La
‘La’ betekent hier ‘de’ en staat voor het vrouwelijke zelfstandig naamwoord in ‘La cuisine commune’. Het is het bepaalde lidwoord bij een concreet benoemde keuken.
cuisine
‘cuisine’ betekent hier ‘keuken’. In ‘La cuisine commune’ verwijst het naar de gedeelde ruimte waar wordt gekookt en schoongemaakt; het kan ook in andere contexten een keuken aanduiden.
commune
‘commune’ betekent hier ‘gemeenschappelijk’ of ‘gedeeld’ en beschrijft ‘cuisine’. Het woord maakt duidelijk dat de keuken door meerdere mensen wordt gebruikt.
a
‘a’ betekent hier niet zelfstandig ‘heeft’, maar helpt in ‘a encore été laissée en désordre’ om de voltooide passieve vorm te vormen. Het staat samen met ‘été laissée’ vóór de beschrijving van wat er met de keuken is gebeurd.
encore
‘encore’ betekent hier ‘weer’ of ‘opnieuw’: de keuken is opnieuw rommelig achtergelaten. Het staat in ‘a encore été laissée’ en geeft aan dat de situatie zich herhaalt.
été
‘été’ is hier de vorm van être binnen ‘a été laissée’ en draagt bij aan de betekenis ‘is ... geweest’ in de passieve constructie. Samen met ‘laissée’ beschrijft het wat er met de keuken is gedaan.
laissée
‘laissée’ betekent hier ‘achtergelaten’ in ‘a été laissée en désordre’. De vorm hoort bij de vrouwelijke ‘cuisine’ en beschrijft dat de keuken in een bepaalde toestand is achtergelaten.
en
‘en’ betekent in ‘en désordre’ ongeveer ‘in’ en maakt duidelijk in welke toestand iets is achtergelaten. De combinatie ‘laissée en désordre’ is bruikbaar om een achtergelaten toestand te beschrijven.
désordre
‘désordre’ betekent hier ‘wanorde’ of ‘rommel’. In ‘en désordre’ beschrijft het de toestand waarin de keuken na het eten is achtergelaten.
après
‘après’ betekent ‘na’ en plaatst de gebeurtenis in de tijd. In ‘après le dîner’ geeft het aan dat de keuken na het avondeten rommelig was.
le
‘le’ is hier het bepaalde lidwoord in ‘le dîner’ en ‘Le message’. Het verwijst naar iets dat als een concrete, bekende zaak wordt genoemd.
dîner
‘dîner’ betekent hier ‘avondeten’ in ‘après le dîner’. De uitdrukking verwijst naar het moment na de maaltijd en kan zo een tijdstip in een dagelijkse situatie aangeven.
Nous
‘Nous’ betekent ‘wij’ en is het onderwerp van ‘Nous devrions en parler’. Het wordt gebruikt wanneer de spreker zichzelf samen met anderen bedoelt.
devrions
‘devrions’ betekent hier ‘zouden moeten’ en drukt een voorzichtige aanbeveling uit: ‘Nous devrions en parler’. De basisvorm is devoir; deze vorm staat bij ‘Nous’.
parler
‘parler’ betekent hier ‘erover praten’ in ‘en parler’. Het voornaamwoord ‘en’ verwijst naar het probleem dat eerder is genoemd, zodat het onderwerp niet opnieuw wordt herhaald.
sans
‘sans’ betekent ‘zonder’ en leidt in ‘sans accuser une seule personne’ een handeling in die men juist niet moet uitvoeren. Het staat hier vóór een infinitief.
accuser
‘accuser’ betekent ‘beschuldigen’. In ‘sans accuser une seule personne’ gaat het om het vermijden van een persoonlijke beschuldiging bij het bespreken van de keuken.
une
‘une’ betekent ‘een’ en staat in ‘une seule personne’. Het is het vrouwelijke onbepaalde lidwoord bij ‘personne’.
seule
‘seule’ betekent hier ‘enkele’ of ‘enige’ en versterkt in ‘une seule personne’ dat het om één persoon gaat. De vorm beschrijft het vrouwelijke woord ‘personne’.
personne
‘personne’ betekent hier ‘persoon’ in ‘une seule personne’. De uitdrukking maakt duidelijk dat men niet één individu de schuld wil geven.
