Klachten objectief beschrijven bij de receptie van de kliniek | Leer frans in het Nederla…

Uitleg van de zinnen

1. La gêne est légère, mais elle dure plus longtemps que d'habitude.

   Het ongemak is mild, maar het houdt al langer aan dan normaal.

   gêne

   ongemak

   légère

   mild

   dure

   houdt aan

   plus longtemps que

   langer dan

   d'habitude

   normaal

   Uitgebreide uitleg

   gêne betekent hier “ongemak”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord en andere begeleidende woorden stemmen ermee overeen, zoals in la gêne. Voorbeeld: J'ai une gêne. — “Ik heb ongemak.” légère betekent hier “mild”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van léger; de vorm stemt af op het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord gêne: une gêne légère. Bij een mannelijk zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld léger. dure komt van het werkwoord durer (“duren, aanhouden”). dure is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is elle, dat hier naar het ongemak verwijst: het ongemak houdt aan. Voorbeeld: La douleur dure deux jours. — “De pijn houdt twee dagen aan.” plus longtemps que drukt een vergelijking in duur uit: “langer dan”. longtemps betekent “lang” of “lange tijd”; plus maakt hier de vergelijking, zodat plus longtemps “langer” betekent. De constructie plus ... que vergelijkt de duur met een andere duur. Voorbeeld: Il reste plus longtemps que moi. — “Hij blijft langer dan ik.” d'habitude betekent “gewoonlijk” en kan in deze vergelijking natuurlijk als “normaal” worden weergegeven. Het verwijst naar wat gewoonlijk gebeurt. In plus longtemps que d'habitude wordt de huidige duur vergeleken met de gebruikelijke duur. Samen bestaat de zin uit La gêne est légère (“Het ongemak is mild”) en mais elle dure plus longtemps que d'habitude (“maar het houdt langer aan dan normaal”). mais verbindt de twee delen en elle neemt het vrouwelijke enkelvoud over dat bij la gêne hoort. De volledige betekenis is: “Het ongemak is mild, maar het houdt al langer aan dan normaal.”

2. Est-ce que cela change avec l'activité, le repos ou les repas ?

   Verandert het door activiteit, rust of maaltijden?

   Est-ce que

   is het zo dat …?

   cela

   het

   change

   verandert

   avec

   met / door

   l'activité

   activiteit

   le repos

   rust

   les repas

   maaltijden

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que opent een gewone ja/nee-vraag. Het is een vaste vraagconstructie vóór de mededelende woordvolgorde: Est-ce que cela change ... ? betekent hier “Verandert het ...?”. In een vraag naar informatie is dit een neutrale, zeer bruikbare vorm. cela is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat/het” of “deze zaak”. In deze context verwijst het naar de kwestie die wordt besproken, namelijk het ongemak; de vorm zelf geeft geen zelfstandig naamwoordelijk geslacht of meervoud aan. Een verwante, vaak kortere vorm is ça, vooral gebruikelijker in informele taal. change is de tegenwoordige tijd van changer (“veranderen”): je change, il/elle/on change, dus ook cela change. De uitgangsvorm -e hoort hier bij de derde persoon enkelvoud; het onderwerp is cela, niet een van de later genoemde zelfstandige naamwoorden. Voorbeeld: La situation change. — “De situatie verandert.” avec betekent letterlijk “met”. Bij een verandering die samenhangt met een omstandigheid kan het hier natuurlijk als “door”, “naargelang” of “in verband met” worden weergegeven: de vraag is of de toestand anders is afhankelijk van activiteit, rust of maaltijden. Voorbeeld: La douleur change avec le mouvement. — “De pijn verandert door beweging.” l'activité betekent “activiteit”. l' is de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord la vóór een klinkerklank; het zelfstandig naamwoord blijft vrouwelijk: une activité, l'activité. Het lidwoord zegt hier niet op zichzelf hoeveel activiteit er is. le repos betekent “rust”. Het bepaalde lidwoord le markeert hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: un repos, le repos. In deze zin wordt rust als één algemene omstandigheid genoemd, niet als een getelde hoeveelheid. les repas betekent “de maaltijden” of in deze opsomming gewoon “maaltijden”. les is het bepaalde lidwoord voor het meervoud, en repas heeft in het enkelvoud en meervoud dezelfde geschreven vorm: un repas / des repas, le repas / les repas. ou verbindt de drie mogelijkheden en betekent “of”. Samen vormt Est-ce que cela change avec l'activité, le repos ou les repas ? de vraag of het besproken ongemak verandert afhankelijk van activiteit, rust of maaltijden: “Verandert het door activiteit, rust of maaltijden?” De formulering is neutraal en geschikt om naar factoren te vragen die met een lichamelijke klacht samenhangen.

