Het perron controleren voor het instappen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. どのホームに行けばいいですか？

   Naar welk perron moeten we gaan?

   どの

   welk(e)

   ホーム

   perron

   行けばいいですか

   moeten we gaan?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier “welk(e)” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: どの + zelfstandig naamwoord. Het vraagt om een keuze uit meerdere mogelijke opties. Deze vorm verandert niet mee met het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: どの電車ですか。 — “Welke trein is het?” ホーム betekent hier “perron”. Het is een leenwoord dat in deze context naar een perron op een station verwijst. Het kan met een nummer worden gecombineerd, zoals in 2番ホーム — “perron twee”; dat staat ook in de volgende zin. 行けばいいですか bevat de voorwaardelijke vorm 行けば van 行く (“gaan”). Met いい (“goed”) en de beleefde vraagvorm ですか ontstaat het patroon 〜ばいいですか: “wat moet/kan ik doen?” of, afhankelijk van de context, “wat is de juiste handeling?” Hier geeft de vaste vertaling aan dat het onderwerp “we” is. Het patroon drukt uit welke handeling passend of aanbevolen is; 〜ばいい betekent dus niet op zichzelf een letterlijke verplichting. Voorbeeld: 何をすればいいですか。 — “Wat moet ik doen?” In どのホームに markeert に de bestemming: “naar welk perron”. Daarna vraagt 行けばいいですか welke handeling passend is. Samen betekent de hele zin: “Naar welk perron moeten we gaan?”

2. 案内板は2番ホームを示しています。

   Het bord wijst naar perron twee.

   案内板

   informatiebord

   2番

   nummer twee

   ホーム

   perron

   示しています

   wijst aan

   Uitgebreide uitleg

   案内板 betekent hier «informatiebord» of «bewegwijzeringsbord». Het is een zelfstandig naamwoord: 案内 heeft te maken met gidsen of informatie geven, en 板 betekent een plaat of bord. Voorbeeld: 案内板を見ます。 — «Ik kijk naar het informatiebord.» 2番 betekent «nummer twee». 番 wordt hier gebruikt om een nummer in een reeks of aanduiding te vormen; het betekent hier dus niet op zichzelf een hoeveelheid. De schrijfwijze 2番 kan ook als 二番 worden geschreven. Voorbeeld: 2番です。 — «Het is nummer twee.» ホーム betekent in deze context «perron». Het is een Japans leenwoord en verwijst hier niet naar een huis. In 2番ホーム staat het nummer vóór het zelfstandig naamwoord: «perron nummer twee». Voorbeeld: 3番ホームへ行きます。 — «Ik ga naar perron drie.» 示しています komt van het werkwoord 示す, «aangeven» of «tonen». De vorm 示している bestaat uit de て-vorm 示して plus いる; met de beleefde uitgang ます wordt dat 示しています. In deze zin beschrijft die vorm wat het bord aangeeft: «wijst aan» of «geeft aan». Voorbeeld: この矢印は出口を示しています。 — «Deze pijl geeft de uitgang aan.» は markeert 案内板 als onderwerp van gesprek, en を markeert 2番ホーム als datgene waarnaar wordt verwezen. Samen vormen ze de structuur AはBを示しています: «A geeft B aan». De volledige zin 案内板は2番ホームを示しています。 betekent daarom: «Het informatiebord wijst naar perron twee.»

3. 私はここから小さい文字が読めません。

   Ik kan de kleine letters vanaf hier niet lezen.

