Na de les samen herhalen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 授業の後で何をしますか？

   Wat doe je na de les?

   授業

   les

   後で

   erna; daarna

   何

   wat

   しますか

   doe je?

   Uitgebreide uitleg

   授業 betekent hier ‘les’ of ‘college’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld 授業が始まります。 — ‘De les begint.’ 後で betekent ‘erna’ of ‘daarna’. In 授業の後で betekent の後で letterlijk ‘na de les’: の verbindt 授業 met 後, en で markeert de tijd waarin de handeling plaatsvindt. Hetzelfde patroon is bruikbaar met andere tijdsaanduidingen, bijvoorbeeld 仕事の後で休みます。 — ‘Na het werk rust ik.’ 何 betekent hier ‘wat’ en vraagt naar de handeling of activiteit. In de vaste uitdrukking 何をしますか staat het met を, de markering van het object van します. Een bruikbaar patroon is 何をしますか。 — ‘Wat ga je doen?’ しますか komt van する, ‘doen’. します is de beleefde niet-verleden vorm; か maakt er een vraag van. Het onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten wanneer het uit de situatie blijkt, zodat 何をしますか hier overeenkomt met ‘Wat doe je?’ zonder een uitgesproken vorm voor ‘jij’. Vergelijk 勉強します。 — ‘Ik studeer.’ Samen vormen 授業の後で en 何をしますか de vraag: ‘Wat doe je na de les?’ De formulering is beleefd en geschikt om iemand naar diens geplande of verwachte activiteit na de les te vragen.

2. 私はここに残って復習します。

   Ik blijf hier en herhaal.

   私は

   ik

   ここに

   hier

   残って

   blijven

   復習します

   herhalen

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (watashi, “ik”) en は (wa), de topicmarkeerder. In deze zin wordt “ik” als onderwerp van de mededeling naar voren gebracht; は markeert dus het gespreksonderwerp en hoeft niet op zichzelf te betekenen dat het gemarkeerde woord grammaticaal het onderwerp van elke handeling is. 私 is de gewone vorm van het persoonlijke voornaamwoord en verandert hier niet door werkwoordstijd. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” ここに betekent hier “hier”, met に als markering van de plaats waar iemand blijft. ここ verwijst naar een plaats vanuit de situatie van de spreker; de vorm zelf geeft niet aan welke concrete ruimte dat is. Vergelijk ここ (“hier”) met そこ (“daar”) en あそこ (“daar ginds”); welke plaats bedoeld is, hangt van de context af. 残って komt van het werkwoord 残る (“blijven”, “achterblijven”). 残って is de te-vorm. Hier verbindt die vorm het blijven met de daaropvolgende handeling: de spreker blijft hier en herhaalt. De te-vorm kan ook andere verbindende functies hebben, dus zij betekent niet op zichzelf altijd precies “en”. Voorbeeld: ここに残ってください。 — “Blijf hier, alstublieft.” 復習します komt van 復習する (“herhalen”, “lesstof herhalen”). します is de beleefde niet-verleden vorm van する; samen vormt 復習します dus de beleefde vorm “herhaal” of “zal herhalen”, afhankelijk van de context. Het gaat hier specifiek om het opnieuw doornemen van eerder geleerde stof, niet om zomaar iets opnieuw zeggen. De gewone, minder beleefde vorm is 復習する. Voorbeeld: 毎晩、漢字を復習します。 — “Ik herhaal elke avond kanji.” Samen vormen 私はここに残って en 復習します de betekenis: “Ik blijf hier en herhaal.” は maakt “ik” tot het besproken onderwerp, ここに残って geeft de plaats en de verbonden eerste handeling aan, en 復習します geeft de beleefde hoofdhandeling weer.

3. 私たちはこの部屋をもう少し使ってもいいですか？

   Mogen we deze ruimte nog een tijdje gebruiken?

   私たちは

   wij

   この

   deze

   部屋

   kamer; ruimte

   もう少し

   nog een beetje langer

   使って

   gebruiken

   もいいですか？

   is dat goed?