3. Je le remarque davantage quand je reste assis longtemps.

   Ik merk het meer wanneer ik lang zit.

   Je

   ik

   le

   het

   remarque

   merk op

   davantage

   meer

   quand

   wanneer

   je reste

   ik blijf

   assis

   zittend

   longtemps

   lang

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik” en is het Franse persoonlijke onderwerp voor de eerste persoon enkelvoud. Het blijft dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke sprekers; de vorm van een bijvoeglijk naamwoord kan wél veranderen. le is hier het enkelvoudige directe objectpronomen met de betekenis “het”. De vaste vertaling identificeert het bedoelde object als “het”, maar de zin zelf noemt dat object niet opnieuw. In andere contexten kan le ook naar een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord verwijzen. remarque komt van remarquer (“opmerken”); dit is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: je remarque. De uitgang en het onderwerp samen geven “ik merk op”. Voorbeeld: Je remarque une différence. — “Ik merk een verschil op.” davantage is een bijwoord van vergelijking en betekent hier “meer”. Het versterkt de vergelijking met een andere, niet expliciet genoemde mate. Het is geen vorm van het werkwoord remarquer en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. plus is in veel contexten een gebruikelijk alternatief voor “meer”. quand leidt een tijdsbepaling in en betekent “wanneer” of “als” in de tijd. Voorbeeld: Je lis quand je voyage. — “Ik lees wanneer ik reis.” je reste gebruikt rester (“blijven”) in de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud. Hier geeft het aan dat de toestand voortduurt: “ik blijf”. Het daaropvolgende assis beschrijft de toestand waarin de spreker blijft. assis betekent hier “zittend” of “gezeten” en is een bijvoeglijk naamwoord dat bij je hoort. De waargenomen vorm is mannelijk enkelvoud; bij een vrouwelijke spreker is de overeenkomstige vorm assise: Je reste assise. — “Ik blijf zitten.” De vorm is verbonden met s’asseoir (“gaan zitten/zitten”), maar assis moet hier niet als een vervoegde werkwoordsvorm van rester worden behandeld. longtemps is een bijwoord dat de duur aangeeft: “lang” of “lange tijd”. Het beschrijft hoe lang de toestand duurt, niet hoeveel personen of voorwerpen erbij betrokken zijn. Je reste assis longtemps. betekent bijvoorbeeld: “Ik blijf lange tijd zitten.” Samen vormen Je le remarque davantage de hoofdmededeling: “Ik merk het meer op”. quand je reste assis longtemps geeft aan wanneer dat sterker wordt waargenomen: “wanneer ik lange tijd zittend blijf”. De volledige betekenis is dus: “Ik merk het meer wanneer ik lang zit.”

4. Ce schéma mérite d'être mentionné, et le médecin pourra l'évaluer correctement.

   Dat patroon is het vermelden waard, en de arts kan het goed beoordelen.

