Kennismaken en over de docent praten | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. はじめまして。

   Leuk je te ontmoeten.

   はじめまして

   Leuk je te ontmoeten

   Uitgebreide uitleg

   はじめまして is een vaste Japanse begroeting bij een eerste ontmoeting. In deze zin betekent ze natuurlijk: “Leuk je te ontmoeten.” Ze wordt doorgaans gebruikt wanneer de spreker iemand voor het eerst ontmoet; de vorm zelf verandert niet voor persoon, getal of geslacht. De uitdrukking hoort bij het beleefde kennismakingsregister. Een veelgebruikt patroon is はじめまして。 gevolgd door een zelfintroductie, bijvoorbeeld: はじめまして。マリアです。 — “Leuk je te ontmoeten. Ik ben Maria.” Dit voorbeeld is nieuw oefenmateriaal en komt niet uit de gegeven zin. Als geheel is はじめまして。 dus een zelfstandige, beleefde openingsgroet voor een eerste kennismaking: “Leuk je te ontmoeten.”

2. ここでのレッスンは初めてですか。

   Is dit je eerste les hier?

   ここでの

   hier ...

   レッスン

   les

   初めて

   voor het eerst

   ですか

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   ここでの betekent hier “hier ...”. ここ betekent “hier”; で markeert de plaats waar iets gebeurt, en の verbindt die plaats met het volgende zelfstandig naamwoord. Zo beschrijft ここでのレッスン een les die hier plaatsvindt. Voorbeeld: ここでの仕事 = “het werk hier”. レッスン is een zelfstandig naamwoord en betekent “les”. Het is een leenwoord; het verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: レッスンがあります。 = “Er is een les.” 初めて betekent hier “voor het eerst” en geeft aan dat iets de eerste keer is binnen de bedoelde situatie. In deze zin gaat het om de eerste les hier, niet noodzakelijk om de allereerste les van de aangesprokene in het algemeen. Een bruikbare tegenstelling is 初めて “voor het eerst” tegenover また “weer”. Voorbeeld: ここに来るのは初めてです。 = “Het is de eerste keer dat ik hier kom.” ですか bestaat uit de beleefde koppelvorm です en het vraagpartikel か. Samen maken ze van de voorafgaande mededeling een beleefde ja-neevraag. です koppelt het onderwerp aan een beschrijving; か markeert de vraag. Voorbeeld: 学生ですか。 = “Ben je student?” In het geheel maakt レッスンは de les tot onderwerp van gesprek. ここでのレッスン betekent “de les hier”, 初めて voegt “voor het eerst” toe, en ですか vraagt beleefd of dat zo is. De volledige betekenis is daarom: “Is dit je eerste les hier?”

3. 前にここに来ました。

   Ik ben hier eerder geweest.

   前に

   eerder, voorheen

   ここに

   hierheen, naar hier

   来ました

   kwam; is gekomen

   Uitgebreide uitleg

   前に betekent hier “eerder” of “voorheen”: het plaatst de komst vóór het huidige moment. In deze betekenis is het een tijdsbepaling; hetzelfde 前 kan in andere contexten ook “voorkant” of “ervoor” betekenen, maar dat is hier niet de bedoelde lezing. Voor een herbruikbaar patroon kun je bijvoorbeeld zeggen: 前に見ました。 — “Ik heb het eerder gezien.” ここに bestaat uit ここ (“hier”) en に, dat hier de bestemming aanduidt: naar deze plaats. Het verwijst naar de plaats die in de situatie als “hier” wordt aangewezen; de vorm zelf specificeert geen andere referent. Vergelijk voor een andere bestemming そこに — “daarheen, naar daar”. 来ました is de beleefde verleden vorm van 来る (“komen”): 来る → 来ました. De vorm drukt hier uit dat de komst in het verleden heeft plaatsgevonden. Het werkwoord 来る wordt gebruikt voor beweging naar het relevante hier- of aankomstpunt; het is niet dezelfde keuze als 行く, “gaan”. Samen vormen de delen: 前に (“eerder”) + ここに (“naar hier”) + 来ました (“kwam/is gekomen”). De hele uiting betekent daarom: “Ik ben hier eerder geweest.” In een neutrale, beleefde gesprekssituatie is 来ました een gewone beleefde manier om deze vroegere komst te beschrijven.

4. ここに来てから、しばらくたちます。

   Ik ben hier al een tijdje.

