Een vergeten notitieboekje | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ノートを持ってくるのを忘れました。

   Ik ben vergeten mijn notitieboekje mee te nemen.

   ノート

   notitieboekje

   持ってくる

   meebrengen

   忘れました

   ben vergeten

   Uitgebreide uitleg

   ノート betekent hier “notitieboekje”. Het is een leenwoord en verandert in deze vorm niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: ノートを開きます。 — “Ik doe het notitieboekje open.” 持ってくる betekent “meebrengen”, letterlijk een handeling van dragen/meenemen in de richting van het relevante hier. Het is een samengestelde werkwoordsvorm: 持つ betekent “vasthouden/dragen” en 来る “komen”; in deze combinatie staat 持つ in de te-vorm 持って vóór くる. Voorbeeld: 水を持ってきます。 — “Ik breng water mee.” 忘れました is de beleefde verleden vorm van 忘れる, “vergeten”. De vorm ました maakt de uiting beleefd en verleden; het werkwoord zelf is dus 忘れる, niet 忘ます. In Vのを忘れる betekent een nominaliseerde handeling Vの dat iemand vergeet die handeling uit te voeren. Voorbeeld: 鍵を持ってくるのを忘れました。 — “Ik ben vergeten de sleutel mee te brengen.” ノートを markeert ノート als het object van 持ってくる: het notitieboekje is wat wordt meegebracht. De volledige handeling ノートを持ってくるの wordt daarna met を als object verbonden aan 忘れました. Zo betekent ノートを持ってくるのを忘れました。 als geheel: “Ik ben vergeten mijn notitieboekje mee te nemen.” Het onderwerp is in het Japans weggelaten; volgens de vaste vertaling gaat het hier om de spreker. De bezitsrelatie “mijn” wordt in het Japans niet afzonderlijk uitgesproken.

2. この紙を使ってもいいですよ。

   Je kunt dit papier gebruiken.

   この

   dit

   紙

   papier

   使って

   gebruiken

   もいいですよ

   mag; het is oké

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “dit” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt: この紙 is dus “dit papier”. この is een aanwijzend woord voor iets dat de spreker als nabij of als het relevante object presenteert; het verandert niet naar geslacht of getal zoals Nederlandse aanwijzende woorden dat soms doen. 紙 betekent hier “papier”. Het is een zelfstandig naamwoord. In この紙 bepaalt この welk papier bedoeld wordt; de vertaling maakt duidelijk dat het om dit papier gaat. 使って is de te-vorm van het werkwoord 使う (“gebruiken”). De te-vorm verbindt dit werkwoord met een daaropvolgende constructie. Hier vormt 使って samen met もいい de herbruikbare patroonvorm V-てもいい: “het is toegestaan om V te doen” of “je mag V doen”. Voorbeeld: ここに座ってもいいです。 — “Je mag hier zitten.” もいいですよ draagt in deze constructie de betekenis “dat mag; dat is oké”. Het partikel も hoort hier bij de patroonvorm V-てもいい; いい betekent letterlijk “goed”, en ですよ maakt de mededeling informatief en vriendelijk. De beleefde vorm です staat hier na いい; よ benadrukt dat de spreker deze informatie aan de luisteraar meedeelt. Samen vormen この紙を使ってもいいですよ。 de betekenis “Je kunt dit papier gebruiken” — natuurlijker in termen van toestemming: “Je mag dit papier gebruiken.” を markeert この紙 als datgene waarop 使う gericht is. De zin geeft toestemming om dit papier te gebruiken; hij beschrijft niet dat de handeling al uitgevoerd is.

3. ありがとうございます。新しい単語を書きたいです。

   Bedankt. Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.

   ありがとうございます

   bedankt

   新しい

   nieuw

   単語

   woord of term

   書きたいです

   wil schrijven

   Uitgebreide uitleg

   ありがとうございます is een vaste beleefde manier om te bedanken: hier betekent het “bedankt”. De kortere vorm ありがとう is minder formeel. De vorm kan als zelfstandige uiting worden gebruikt, zoals in deze eerste zin. 新しい betekent hier “nieuw” en staat vóór 単語 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. Het is een zogenoemd i-adjectief: de vorm eindigt op -い en blijft vóór een zelfstandig naamwoord in deze vorm staan. Bijvoorbeeld: 新しい本 betekent “een nieuw boek”. 単語 betekent “woord” of “term”. Het Japans markeert hier geen enkelvoud of meervoud aan de vorm zelf; de vaste Nederlandse vertaling maakt er “woorden” van. In 新しい単語 beschrijft 新しい dus de woorden die de spreker wil opschrijven. 書きたいです betekent “wil schrijven”. De woordenboekvorm van het werkwoord is 書く (“schrijven”). Voor deze wensvorm wordt de stam 書き- gecombineerd met -たい: 書きたい = “willen schrijven”. です maakt de uiting beleefd. Voorbeelden: 読みたいです betekent “ik wil lezen” en 見たいです betekent “ik wil kijken/zien”. Het partikel を markeert 新しい単語 als datgene wat wordt opgeschreven. De tweede zin bestaat daardoor uit 新しい単語を (“de nieuwe woorden”) en 書きたいです (“wil schrijven”). Samen betekent 新しい単語を書きたいです: “Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.” De volledige uiting begint met de afzonderlijke beleefde dankbetuiging ありがとうございます en wordt gevolgd door deze beleefde wens.

4. いい考えです。私も新しい単語を書きます。

   Goed idee. Ik schrijf de nieuwe woorden ook op.