   Uitgebreide uitleg

   私たちは betekent hier “wij” als onderwerp of gespreksthema van de vraag. 私たち bestaat uit 私 (“ik”) en たち, een veelgebruikt achtervoegsel voor een groep met de genoemde persoon; は markeert het onderwerp of thema. Het zegt dat de spreker bij de groep hoort, maar niet noodzakelijk dat die namens de groep spreekt. Voorbeeld: 私たちは学生です。 — “Wij zijn studenten.” この betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Dit is de vorm van het aanwijzende woord in die positie; als zelfstandig aanwijzend woord wordt bijvoorbeeld これ gebruikt. Voorbeeld: この本 — “dit boek”. 部屋 betekent “kamer” en kan afhankelijk van de context ook een andere afgebakende ruimte aanduiden; in deze zin past “ruimte” bij de vaste vertaling. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 部屋を使います。 — “Ik/wij gebruiken de kamer.” もう少し betekent hier “nog wat langer” of letterlijker “nog een beetje meer”. もう voegt iets extra’s toe en 少し betekent “een beetje”; samen drukken ze hier extra gebruikstijd uit, zonder een precies aantal te noemen. 使って is de te-vorm van het werkwoord 使う (“gebruiken”). De te-vorm verbindt 使う hier met de daaropvolgende constructie もいいですか, en is daarom op zichzelf geen volledige tegenwoordige zin. Voorbeeld: ここに座ってもいいですか。 — “Mag ik hier zitten?” もいいですか？ draagt in combinatie met de voorafgaande te-vorm de vraag naar toestemming; op zichzelf betekent het ongeveer “is dat goed?”. In het patroon werkwoord-te + もいいですか vraag je of de handeling toegestaan is. ですか maakt de uiting beleefd en vragend; het is hier niet zelfstandig de vertaling van “mogen”. Samen ontstaat: 私たちは (“wij”) + この部屋 (“deze kamer/ruimte”) + もう少し (“nog wat langer”) + 使ってもいいですか？ (“mogen gebruiken?”). De volledige betekenis is: “Mogen we deze ruimte nog een tijdje gebruiken?” De vraag vraagt toestemming voor extra gebruik van deze ruimte door de groep die met 私たち wordt aangeduid.

4. 私たちは授業の後もここにいてもいいです。

   We mogen hier na de les blijven.

   私たち

   wij

   授業

   les

   後

   na; erna

   も

   ook

   ここ

   hier

   いてもいいです

   mogen blijven

   Uitgebreide uitleg

   私たちは betekent hier “wij” als onderwerp of thema. 私たち verwijst naar de spreker samen met anderen; は markeert waar de zin over gaat. Voor één spreker gebruik je bijvoorbeeld 私は (“ik”), terwijl 私たちは naar een groep verwijst. 授業 betekent “les” of “onderwijs”. Het zelfstandig naamwoord kan zelfstandig staan, bijvoorbeeld in 授業があります (“Er is een les” of “Ik heb les”). 後 betekent hier “na” of “erna”. In 授業の後 koppelt の het eerste zelfstandig naamwoord aan 後; samen betekent dit “na de les”. Het patroon Xの後 is herbruikbaar voor “na X”, bijvoorbeeld 仕事の後 — “na het werk”. も voegt hier de betekenis “ook” toe: dezelfde toestemming geldt eveneens na de les. De combinatie 授業の後も betekent dus “ook na de les”. ここ betekent “hier”. Dit aanwijzende woord verwijst naar de plaats die in de situatie als “hier” geldt; de vaste zin benoemt die plaats niet nader. Met ここに wordt die plaats gemarkeerd als de plaats waar iemand aanwezig is of blijft. そこ betekent “daar” vanuit het perspectief van de aangesprokene of een andere aangewezen plaats, en あそこ “daar ginds”. いてもいいです drukt toestemming uit: “mogen blijven” in deze context. De vorm bestaat uit いる (“aanwezig zijn; zich bevinden” voor levende wezens), de te-vorm いて, も en いいです (“het is goed”). Het patroon V-てもいいですか vraagt toestemming, zoals in 使ってもいいですか (“mag [iemand] gebruiken?”). Zonder か, zoals hier, is het een beleefde mededeling dat de handeling is toegestaan: V-てもいいです betekent “men mag V-en”. Samen vormen 私たちは (“wij”), 授業の後も (“ook na de les”), ここに (“hier”) en いてもいいです (“mogen blijven”) de betekenis: “Wij mogen hier na de les blijven.” In deze zin krijgt いる door de plaats en context de betekenis “blijven” of “aanwezig blijven”. De beleefde vorm です maakt de mededeling beleefd; zonder か is dit hier geen vraagvorm.

