Een afspraak verzetten en eerdere notities laten bekijken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je dois décaler mon rendez-vous parce que ma réunion s’est prolongée.

   Ik moet mijn afspraak verzetten omdat mijn vergadering is uitgelopen.

   Je dois

   ik moet

   décaler

   verzetten

   rendez-vous

   afspraak

   parce que

   omdat

   réunion

   vergadering

   s’est prolongée

   is uitgelopen

   Uitgebreide uitleg

   Je dois gebruikt hier devoir in de tegenwoordige tijd: je dois betekent “ik moet”. De vorm drukt in deze zin een noodzakelijke handeling uit. De infinitief na dois is décaler; patroon: je dois + infinitief. Voorbeeld: Je dois partir. — “Ik moet vertrekken.” décaler betekent hier een afspraak naar een ander tijdstip verplaatsen. Het is een infinitief, omdat het volgt op dois. In een vervoegde zin wordt het werkwoord aangepast aan persoon en tijd: Je décale le rendez-vous. — “Ik verzet de afspraak.” rendez-vous is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een afspraak. Het kan ook een ontmoeting aanduiden; hier gaat het volgens de vertaling om de afspraak die verzet moet worden. Voorbeeld: J’ai un rendez-vous demain. — “Ik heb morgen een afspraak.” parce que is een voegwoord met de betekenis “omdat”. Het leidt de reden voor de hoofdzin in. Patroon: ... parce que + volledige zin. réunion is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor een vergadering of bijeenkomst. Het lidwoord en andere bepalingen passen zich daarbij aan, bijvoorbeeld une réunion en ma réunion. Voorbeeld: La réunion commence à neuf heures. — “De vergadering begint om negen uur.” s’est prolongée komt van het wederkerende werkwoord se prolonger en betekent hier “is uitgelopen” of letterlijk “heeft langer geduurd”. In de passé composé gebruiken wederkerende werkwoorden être: s’est prolongée. Omdat ma réunion vrouwelijk enkelvoud is, krijgt het voltooid deelwoord de uitgang -e. Vergelijk: Le rendez-vous s’est prolongé. — “De afspraak is uitgelopen.” Bij het mannelijke enkelvoud staat daar prolongé. Samen betekent Je dois décaler mon rendez-vous dat de spreker de eigen afspraak moet verzetten. parce que ma réunion s’est prolongée geeft de reden: de vergadering van de spreker is uitgelopen. De volledige betekenis is dus: “Ik moet mijn afspraak verzetten omdat mijn vergadering is uitgelopen.”

2. Nous pouvons chercher un autre créneau, selon le professionnel de santé qui sera disponible.

   We kunnen naar een ander tijdstip zoeken, afhankelijk van welke behandelaar beschikbaar is.