   いい

   goed

   考え

   idee

   です

   is

   私も

   ik ook

   新しい

   nieuw

   単語

   woord

   書きます

   schrijven

   Uitgebreide uitleg

   いい betekent hier “goed”. Het is de onregelmatige vorm die vóór een zelfstandig naamwoord staat; de beleefde predicatieve vorm is ook いいです. Een bruikbaar contrast is 悪い = slecht. 考え betekent hier “idee”. De basisvorm is 考え, een zelfstandig naamwoord; het kan ook “gedachte” betekenen. In いい考え beschrijft いい het idee. です maakt de nominale woordgroep beleefd predicatief: いい考えです = “het is een goed idee”. Het drukt hier geen zelfstandige handeling uit; het verbindt “goed idee” met de beleefde mededeling. 私も betekent “ik ook”. 私 is “ik” en も voegt de betekenis “ook” toe aan het element waarop het volgt. De precieze reden waarom de spreker “ook” zegt, wordt door deze ene zin niet verder uitgewerkt. 新しい betekent “nieuw” en is een bijvoeglijk naamwoord dat rechtstreeks vóór een zelfstandig naamwoord staat: 新しい単語 = “nieuwe woorden”. In het Japans wordt het meervoud hier niet apart gemarkeerd; de Nederlandse meervoudsvertaling volgt uit de vaste vertaling en de context. 単語 betekent “woord” of, in deze context, “woordenschatitem”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 新しい単語 wordt het door 新しい nader bepaald. 書きます betekent hier “schrijf op”. De basisvorm is 書く = schrijven; 書きます is de beleefde niet-verleden vorm. Die vorm kan afhankelijk van de context een huidige of toekomstige handeling uitdrukken. Het object wordt in de volledige zin gemarkeerd door を: 単語を書きます = “woorden opschrijven”. Samen vormt 私も新しい単語を書きます de beleefde mededeling “Ik schrijf de nieuwe woorden ook op.” 私も geeft de handelende persoon plus “ook” aan, 新しい単語を is het object, en 書きます is de beleefde werkwoordsvorm. De eerste zin いい考えです betekent “Goed idee.”

5. 授業の後で、新しい単語を確認できますか。

   Kunnen we de nieuwe woorden na de les nakijken?

   授業

   les

   後で

   erna; daarna

   新しい

   nieuw

   単語

   woord; vocabulairewoord

   確認できますか

   kunnen we nakijken?

   Uitgebreide uitleg

   授業 betekent hier “les” of “onderwijsles”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld in 授業が始まります staan: “De les begint.” 後で betekent “na afloop” of “daarna”. 後 betekent “achterkant/erna”, en で maakt hier een tijdsaanduiding: 授業の後で = “na de les”. の verbindt 授業 met 後: letterlijk “de na-kant van de les”, natuurlijk vertaald als “na de les”. 新しい betekent hier “nieuw”. Dit is een zogenoemd -い-bijvoeglijk naamwoord en staat vóór het zelfstandig naamwoord: 新しい単語 = “nieuwe woorden”. Als zelfstandig gezegde kan het bijvoorbeeld 単語は新しいです zijn: “De woorden zijn nieuw.” De vorm 新しかった betekent “was/waren nieuw”. 単語 betekent “woord” in de betekenis van een vocabulairewoord. Japans markeert meervoud bij dit soort zelfstandige naamwoorden vaak niet verplicht; in deze zin geeft de vertaling en de context aan dat het om “woorden” gaat. 新しい単語を maakt er het lijdend voorwerp van: “de nieuwe woorden”. を markeert dat voorwerp. 確認できますか betekent hier “kunnen we nakijken/controleren?”. 確認する is de basisvorm voor “controleren, verifiëren”; 確認できる drukt de mogelijkheid uit, en 確認できます is de beleefde vorm daarvan. か aan het einde maakt er een vraag van. De vraag veronderstelt hier “we” als handelende groep, zoals ook uit de vaste vertaling en de context blijkt. Het onderwerp wordt in het Japans niet apart uitgesproken. Samen vormt 授業の後で de tijdsbepaling, 新しい単語を het lijdend voorwerp en 確認できますか de beleefde vraag naar de mogelijkheid: “Kunnen we de nieuwe woorden na de les nakijken?” De Japanse volgorde zet de tijd en het voorwerp vóór het werkwoordelijke deel; de vraagmarkering か staat aan het einde.

6. 新しい単語を一緒に読めます。

   We kunnen de nieuwe woorden samen lezen.

   新しい

   nieuw

   単語

   woord; woorden

   一緒に

   samen

   読めます

   kunnen lezen

   Uitgebreide uitleg

   新しい betekent hier “nieuw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De basisvorm is 新しい; deze vorm wordt niet speciaal aangepast voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 新しい本です。— “Het is een nieuw boek.” 単語 betekent hier “woord” of, volgens de vaste vertaling, “woorden”. Het Japanse zelfstandig naamwoord zelf markeert geen enkelvoud/meervoud; de context bepaalt de hoeveelheid. を volgt erop en markeert 単語 als het object van de handeling: datgene wat men leest. 一緒に is een bijwoordelijke uitdrukking met de betekenis “samen”. Het geeft aan dat de betrokken personen gezamenlijk lezen. Voorbeeld: 一緒に勉強します。— “We studeren samen.” 読めます komt van het werkwoord 読む, “lezen”. 読める is de potentiële vorm: “kunnen lezen”; 読めます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. Het betekent hier dus dat de spreker en de andere betrokken persoon/personen de woorden kunnen lezen, niet enkel dat zij feitelijk lezen. Voorbeeld: この漢字が読めます。— “Ik kan deze kanji lezen.” Samen vormen de delen: 新しい単語を (“de nieuwe woorden” als object) + 一緒に (“samen”) + 読めます (“kunnen lezen”). De hele zin betekent: “We kunnen de nieuwe woorden samen lezen.” De beleefde vorm 読めます past bij een neutrale, beleefde mededeling over die mogelijkheid.