   ここに

   hier

   来てから

   sinds het komen / nadat iemand gekomen is

   しばらく

   een tijdje

   たちます

   verstrijkt

   Uitgebreide uitleg

   ここに betekent hier, als plaats waar iemand naartoe komt of zich bevindt. ここ is een aanwijzend woord voor een plaats bij de spreker of in de relevante gesprekssituatie; に markeert hier de bestemming bij 来る en de plaats bij bijvoorbeeld いる. Voorbeelden: ここに来ます。 = Ik kom hier. ここにいます。 = Ik ben hier. 来てから komt van 来る (komen). 来て is de て-vorm van dit werkwoord; から maakt er een tijdsconstructie van met de betekenis “sinds het komen” of “nadat iemand gekomen is”. In deze vaste zin is het beginpunt het moment waarop ik hier kwam. Het Japans laat het onderwerp weg, maar de vaste vertaling identificeert dat onderwerp als ik. しばらく betekent hier een tijdje: een niet precies bepaalde, maar merkbare periode. In andere contexten kan het ook “even” betekenen, afhankelijk van de situatie. Voorbeeld: しばらく待ちます。 = Ik wacht een tijdje. たちます betekent hier dat tijd verstrijkt. In deze betekenis hoort het bij het werkwoord 経つ (verstrijken), niet bij het homofone 立つ (staan). たちます is de beleefde niet-verleden vorm: たち is de stam waarop ます volgt. Voorbeeld: 三日たちました。 = Er zijn drie dagen verstreken. Samen vormen しばらくたちます en de voorafgaande tijdsbepaling de betekenis “het is al een tijdje”. De volledige structuur is ここに来てから、しばらくたちます: sinds ik hier kwam, is er een tijdje verstreken. Als geheel betekent de vaste zin: “Ik ben hier al een tijdje.”

5. 先生はどんな人ですか。

   Hoe is de docent?

   先生

   docent

   どんな

   wat voor

   人

   persoon

   ですか

   is ...?

   Uitgebreide uitleg

   先生 betekent hier “docent” of “leraar”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet om enkelvoud of meervoud aan te geven. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling en de context, naar de docent. は markeert 先生 als het onderwerp/thema waarover informatie wordt gevraagd. Na een zelfstandig naamwoord wordt は als partikel geschreven met は, hoewel de uitspraak in deze functie “wa” is. どんな vraagt naar het soort of de eigenschappen van iets of iemand en staat direct vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het patroon どんな + zelfstandig naamwoord betekent “wat voor ...?” of “hoe is ...?”. Bijvoorbeeld: どんな本ですか。 — “Wat voor boek is het?” 人 betekent “persoon” of “mens”. In どんな人 gaat het niet om een afzonderlijke identificatie van een persoon, maar om diens aard of eigenschappen: “wat voor persoon”. Het zelfstandig naamwoord blijft hier in dezelfde vorm; Japans markeert meervoud niet verplicht op deze manier. ですか vormt hier een beleefde vraag. です is de beleefde koppelvorm bij een naamwoordelijke omschrijving; か maakt er een vraag van. Samen kan het patroon Xはどんな人ですか。 worden hergebruikt als “Wat voor persoon is X?” Samen betekent 先生はどんな人ですか。 letterlijk ongeveer “De docent — wat voor persoon is die?” en natuurlijk Nederlands: “Hoe is de docent?” De zin vraagt naar de eigenschappen of het karakter van de docent, niet naar diens identiteit.

6. 先生はとても親切です。

   De docent is heel aardig.

   先生

   docent

   とても

   heel, zeer

   親切

   aardig

   です

   is

   Uitgebreide uitleg

   先生 betekent hier ‘docent’. Het woord kan ook ‘leraar’ betekenen en wordt gebruikt voor iemand die als docent of deskundige wordt aangesproken. In het Japans staat は na 先生 als topicmarkeerder: 先生は markeert de docent als gespreksonderwerp, niet noodzakelijk als grammaticaal onderwerp. とても versterkt een beschrijving en betekent hier ‘heel’ of ‘zeer’. Een bruikbaar patroon is とても + beschrijving, bijvoorbeeld とても大きい (‘heel groot’). 親切 betekent hier ‘aardig’ of ‘vriendelijk’. Het is een na-adjectief dat een eigenschap uitdrukt; 親切な kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld 親切な先生 (‘een aardige docent’). In de vaste zin staat 親切 vóór です, dus de eigenschap wordt beleefd over de docent meegedeeld. です maakt de uitdrukking beleefd en sluit hier de nominale of adjectivische predicatie af. In combinatie met een beschrijving kan het in het Nederlands als ‘is’ worden weergegeven. Bijvoorbeeld 学生です betekent ‘[iemand] is student’. Samen vormen 先生はとても親切です de betekenis: ‘De docent is heel aardig.’ 先生は introduceert de docent als gespreksonderwerp, とても versterkt 親切, en 親切です zegt beleefd dat die docent aardig is.