Schoenen passen in een winkel | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この靴は履きやすそうです。

   Deze schoenen zien er comfortabel uit.

   この

   deze

   靴

   schoenen

   履きやすそうです

   ziet er comfortabel uit

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en wijst naar een schoen of paar schoenen dat in de situatie als relevant wordt aangewezen. Het Japanse この verandert niet voor enkelvoud of meervoud; het zelfstandig naamwoord daarna maakt duidelijk waarnaar het verwijst. Voorbeelden: この本 = “dit boek”; この靴 = “deze schoenen”. 靴 betekent “schoen” of “schoenen”. Het woord zelf markeert geen enkelvoud of meervoud, dus de vertaling “deze schoenen” volgt hier uit de vaste Nederlandse vertaling, niet uit een meervoudsvorm in het Japans. De combinatie この靴 maakt er het onderwerp van gesprek van. は na de woordgroep markeert dat onderwerp: この靴は = “wat deze schoenen betreft”. 履きやすそうです drukt uit dat de schoenen er gemakkelijk te dragen of aan te trekken uitzien. 履く is de basisvorm “schoenen of andere kleding aan de voeten doen/dragen”. In 履きやすい staat 履き- als verbindende vorm vóór やすい; やすい vormt met een werkwoordstam een bijvoeglijk woord met de betekenis “gemakkelijk om te …”. Vergelijk 履きやすい = “gemakkelijk te dragen” met 履きにくい = “moeilijk om te dragen”. 履きやすそうです bevat daarna そうだ in de betekenis “eruitzien alsof” of “schijnen”. Bij een i-bijvoeglijk woord als 履きやすい valt de slot-い weg vóór そう: 履きやすそう. です maakt de uiting beleefd. Deze vorm presenteert dus een indruk op basis van hoe iets eruitziet, niet een vaststaand feit over de ervaring van de spreker. Voorbeeld: この靴は歩きやすそうです。= “Deze schoenen zien er gemakkelijk uit om mee te lopen.” Samen betekent この靴は履きやすそうです: “Deze schoenen zien er comfortabel uit.” De structuur is: “deze schoenen” als onderwerp + “lijken gemakkelijk te dragen”; de Nederlandse vertaling geeft die indruk natuurlijk weer als “zien er comfortabel uit”.

2. 長く歩くための靴です。

   Ze zijn gemaakt voor lange wandelingen.

   長く

   lang; langdurig

   歩く

   lopen; wandelen

   ための

   voor; bestemd voor

   靴

   schoenen

   Uitgebreide uitleg

   長く komt van het i-adjectief 長い en is de vorm die vóór een werkwoord gebruikt wordt: 長い → 長く. Hier betekent het dat het lopen lang duurt of over een lange afstand gaat. Een herbruikbaar voorbeeld is 長く待つ — “lang wachten”. 歩く betekent “lopen” of “wandelen”. Dit is de woordenboekvorm. In 長く歩く vormt het samen met 長く de betekenis “lang lopen” of “lang wandelen”. Een voorbeeld is 毎日歩く — “elke dag lopen”. ための drukt doel of bestemming uit. Het patroon XためのY betekent “Y voor X” of “Y dat bedoeld is voor X”. Hier is 歩く de activiteit en 靴 het voorwerp: 歩くための靴 betekent “schoenen om mee te wandelen”. 靴 betekent “schoen” of “schoenen”. Het Japans markeert bij dit zelfstandig naamwoord niet verplicht enkelvoud of meervoud; de vorm 靴 heeft dus geen verplichte meervoudsuitgang. In deze context gaat het, zoals de vertaling aangeeft, om de besproken schoenen. Samen vormen 長く歩くための靴 de betekenis “schoenen voor lange wandelingen”, letterlijk “schoenen om lang mee te lopen”. Het slot です is de beleefde copulavorm en maakt hiervan een beleefde mededeling: “Dit zijn schoenen voor lange wandelingen.”

3. ここで履いてみてもいいですか。

   Mag ik ze hier passen?

