendre = “dat helpt om te begrijpen”. Het onderwerp van aide is ça; aide is de tegenwoordige tijd van aider in de derde persoon enkelvoud. Donner betekent hier “geven” in de vaste combinatie donner l’impression que = “de indruk wekken dat”. Na à staat de infinitief, dus aide à donner, niet een vervoegde vorm. Voor een ander onderwerp blijft na à eveneens de infinitief staan: Cela aide à apprendre = “Dat helpt om te leren.” L’impression betekent “de indruk”. Het woord is vrouwelijk; daarom staat het bepaalde lidwoord als l’ voor de klinker. In donner l’impression que leidt het daaropvolgende que een bijzin in: wat volgt is de inhoud van die indruk. Quelqu’un betekent “iemand”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een persoon; het noemt geen specifieke persoon. Het kan bijvoorbeeld onderwerp zijn in Quelqu’un arrive = “Iemand komt aan.” Est à la maison betekent “is thuis”. Est is de derde persoon enkelvoud van être; de infinitief is être. À la maison is de gebruikelijke Franse uitdrukking voor “thuis”, en niet simpelweg een algemene aanduiding van een willekeurige plaats. In deze bijzin is quelqu’un het onderwerp van est. Pendant betekent “tijdens” en plaatst wat volgt binnen een bepaalde periode. Hier vormt het samen met notre absence de tijdsbepaling “tijdens onze afwezigheid”. Notre betekent “onze” en stemt hier af op absence, een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; de vorm notre verandert niet tussen mannelijk en vrouwelijk enkelvoud. Samen betekenen de delen: “Dat helpt om de indruk te wekken dat iemand thuis is tijdens onze afwezigheid.” De constructie ça aide à + infinitief geeft het hulpmiddel of effect aan, donner l’impression que introduceert de gewekte indruk, en pendant notre absence bepaalt wanneer die indruk geldt.

9. Maintenant, je suis plus tranquille à l'idée de partir.

   Nu voel ik me rustiger over ons vertrek.

   Maintenant

   nu

   je suis

   ik ben

   plus tranquille

   rustiger

   l'idée

   het idee

   partir

   vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Maintenant betekent hier “nu” en plaatst de uitspraak in het huidige moment. Het is een bijwoord. Voorbeeld: Maintenant, je comprends. — “Nu begrijp ik het.” je suis betekent hier “ik ben”. suis is de eerste persoon enkelvoud van être in de tegenwoordige tijd: je suis, tu es, il/elle est. In deze zin vormt het samen met plus tranquille de beschrijving van de toestand van de spreker. plus tranquille betekent “rustiger”. Tranquille is het bijvoeglijk naamwoord; plus maakt hier de vergrotende trap. De vorm tranquille verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk, maar kan wel enkelvoud of meervoud hebben: tranquille tegenover tranquilles. De gewone vorm is tranquille, de vergrotende vorm plus tranquille, en het tegenovergestelde is plus inquiet of plus anxieux, afhankelijk van de bedoelde nuance. Voorbeeld: Je suis plus tranquille maintenant. — “Ik ben nu rustiger.” l'idée betekent “het idee” of, in deze verbinding, “de gedachte”. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker; het zelfstandig naamwoord is idée, een vrouwelijk woord: une idée, l'idée. In à l'idée de gaat het om de gedachte aan iets of het vooruitzicht ervan. partir betekent “vertrekken”. Dit is de infinitief; de vorm verandert hier niet mee met de persoon, omdat hij na de staat. De constructie de + infinitief kan aangeven wat de gedachte of mogelijkheid inhoudt: l'idée de partir — “de gedachte om te vertrekken”. Voorbeeld: Nous préférons partir tôt. — “We vertrekken liever vroeg.” Samen vormt à l'idée de partir de betekenis “bij de gedachte aan ons vertrek” of natuurlijker “over ons vertrek”. Je suis plus tranquille zegt dat de spreker zich in een rustigere toestand bevindt; à l'idée de partir geeft aan waardoor die toestand wordt opgeroepen. Met Maintenant wordt dit aan het huidige moment gekoppeld. De volledige zin betekent dus: “Nu voel ik me rustiger over ons vertrek.”

10. Cette liste de contrôle a pris un peu de temps, mais ça en valait la peine.

    Deze checklist kostte wat tijd, maar het was de moeite waard.

    Cette

    deze

    liste de contrôle

    checklist

    a pris

    kostte

    un peu

    een beetje

    temps

    tijd

    ça en valait la peine

    het was de moeite waard

    Uitgebreide uitleg

    Cette betekent hier “deze” en staat bij het vrouwelijke enkelvoud liste. De vorm stemt dus af op het zelfstandig naamwoord dat er direct bij hoort: vrouwelijk enkelvoud cette, mannelijk enkelvoud ce, en meervoud ces. Het aanwijzende woord zegt op zichzelf niet hoeveel tijd of lijsten er zijn. liste de contrôle is een zelfstandig naamwoordelijke combinatie voor een checklist. liste is vrouwelijk; daarom staat ervoor cette. Het patroon liste de + zelfstandig naamwoord kan ook andere soorten lijsten benoemen, bijvoorbeeld une liste de courses — “een boodschappenlijst”. a pris komt van prendre (“nemen”) en betekent hier, in combinatie met temps, “heeft tijd gekost” of in de Nederlandse verledenvertaling “kostte”. Dit is de passé composé: a is de tegenwoordige vorm van het hulpwerkwoord avoir bij een derde persoon enkelvoud, en pris is het voltooid deelwoord van prendre. Het onderwerp is Cette liste de contrôle, dus enkelvoud. Een bruikbaar patroon is quelque chose a pris du temps — “iets heeft tijd gekost”. un peu betekent “een beetje” en beperkt de hoeveelheid aan die volgt. Hier gaat het om een kleine hoeveelheid tijd; de uitdrukking zelf is geen werkwoordsvorm en draagt niet de verleden tijd. temps betekent hier “tijd”. In prendre du temps of prendre un peu de temps is het de tijdsduur die nodig is om iets te doen. Het woord temps heeft in het enkelvoud en meervoud dezelfde schrijfwijze; het lidwoord of de context maakt het verschil zichtbaar. ça en valait la peine is een vaste uitdrukking met de betekenis “het was de moeite waard”. ça is hier een neutraal aanwijzend voornaamwoord voor de zaak of situatie die als de moeite waard wordt beoordeeld; de zin benoemt niet afzonderlijk welke precieze referent ermee wordt bedoeld. en valoir la peine betekent letterlijk ongeveer “de moeite waard zijn”; en hoort bij deze constructie en moet hier niet als een los, zelfstandig antecedent worden uitgelegd. valait komt van valoir (“waard zijn”) en staat in de imparfait: het onderwerp ça is derde persoon enkelvoud. De basisvormen zijn valoir — valait — vaudra (“waard zijn” — “was waard” — “zal waard zijn”). De eerste helft zegt dat deze checklist tijd kostte: Cette liste de contrôle a pris un peu de temps. De tweede helft contrasteert dat met het oordeel erover: mais ça en valait la peine — “maar het was de moeite waard”. Samen betekent de hele zin: “Deze checklist kostte wat tijd, maar het was de moeite waard.” De passé composé presenteert het tijd kosten als een afgeronde gebeurtenis; de imparfait in valait geeft het bijbehorende oordeel als de geldende beoordeling daarvan.