   Ce

   dit/deze

   schéma

   patroon

   mérite

   verdient

   d'être mentionné

   vermeld te worden

   médecin

   arts

   pourra

   zal kunnen

   évaluer

   beoordelen

   correctement

   goed; correct

   Uitgebreide uitleg

   Ce staat hier voor een enkelvoudig mannelijk aanwijzend woord: samen met schéma betekent het “dit/dat”. De vorm past zich aan het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord aan: ce schéma, maar bijvoorbeeld cette idée voor een vrouwelijk enkelvoudig woord. In deze zin verwijst Ce schéma naar het patroon dat als onderwerp wordt genoemd. schéma is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “patroon”. Het kan in andere contexten ook een schema of diagram aanduiden. Het lidwoord en aanwijzend woord laten het grammaticale geslacht zien: un schéma, ce schéma. mérite is de derde persoon enkelvoud van mériter, “verdienen”. De constructie mériter de krijgt hier een infinitief: iets verdient het om vermeld te worden. Een herbruikbaar voorbeeld is: Ce livre mérite d'être lu. — “Dit boek verdient het om gelezen te worden.” d'être mentionné bestaat uit de + être + het voltooid deelwoord mentionné: “vermeld te worden”. Dit is een passieve infinitief. mentionné stemt hier in geslacht en getal overeen met schéma: mannelijk enkelvoud. De actieve formulering zou een andere participant als vermelder hebben, terwijl deze formulering de aandacht op het patroon houdt. médecin is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “arts”. In de volledige zin staat het met het bepaalde lidwoord le: le médecin, “de arts”. Het lidwoord markeert hier geen nieuw onbepaald persoon, maar een bepaalde arts binnen de beschreven situatie. pourra is de derde persoon enkelvoud van de toekomende tijd van pouvoir, “kunnen”. De combinatie pourra évaluer betekent “zal kunnen beoordelen”. De toekomende tijd zit in pourra; évaluer blijft de infinitief. Vergelijk: Il peut évaluer le schéma. — “Hij kan het patroon beoordelen.” évaluer is een infinitief en betekent “beoordelen” of “evalueren”. Het directe voorwerp staat ervoor als het voornaamwoord l' in l'évaluer; dat verwijst hier naar le schéma. De apostrof is een Franse vormaanpassing vóór een klinker: le wordt l' voor évaluer. correctement is een bijwoord en betekent hier “goed” of “correct”. Het beschrijft hoe de arts het patroon kan beoordelen. Het bijwoord verandert niet mee met geslacht of getal. Bijvoorbeeld: Elle répond correctement. — “Zij antwoordt correct.” Samen vormt Ce schéma mérite d'être mentionné de betekenis “Dat patroon is het vermelden waard”: het patroon wordt voorgesteld als iets dat het verdient om genoemd te worden. Na et volgt le médecin pourra l'évaluer correctement: “de arts zal het goed kunnen beoordelen”. De volledige uiting betekent dus: “Dat patroon is het vermelden waard, en de arts kan het goed beoordelen.”

5. J'essaie de le décrire sans le faire paraître plus grave ou moins sérieux qu'il ne l'est.

   Ik probeer het te beschrijven zonder het erger of minder ernstig te laten klinken dan het is.