5. それを知ると助かります。

   Dat is goed om te weten.

   それ

   dat

   知る

   weten

   助かります

   helpt

   Uitgebreide uitleg

   それ betekent hier “dat”. Het is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat de spreker als “dat” aanduidt; de precieze referent wordt in deze zin niet benoemd. Het staat vóór を, de markering voor het lijdend voorwerp. Vergelijk als algemeen patroon: これ = “dit” en それ = “dat”. 知る is de woordenboekvorm van “weten” of “te weten komen”. In deze zin staat het na それを: それを知る betekent “dat weten”. Het patroon werkwoord + と kan een voorwaarde of onmiddellijk gevolg aangeven: これを押すと、音が出ます。 = “Als je hierop drukt, komt er geluid.” Hier is 知ると dus “als je dat weet” of “wanneer je dat te weten komt”. 助かります betekent hier “dat helpt” of “dat komt van pas”. De basisvorm is 助かる; 助かります is de beleefde niet-verleden vorm. 助かる kan ook letterlijker “gered worden” betekenen, maar in deze context gaat het om nuttige hulp of informatie. Voorbeeld: 手伝ってくれると助かります。 = “Het zou helpen als je me helpt.” Samen vormen de delen それを知ると en 助かります de betekenis: “Dat is goed om te weten.” De Japanse formulering zegt letterlijker dat het helpt wanneer men dat weet. De vorm ます maakt de uiting beleefd.

6. では、ここで一緒に復習しましょう。

   Laten we dan hier samen herhalen.

   では

   dan

   ここ

   hier

   一緒に

   samen

   復習しましょう

   laten we herhalen

   Uitgebreide uitleg

   では markeert hier een overgang: “dan” of “welnu dan”. Het sluit aan bij de situatie en leidt de volgende handeling in. Het is niet hetzelfde als een concrete plaatsaanduiding; die betekenis komt hier van ここ. ここ betekent “hier” en verwijst naar de plaats van de spreker of naar de plaats die in de situatie als “hier” geldt. Het woord verandert niet naar gelang van het aantal of het grammaticale geslacht. Een nuttig contrast is ここ “hier”, そこ “daar bij jou of bij de gesprekspartner” en あそこ “daar ginds”. Voorbeeld: ここで待ちます。 — “Ik wacht hier.” 一緒に betekent “samen” en maakt duidelijk dat de voorgestelde handeling gezamenlijk wordt gedaan. 一緒 is het woord voor “samenheid” of “hetzelfde”, en に geeft hier de bijwoordelijke functie aan. Voorbeeld: 一緒に行きましょう。 — “Laten we samen gaan.” 復習しましょう betekent hier “laten we herhalen” in de betekenis van eerder geleerde stof opnieuw doornemen. 復習 is “herhaling van leerstof”; met する wordt daarvan een werkwoord gemaakt: 復習する, “herhalen”. In de waargenomen vorm is し de stam van する en ましょう de beleefde voorstelvorm, vaak vertaald als “laten we …”. Het gaat dus om een voorstel aan de gesprekspartner, niet alleen om een mededeling over de toekomst. Vergelijk 復習します — “ik/wij herhaal/herhalen” — met 復習しましょう — “laten we herhalen”. Samen betekent では、ここで一緒に復習しましょう。: “Laten we dan hier samen herhalen.” では brengt de overgang in, ここで geeft de plaats aan, 一緒に beschrijft de gezamenlijke uitvoering en 復習しましょう formuleert het beleefde voorstel. De partikel で na ここ staat in de vaste zin en markeert de plaats waar de handeling plaatsvindt.