   ここで

   hier

   履いて

   aantrekken; dragen

   みてもいいですか

   mag ik het proberen?

   Uitgebreide uitleg

   ここで betekent hier, met で als plaatsaanduiding voor de handeling. Het gaat dus om de plek waar het aantrekken of passen gebeurt. Vergelijk bijvoorbeeld ここで待ちます — “Ik wacht hier.” 履いて komt van 履く en wordt gebruikt voor het aantrekken of dragen van schoeisel, zoals schoenen. De vorm 履いて is de te-vorm van 履く; die verbindt dit werkwoord met het volgende patroon. In deze context verwijst het geheel naar de schoenen uit de vertaling en de omliggende zinnen. 履く gebruik je specifiek voor schoeisel en sommige andere kledingstukken die je aan de onderkant van het lichaam draagt; voor kleding in het algemeen bestaan andere werkwoorden. みてもいいですか bevat het patroon V-てみてもいいですか, letterlijk een vraag of het “ook goed is om V te proberen”. みて is de te-vorm van 見る, hier niet het gewone zelfstandige “kijken”, maar het hulpwerkwoord 〜てみる: iets proberen. もいいですか maakt er een toestemmingsvraag van. Na 履いて ontstaat dus 履いてみる, “proberen aan te trekken”, en als vraag: “Mag ik ze passen?” De volledige opbouw is ここで (“hier”) + 履いて (“aantrekken”, verbonden met het volgende deel) + みてもいいですか (“mag ik proberen ...?”). Samen vraagt de spreker toestemming om de schoenen daar aan te trekken om ze te passen. Het patroon V-てみてもいいですか is herbruikbaar voor andere handelingen, bijvoorbeeld 座ってみてもいいですか — “Mag ik proberen te gaan zitten?”

4. 靴を履くときは、このベンチを使ってください。

   Gebruik deze bank als u ze aantrekt.

   靴

   schoenen

   履く

   aantrekken (schoenen)

   ときは

   wanneer; als

   この

   deze

   ベンチ

   bank

   使ってください

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   靴 betekent hier “schoenen”. Het Japanse woord draagt op zichzelf geen verplichte enkelvoud-meervoudmarkering; de vertaling maakt er meervoud van. In combinatie met を is het het object van de handeling. 履く is de basisvorm voor “aantrekken/dragen” van onder meer schoenen. In deze zin staat die vorm in de bepaling 靴を履くとき, dus vóór とき; hij is hier niet de hoofdmededeling. Een nuttig contrast is 脱ぐ = “uittrekken”. Voorbeeld: 靴を履きます。 — “Ik trek schoenen aan.” ときは bestaat uit とき (“tijdstip; wanneer”) en は, dat deze tijdsomstandigheid als onderwerpachtige context markeert. Het patroon V-るときは、... betekent “wanneer u ... doet, ...”. Voorbeeld: 帰るときは、知らせてください。 — “Laat het weten wanneer u weggaat.” この betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Het verwijst in deze zin, volgens de vaste vertaling, naar de bank: このベンチ. この verandert niet naar enkelvoud of meervoud; het is de aanwijzende vorm voor iets dat als nabij bij de spreker wordt aangewezen. ベンチ betekent “bank” of “zitbank”. Het is een leenwoord; de vorm zelf krijgt hier geen aparte Japanse meervoudsmarkering. In このベンチを is de bank het object van 使う. 使ってください komt van de basisvorm 使う (“gebruiken”). De vorm 使って is de te-vorm, gevolgd door ください; samen vormt dit een beleefd verzoek: “gebruik alstublieft”. Voorbeeld: この椅子を使ってください。 — “Gebruik deze stoel alstublieft.” Samen vormt 靴を履くときは de voorwaarde “wanneer u schoenen aantrekt”. Daarna geeft このベンチを使ってください het beleefde verzoek “gebruik deze bank alstublieft”. De volledige betekenis is dus: “Gebruik deze bank wanneer u uw schoenen aantrekt.”

5. この靴は少し小さく感じます。

   Ze voelen een beetje klein aan.

