Je
Je betekent hier ‘ik’ in Je voulais te dire. De vorm Je staat voor de spreker en wordt vóór een werkwoord gebruikt, zoals in Je peux baisser les basses. Je gebruikt Je wanneer je zelf iets wilt uitleggen of voorstellen.
voulais
Voulais betekent hier ‘wilde’ in Je voulais te dire: de spreker wilde iets zeggen. Samen met dire vormt het de uitdrukking Je voulais te dire, waarmee je een opmerking voorzichtig kunt inleiden. Je kunt deze vorm gebruiken wanneer je beleefd een onderwerp wilt aansnijden.
te
Te verwijst hier naar de aangesproken persoon in Je voulais te dire: ‘jou’ of ‘je’. In Je voulais te dire staat te vóór het werkwoord dire. Je gebruikt te in een informele aanspreekvorm wanneer de handeling op de andere persoon gericht is.
dire
Dire betekent hier ‘zeggen’ in Je voulais te dire. Na voulais staat dire in de vorm van een tweede werkwoord binnen de combinatie Je voulais te dire. Deze combinatie is bruikbaar om aan te kondigen wat je iemand wilt zeggen.
que
Que leidt hier de inhoud in van wat de spreker wil zeggen: Je voulais te dire que ta musique s'entend clairement. Het verbindt de hoofdzin met de bijzin die volgt. Je gebruikt que vaak na werkwoorden als dire om de meegedeelde informatie in te leiden.
ta
Ta betekent hier ‘jouw’ bij het vrouwelijke woord musique in ta musique. De vorm ta hoort bij het bezit van de aangesproken persoon en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt ta bijvoorbeeld wanneer je naar iets van één aangesproken persoon verwijst met een vrouwelijk woord.
musique
Musique betekent hier ‘muziek’ in ta musique. In de zin is ta musique datgene wat door de muur hoorbaar is. Je kunt musique gebruiken voor muziek als geluid of als inhoud van een optreden of opname.
s'entend
S'entend betekent hier ‘is hoorbaar’ of ‘klinkt door’ in ta musique s'entend clairement. De uitdrukking beschrijft dat de muziek door iemand gehoord kan worden, zonder de nadruk op wie haar hoort. Je kunt s'entend gebruiken voor geluid dat duidelijk waarneembaar is.
clairement
Clairement betekent hier ‘duidelijk’ in s'entend clairement. Het geeft aan dat de muziek niet alleen hoorbaar is, maar ook helder doorkomt. Je gebruikt clairement om te zeggen dat iets op een heldere of duidelijke manier gebeurt.
à
À maakt hier samen met travers de uitdrukking à travers le mur: ‘door de muur heen’. In à travers le mur geeft à de relatie aan tussen het geluid en de muur waar het doorheen komt. Je gebruikt à travers vóór iets waarlangs of waardoorheen iets beweegt of waarneembaar is.
travers
Travers betekent hier ‘doorheen’ in à travers le mur. Samen met à en le mur beschrijft het dat het geluid door de muur heen hoorbaar is. Een bruikbaar patroon is à travers + zelfstandig naamwoord, zoals in à travers le mur.
le
Le betekent hier ‘de’ bij het mannelijke enkelvoudige woord mur in le mur. In à travers le mur verwijst le naar de specifieke muur waar het geluid doorheen komt. Je gebruikt le vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord.
mur
Mur betekent hier ‘muur’ in à travers le mur. De muur is in deze zin de fysieke scheiding waar het geluid doorheen komt. Je kunt mur gebruiken wanneer je een muur in een gebouw of ruimte benoemt.
ne
Ne is hier het eerste deel van de ontkenning ne ... pas in Je ne me rendais pas compte. Samen met pas maakt het duidelijk dat de spreker zich iets niet realiseerde. In een ontkennende zin staat ne bij het werkwoord en pas verderop in de werkwoordsgroep.
me
Me betekent hier ‘me’ in Je ne me rendais pas compte. Het hoort bij de uitdrukking se rendre compte en verwijst naar de spreker die iets beseft. Je gebruikt me wanneer de handeling of ervaring op jezelf betrekking heeft.
rendais
Rendais betekent hier niet zelfstandig ‘bracht’, maar maakt deel uit van ne me rendais pas compte: ‘ik besefte niet’. De combinatie se rendre compte betekent ‘zich realiseren’, en in de dialoog staat daarvan de vorm me rendais compte bij Je. Je kunt deze uitdrukking gebruiken om te zeggen of iemand zich ergens wel of niet van bewust was.