Un
‘Un’ betekent ‘een’ en begint de naamwoordgroep ‘Un rappel des responsabilités de nettoyage’. Het introduceert hier een mogelijke herinnering of mededeling.
rappel
‘rappel’ betekent hier ‘herinnering’ in ‘Un rappel des responsabilités de nettoyage’. Het gaat om een bericht dat mensen opnieuw aan hun schoonmaaktaken herinnert.
des
‘des’ betekent in ‘des responsabilités’ hier ‘van de’ en verbindt ‘rappel’ met de verantwoordelijkheden. Het introduceert een meervoudige naamwoordgroep.
responsabilités
‘responsabilités’ betekent ‘verantwoordelijkheden’ in ‘des responsabilités de nettoyage’. Het verwijst naar de taken die ieder in de gedeelde keuken moet opnemen.
de
‘de’ verbindt in ‘responsabilités de nettoyage’ de verantwoordelijkheden met het onderwerp schoonmaken. Het helpt een naamwoordgroep te vormen waarin het tweede zelfstandig naamwoord het soort verantwoordelijkheid specificeert.
nettoyage
‘nettoyage’ betekent ‘schoonmaak’ in ‘responsabilités de nettoyage’. Het maakt duidelijk dat de verantwoordelijkheden betrekking hebben op schoonmaken.
pourrait
‘pourrait’ betekent hier ‘zou kunnen’ in ‘pourrait peut-être aider’ en formuleert een voorzichtige mogelijkheid. De basisvorm is pouvoir; de vorm staat hier bij de mogelijke hulp van een herinnering.
peut-être
‘peut-être’ betekent als geheel ‘misschien’ in ‘pourrait peut-être aider’. De delen ‘peut’ en ‘être’ dragen letterlijk de ideeën ‘kan’ en ‘zijn’ bij, maar samen vormen ze hier de vaste uitdrukking voor onzekerheid of een mogelijkheid.
aider
‘aider’ betekent ‘helpen’ in ‘pourrait peut-être aider’. Het is de handeling die de herinnering mogelijk kan uitvoeren: de situatie verbeteren of het probleem helpen oplossen.
Rends-le
‘Rends-le’ betekent hier ‘maak het’ in de opdracht ‘Rends-le concret’. ‘Le’ verwijst naar het bericht of de voorgestelde boodschap, en de constructie ‘rendre + object + bijvoeglijk naamwoord’ beschrijft welk resultaat je wilt bereiken.
concret
‘concret’ betekent hier ‘concreet’ of ‘specifiek’ in ‘Rends-le concret’. Het zegt dat het bericht niet vaag moet blijven, maar bijvoorbeeld duidelijke onderwerpen moet noemen.
mentionnant
‘mentionnant’ betekent hier ‘noemend’ in ‘en mentionnant la vaisselle, les plans de travail et les poubelles’. De combinatie ‘en mentionnant’ geeft aan hoe je het bericht concreet maakt: door bepaalde zaken te noemen.
vaisselle
‘vaisselle’ betekent hier ‘afwas’ in ‘la vaisselle’. In de keukencontext verwijst het naar de borden en ander servies dat moet worden schoongemaakt.
les
‘les’ is het bepaalde meervoudige lidwoord in ‘les plans de travail’ en ‘les poubelles’. Het verwijst naar de genoemde soorten voorwerpen in de keuken.
plans
‘plans’ betekent hier niet ‘plannen’, maar maakt deel uit van ‘les plans de travail’. De volledige uitdrukking verwijst naar de werkbladen of aanrechten die moeten worden schoongemaakt.
travail
‘travail’ betekent hier ‘werk’ binnen de vaste naamwoordgroep ‘les plans de travail’. ‘de travail’ specificeert dat het om oppervlakken gaat die als werkblad worden gebruikt.
et
‘et’ betekent ‘en’ en verbindt in de opsomming ‘la vaisselle, les plans de travail et les poubelles’ drie soorten schoonmaaktaken of keukenonderdelen.
poubelles
‘poubelles’ betekent hier ‘vuilnisbakken’ in ‘les poubelles’. Het woord verwijst in deze keukencontext naar de afvalbakken die bij de schoonmaak en het afvalbeheer horen.
Est-ce
‘Est-ce’ is in ‘Est-ce qu’on devrait d’abord afficher un planning’ onderdeel van de vraagmarker ‘Est-ce que’. Daarmee wordt van de zin een directe vraag gemaakt.
qu'on
‘qu’on’ is de samengevoegde vorm van que en on in ‘Est-ce qu’on devrait...’. In deze vraag betekent de combinatie natuurlijk ‘of we’ en leidt ze de handeling in die wordt overwogen.
devrait
‘devrait’ betekent hier ‘zou moeten’ in ‘qu’on devrait d’abord afficher...’. De basisvorm is devoir; de vorm maakt de vraag voorzichtig en adviserend in plaats van bevelend.