   Nous pouvons

   wij kunnen

   chercher

   zoeken

   autre

   ander

   créneau

   tijdstip

   selon

   afhankelijk van

   professionnel de santé

   zorgverlener

   sera disponible

   beschikbaar zal zijn

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons bevat het onderwerp nous en de vervoegde vorm pouvons van pouvoir (“kunnen”). Pouvons is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud. Na pouvoir volgt een infinitief: Nous pouvons chercher betekent “wij kunnen zoeken”. Voorbeeld: Nous pouvons attendre. — “Wij kunnen wachten.” chercher is de infinitief “zoeken”. Na een vorm van pouvoir blijft het werkwoord in de infinitief; het krijgt hier dus geen uitgang voor persoon of tijd. Voorbeeld: Je peux chercher une solution. — “Ik kan een oplossing zoeken.” autre betekent hier “ander”. In un autre créneau staat het in de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het bij het mannelijke zelfstandig naamwoord créneau hoort. De vaste combinatie un autre + zelfstandig naamwoord verwijst naar een andere mogelijkheid dan een al bekende of eerder bedoelde mogelijkheid. Autre heeft ook een vrouwelijke vorm: une autre option — “een andere optie.” créneau betekent hier een beschikbaar tijdstip of tijdsblok voor een afspraak. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un créneau. De meervoudsvorm is des créneaux. Voorbeeld: Ce créneau me convient. — “Dit tijdstip komt mij goed uit.” selon is een voorzetsel met de betekenis “afhankelijk van” of “volgens”. Hier introduceert het de omstandigheid die bepaalt welk tijdstip mogelijk is. In selon le professionnel de santé qui sera disponible hangt de keuze dus af van de zorgverlener die beschikbaar zal zijn. Voorbeeld: Selon la météo, nous partirons demain. — “Afhankelijk van het weer vertrekken we morgen.” professionnel de santé is een vaste benaming voor een zorgverlener of gezondheidsprofessional. Professionnel is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de santé specificeert het vakgebied. De vrouwelijke vorm van professionnel is professionnelle, bijvoorbeeld in une professionnelle de santé — “een vrouwelijke zorgverlener”. sera disponible betekent “beschikbaar zal zijn”. Sera is de derde persoon enkelvoud van être in de futur simple; disponible is het bijvoeglijk naamwoord “beschikbaar”. Het onderwerp van sera is qui: dat verwijst hier naar de zorgverlener die beschikbaar zal zijn. Disponible heeft in het enkelvoud dezelfde spelling voor mannelijk en vrouwelijk: Il sera disponible en Elle sera disponible. Voorbeeld: Le médecin sera disponible demain. — “De arts zal morgen beschikbaar zijn.” Samen vormt Nous pouvons chercher un autre créneau de mededeling dat er naar een ander tijdstip gezocht kan worden. selon koppelt daaraan de voorwaarde: welk tijdstip gevonden kan worden, hangt af van de zorgverlener die beschikbaar zal zijn. De volledige betekenis is daarom: “We kunnen naar een ander tijdstip zoeken, afhankelijk van welke behandelaar beschikbaar is.”

3. Je préférerais avoir un rendez-vous rapidement, si possible.

   Ik heb bij voorkeur zo snel mogelijk een afspraak, als dat kan.

   préférerais

   zou liever hebben

   avoir

   hebben

   rendez-vous

   afspraak

   rapidement

   snel

   si possible

   als dat kan

   Uitgebreide uitleg

   préférerais is de vorm in de eerste persoon enkelvoud van préférer (“de voorkeur geven aan”). De conditionnel présent maakt hier een beleefde of voorzichtige voorkeur: “ik zou liever …”. Vergelijk je préfère (“ik geef de voorkeur aan”) met je préférerais (“ik zou liever …”). Voorbeeld: Je préférerais attendre. — “Ik zou liever wachten.” avoir is de infinitief van “hebben”. Na préférerais volgt hier een infinitief: je préférerais avoir betekent “ik zou liever hebben”. Voorbeeld: Je préférerais avoir plus de temps. — “Ik zou liever meer tijd hebben.” rendez-vous is het zelfstandig naamwoord voor een afspraak, hier in de context van een afspraak bij een professional. Het meervoud is rendez-vous, dus dezelfde geschreven vorm: un rendez-vous / des rendez-vous. Voorbeeld: J’ai un rendez-vous demain. — “Ik heb morgen een afspraak.” rapidement is een bijwoord en betekent hier “snel” of “spoedig”. Het beschrijft hoe snel de afspraak verkregen zou worden; het verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Répondez rapidement, s’il vous plaît. — “Antwoord alstublieft snel.” si possible is een vaste voorwaardelijke uitdrukking: “als dat kan” of “indien mogelijk”. In deze zin beperkt zij de wens: de spreker wil de afspraak snel, voor zover dat mogelijk is. Voorbeeld: Venez demain, si possible. — “Kom morgen, als dat kan.” Samen vormt Je préférerais avoir un rendez-vous rapidement de beleefde voorkeur “Ik zou bij voorkeur zo snel mogelijk een afspraak hebben”. si possible voegt de voorwaarde “als dat kan” toe. De volledige betekenis is dus: “Ik heb bij voorkeur zo snel mogelijk een afspraak, als dat kan.”