pas
Pas is hier het tweede deel van de ontkenning ne ... pas in Je ne me rendais pas compte. Samen met ne betekent de hele combinatie dat de spreker zich iets niet realiseerde. Je gebruikt pas in deze vaste ontkenningsconstructie rond het werkwoord.
compte
Compte maakt hier deel uit van de uitdrukking ne me rendais pas compte, die ‘besefte niet’ betekent. Het woord draagt in deze combinatie niet alleen de betekenis ‘rekening’, maar hoort bij se rendre compte, ‘zich realiseren’. Je kunt se rendre compte gebruiken wanneer iemand zich bewust wordt van een feit.
qu'elle
Qu'elle betekent hier ‘dat zij’ of ‘dat het’ in Je ne me rendais pas compte qu'elle s'entendait. Het verbindt de uitdrukking voor ‘zich realiseren’ met de bijzin over de muziek. Qu'elle is bruikbaar om een inhoudelijke bijzin met elle in te leiden.
s'entendait
S'entendait betekent hier ‘hoorbaar was’ of ‘doorklonk’ in qu'elle s'entendait aussi de ton côté. Het beschrijft dat de muziek aan de kant van de andere persoon te horen was. Je gebruikt deze vorm wanneer je over de hoorbaarheid van een geluid in die eerdere situatie spreekt.
aussi
Aussi betekent hier ‘ook’ in qu'elle s'entendait aussi de ton côté. Het voegt toe dat de muziek niet alleen aan de ene kant, maar ook aan de kant van de ander hoorbaar was. Je gebruikt aussi om een extra persoon, plaats of situatie aan een eerdere informatie toe te voegen.
de
De betekent hier ‘van’ in de uitdrukking de ton côté: ‘aan jouw kant’. Samen met ton en côté geeft de volledige woordgroep aan vanuit welke kant iets wordt bekeken of gehoord. Je gebruikt de in patronen als de mon côté en de ton côté om een perspectief of zijde aan te duiden.
ton
Ton betekent hier ‘jouw’ in de vaste woordgroep de ton côté: ‘aan jouw kant’. Het drukt bezit of verbondenheid met de aangesproken persoon uit en staat vóór côté. Je kunt de ton côté gebruiken wanneer je naar de kant of het perspectief van de ander verwijst.
côté
Côté betekent hier ‘kant’ of ‘zijde’ in de ton côté. De volledige uitdrukking de ton côté betekent dat iets aan de kant van de aangesproken persoon gebeurt of hoorbaar is. Je gebruikt côté ook in een patroon als de mon côté voor ‘aan mijn kant’.
C'est
C'est betekent hier ‘het is’ in C'est surtout perceptible. Het introduceert de beoordeling dat iets waarneembaar is, namelijk het geluid. Je gebruikt C'est om iets aan te wijzen of een toestand of beoordeling te formuleren.
surtout
Surtout betekent hier ‘vooral’ in C'est surtout perceptible tard le soir. Het beperkt de belangrijkste merkbaarheid tot een bepaald moment, namelijk laat op de avond. Je gebruikt surtout om één tijdstip, plaats of aspect extra te benadrukken.
perceptible
Perceptible betekent hier ‘merkbaar’ of ‘waarneembaar’ in C'est surtout perceptible. In deze dialoog gaat het erom dat het geluid door de stilte van het gebouw duidelijk opvalt. Je kunt perceptible gebruiken voor iets dat met de zintuigen of op een andere manier kan worden waargenomen.
tard
Tard betekent hier ‘laat’ in tard le soir. Samen met le soir geeft het aan dat de muziek vooral op een laat moment van de avond merkbaar is. Je gebruikt tard om aan te geven dat iets later dan gebruikelijk of verwacht gebeurt.
soir
Soir betekent hier ‘avond’ in tard le soir. De woordgroep tard le soir verwijst naar een laat moment op de avond, wanneer het gebouw rustig is. Je kunt le soir gebruiken om naar de avond als tijdsperiode te verwijzen.
quand
Quand betekent hier ‘wanneer’ in quand l'immeuble est calme. Het leidt de tijdsbepaling in die uitlegt wanneer het geluid merkbaar is. Je gebruikt quand om een gebeurtenis aan een bepaald moment of een bepaalde toestand te koppelen.
l'immeuble
L'immeuble betekent hier ‘het gebouw’ in quand l'immeuble est calme. Het verwijst naar het gedeelde woongebouw waarin de buren wonen. Je gebruikt immeuble voor een gebouw met meerdere woningen of andere eenheden.
est
Est betekent hier ‘is’ in l'immeuble est calme. Het verbindt het gebouw met de toestand calme. Je gebruikt est om met een onderwerp een toestand of eigenschap uit te drukken.