   この

   deze

   靴

   schoenen

   少し

   een beetje

   小さく

   klein

   感じます

   aanvoelen

   Uitgebreide uitleg

   この この staat vóór een zelfstandig naamwoord en wijst naar iets dat als “deze” wordt aangeduid. Het verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Hier verwijst het samen met 靴 naar het betreffende schoeisel. 靴 靴 betekent hier “schoenen” of “een paar schoenen”. Dit zelfstandig naamwoord wordt hier niet voor enkelvoud of meervoud gemarkeerd; het aantal blijkt uit de context en de vertaling. Voorbeeld: 靴を買います。 — “Ik koop schoenen.” 少し 少し verzacht de mate: “een beetje” of “iets”. Het staat vóór de beschrijving van hoe klein de schoenen aanvoelen. Voorbeeld: 少し疲れました。 — “Ik ben een beetje moe geworden.” 小さく De basisvorm is 小さい (“klein”). In 小さく krijgt dit bijvoeglijk naamwoord zijn bijwoordelijke vorm, zodat het vóór 感じます kan aangeven hoe iets wordt ervaren: “klein aanvoelen”. De vorm 小さく is dus geen vorm van 靴, maar van 小さい. Vergelijk: 大きい — “groot”; 大きく感じます — “voelt groot aan”. 感じます 感じます is de beleefde niet-verleden vorm van 感じる, “aanvoelen” of “ervaren”. Met een beschrijving ervoor, zoals 小さく感じます, zegt de spreker dat iets voor hem of haar zo aanvoelt; het is niet hetzelfde als beweren dat iemand het kleiner maakt. De gewone, minder beleefde vorm is 感じる. Geheel この靴 betekent “deze schoenen”, 少し小さく betekent “een beetje klein” en 感じます betekent “voelen aan”. Samen vormt de zin: “Deze schoenen voelen een beetje klein aan.” De beleefde vorm maakt de formulering geschikt voor een gewone beleefde opmerking, bijvoorbeeld tijdens het passen.

6. こちらの大きいサイズを試してください。

   Probeer dit grotere paar.

   こちらの

   deze

   大きい

   groter

   サイズ

   maat

   試してください

   probeer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   こちらの こちら is een aanwijzend woord voor iets dat als “hierbij/deze” wordt aangewezen. In こちらの大きいサイズ staat の het eropvolgende zelfstandig naamwoord te modificeren: “deze ... maat” of natuurlijker “deze maat hier”. De precieze referent wordt door de situatie bepaald; in de vaste vertaling gaat het om het aangeboden grotere paar. 大きい 大きい betekent hier “groot” en beschrijft サイズ. De vorm 大きい zelf is geen aparte grammaticale vergrotende trap. De vertaling “grotere” ontstaat doordat deze maat tegenover de eerder als klein beschreven schoenen wordt gekozen. De relevante reeks is 大きい “groot” tegenover 小さい “klein”; een expliciete vergelijking kan in het Japans anders worden opgebouwd, bijvoorbeeld この靴はあの靴より大きいです。— “Deze schoenen zijn groter dan die schoenen.” サイズ サイズ betekent “maat” en is een zelfstandig naamwoord. 大きいサイズ is dus letterlijk “een grote maat”; samen met こちらの betekent het “deze grotere maat”. Het woord サイズ benoemt de maat, niet het paar zelf; de vertaling maakt dat in deze winkelsituatie natuurlijker als “dit grotere paar”. 試してください 試してください is een beleefd verzoek: “probeer het alstublieft”. Het is opgebouwd uit 試す “proberen/testen” en てください, een vorm waarmee je iemand beleefd vraagt de handeling uit te voeren. De vorm 試してください zegt hier niet dat de handeling al heeft plaatsgevonden. Een ander bruikbaar voorbeeld is これを試してください。— “Probeer dit alstublieft.” Samen vormen こちらの大きいサイズを試してください。 de structuur [aanwijzend woord + の + beschrijving + zelfstandig naamwoord] を [てください]. を markeert こちらの大きいサイズ als datgene wat geprobeerd moet worden. De volledige betekenis is daarom: “Probeer deze grotere maat/dit grotere paar alstublieft.” De Japanse formulering is beleefd en geschikt wanneer iemand een klant een optie laat uitproberen.