4. Le premier créneau disponible est avec une autre clinicienne de la même équipe.

   Het eerst beschikbare moment is bij een andere behandelaar uit hetzelfde team.

   premier

   eerste

   créneau

   moment; tijdslot

   disponible

   beschikbaar

   est

   is

   avec

   bij; met

   autre

   andere

   clinicienne

   behandelaar

   même

   zelfde

   équipe

   team

   Uitgebreide uitleg

   premier betekent hier “eerste” en hoort bij créneau. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van premier; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm première. Voorbeeld: la première possibilité — “de eerste mogelijkheid”. créneau betekent hier een beschikbaar tijdslot voor een afspraak. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un créneau, des créneaux. Voorbeeld: J’ai trouvé un créneau demain. — “Ik heb morgen een tijdslot gevonden.” disponible beschrijft créneau als beschikbaar. De vorm is in het enkelvoud hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk: un créneau disponible, une heure disponible; in het meervoud wordt het disponibles. Voorbeeld: Cette heure est disponible. — “Dit tijdstip is beschikbaar.” est is de derde persoon enkelvoud van être, “zijn”. Hier verbindt het het onderwerp Le premier créneau disponible met de informatie erna: het tijdslot wordt gekoppeld aan een behandelaar. Belangrijke vormen zijn je suis, il/elle est, nous sommes. avec betekent hier “bij”: het genoemde tijdslot is gekoppeld aan een afspraak bij een behandelaar. In andere zinnen kan avec ook letterlijk “met” betekenen. Voorbeeld: J’ai un rendez-vous avec elle. — “Ik heb een afspraak met haar.” autre betekent “andere”. Hier staat het bij het vrouwelijke enkelvoud clinicienne. autre heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk: un autre médecin, une autre clinicienne; in het meervoud wordt het autres. clinicienne betekent hier “behandelaar” en verwijst naar een vrouwelijke klinische zorgverlener. Het is de vrouwelijke vorm van clinicien: un clinicien, une clinicienne. Voorbeeld: La clinicienne consulte le dossier. — “De behandelaar bekijkt het dossier.” même betekent hier “zelfde” en bepaalt équipe. Het geeft aan dat het team hetzelfde is als een contextueel relevant team; de vaste zin noemt niet welk eerder genoemd team daarmee wordt vergeleken. In het enkelvoud blijft de vorm gelijk bij mannelijk en vrouwelijk: le même, la même; in het meervoud is het mêmes. Voorbeeld: Nous travaillons dans la même équipe. — “We werken in hetzelfde team.” équipe betekent “team”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une équipe, des équipes. In de la même équipe staat het na de la om de relatie “uit/van hetzelfde team” uit te drukken. Samen vormt Le premier créneau disponible het onderwerp: “het eerst beschikbare tijdslot”. est avec une autre clinicienne zegt dat dit tijdslot een afspraak bij een andere behandelaar betreft. de la même équipe preciseert dat deze behandelaar uit hetzelfde team komt. De volledige betekenis is dus: “Het eerst beschikbare moment is bij een andere behandelaar uit hetzelfde team.”

5. Cela me convient si elle peut consulter mes notes de la dernière consultation.

   Dat werkt voor mij als die mijn notities van het laatste bezoek kan bekijken.