   J'essaie

   ik probeer

   décrire

   beschrijven

   faire paraître

   laten lijken

   plus grave

   erger

   moins sérieux

   minder ernstig

   qu'il ne l'est

   dan het is

   Uitgebreide uitleg

   J'essaie betekent hier “ik probeer”. Dit is de eerste persoon enkelvoud van essayer in de tegenwoordige tijd. Voor een klinker wordt je tot j': j'essaie. Na essayer staat hier de met een infinitief: J'essaie de comprendre = “Ik probeer het te begrijpen”. décrire is de infinitief “beschrijven”. Samen met essayer de vormt het de constructie essayer de + infinitief: iemand probeert een handeling uit te voeren. Het voornaamwoord le staat in de vaste zin vóór décrire en verwijst volgens de vertaling naar wat beschreven wordt; het is hier een mannelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpvoornaamwoord. Je le décris betekent “Ik beschrijf het”. faire paraître betekent “laten lijken” of “doen overkomen”. Dit is een causatieve constructie: faire + infinitief laat iemand of iets een handeling of effect veroorzaken. In sans le faire paraître is le het voorwerp van faire; de constructie betekent hier “zonder het te laten lijken”. Na sans staat in deze constructie le faire paraître, met het voornaamwoord vóór de infinitief faire. plus grave geeft een hogere graad van grave aan: “ernstiger” of, in deze context, “erger”. De basisvorm is grave; de vergelijking wordt gevormd met plus: grave → plus grave. Het bijvoeglijk naamwoord blijft hier in de geschreven vorm grave; plus draagt de vergelijking. Een bruikbaar contrast is moins grave = “minder ernstig”. moins sérieux betekent “minder ernstig”. De basisvorm is sérieux; moins maakt er een vergelijking van met een lagere graad. De vrouwelijke vorm van dit bijvoeglijk naamwoord is sérieuse, maar in de vaste zin staat de vorm sérieux. plus sérieux betekent “ernstiger”, terwijl moins sérieux “minder ernstig” betekent. qu'il ne l'est is het vergelijkingsdeel “dan het is”. que introduceert waarmee wordt vergeleken. In il ne l'est is il het onderwerp dat volgens de vertaling naar hetzelfde beschrevene verwijst, en l' vervangt de eerder genoemde eigenschap, zodat grave of sérieux niet opnieuw hoeft te worden gezegd. In deze vergelijkingszin is ne geen gewone ontkenning; het is de zogenaamde explétieve ne, die na een vergelijking kan voorkomen zonder de betekenis “niet” toe te voegen. l'est is l' + est, waarbij est de derde persoon enkelvoud van être is. De hele structuur is essayer de décrire ... sans le faire paraître plus ... ou moins ... qu'il ne l'est: de spreker probeert iets te beschrijven zonder dat beschrevene ernstiger of minder ernstig te laten lijken dan het werkelijk is. plus grave en moins sérieux noemen twee tegengestelde manieren waarop de voorstelling kan afwijken; qu'il ne l'est stelt de vergelijking met de werkelijke graad vast.

6. Concentrez-vous sur la fréquence à laquelle cela se produit et sur l'effet que cela a sur vous.

   Concentreer u op hoe vaak het gebeurt en welk effect het op u heeft.

   Concentrez-vous

   concentreer u

   la fréquence

   de frequentie

   à laquelle

   waarop; hoe vaak

   cela

   het; dat

   se produit

   gebeurt

   l'effet

   het effect

   a

   heeft

   sur vous

   op u

   Uitgebreide uitleg

   Concentrez-vous is de gebiedende wijs van se concentrer voor vous. De vorm spreekt één persoon beleefd aan of meerdere personen; -vous is hier het wederkerende voornaamwoord. Het betekent hier dat de aangesprokene zijn of haar aandacht richt op iets. Voorbeeld: Concentrez-vous sur la question. — Concentreer u op de vraag. la fréquence betekent hier hoe vaak iets voorkomt. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk; het lidwoord la hoort daarbij. Een bruikbaar contrast is la fréquence (hoe vaak iets gebeurt) tegenover la durée (hoe lang iets duurt). à laquelle is samen met la fréquence de constructie la fréquence à laquelle ...: de frequentie waarop of hoe vaak iets gebeurt. laquelle is een vrouwelijk enkelvoudig betrekkelijk voornaamwoord, passend bij fréquence; à blijft ervoor staan. Voorbeeld: la fréquence à laquelle il vient — hoe vaak hij komt. De uitdrukking à laquelle alleen betekent dus niet zelfstandig “hoe vaak”; die betekenis ontstaat in de volledige constructie. cela is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “het”. In deze zin verwijst het naar datgene wat gebeurt, zonder dat de vorm zelf het geslacht of aantal van een zelfstandig naamwoord laat zien. Voorbeeld: Cela arrive parfois. — Dat gebeurt soms. se produit is de derde persoon enkelvoud van se produire, hier in de tegenwoordige tijd: “gebeurt” of “vindt plaats”. Het wederkerende werkwoord beschrijft hier het optreden van een gebeurtenis; cela is het onderwerp. Voorbeeld: Le problème se produit souvent. — Het probleem doet zich vaak voor. l'effet betekent “het effect” of “het gevolg”. l' is de verkorte vorm van le voor een woord dat met een klinkerklank begint. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: un effet, l'effet. a is de derde persoon enkelvoud van avoir in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier l'effet: het effect “heeft” iets op u. De vorm a zonder accent is het werkwoord; à met accent is het voorzetsel, zoals in à laquelle. sur vous betekent hier “op u”. sur geeft de persoon of het gebied aan waarop het effect inwerkt, en vous is de beleefde enkelvoudsvorm of meervoudsvorm van “u”. Voorbeeld: Cela a un effet sur vous. — Dat heeft effect op u. Samen vraagt de zin om twee aspecten te bekijken: la fréquence à laquelle cela se produit betekent “hoe vaak het gebeurt”, en l'effet que cela a sur vous betekent “welk effect het op u heeft”. que cela a sur vous specificeert welk effect bedoeld wordt: het effect dat dit op u heeft. De volledige betekenis is: “Concentreer u op hoe vaak het gebeurt en welk effect het op u heeft.”