7. この靴のほうが履きやすいです。

   Dit paar voelt beter aan.

   この

   deze

   靴

   schoen; paar schoenen

   のほうが

   is de betere optie in een vergelijking

   履きやすい

   gemakkelijk te dragen

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”, voor iets dat als dichtbij of aangewezen wordt behandeld. Samen met 靴 vormt het この靴: “deze schoen” of “deze schoenen”. De vorm zelf drukt geen meervoud uit. Een vergelijkbaar voorbeeld is このサイズ — “deze maat”. 靴 betekent “schoen” en kan in deze context naar een paar schoenen verwijzen. Het woord verandert niet van vorm om enkelvoud of meervoud aan te geven; het aantal volgt uit de context. Hier ondersteunt de vaste vertaling de lezing “dit paar”. のほうが markeert in een vergelijking de optie die de genoemde eigenschap sterker heeft. Het patroon AのほうがB betekent bijvoorbeeld dat A gemakkelijker of beter B is dan een andere optie. In deze zin is この靴 de optie die met een andere optie wordt vergeleken. 履きやすい betekent hier dat iets gemakkelijk te dragen of aan te trekken is. Het bestaat uit de stam 履き van 履く en やすい; -やすい vormt na een werkwoordstam een beschrijving van iets dat gemakkelijk gebeurt. 履く wordt gebruikt voor onder meer schoenen en andere kledingstukken die men aan de voeten of onder het lichaam draagt. 履きやすい zegt dus niet op zichzelf dat iets altijd comfortabel is, maar kan in deze context wel het bedoelde betere gevoel bij het dragen uitdrukken. Voorbeeld: この靴は歩きやすいです。 — “Met deze schoenen kun je gemakkelijk lopen.” です maakt de mededeling beleefd en voegt hier geen afzonderlijke handeling toe. Het sluit de beschrijving 履きやすい beleefd af; ook 便利です betekent bijvoorbeeld “het is handig” in beleefde vorm. Samen betekent この靴のほうが履きやすいです: “Dit paar schoenen is gemakkelijker te dragen” of, volgens de vaste vertaling, “Dit paar voelt beter aan.” のほうが maakt de vergelijking zichtbaar en 履きやすい benoemt het relevante voordeel. De volledige zin is een beleefde manier om tussen schoenen een voorkeur op basis van draagbaarheid uit te drukken.

8. そのサイズでよさそうです。

   Die maat staat u goed.

   その

   die/dat

   サイズ

   maat

   よさそうです

   lijkt goed

   Uitgebreide uitleg

   その staat vóór een zelfstandig naamwoord en verwijst hier naar de bedoelde maat: “die/dat”. In het Japanse systeem van aanwijzende woorden staat その bij een zelfstandig naamwoord; de precieze referentie wordt door de context bepaald. Het is hier dus niet zelfstandig gebruikt. サイズ betekent “maat”. Het is een leenwoord en wordt in deze zin gebruikt voor de maat van het eerder genoemde paar schoenen. Een nuttig patroon is Xのサイズ voor “de maat van X”. よさそうです drukt uit dat iets goed of geschikt lijkt. De vorm is opgebouwd rond よい (“goed”); vóór そう verschijnt de stam よさ-, dus よい → よさそう. そう geeft hier een indruk of inschatting weer, niet een vaststaand feit. です maakt de uitdrukking beleefd. Vergelijk: おいしそうです betekent “het ziet er lekker uit”. In そのサイズでよさそうです markeert で de gekozen toestand of voorwaarde: “met/in die maat lijkt het goed te zijn”. De zin laat het onderwerp weg, zoals in het Japans vaak gebeurt. In combinatie met de vaste vertaling gaat het om de maat die de aangesproken persoon goed staat: “Die maat staat u goed.”