   Cela

   dat

   convient

   past / werkt

   si

   als

   peut

   kan

   consulter

   raadplegen / bekijken

   notes

   notities

   dernière

   laatste

   consultation

   bezoek / consult

   Uitgebreide uitleg

   Cela is een aanwijzend voornaamwoord als onderwerp: hier verwijst het naar de voorgestelde regeling of mogelijkheid, zonder dat het zelfstandig naamwoordelijk geslacht van een specifiek ding wordt aangegeven. In combinatie met convenir betekent het dat iets voor iemand passend of aanvaardbaar is. convient komt van convenir en is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is Cela; de vorm past dus niet bij me. Het patroon Cela me convient betekent letterlijk dat iets mij past en natuurlijker: “Dat werkt voor mij” of “Dat komt mij uit”. Convenir kan in andere contexten ook “overeenkomen” betekenen, maar die betekenis past hier niet. si leidt hier een voorwaarde in: de regeling is aanvaardbaar onder de voorwaarde die daarna volgt. Het is hier niet de vraagvorm “of”. peut komt van pouvoir en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit: de bedoelde vrouwelijke persoon is in staat de notities te raadplegen. Pouvoir + infinitief is een herbruikbaar patroon: je peux venir = “ik kan komen”; de infinitief na peut verandert niet mee met de persoon. consulter is een infinitief na peut. In deze context betekent het informatie of een document raadplegen, dus de notities bekijken. Voor personen kan consulter ook “een deskundige raadplegen” betekenen; het object erna bepaalt hier de concrete betekenis. notes is het meervoud van note, hier “notities”. Het bezittelijk woord mes ervoor betekent “mijn” en stemt in deze vorm af op meervoud, niet op het geslacht van de eigenaar. Het geheel mes notes is dus “mijn notities”. dernière is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van dernier en betekent hier “laatste”. De vorm stemt af op het vrouwelijke enkelvoud consultation: dernier bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, dernière bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. In deze zin gaat het om de meest recente consultatie of afspraak. consultation is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Hier verwijst het naar een consult of bezoek; het bepaalde lidwoord la maakt er la dernière consultation van: “het laatste bezoek/de laatste consultatie”. Samen vormen Cela me convient en de voorwaardelijke bijzin met si de betekenis dat de voorgestelde regeling voor de spreker werkt wanneer de bedoelde vrouwelijke persoon de notities van het meest recente bezoek kan raadplegen. De voorwaarde wordt uitgedrukt door si, en peut consulter geeft aan dat die persoon daartoe in staat is.

6. Elle peut accéder au dossier, même si elle posera peut-être encore quelques questions.

   Die kan het dossier inzien, hoewel die misschien nog een paar vragen zal stellen.