   私は

   ik; onderwerp van gesprek

   ここから

   vanaf hier

   小さい

   klein

   文字

   letters; geschreven tekens

   読めません

   kan niet lezen

   Uitgebreide uitleg

   私は maakt 私 (“ik”) het onderwerp van gesprek; は markeert hier het topic, niet specifiek het grammaticale onderwerp. De vorm 私 verandert niet door deze functie. Een vergelijkbaar patroon is 私は学生です。 — “Ik ben student.” ここから betekent hier “vanaf hier”. ここ betekent “hier”, en から markeert het vertrek- of beginpunt. Hetzelfde patroon komt bijvoorbeeld voor in 駅から — “vanaf het station”. 小さい betekent hier “klein” en staat vóór 文字 om de grootte ervan te beschrijven. Dit is de gewone attributieve vorm van het i-adjectief 小さい; in deze positie blijft de vorm 小さい. Een voorbeeld is 小さい犬です。 — “Het is een kleine hond.” 文字 betekent hier “letters”. Afhankelijk van de context kan het ook geschreven tekens of karakters betekenen. Het is een zelfstandig naamwoord; in 小さい文字 beschrijft 小さい dus de grootte van de letters. 読めません betekent “kan niet lezen”. De basisvorm is 読む (“lezen”); de mogelijkheidvorm is 読める (“kunnen lezen”), met de beleefde ontkenning 読めません. Dat drukt hier onvermogen of onmogelijkheid uit. 読みません is een andere vorm en betekent “leest niet” of “zal niet lezen”. Bijvoorbeeld: 漢字が読めません。 — “Ik kan de kanji niet lezen.” Samen vormen de delen 私は (“wat mij betreft / ik als topic”), ここから (“vanaf hier”), 小さい文字 (“de kleine letters”) en 読めません (“kan niet lezen”). が in 小さい文字が読めません markeert bij de mogelijkheidsvorm wat niet leesbaar is. De hele zin betekent: “Ik kan de kleine letters vanaf hier niet lezen.”

4. 電車は10分後に出ると書いてあります。

   Er staat dat de trein over tien minuten vertrekt.

   電車

   trein

   10分後に

   over tien minuten

   出る

   vertrekken

   と書いてあります

   er staat dat …

   Uitgebreide uitleg

   電車 betekent hier “trein”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld onderwerp zijn in 電車が来ます (“De trein komt eraan”). Welke specifieke trein bedoeld is, wordt in deze zin niet verder benoemd. 10分後に betekent “over tien minuten”. 分 is de tijdseenheid “minuut”, en 後 betekent “na” of “later”. Het partikel に markeert hier het tijdstip waarop iets gebeurt. Het getal staat vóór de eenheid: 5分 = “vijf minuten”. 出る betekent hier “vertrekken”, met de trein als onderwerp. De vorm 出る is de niet-verleden vorm van het werkwoord; in deze mededeling wordt die vorm gebruikt voor het toekomstige vertrek. Hetzelfde werkwoord kan in een andere context ook “naar buiten gaan” betekenen, maar hier bepaalt de trein als onderwerp de betekenis “vertrekken”. Voorbeeld: バスが出る。 — “De bus vertrekt.” と書いてあります betekent “er staat dat …”. と markeert de inhoud die geschreven staat. 書いてあります is de beleefde vorm van 書いてある: iets is geschreven en die geschreven toestand is nog relevant. De vorm 書いて komt van 書く (“schrijven”); あります is hier niet simpelweg het zelfstandige werkwoord “hebben”, maar hoort bij deze constructie voor een aanwezige geschreven tekst. Voorbeeld: ここに名前が書いてあります。 — “Hier staat een naam geschreven.” Samen vormt de zin: 電車は (“wat de trein betreft”) + 10分後に出る (“vertrekt over tien minuten”) + と書いてあります (“er staat geschreven dat …”). De volledige betekenis is dus: “Er staat dat de trein over tien minuten vertrekt.”

5. 私は乗る前にトイレに行きます。

   Ik ga naar het toilet voordat we instappen.