d'abord
‘d’abord’ betekent ‘eerst’ en geeft de volgorde aan in ‘d’abord afficher un planning’. Het maakt duidelijk welke optie als eerste moet worden overwogen of uitgevoerd.
afficher
‘afficher’ betekent hier ‘ophangen’ of ‘publiek tonen’ in ‘afficher un planning’. Het wordt gebruikt voor het zichtbaar maken van een rooster of mededeling.
planning
‘planning’ betekent hier ‘rooster’ of ‘planning’. In ‘afficher un planning’ gaat het om een zichtbaar schema voor de schoonmaaktaken.
ou
‘ou’ betekent ‘of’ en verbindt de twee voorgestelde mogelijkheden: ‘afficher un planning’ en ‘en parler dans le groupe de discussion’.
dans
‘dans’ betekent hier ‘in’ en geeft in ‘dans le groupe de discussion’ de plaats of omgeving van het gesprek aan. Het wordt gebruikt vóór een concrete groep of context.
groupe
‘groupe’ betekent ‘groep’ in ‘le groupe de discussion’. Hier gaat het om de groep waarin de bewoners samen kunnen overleggen.
discussion
‘discussion’ betekent hier ‘gesprek’ of ‘discussie’ in ‘le groupe de discussion’. De volledige uitdrukking verwijst naar een groepschat of ander groepskanaal voor overleg.
Commence
‘Commence’ betekent ‘begin’ in de opdracht ‘Commence par un message calme’. Het is een directe aansporing om de aanpak met een bepaald eerste onderdeel te starten.
par
‘par’ betekent hier ‘met’ in de constructie ‘Commence par un message calme’. Na ‘commence par’ volgt het eerste onderdeel waarmee iemand begint.
message
‘message’ betekent ‘bericht’ in ‘un message calme’. Het verwijst naar de tekst die aan de groep moet worden gestuurd of getoond.
calme
‘calme’ betekent ‘kalm’ en beschrijft in ‘un message calme’ de gewenste toon van het bericht. Het helpt om de boodschap niet als een aanval te laten overkomen.
pour
‘pour’ vormt samen met ‘que’ de doelconstructie ‘pour que cela ne paraisse pas agressif’. Hier leidt het een beoogd resultaat in: het bericht moet niet agressief overkomen.
que
‘que’ maakt in ‘pour que cela ne paraisse pas agressif’ de bijzin compleet die het doel of gevolg beschrijft. De betekenis ‘zodat’ komt uit de hele combinatie ‘pour que’, niet uit ‘que’ alleen.
cela
‘cela’ betekent hier ‘dat’ of ‘het’ en verwijst naar het bericht of de gekozen formulering. Het is het onderwerp van ‘ne paraisse pas agressif’.
ne
‘ne’ is hier de eerste component van de ontkenning in ‘ne paraisse pas agressif’. De volledige negatie ontstaat samen met ‘pas’.
paraisse
‘paraisse’ betekent hier ‘lijkt’ of ‘overkomt’ in ‘ne paraisse pas agressif’. Het is de vorm van paraître die in de doelbijzin na ‘pour que’ wordt gebruikt.
pas
‘pas’ vormt samen met ‘ne’ de ontkenning in ‘ne paraisse pas agressif’. De combinatie zegt dat het bericht niet als agressief moet overkomen.
agressif
‘agressif’ betekent ‘agressief’ in ‘ne paraisse pas agressif’. Het beschrijft hoe het bericht op de ontvangers zou kunnen overkomen.
peut
‘peut’ betekent hier ‘kan’ in ‘Le message peut demander’. De basisvorm is pouvoir; gevolgd door ‘demander’ drukt het een mogelijkheid uit.
demander
‘demander’ betekent hier ‘vragen’ in ‘peut demander à tout le monde de respecter...’. De constructie noemt met ‘à’ wie iets wordt gevraagd en met ‘de’ welke handeling volgt.
à
‘à’ geeft in ‘demander à tout le monde’ aan aan wie het verzoek is gericht. Het hoort hier bij het werkwoord ‘demander’ en niet bij de betekenis ‘in’.
tout
‘tout’ draagt in de vaste uitdrukking ‘tout le monde’ het idee van ‘iedereen’ of ‘de hele groep’ bij. De betekenis ontstaat uit de volledige combinatie, niet uit ‘tout’ los.
monde
‘monde’ betekent in ‘tout le monde’ niet letterlijk ‘wereld’, maar maakt deel uit van de vaste uitdrukking ‘iedereen’. Die uitdrukking benoemt alle mensen in de gedeelde woonomgeving.
respecter
‘respecter’ betekent ‘respecteren’ in ‘de respecter l’espace partagé’. Het benoemt de handeling die van iedereen wordt gevraagd en staat na ‘de’ in deze constructie.
l'espace
‘l’espace’ betekent ‘de ruimte’ in ‘l’espace partagé’. De vorm gebruikt ‘l’ vóór een klinker en verwijst hier naar de gemeenschappelijke ruimte.
partagé
‘partagé’ betekent ‘gedeeld’ en beschrijft in ‘l’espace partagé’ de ruimte die meerdere mensen gebruiken. Het maakt het verband met de gedeelde keuken expliciet.
