Basisverzoeken en instructies | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. どうぞ中に入ってください。

   Kom alstublieft binnen.

   どうぞ

   alstublieft

   中

   binnen

   入ってください

   ga alstublieft naar binnen

   Uitgebreide uitleg

   どうぞ maakt de uitnodiging vriendelijker: “alstublieft” of “gaat u gerust”. Het kan vóór een verzoek staan om de ander aan te moedigen iets te doen. Voorbeeld: どうぞ座ってください。— “Gaat u alstublieft zitten.” 中 betekent hier “binnen” of “de binnenkant”. In deze zin geeft het de plaats aan waar de beweging naartoe gaat. De vorm zelf verandert hier niet om beleefdheid uit te drukken. 入ってください bestaat uit 入る (“binnengaan; naar binnen gaan”) en ください, dat na een werkwoordsvorm een beleefd verzoek vormt. 入って is de て-vorm van 入る; samen betekent 入ってください: “gaat u alstublieft naar binnen” of “kom alstublieft binnen”. Het is dus niet alleen het werkwoord 入る dat beleefdheid uitdrukt: die beleefde verzoeksvorm ontstaat door ください na de て-vorm te plaatsen. Patroon: werkwoord in de て-vorm + ください. Voorbeeld: ここに書いてください。— “Schrijf alstublieft hier.” Samen nodigt どうぞ de aangesprokene vriendelijk uit om 中 (“naar binnen”) te gaan: どうぞ中に入ってください。 betekent “Kom alstublieft binnen.”

2. こちらに座ってください。

   Ga alstublieft hier zitten.

   こちら

   hier

   座ってください

   ga alstublieft zitten

   Uitgebreide uitleg

   こちら betekent hier “hier” en is een beleefde aanwijzende vorm voor de plaats of richting bij de spreker. Het kan ook “deze kant” betekenen; in deze zin geeft de vaste vertaling de plaatsbetekenis “hier”. Een vergelijkbare vorm is こちらへ (“naar deze kant / hierheen”), maar dat is niet de vorm in de bronzin. 座ってください bevat het werkwoord 座る (“zitten; gaan zitten”) in de て-vorm 座って, gevolgd door ください (“doe alstublieft”). Samen vormt dit een beleefd verzoek: “gaat u alstublieft zitten”. De て-vorm is hier dus niet op zichzelf een verleden tijd. Het werkwoord 座る verandert in de て-vorm van 座る naar 座って. Voorbeeld: ここに座ってください。 — “Gaat u alstublieft hier zitten.” Dit gebruikt hetzelfde verzoekpatroon 〜てください; alleen de plaatsaanduiding is anders. Samen betekent こちら + 座ってください: “Ga alstublieft hier zitten.” De plaats wordt eerst aangewezen, waarna het beleefde verzoek volgt.

3. ここで待ってください。

   Wacht alstublieft hier.

   ここで

   hier

   待ってください

   wacht alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   ここで betekent hier, op deze plaats. ここ is een aanwijzend woord voor een plaats; で markeert de plaats waar de handeling gebeurt. In deze zin is de bedoelde plaats dus “hier”. Ter vergelijking: ここに gebruikt に wanneer de plaats bijvoorbeeld een bestemming of aanwezigheid is, terwijl ここで de plaats van een handeling markeert. 待ってください betekent “wacht alstublieft”. Het werkwoord is 待つ (wachten). De vorm 待って is de て-vorm van 待つ; met ください vormt die een beleefd verzoek: werkwoord in て-vorm + ください = “doe alstublieft …”. Voorbeeld: 見てください。 — “Kijk alstublieft.” Samen geeft ここで + 待ってください de betekenis: “Wacht alstublieft hier.” Het verzoek is beleefd geformuleerd en zegt dat het wachten op deze plaats moet gebeuren.

4. こちらを見てください。

   Kijk alstublieft hier.

   こちら

   hier; deze kant

   見てください

   kijk alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   こちら betekent hier hier of deze kant. In deze zin verwijst het naar de plaats of richting waar de spreker de aandacht naartoe stuurt. Het is een beleefdere vorm dan ここ wanneer je eenvoudigweg een plaats als “hier” aanwijst; こちら kan in andere contexten ook “deze kant” of een beleefde verwijzing naar een persoon betekenen. 見てください bestaat uit 見て, de te-vorm van 見る (“kijken”, “zien”), en ください (“geef alstublieft”). Samen vormt dit een beleefd verzoek: “kijk alstublieft”. De te-vorm van het werkwoord verbindt hier de handeling met ください; het is dus niet de gebiedende vorm 見ろ. Hetzelfde patroon is bijvoorbeeld 聞いてください — “luister alstublieft”. Samen betekent こちらを見てください。 letterlijk ongeveer “Kijk alstublieft naar deze kant” en volgens de vaste vertaling natuurlijk “Kijk alstublieft hier.” こちら is het aangewezen doel, gemarkeerd door を, en 見てください is het beleefde verzoek om ernaar te kijken.

5. よく聞いてください。

   Luister alstublieft goed.

   よく

   goed; aandachtig

   聞いてください

   luister alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   よく betekent hier “goed” of “aandachtig” en bepaalt hoe de handeling wordt uitgevoerd. Het is een bijwoord; het beschrijft dus niet een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: よく見てください。— “Kijk alstublieft goed.” 聞いてください bestaat uit 聞いて en ください. 聞く is de basisvorm en betekent onder andere “luisteren” of “horen”; in deze zin is de bedoelde betekenis “luisteren”. De vorm 聞いて is de te-vorm van 聞く. Met ください vormt die een beleefd verzoek: werkwoord in de te-vorm + ください betekent “doe alstublieft …”. Bijvoorbeeld: ゆっくり話してください。— “Spreek alstublieft langzaam.” Samen betekent よく + 聞いてください: “Luister alstublieft goed.” De vorm is een beleefd verzoek aan de aangesprokene om aandachtig te luisteren.

6. ゆっくり話してください。

   Spreek alstublieft langzaam.

   ゆっくり

   langzaam

   話して

   spreek

   ください

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   ゆっくり betekent hier “langzaam” en werkt als bijwoord: het beschrijft hoe de handeling wordt uitgevoerd. Het kan bijvoorbeeld ook een andere handeling nader bepalen: ゆっくり食べてください betekent “Eet alstublieft langzaam”. 話して komt van het werkwoord 話す (“spreken”, “praten”). 話して is deて-vorm van dit werkwoord. In deze zin staat die vorm voor ください; samen vormen ze een beleefd verzoek. Vergelijk: 話します is een beleefde mededeling (“ik spreek” of “ik zal spreken”), terwijl 話してください een verzoek is (“spreek alstublieft”). ください betekent hier “alstublieft” als onderdeel van een verzoek. Na een werkwoord in deて-vorm geeft 〜てください de herbruikbare patroonbetekenis “doe alstublieft …”. Bijvoorbeeld: 聞いてください betekent “luister alstublieft”; 聞いて is daar deて-vorm van 聞く (“luisteren”). Samen vormen ゆっくり話してください de beleefde opdracht “Spreek alstublieft langzaam.” ゆっくり bepaalt de manier van 話して, en 話して plus ください maakt daarvan een beleefd verzoek. De uitdrukking is geschikt wanneer je iemand op een beleefde manier vraagt langzamer te spreken.