Een gedeeld spreadsheet duidelijker maken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ton écran est visible, mais le texte du tableur paraît assez petit.

   Je scherm is zichtbaar, maar de tekst in het spreadsheet lijkt nogal klein.

   Ton

   jouw

   écran

   scherm

   est visible

   is zichtbaar

   mais

   maar

   texte

   tekst

   du

   van het

   tableur

   spreadsheet

   paraît

   lijkt

   assez

   nogal

   petit

   klein

   Uitgebreide uitleg

   Ton betekent hier “jouw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Deze vorm hoort bij een mannelijk enkelvoudig bezittelijk woord dat wordt bezeten: ton écran. Het gaat niet om een telwoord. Voor een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld ta: ta fenêtre = “jouw raam”. écran betekent “scherm”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier ton en niet ta. Meervoud is écrans: Les écrans sont visibles. = “De schermen zijn zichtbaar.” est visible bestaat uit est, de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”), en het bijvoeglijk naamwoord visible (“zichtbaar”). Visible heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk: L'écran est visible en La fenêtre est visible. In het meervoud krijgt het visibles. mais verbindt twee delen met een tegenstelling en betekent “maar”. Het eerste deel zegt iets over de zichtbaarheid; het volgende deel voegt een andere eigenschap van de tekst toe. texte betekent “tekst”. Het is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Een herbruikbaar voorbeeld is Le texte est court. = “De tekst is kort.” du is de samentrekking van de + le. In le texte du tableur betekent het “de tekst van het spreadsheet”. De vorm du komt dus door de combinatie met het mannelijke enkelvoudige lidwoord le; bij een vrouwelijk woord staat bijvoorbeeld de la. tableur betekent “spreadsheet” of “rekenblad” en is mannelijk: un tableur, le tableur. In de zin verwijst du tableur naar het spreadsheet waarvan de tekst afkomstig is. paraît komt van het werkwoord paraître, “lijken” of “schijnen”. Il/elle paraît is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier geeft het een indruk weer: de tekst lijkt klein, zonder dat de zin die indruk als een rechtstreeks vaststaand feit formuleert. Voorbeeld: Cette image paraît nette. = “Deze afbeelding lijkt scherp.” assez betekent hier “nogal” of “behoorlijk” en versterkt petit: assez petit = “nogal klein”. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Le sac est assez lourd. = “De tas is nogal zwaar.” petit betekent hier “klein” en staat bij het mannelijke enkelvoudige woord texte. De vergelijkingsreeks is petit — plus petit — le plus petit: “klein” — “kleiner” — “het kleinst”. Bij een vrouwelijk enkelvoud verschijnt petite, bijvoorbeeld une petite image = “een kleine afbeelding”. Samen vormt de zin: Ton écran est visible = “Je scherm is zichtbaar”, gevolgd door mais = “maar”. Daarna zegt le texte du tableur paraît assez petit dat de tekst van het spreadsheet nogal klein lijkt. De volledige betekenis is dus: “Je scherm is zichtbaar, maar de tekst in het spreadsheet lijkt nogal klein.”

2. Je peux quand même agrandir l'affichage.

   Ik kan wel inzoomen.