   Elle peut

   zij kan

   accéder

   toegang krijgen tot; openen

   au dossier

   tot het dossier

   même si

   hoewel; ook al

   elle

   zij

   posera

   zal stellen

   peut-être

   misschien

   encore

   nog

   quelques

   enkele; een paar

   questions

   vragen

   Uitgebreide uitleg

   Elle peut betekent hier dat de vrouwelijke persoon toegang heeft of kan krijgen; peut is de tegenwoordige tijd van pouvoir in de derde persoon enkelvoud. Het is dus niet dezelfde vorm als het toekomstige pourra. Voorbeeld: Elle peut venir. — Zij kan komen. accéder betekent hier toegang krijgen tot of openen. Het is een zelfstandig werkwoord; het vaste patroon is accéder à + datgene waartoe men toegang krijgt. Voorbeeld: On peut accéder au site. — Men kan de website openen. au dossier bevat de samentrekking à + le: au. Dossier is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Samen met accéder vormt dit accéder au dossier, toegang krijgen tot het dossier. même si leidt een toegevende bijzin in: ook al of hoewel. Het maakt duidelijk dat de informatie in die bijzin de hoofdmededeling niet verhindert. In deze zin kan er na même si een toekomstige vorm staan; dat is niet dezelfde constructie als een gewone voorwaarde met si. Het tweede elle is opnieuw een vrouwelijk enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord. Het benoemt hier dezelfde vrouwelijke handelende persoon als in Elle peut; de vorm zelf drukt niet uit wie die persoon precies is. posera komt van poser en is de futur simple, derde persoon enkelvoud: elle posera — zij zal stellen. Met question betekent poser une question een vraag stellen; met een ander soort voorwerp kan poser bijvoorbeeld ook ‘neerzetten’ betekenen. Voorbeeld: Elle posera une question demain. — Zij zal morgen een vraag stellen. peut-être betekent misschien en maakt de toekomstige handeling minder zeker. Het is hier niet het werkwoord pouvoir, ondanks de overeenkomst in peut. encore betekent hier nog: de mogelijkheid van vragen stellen blijft bestaan naast de eerdere of al verwachte informatie. De precieze eerdere vragen worden niet genoemd. quelques staat bij een meervoudig zelfstandig naamwoord en betekent enkele of een paar. Het geeft een kleine, niet precies vastgelegde hoeveelheid aan; het zegt niet welk exact aantal. questions is het meervoud van question, ‘vraag’. De combinatie poser quelques questions betekent ‘enkele vragen stellen’. Voorbeeld: Il pose quelques questions. — Hij stelt enkele vragen. De hoofdzin Elle peut accéder au dossier zegt dat zij het dossier kan inzien of openen. même si elle posera peut-être encore quelques questions voegt toe dat zij misschien nog enkele vragen zal stellen. Samen betekent de uiting: zij kan het dossier inzien, hoewel zij misschien nog een paar vragen zal stellen.

7. Cela me va, tant qu’elle a les informations de base.

   Dat is prima, zolang die de nodige achtergrondinformatie heeft.

   Cela me va

   dat is prima voor mij

   tant qu’elle

   zolang zij/die

   a

   heeft

   informations

   informatie

   de base

   basis-; achtergrond-

   Uitgebreide uitleg

   Cela me va betekent hier dat iets voor de spreker aanvaardbaar of geschikt is: “dat is prima voor mij”. Cela is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat”; me is het object dat naar de spreker verwijst, en va is de derde persoon enkelvoud van aller (“gaan”). In deze vaste uitdrukking betekent aller niet letterlijk bewegen. Vergelijk: Ça me va. — “Dat past/is prima voor mij.” Ça is hier een informelere variant van cela. tant qu’elle opent een voorwaarde: “zolang zij/die”. tant que betekent in deze betekenis “zolang als” en leidt een bijzin in. elle is een vrouwelijk enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord. In deze context verwijst het naar dezelfde vrouwelijke persoon als in de voorafgaande Franse context; de Nederlandse vertaling gebruikt daarvoor die, dat zelf geen vrouwelijk geslacht markeert. De vorm elle drukt vooral haar grammaticale persoon en getal uit, naast het hier vereiste grammaticale geslacht. a is de derde persoon enkelvoud van avoir, “hebben”. Het is hier de tegenwoordige tijd: elle a = “zij heeft”. De vorm a hoort bij avoir; zij is niet de vorm van het voorafgaande voornaamwoord. Voorbeelden: J’ai les informations. — “Ik heb de informatie.” Elle a les informations. — “Zij heeft de informatie.” informations betekent hier “informatie” en staat in het meervoud. Frans gebruikt in deze betekenis vaak het telbare zelfstandig naamwoord information, met informations als meervoud; het meervoud kan dus verschillende stukken of gegevens aanduiden. Het bijbehorende lidwoord in les informations is bepaald meervoud: “de informatie/gegevens”. Een nuttig contrast is une information — “een gegeven of mededeling” — tegenover des informations — “informatie/gegevens” in het onbepaalde meervoud. de base beschrijft welk soort informatie bedoeld is: basisinformatie, dus de noodzakelijke achtergrondinformatie. base is hier een zelfstandig naamwoord in een vaste beschrijvende combinatie met de; het is niet de grammaticale basisvorm van informations. Voorbeeld: un dossier de base — “een basisdossier”. De combinatie informations de base betekent als geheel “basisinformatie” of, passend bij de vaste vertaling, “de nodige achtergrondinformatie”. Samen vormt tant qu’elle a les informations de base de voorwaardelijke bijzin “zolang zij de nodige achtergrondinformatie heeft”. De hoofdzin Cela me va staat vóór deze voorwaarde. De volledige uiting betekent daarom: “Dat is prima, zolang die de nodige achtergrondinformatie heeft.” De voorwaarde beperkt de instemming: het is voor de spreker aanvaardbaar op voorwaarde dat zij over die basisinformatie beschikt.