calme
Calme betekent hier ‘rustig’ of ‘stil’ in l'immeuble est calme. De stilte van het gebouw maakt het geluid beter merkbaar. Je kunt calme gebruiken om een rustige omgeving of een rustige toestand te beschrijven.
peux
Peux betekent hier ‘kan’ in Je peux baisser les basses. Het drukt uit dat de spreker in staat is of bereid is om de genoemde aanpassing uit te voeren. Een bruikbaar patroon is Je peux + infinitief, zoals Je peux baisser.
baisser
Baisser betekent hier ‘lager zetten’ in baisser les basses. Het gaat om het verminderen van het volume of niveau van de bas. Je gebruikt baisser met iets waarvan je het niveau lager maakt, zoals baisser les basses.
les
Les betekent hier ‘de’ bij het meervoudige woord basses in les basses. In les basses verwijst het naar de lage tonen van de muziek. Je gebruikt les vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord wanneer het om bepaalde zaken gaat.
basses
Basses betekent hier ‘lage tonen’ of ‘bas’ in les basses. In de dialoog gaat het om de lage tonen die door de muur kunnen doorkomen. Je kunt les basses gebruiken wanneer je specifiek de bas in muziek of geluid bedoelt.
et
Et betekent hier ‘en’ in Je peux baisser les basses et éloigner les enceintes. Het verbindt twee aanpassingen die de spreker kan uitvoeren. Je gebruikt et om gelijkwaardige woorden, woordgroepen of handelingen met elkaar te verbinden.
éloigner
Éloigner betekent hier ‘verder weg zetten’ in éloigner les enceintes du mur. De luidsprekers worden verder van de muur geplaatst. Een bruikbaar patroon is éloigner iets de + plaats of object, zoals éloigner les enceintes du mur.
enceintes
Enceintes betekent hier ‘luidsprekers’ in éloigner les enceintes du mur. Het zijn de apparaten die de muziek voortbrengen en van de muur worden weggezet. Je gebruikt enceintes wanneer je luidsprekers of boxen voor muziek bedoelt.
du
Du betekent hier ‘van de’ in éloigner les enceintes du mur. Het geeft aan waarvan de luidsprekers verder weg worden geplaatst: de muur. Du is de vorm in de exacte woordgroep du mur; het patroon éloigner ... du mur betekent iets verder van de muur wegzetten.
Cela
Cela betekent hier ‘dat’ in Cela aiderait en verwijst naar de voorgestelde aanpassingen uit de vorige zin. Samen met aiderait drukt Cela aiderait uit dat die aanpassingen zouden helpen. Je gebruikt Cela om naar een eerder genoemde handeling, situatie of oplossing te verwijzen.
aiderait
Aiderait betekent hier ‘zou helpen’ in Cela aiderait. Het beschrijft het verwachte positieve effect van het zachter zetten van de bas en het verplaatsen van de luidsprekers. Je kunt aiderait gebruiken om voorzichtig te zeggen dat een maatregel waarschijnlijk nuttig zou zijn.
soirs
Soirs betekent hier ‘avonden’ in les soirs de semaine. De volledige woordgroep verwijst naar avonden op weekdagen, vooral de avonden waarop mensen de volgende dag werken. Je gebruikt soirs in een tijdsaanduiding wanneer je meerdere avonden bedoelt.
semaine
Semaine betekent hier ‘week’ in les soirs de semaine. De uitdrukking les soirs de semaine betekent ‘doordeweekse avonden’ en maakt duidelijk om welke avonden het gaat. Je gebruikt de semaine in combinaties die een periode binnen de week aanduiden.
Dis-moi
Dis-moi betekent hier ‘zeg het me’ of ‘laat het me weten’ in Dis-moi, s'il te plaît. De uitdrukking vraagt de aangesproken persoon om informatie te geven over het resultaat van de verandering. Je kunt Dis-moi gebruiken om iemand rechtstreeks maar informeel om een antwoord te vragen.
s'il te plaît
S'il te plaît betekent als geheel ‘alsjeblieft’ in Dis-moi, s'il te plaît. S'il komt van si en il en draagt hier de voorwaardelijke betekenis niet zelfstandig; te verwijst naar de aangesproken persoon en plaît betekent letterlijk dat iets hem of haar bevalt. Samen maakt de uitdrukking een verzoek beleefder, zoals in Dis-moi, s'il te plaît.
si
Si betekent hier ‘of’ in si ce changement ne suffit pas. Het leidt de voorwaardelijke inhoud in waarover de ander moet vertellen. Je gebruikt si in deze betekenis na een verzoek of vraag om aan te geven onder welke mogelijkheid iets geldt.