   Je peux

   ik kan

   quand même

   toch / wel

   agrandir

   groter maken

   l'affichage

   de weergave

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier dat de spreker de mogelijkheid heeft om iets te doen: “ik kan”. Peux is de vorm van pouvoir (kunnen) in de tegenwoordige tijd voor je; na pouvoir volgt een infinitief, hier agrandir. Voorbeeld: Je peux modifier le document. = “Ik kan het document aanpassen.” quand même voegt een tegenstelling of concessie toe. In deze zin geeft het aan dat de spreker het ondanks de voorafgaande situatie alsnog kan doen; daarom past de vertaling “wel” of “toch”. Voorbeeld: Il pleut, mais je viens quand même. = “Het regent, maar ik kom toch.” agrandir is een infinitief met de betekenis “groter maken” of “vergroten”. Het gaat hier om het groter weergeven van de inhoud, in de context praktisch: inzoomen op de weergave. De infinitief blijft na peux onvervoegd. Voorbeeld: Tu peux agrandir la photo. = “Je kunt de foto vergroten.” l'affichage betekent “de weergave” of “het display”. Dit is le plus affichage, waarbij le vóór de klinker van affichage wordt ingekort tot l'; die apostrof hoort bij de Franse schrijfwijze. Affichage is een mannelijk zelfstandig naamwoord, maar in deze vorm is het lidwoord door de elisie niet als le zichtbaar. Samen vormen peux en agrandir de structuur pouvoir + infinitief: “kunnen vergroten”. Quand même maakt daarvan “toch/wel kunnen vergroten”, en l'affichage benoemt wat groter wordt gemaakt. De hele zin betekent dus: “Ik kan de weergave toch/wel vergroten”, in deze context natuurlijk weergegeven als “Ik kan wel inzoomen.”

3. Cela risque de faire sortir quelques colonnes de l'écran.

   Daardoor kunnen een paar kolommen buiten beeld vallen.

   Cela

   daardoor

   risque de

   dreigt te

   faire sortir

   naar buiten laten komen

   quelques

   enkele

   colonnes

   kolommen

   de l'écran

   uit het scherm

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “daardoor” en verwijst naar de eerder genoemde handeling of situatie. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de vorm zelf geeft geen specifiek zelfstandig naamwoord als referent aan. In deze zin staat het als onderwerp. risque de komt van risquer de en drukt uit dat iets mogelijk een ongewenst gevolg heeft: “het dreigt te …” of “het kan …”. Na risquer de volgt een infinitief. Vergelijk: Cela risque de ralentir l'affichage. — “Daardoor kan de weergave vertragen.” De vorm risque is de tegenwoordige tijd van risquer bij een enkelvoudig onderwerp zoals cela; risquent hoort bij een meervoudig onderwerp. faire sortir betekent hier “buiten beeld laten vallen” of letterlijk “naar buiten laten gaan”. Faire gevolgd door een infinitief is een causatieve constructie: het onderwerp veroorzaakt dat iets een handeling ondergaat. Hier is sortir de infinitief en zijn de kolommen datgene wat buiten het scherm kunnen komen. Dit is iets anders dan alleen sortir: Les colonnes sortent de l'écran. — “De kolommen komen buiten het scherm.” quelques betekent “enkele” of “een paar” en staat voor een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het geeft hier een kleine, niet nader bepaalde hoeveelheid aan; het zegt niet precies hoeveel. Het verandert niet naar een aparte mannelijke of vrouwelijke vorm in het meervoud: quelques colonnes en bijvoorbeeld quelques chiffres. colonnes betekent “kolommen”. Het enkelvoud is colonne; colonnes is de meervoudsvorm. Het woord is vrouwelijk in het Frans, maar dat is in deze zin niet zichtbaar aan de vorm van colonnes zelf. In de gegeven context gaat het om kolommen van de weergave. de l'écran betekent na sortir “uit het scherm”; in deze zin leidt dat, samen met faire sortir, tot de betekenis “buiten beeld vallen”. écran betekent “scherm” en is mannelijk. In de l'écran is l' de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord vóór de klinker van écran: le écran wordt niet gebruikt; het wordt l'écran. Bijvoorbeeld: Le texte sort de l'écran. — “De tekst komt uit het scherm.” Samen vormt de zin: Cela risque de faire sortir quelques colonnes de l'écran. Cela is de oorzaak, risque de geeft een mogelijk gevolg aan, en faire sortir beschrijft dat die oorzaak enkele kolommen buiten het scherm laat komen. De volledige betekenis is dus: “Daardoor kunnen een paar kolommen buiten beeld vallen.”

4. Ça me va, tant que les chiffres clés restent visibles.

   Dat is prima, zolang de belangrijkste cijfers zichtbaar blijven.