   私は

   ik

   乗る

   instappen

   前に

   voordat

   トイレ

   toilet

   行きます

   ga

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en は, de topicmarkeerder. Hier wordt de spreker als onderwerp van de hoofdzin gepresenteerd. 私 verandert niet naar geslacht of getal; de vorm kan dus “ik” betekenen, terwijl het aantal alleen uit de context blijkt. 乗る betekent hier “instappen”. De vorm is de woordenboekvorm van het werkwoord 乗る; in 乗る前に staat die vorm vóór 前に om een eerdere handeling aan te duiden. Het weggelaten onderwerp van 乗る wordt in de vaste vertaling opgevat als “we”: “voordat we instappen”. Dit is niet hetzelfde als de expliciete 私 in de hoofdzin; Japans laat zo’n onderwerp vaak weg wanneer de context het invult. 前に betekent “voordat” wanneer het na een werkwoordsvorm staat. Het patroon werkwoord in woordenboekvorm + 前に is herbruikbaar: 寝る前に betekent bijvoorbeeld “voordat ik ga slapen”. 前 betekent letterlijk “ervoor/vóór”; に markeert hier het tijdstip of de voorafgaande fase. トイレ betekent “toilet”. Met het erop volgende に vormt het トイレに, “naar het toilet”; に markeert hier de bestemming. Voor een plaats waar een handeling gebeurt, kan een ander partikel nodig zijn, bijvoorbeeld トイレで voor “op/in het toilet” als plaats van de handeling. 行きます betekent hier “ga”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van 行く (“gaan”). De vorm 行きます kan in een passende context zowel een huidige gewoonte als een nabije of geplande handeling uitdrukken; hier past “ik ga” bij de vaste vertaling. De beleefde vorm is geschikt voor neutraal beleefd spreken. Samen is de structuur 私は [bestemming]に 行きます plus 乗る前に: “Ik ga naar het toilet voordat we instappen.” De hoofdhandeling is トイレに行きます (“ik ga naar het toilet”), en 乗る前に bepaalt dat dit vóór het instappen gebeurt. In de gegeven context sluit dat aan bij de trein die over tien minuten vertrekt.

6. 私が荷物を持っておきます。

   Ik houd de tassen bij me.

   私が

   ik (als uitvoerder)

   荷物

   bagage

   持っておきます

   bij me houden

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik” als degene die de handeling uitvoert. が markeert in deze zin het onderwerp of de uitvoerder. Het contrasteert bijvoorbeeld met 私は, dat “wat mij betreft/ik als onderwerp” meer als thema kan presenteren; kies niet automatisch de ene vorm alleen omdat het onderwerp een persoon is. Voorbeeld: 私がやります。 — “Ik doe het.” Hier maakt が duidelijk wie de handeling op zich neemt. 荷物 betekent hier “bagage” of “spullen” en is het zelfstandige naamwoord voor wat iemand meeneemt of bij zich heeft. De vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud; de context bepaalt of het om één voorwerp of meerdere spullen gaat. In de volledige zin staat het als object vóór を: 荷物を. Voorbeeld: 荷物を置きます。 — “Ik zet de bagage neer.” 荷物 blijft hetzelfde, ook als de bagage uit meerdere voorwerpen bestaat. 持っておきます komt van 持つ “vasthouden, dragen of bij zich hebben” met de constructie 持っておく en de beleefde vorm 持っておきます. 持っておく drukt uit dat iemand iets van tevoren bij zich houdt of het in die toestand houdt. In deze zin past daarom de betekenis “bij me houden” bij de vaste vertaling. 持っておきます is niet alleen een gewone tegenwoordige vorm van 持つ; het element おく voegt het idee van voorbereid houden of beschikbaar houden toe. Voorbeeld: 必要な書類を持っておきます。 — “Ik houd de benodigde documenten bij me.” Samen vormen 私が en 荷物を de uitvoerder en het object: “ik houd de bagage …”. 持っておきます zegt dat de spreker die bagage bij zich zal houden. De hele uiting betekent dus: “Ik houd de tassen bij me.”

7. この案内板の近くにいてください。

   Blijf alstublieft bij dit bord.