Utilise
‘Utilise’ betekent ‘gebruik’ in de opdracht ‘Utilise des mots calmes’. Het vraagt om bepaalde woorden te kiezen bij het opstellen van het bericht.
mots
‘mots’ betekent ‘woorden’ in ‘des mots calmes’. Het verwijst hier naar de formuleringen die de toon van het bericht bepalen.
calmes
‘calmes’ betekent ‘kalme’ of ‘rustige’ en beschrijft in ‘des mots calmes’ de gewenste woordkeuze. De vorm staat bij het meervoudige woord ‘mots’.
évite
‘évite’ betekent ‘vermijd’ in de opdracht ‘évite des mots comme toujours et jamais’. Het vraagt om bepaalde woorden niet te gebruiken omdat ze beschuldigend kunnen klinken.
comme
‘comme’ betekent hier ‘zoals’ en leidt voorbeelden in: ‘toujours’ en ‘jamais’. Het wordt gebruikt om woorden of uitdrukkingen te noemen die bij een bepaalde groep horen.
toujours
‘toujours’ betekent hier ‘altijd’. In de waarschuwing tegen ‘toujours et jamais’ gaat het om absolute woorden die een verwijt algemener kunnen laten klinken.
jamais
‘jamais’ betekent hier ‘nooit’ en is samen met ‘toujours’ een voorbeeld van absolute formulering. Een veelgebruikt ontkenningspatroon is ‘ne ... jamais’.
Ainsi
‘Ainsi’ betekent hier ‘zo’ of ‘daardoor’ en leidt in ‘Ainsi, le message...’ het gevolg van de rustige woordkeuze in. Het kan aan het begin van een zin staan om een resultaat te verbinden met wat eerder is gezegd.
donne
‘donne’ betekent in ‘donne l’impression d’être une attaque’ letterlijk ‘geeft’. Samen met ‘l’impression’ vormt het de uitdrukking dat iets een bepaalde indruk wekt.
l'impression
‘l’impression’ betekent ‘de indruk’ in ‘donne l’impression d’être une attaque’. De hele constructie beschrijft hoe het bericht bij anderen kan overkomen, niet alleen wat het letterlijk zegt.
d'être
‘d’être’ betekent hier ‘te zijn’ in ‘l’impression d’être une attaque’. Het verbindt de indruk met de beoordeling dat het bericht als een aanval wordt ervaren.
attaque
‘attaque’ betekent hier ‘aanval’ in ‘d’être une attaque’. Het wordt figuurlijk gebruikt voor een bericht dat als persoonlijke of agressieve kritiek zou kunnen overkomen.
règles
‘règles’ betekent ‘regels’ in ‘Des règles claires pour la cuisine’. Het verwijst naar duidelijke afspraken over het gebruik en schoonhouden van de keuken.
claires
‘claires’ betekent ‘duidelijke’ en beschrijft in ‘Des règles claires’ de regels. De vorm past bij het meervoudige vrouwelijke woord ‘règles’.
fonctionnent
‘fonctionnent’ betekent hier ‘werken’ of ‘functioneren’ in ‘Des règles claires ... fonctionnent mieux’. Het zegt dat de regels in de praktijk beter effect hebben onder een respectvolle toon.
mieux
‘mieux’ betekent ‘beter’ in ‘fonctionnent mieux’. Het vergelijkt de werking van duidelijke regels onder verschillende omstandigheden.
quand
‘quand’ betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ en leidt de voorwaarde in ‘quand le ton reste respectueux’. Het verbindt de werking van de regels met een bepaalde communicatieve situatie.
ton
‘ton’ betekent hier ‘toon’ in ‘le ton reste respectueux’; het is hier geen bezittelijk woord. Het verwijst naar de manier waarop het bericht klinkt.
reste
‘reste’ betekent ‘blijft’ in ‘le ton reste respectueux’. Het beschrijft dat de toon gedurende de communicatie respectvol blijft.
respectueux
‘respectueux’ betekent ‘respectvol’ en beschrijft in ‘le ton reste respectueux’ de gewenste toon. De vorm hoort bij het mannelijke enkelvoudige woord ‘ton’.