   Ça me va

   Dat is prima voor mij.

   tant que

   zolang als

   chiffres

   cijfers

   clés

   belangrijkste

   restent

   blijven

   visibles

   zichtbaar

   Uitgebreide uitleg

   Ça me va betekent hier dat iets voor de spreker aanvaardbaar of geschikt is: “Dat is prima voor mij.” Ça is een aanwijzend voornaamwoord en me verwijst naar de spreker als ontvanger van de beoordeling; va is de vorm van aller bij ça in de tegenwoordige tijd. De vaste uitdrukking ça va à quelqu’un kan betekenen dat iets iemand goed uitkomt. Bijvoorbeeld: Cette heure me va. — “Dit tijdstip komt mij goed uit.” tant que leidt een voorwaarde in en betekent hier “zolang”. Het verbindt de hoofdzin met de voorwaarde die volgt. Bijvoorbeeld: Je reste tant que tu as besoin de moi. — “Ik blijf zolang je me nodig hebt.” chiffres is het meervoud van chiffre, hier met de betekenis “cijfers”, in de context cijfermatige gegevens. Het zelfstandig naamwoord draagt hier het meervoud. Bijvoorbeeld: Les chiffres changent. — “De cijfers veranderen.” clés betekent hier “belangrijkste” of “sleutel-” in de combinatie chiffres clés. Het is het bijvoeglijk naamwoord clé, dat hier in het meervoud staat en overeenkomt met het mannelijke meervoud chiffres. clé heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt de vorm clés voor beide geslachten. Vergelijk: un point clé — “een belangrijk punt” en des questions clés — “belangrijke vragen”. restent is de derde persoon meervoud van rester, “blijven”. Het onderwerp is les chiffres clés, dus de meervoudsvorm is nodig. In tant que les chiffres clés restent visibles betekent het niet alleen “blijven bestaan”, maar “zichtbaar blijven” doordat het verbonden is met visibles. Vergelijk: Les données restent ici. — “De gegevens blijven hier.” visibles is het bijvoeglijk naamwoord “zichtbaar” in het meervoud. Het stemt af op les chiffres clés; de uitgang -s markeert hier het meervoud. De vorm is visible in het enkelvoud en visibles in het meervoud, zowel bij mannelijke als vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Bijvoorbeeld: Les noms sont visibles. — “De namen zijn zichtbaar.” Samen geeft Ça me va, tant que les chiffres clés restent visibles. de betekenis: “Dat is prima voor mij, zolang de belangrijkste cijfers zichtbaar blijven.” De eerste bouwsteen drukt aanvaardbaarheid voor de spreker uit; tant que stelt de voorwaarde in; les chiffres clés is wat zichtbaar moet blijven; en restent visibles beschrijft de voortduring van die zichtbaarheid.

5. Dans ce cas, je mettrai d'abord la section sur les écarts.

   Dan zet ik het gedeelte over de afwijkingen vooraan.