8. Je peux ajouter une note lui demandant de consulter votre dossier avant le rendez-vous.

   Ik kan een notitie toevoegen met het verzoek om uw dossier vóór de afspraak te bekijken.

   Je peux

   ik kan

   ajouter

   toevoegen

   note

   notitie

   lui

   aan hem/haar

   demandant

   verzoekend

   consulter

   bekijken

   votre

   uw

   dossier

   dossier

   avant

   vóór

   rendez-vous

   afspraak

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de vorm van pouvoir bij je; het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: je peux + infinitief, zoals in Je peux aider. — “Ik kan helpen.” Het onderwerp Je en de vorm peux horen bij elkaar; pouvoir is het hele werkwoord. ajouter is de infinitief van “toevoegen”. Na peux blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Je peux ajouter... — “Ik kan toevoegen...” note is hier een zelfstandig naamwoord met de betekenis “notitie”. Het is vrouwelijk: une note. Het werkwoord noter (“noteren”) is een ander woord; note in deze zin is geen werkwoordsvorm. lui is een persoonlijk voornaamwoord als indirect object. In deze constructie is het de ontvanger van het verzoek en kan het, afhankelijk van de context, naar één persoon verwijzen zonder dat de Franse vorm zelf diens gender toont. De combinatie demander à quelqu’un de faire quelque chose betekent “iemand vragen iets te doen”. demandant is het tegenwoordig deelwoord van demander, “vragen”. Het deelwoord blijft in deze vorm onveranderd; het krijgt hier geen aparte mannelijke of vrouwelijke uitgang. Samen met lui vormt het lui demandant de...: een notitie waarin aan die persoon wordt gevraagd om iets te doen. De vorm demandé betekent daarentegen “gevraagd” en is een voltooid deelwoord, niet de vorm in deze zin. consulter is de infinitief van “raadplegen” of, in deze context, “bekijken”. Na de volgt hier de infinitief: demander à quelqu’un de consulter... — “iemand vragen om ... te bekijken”. votre betekent hier “uw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de bezittelijke bepaler voor één enkelvoudig zelfstandig naamwoord, ongeacht of dat zelfstandig naamwoord mannelijk of vrouwelijk is; vóór een meervoud staat vos. Votre dossier betekent dus “uw dossier”. dossier is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een dossier of bestand: un dossier. Het meervoud is des dossiers. In deze zin gaat het om het dossier van de aangesprokene, zoals ook door de vaste vertaling wordt aangegeven. avant betekent “vóór” en plaatst de daaropvolgende tijdsaanduiding vóór een gebeurtenis. avant le rendez-vous betekent “vóór de afspraak”. Het voorzetsel avant is iets anders dan après, “na”. rendez-vous is een zelfstandig naamwoord voor een afspraak of geplande ontmoeting. Het wordt met een koppelteken geschreven en kan zowel enkelvoud als meervoud aanduiden; het lidwoord maakt het aantal duidelijk, bijvoorbeeld un rendez-vous tegenover des rendez-vous. De delen bouwen de zin als volgt op: Je peux (“ik kan”) + ajouter une note (“een notitie toevoegen”) + lui demandant de consulter votre dossier (“waarin die persoon wordt gevraagd uw dossier te bekijken”) + avant le rendez-vous (“vóór de afspraak”). De volledige betekenis is: “Ik kan een notitie toevoegen met het verzoek om uw dossier vóór de afspraak te bekijken.”