   この

   dit/deze

   案内板

   informatiebord

   近く

   buurt; nabijheid

   いてください

   blijf alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier ‘dit/deze’ en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord. Het wijst naar iets dat in de situatie als nabij of relevant wordt aangewezen. Als zelfstandig aanwijzend woord gebruikt het Japans een andere vorm, これ (‘dit’); この wordt juist vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt. 案内板 betekent hier ‘informatiebord’ of ‘informatiepaneel’. Het is een zelfstandig naamwoord voor een bord met aanwijzingen of informatie. In een andere context kan een vergelijkbaar bord anders worden benoemd, maar deze vorm verwijst in deze zin naar het bedoelde bord. 近く betekent ‘de buurt’ of ‘de nabijheid’. Het is hier een zelfstandig naamwoord in de vaste locatieverbinding X の近くに = ‘in de buurt van X’. の verbindt この案内板 met 近く, en に markeert de plaats waar iemand moet blijven. いてください komt van いる (‘zich bevinden; blijven’ voor een levend wezen) plus てください, een beleefd verzoek. De vorm いて is de て-vorm van いる; いてください vraagt dus beleefd om te blijven of zich daar te bevinden. Dit is niet hetzelfde als あります, dat voor niet-levende dingen wordt gebruikt. Voorbeeld: ここにいてください。 — ‘Blijf alstublieft hier.’ Samen vormt この案内板の近くに de plaatsbepaling ‘bij/in de buurt van dit informatiebord’. Daarop volgt het beleefde verzoek いてください: de aangesprokene wordt gevraagd bij dat bord te blijven. De volledige betekenis is daarom: ‘Blijf alstublieft bij dit bord.’ De formulering is beleefd en geschikt voor een duidelijke aanwijzing in een praktische situatie.

8. ホームが変わるかもしれないので、案内板を見ておきます。

   Ik houd het bord in de gaten voor het geval het perron verandert.

   ホーム

   perron

   変わる

   veranderen

   かもしれないので

   omdat het misschien …

   案内板

   informatiebord

   見ておきます

   alvast bekijken

   Uitgebreide uitleg

   ホーム betekent hier “perron”. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan in andere contexten ook naar een ander soort platform verwijzen, maar de vaste vertaling maakt hier het perron duidelijk. 変わる is de woordenboekvorm van “veranderen”. In deze zin staat die vorm vóór かもしれない, omdat de mogelijke verandering nog niet als feit wordt voorgesteld. Een nuttig contrast is 変える (“iets veranderen”): 変わる beschrijft dat iets verandert, terwijl 変える beschrijft dat iemand iets verandert. Voorbeeld: 予定が変わる。 — “Het plan verandert.” かもしれないので combineert onzekerheid met een reden. かもしれない betekent “misschien” of “het zou kunnen dat”; ので betekent “omdat” of “aangezien”. Samen betekent het hier: “omdat het perron misschien verandert”. Het patroon V-かもしれないので、… is bruikbaar voor “omdat het misschien …, …”. ので verbindt de mogelijke situatie met wat de spreker vervolgens doet. 案内板 betekent “informatiebord” of “aanwijzingsbord”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt hier het object waarnaar de spreker kijkt. In de voorafgaande zin wordt naar hetzelfde bord verwezen met この案内板 (“dit informatiebord”); この is daar het aanwijzende woord en 案内板 het zelfstandig naamwoord. 見ておきます bestaat uit 見て (de te-vorm van 見る, “kijken/bekijken”) en おきます (de beleefde vorm van おく). V-ておく betekent dat je iets vooraf doet of in het oog houdt met het oog op een later relevante situatie. Hier zegt de spreker dus dat die het informatiebord alvast zal bekijken of in de gaten zal houden. 見ます zou alleen “kijken” betekenen, zonder de extra betekenis van voorbereiding of voorzorg. De vorm おきます is beleefd; het relevante patroon is V-ておく, niet een verandering van het zelfstandig naamwoord 案内板. Samen vormt de zin: ホームが変わるかもしれないので — “omdat het perron misschien verandert” — gevolgd door 案内板を見ておきます — “zal ik het informatiebord alvast bekijken/in de gaten houden”. De volledige betekenis is: “Ik houd het bord in de gaten voor het geval het perron verandert.”