   Dans ce cas

   in dat geval

   je mettrai

   zal ik zetten

   d'abord

   eerst

   section

   gedeelte; sectie

   écarts

   afwijkingen

   Uitgebreide uitleg

   Dans ce cas betekent hier “in dat geval”. dans betekent letterlijk vaak “in”, maar in deze vaste uitdrukking verwijst het naar de besproken situatie: “in dat geval”. De uitdrukking is bruikbaar om een gevolg of beslissing aan een voorwaarde of situatie te koppelen. je mettrai is de toekomende vorm van mettre (“zetten”, “plaatsen” of “leggen”). De stam verandert in de futur: je mettrai, tu mettras, il/elle mettra; de uitgang -ai markeert hier de eerste persoon enkelvoud. In deze zin gaat het niet om een fysiek voorwerp, maar om het plaatsen van een onderdeel in een bepaalde volgorde of positie. Voorbeeld: Je mettrai le titre en haut. — “Ik zet de titel bovenaan.” d'abord betekent “eerst” of “om te beginnen”. Het bepaalt de volgorde van de handeling: het genoemde onderdeel krijgt voorrang vóór andere onderdelen. Voorbeeld: Je lirai d'abord le résumé. — “Ik lees eerst de samenvatting.” section is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een “gedeelte” of “sectie” van een tekst of document. Het meervoud is sections. Het is een telbaar tekstonderdeel; het lidwoord en eventuele bijvoeglijke naamwoorden moeten daarom bij dit vrouwelijke enkelvoud aansluiten. écarts is het meervoud van écart, hier “afwijkingen” of “verschillen”. Het accent blijft in het meervoud behouden. sur les écarts betekent hier “over de afwijkingen”: sur introduceert het onderwerp waar de sectie over gaat, en les is het meervoudige bepaalde lidwoord. Voorbeeld: Une section sur les résultats. — “Een gedeelte over de resultaten.” Samen betekent Dans ce cas + je mettrai + d'abord dat de spreker in de bedoelde situatie een ordeningsbeslissing voor de toekomst neemt: eerst wordt la section sur les écarts geplaatst. la section is het gedeelte, en sur les écarts specificeert het onderwerp ervan. De volledige betekenis is dus: “Dan zet ik het gedeelte over de afwijkingen vooraan.”

6. Les chiffres appuient le propos, mais l'explication a besoin de plus de contexte.

   De cijfers ondersteunen het punt, maar de uitleg heeft meer context nodig.

   chiffres

   cijfers

   appuient

   ondersteunen

   propos

   punt

   explication

   uitleg

   a besoin de

   nodig hebben

   plus

   meer

   contexte

   context

   Uitgebreide uitleg

   chiffres betekent hier ‘cijfers’ of ‘getallen’. Het is het meervoud van chiffre; het enkelvoud is dus un chiffre en het meervoud des chiffres. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar cijfers als onderbouwing van een punt. Voorbeeld: Les chiffres sont exacts. — ‘De cijfers zijn correct.’ appuient is de tegenwoordige tijd van appuyer bij ils/elles: ‘zij ondersteunen’. De vorm eindigt op -ent omdat het onderwerp meervoud is; die uitgang wordt in deze vorm niet uitgesproken. Hier krijgt appuyer rechtstreeks le propos als aanvulling. Voorbeeld: Ces faits appuient son argument. — ‘Deze feiten ondersteunen zijn argument.’ propos betekent hier ‘punt’ of ‘stelling’. Het woord kan ook ‘uitspraak’ of ‘betoog’ betekenen, maar in deze zin gaat het om het punt dat door de cijfers wordt ondersteund. De vorm propos ziet er hetzelfde uit in het enkelvoud en meervoud; het lidwoord en de context geven het aantal aan. Voorbeeld: Je comprends votre propos. — ‘Ik begrijp uw punt.’ explication betekent ‘uitleg’. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord l' is de verkorte vorm van la voor een woord dat met een klinkerklank begint. Het waargenomen woord is vrouwelijk: une explication, meervoud des explications. Voorbeeld: L'explication est claire. — ‘De uitleg is duidelijk.’ a besoin de is de vaste constructie ‘nodig hebben’. Ze bestaat hier uit a, de derde persoon enkelvoud van avoir, plus besoin de. Na avoir besoin de volgt datgene wat nodig is: J'ai besoin de temps. — ‘Ik heb tijd nodig.’ Het onderwerp van a is hier l'explication, dus enkelvoud; bij een meervoudig onderwerp wordt het ont besoin de. plus betekent in plus de contexte ‘meer’. Na plus staat vóór een zelfstandig naamwoord vaak de: plus de temps betekent ‘meer tijd’. Dit is geen zelfstandig meervoudswoord; plus drukt hier een grotere hoeveelheid uit. Voorbeeld: Nous avons besoin de plus d'informations. — ‘We hebben meer informatie nodig.’ contexte betekent ‘context’. Het is mannelijk: un contexte, meervoud des contextes. In plus de contexte gaat het om een grotere hoeveelheid context; de verschijnt daar na de hoeveelheidsuitdrukking plus. Voorbeeld: Le contexte est important. — ‘De context is belangrijk.’ Samen vormen de delen eerst Les chiffres appuient le propos: ‘De cijfers ondersteunen het punt.’ mais verbindt daar de tegenstelling mee. Daarna zegt l'explication a besoin de plus de contexte dat de uitleg meer context nodig heeft. De volledige betekenis is dus: ‘De cijfers ondersteunen het punt, maar de uitleg heeft meer context nodig.’