7. Je peux expliquer que cela rend ma concentration au travail plus difficile.

   Ik kan uitleggen dat ik me daardoor moeilijker op mijn werk kan concentreren.

   Je peux

   ik kan

   expliquer

   uitleggen

   cela

   dat / dit

   rend

   maakt

   concentration

   concentratie

   travail

   werk

   plus difficile

   moeilijker

   Uitgebreide uitleg

   Je peux bevat pouvoir in de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. Na pouvoir volgt hier het infinitief expliquer; samen drukken ze uit dat de spreker in staat is iets uit te leggen. Voorbeelden: Je peux venir. = “Ik kan komen.” Je peux zegt op zichzelf niet wanneer of waarom die mogelijkheid bestaat. expliquer is het infinitief “uitleggen”. Na werkwoorden zoals pouvoir blijft het volgende werkwoord in het infinitief: Je peux expliquer, niet een vervoegde vorm. Het kan ook zelfstandig voorkomen, bijvoorbeeld in Je vais expliquer le problème. = “Ik ga het probleem uitleggen.” cela is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “dit”. In deze zin verwijst het naar de besproken situatie of omstandigheid; de vaste vertaling maakt duidelijk dat die omstandigheid de concentratie beïnvloedt. Het is het onderwerp van rend. rend is de derde persoon enkelvoud van rendre, hier in de tegenwoordige tijd. In de constructie rendre quelque chose plus difficile betekent het “iets moeilijker maken”. Het onderwerp is cela, daarom staat het werkwoord in de derde persoon enkelvoud. Voorbeeld: Le bruit rend le travail plus difficile. = “Het lawaai maakt het werk moeilijker.” concentration is een zelfstandig naamwoord en betekent “concentratie”. In ma concentration geeft ma aan dat het om de concentratie van de spreker gaat. Ma is hier de bezittelijke vorm bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de vorm drukt bezit uit, niet noodzakelijk een aparte betekenis van “mijn” als persoon. travail betekent “werk”. In au travail staat au voor à le: dit is een samensmelting van een voorzetsel en een bepaald lidwoord. Hier betekent au travail “op het werk” of “tijdens het werk”. Het zelfstandig naamwoord travail is mannelijk enkelvoud; dat verklaart de vorm le in au, niet de vorm van ma concentration. plus difficile is de vergelijkende vorm “moeilijker”. Het basisadjectief is difficile; plus difficile betekent letterlijk “meer moeilijk” en wordt in natuurlijk Nederlands vertaald als “moeilijker”. Difficile heeft in het enkelvoud dezelfde geschreven vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Voorbeeld: Cette tâche est plus difficile. = “Deze taak is moeilijker.” De betekenis bouwt zich zo op: Je peux expliquer = “ik kan uitleggen”, gevolgd door que als inleidend verbindingswoord voor de inhoud van die uitleg. Cela rend geeft aan dat de genoemde situatie iets veroorzaakt, namelijk dat ma concentration au travail — “mijn concentratie op het werk” — plus difficile wordt. De volledige zin betekent daarom: “Ik kan uitleggen dat ik me daardoor moeilijker op mijn werk kan concentreren.” De formulering is geschikt om een effect op functioneren of dagelijkse bezigheden concreet te beschrijven.