ce
Ce betekent hier ‘deze’ of ‘dit’ in ce changement. Het verwijst naar de concrete verandering die de spreker zojuist heeft voorgesteld. Je gebruikt ce vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord om naar iets specifieks te verwijzen.
changement
Changement betekent hier ‘verandering’ in ce changement. Het verwijst naar het zachter zetten van de bas en het verplaatsen van de luidsprekers. Je kunt changement gebruiken voor een concrete aanpassing in een situatie of werkwijze.
suffit
Suffit betekent hier ‘voldoende is’ of ‘volstaat’ in ce changement ne suffit pas. Met ne ... pas zegt de spreker dat de verandering misschien niet genoeg effect heeft. Je kunt het patroon quelque chose suffit gebruiken om te zeggen dat iets voldoende is.
J'apprécie
J'apprécie betekent hier ‘ik waardeer’ in J'apprécie que tu veuilles bien en parler. De spreker toont waardering voor de bereidheid van de ander om over het probleem te praten. Je gebruikt J'apprécie om iemand rechtstreeks te bedanken of waardering voor een handeling uit te drukken.
tu
Tu betekent hier ‘jij’ in tu veuilles bien en parler. Het verwijst naar de aangesproken buur en is het onderwerp van de bijzin. Je gebruikt tu wanneer je iemand informeel rechtstreeks aanspreekt.
veuilles
Veuilles betekent hier ‘wilt’ of ‘bereid bent’ in que tu veuilles bien en parler. In de volledige zin gaat het om de bereidheid van de ander om over het probleem te praten. Je kunt tu veuilles bien + infinitief gebruiken om iemands bereidheid tot een handeling uit te drukken.
bien
Bien betekent hier ‘wel’ of ‘graag’ in tu veuilles bien en parler. Het maakt duidelijk dat de aangesproken persoon bereid is om erover te praten. In tu veux bien + infinitief kun je bien gebruiken om een bereidwillige instemming of een vriendelijk verzoek uit te drukken.
en
En betekent hier ‘erover’ in en parler. Het verwijst naar het onderwerp dat eerder is genoemd, namelijk het probleem met de muziek. De vaste combinatie en parler gebruik je wanneer je over iets eerder genoemds praat.
parler
Parler betekent hier ‘praten’ in en parler. Samen betekent en parler ‘erover praten’, waarbij en naar het eerder genoemde probleem verwijst. Je gebruikt parler met en wanneer het onderwerp al bekend is.
Il vaut mieux
Il vaut mieux betekent als geheel ‘het is beter’ of ‘je kunt beter’ in Il vaut mieux régler ça. Il is hier een onpersoonlijk onderwerp, vaut komt van valoir en mieux geeft de voorkeur aan. Je gebruikt Il vaut mieux + infinitief om een advies of verstandige handelwijze te formuleren.
régler
Régler betekent hier ‘oplossen’ of ‘regelen’ in régler ça. Het verwijst naar het probleem met de muziek en de gevolgen daarvan gezamenlijk aanpakken. Je gebruikt régler iets wanneer je een probleem, kwestie of praktische aangelegenheid in orde brengt.
ça
Ça betekent hier ‘dit’ of ‘dat’ in régler ça. Het verwijst naar het eerder besproken geluidsprobleem. Je gebruikt ça in informele taal om naar een bekende situatie, kwestie of handeling te verwijzen.
avant
Avant betekent hier ‘voordat’ in avant que la tension ne s'installe. Het geeft aan dat het probleem moet worden opgelost vóór een ongewenste ontwikkeling begint. Je gebruikt avant que om een gebeurtenis aan te duiden die eerder moet plaatsvinden dan een andere gebeurtenis.
la
La betekent hier ‘de’ bij het vrouwelijke enkelvoudige woord tension in la tension. In la tension verwijst het naar de spanning die tussen de buren kan ontstaan. Je gebruikt la vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord.
tension
Tension betekent hier ‘spanning’ in la tension ne s'installe. Het gaat om relationele spanning die kan ontstaan wanneer het geluidsprobleem niet wordt opgelost. Je kunt tension gebruiken voor een gespannen sfeer tussen mensen of in een situatie.
s'installe
S'installe betekent hier ‘zich vestigt’ of natuurlijker ‘ontstaat en blijft hangen’ in la tension ne s'installe. De uitdrukking beschrijft dat spanning een vaste plaats in de relatie of situatie begint in te nemen. Je kunt s'installer gebruiken voor een toestand die geleidelijk ontstaat en aanhoudt.