7. Je mentionnerai les hypothèses qui sous-tendent chaque projection.

   Ik zal de aannames achter elke prognose noemen.

   Je

   ik

   mentionnerai

   zal noemen

   hypothèses

   aannames

   qui

   die

   sous-tendent

   ten grondslag liggen aan

   chaque

   elke

   projection

   prognose

   Uitgebreide uitleg

   Je is het Franse persoonlijke voornaamwoord voor de spreker als onderwerp: “ik”. Het blijft je voor een mannelijke of vrouwelijke spreker; de vorm drukt hier geen gender uit. Voorbeeld: Je comprends. — “Ik begrijp het.” mentionnerai komt van mentionner (“noemen”, “vermelden”) en is de futur simple in de eerste persoon enkelvoud. De uitgang -ai geeft hier “ik zal ...” aan: je mentionnerai. Dit is niet de tegenwoordige tijd je mentionne. Voorbeeld: Je mentionnerai ce détail. — “Ik zal dit detail vermelden.” les hypothèses betekent hier “de aannames”. hypothèses is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord hypothèse; les is het bepaalde meervoudslidwoord. In deze zin gaat het om de aannames die bij de prognoses horen. Voorbeeld: Les hypothèses sont claires. — “De aannames zijn duidelijk.” qui leidt een betrekkelijke bijzin in en is hier het onderwerp van die bijzin. Het verwijst naar les hypothèses, maar qui zelf verandert in deze functie niet voor enkelvoud of meervoud. Vergelijk: l’hypothèse qui... en les hypothèses qui... — “de aanname die...” en “de aannames die...”. sous-tendent komt van sous-tendre en betekent hier “ten grondslag liggen aan” of “onderbouwen”. De vorm is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: elles sous-tendent, met les hypothèses als onderwerp. De betekenis is dus dat de aannames de basis vormen van iets; dit is niet hetzelfde als het algemenere soutiennent (“ondersteunen”). Voorbeeld: Ces principes sous-tendent la méthode. — “Deze principes liggen aan de methode ten grondslag.” chaque betekent “elke” en staat bij een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het drukt een verdeling per afzonderlijk geval uit; daarom staat projection daarna in het enkelvoud. Voorbeeld: chaque étape — “elke stap”. projection betekent hier “prognose” of “projectie” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het meervoud is projections. Het woord kan afhankelijk van de context ook een projectie in ruimtelijke of technische zin aanduiden, maar in deze zin gaat het om een prognose. Voorbeeld: Cette projection est prudente. — “Deze prognose is voorzichtig.” Samen vormen de delen: Je mentionnerai (“ik zal noemen”) + les hypothèses (“de aannames”) + qui sous-tendent (“die ten grondslag liggen aan”) + chaque projection (“elke prognose”). De volledige betekenis is: “Ik zal de aannames noemen die aan elke prognose ten grondslag liggen.”

8. Cela aidera les auditeurs qui ont manqué la discussion précédente.

   Dat helpt luisteraars die de eerdere bespreking hebben gemist.