8. Mentionnez ce détail, car l'impact sur la vie quotidienne guide souvent le suivi.

   Vermeld dat detail, omdat de invloed op het dagelijks leven vaak richting geeft aan de verdere opvolging.

   Mentionnez

   vermeld

   ce

   dit/dat

   détail

   detail

   car

   want/omdat

   l'impact

   de invloed

   sur

   op

   vie

   leven

   quotidienne

   dagelijks

   guide

   geeft richting aan

   souvent

   vaak

   suivi

   opvolging

   Uitgebreide uitleg

   Mentionnez komt van mentionner en betekent hier “vermeld”. De vorm is de gebiedende wijs voor vous; dezelfde vorm kan ook de tegenwoordige tijd voor vous zijn, maar in deze zin geeft de directe opdracht de gebiedende lezing. Voor één persoon in een informele aanspreekvorm staat vaak mentionne. ce is een aanwijzend bijvoeglijk woord bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord détail. Het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar een specifiek detail. Vergelijk bijvoorbeeld ce problème — “dit/dat probleem”. détail betekent “detail” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un détail, des détails. Het meervoud krijgt dus détails; de uitspraak en spelling van het enkelvoud moet je niet verwarren met het meervoud. car verbindt de opdracht met de reden ervoor. Het betekent hier “omdat” of “want” en leidt de verklaring in die volgt. In een korte voorbeeldzin: Je reste, car il pleut. — “Ik blijf, omdat het regent.” l'impact betekent hier “de invloed”. Het zelfstandig naamwoord impact is mannelijk; l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker: l'impact, naast un impact en des impacts. sur betekent in deze combinatie “op”. Het geeft aan waarop de invloed betrekking heeft: un impact sur la santé — “een invloed op de gezondheid”. vie betekent “leven” en is vrouwelijk: la vie. Het meervoud is les vies, wanneer er over meerdere levens wordt gesproken. quotidienne betekent hier “dagelijks” en beschrijft vie. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van quotidien; die vorm past bij het vrouwelijke enkelvoud vie. Bijvoorbeeld: la vie quotidienne — “het dagelijks leven”. guide komt van guider en betekent hier “geeft richting aan” of “stuurt”. De vorm is de tegenwoordige tijd voor een enkelvoudig onderwerp van de derde persoon: l'impact ... guide. Het onderwerp is dus l'impact, niet suivi. Vergelijk: Cette information guide la décision. — “Deze informatie geeft richting aan de beslissing.” souvent betekent “vaak”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon, getal of geslacht. In deze zin zegt het dat het richting geven vaak gebeurt, niet dat suivi zelf “vaak” betekent. suivi betekent hier “opvolging” of “verdere opvolging”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: le suivi, des suivis. De vorm hangt samen met het werkwoord suivre, maar in deze zin functioneert suivi als zelfstandig naamwoord, niet als een werkwoordsvorm. Samen bestaat de zin uit de opdracht Mentionnez ce détail — “Vermeld dat detail” — en de reden die door car wordt ingeleid. Binnen die reden is l'impact sur la vie quotidienne het onderwerp: de invloed op het dagelijks leven. guide souvent le suivi zegt dat die invloed vaak richting geeft aan de verdere opvolging. De volledige betekenis is daarom: “Vermeld dat detail, omdat de invloed op het dagelijks leven vaak richting geeft aan de verdere opvolging.”