   Cela

   Dat

   aidera

   zal helpen

   auditeurs

   luisteraars

   ont manqué

   hebben gemist

   discussion

   bespreking

   précédente

   eerdere

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “dat”. De specifieke referent wordt in deze zin niet benoemd; het is een aanwijzend voornaamwoord. aidera komt van aider (“helpen”). De vorm is de futur simple voor de derde persoon enkelvoud: il/elle/on aidera = “hij/zij/men zal helpen”. Het onderwerp is Cela. les auditeurs betekent “de luisteraars”. auditeur is een zelfstandig naamwoord voor iemand die luistert; het meervoud is auditeurs, en les is het bepaalde lidwoord voor het meervoud. qui ont manqué is een betrekkelijke bijzin: qui betekent hier “die” en verwijst naar les auditeurs. ont manqué komt van manquer; dit is de passé composé met avoir: ils ont manqué = “zij hebben gemist”. In deze betekenis neemt manquer het gemiste als lijdend voorwerp: manquer une discussion betekent “een bespreking missen”. Het voltooid deelwoord manqué verandert hier niet mee met het meervoudige onderwerp, omdat het met avoir is gevormd. la discussion betekent “de bespreking” of “de discussie”. discussion is vrouwelijk; daarom staat hier het vrouwelijke bepaalde lidwoord la. In deze zin past “bespreking” bij de vaste vertaling. précédente betekent “eerdere” in la discussion précédente. Het bijvoeglijk naamwoord is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van précédent: précédent bij een mannelijk enkelvoudig woord, précédente bij een vrouwelijk enkelvoudig woord. De vorm past zich hier aan discussion aan. Het beschrijft een bespreking die eerder plaatsvond, niet noodzakelijk onmiddellijk daarvoor. Samen betekent Cela aidera les auditeurs “Dat zal de luisteraars helpen”. De bijzin qui ont manqué la discussion précédente specificeert welke luisteraars bedoeld zijn: het zijn de luisteraars die de eerdere bespreking hebben gemist. De volledige betekenis is daarom: “Dat zal de luisteraars helpen die de eerdere bespreking hebben gemist.”

9. Une courte note avant les projections devrait suffire.

   Een korte notitie vóór de prognoses zou voldoende moeten zijn.

   courte

   kort

   note

   notitie

   avant

   vóór

   projections

   prognoses

   devrait

   zou moeten

   suffire

   voldoende zijn

   Uitgebreide uitleg

   courte beschrijft note en betekent hier “kort”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van court: court (mannelijk enkelvoud), courte (vrouwelijk enkelvoud), courts (mannelijk meervoud) en courtes (vrouwelijk meervoud). Het bijvoeglijk naamwoord past zich dus aan het zelfstandig naamwoord aan. note betekent hier “notitie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor une en heeft het bijvoeglijk naamwoord de vorm courte. Voorbeeld: Une note est utile. — “Een notitie is nuttig.” avant betekent “vóór” en introduceert hier wat eerder komt in de tijd. Het patroon avant + zelfstandig naamwoord is direct herbruikbaar. Voorbeeld: Avant la réunion, je lis le rapport. — “Vóór de vergadering lees ik het verslag.” projections betekent in deze zin “prognoses”. Het is het meervoud van projection; les is het bepaalde meervoudige lidwoord. Samen verwijst les projections naar de prognoses die in deze context bedoeld zijn. devrait is de tegenwoordige conditionnel van devoir, in de derde persoon enkelvoud. De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp une courte note. Hier drukt devrait een verwachting of inschatting uit: “zou moeten”. Vergelijk doit, dat in een andere context directer “moet” kan betekenen. Voorbeeld: Cette solution devrait fonctionner. — “Deze oplossing zou moeten werken.” suffire is de infinitief van suffire, “voldoende zijn” of “volstaan”. Na devrait staat de infinitief: devrait suffire betekent “zou voldoende moeten zijn”. Voorbeeld: Deux exemples devraient suffire. — “Twee voorbeelden zouden voldoende moeten zijn.” Samen betekent Une courte note “een korte notitie”; avant les projections bepaalt dat die notitie vóór de prognoses komt; en devrait suffire geeft de verwachting dat die notitie voldoende zal zijn. De volledige zin betekent dus: “Een korte notitie vóór de prognoses zou voldoende moeten zijn.”