Met de fiets naar het juiste loket | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私はこの市役所の中に入ったことがありません。

   Ik ben nog nooit eerder in dit stadhuis binnen geweest.

   私は

   ik

   この

   dit / deze

   市役所

   stadhuis

   の中に

   binnenin

   入ったことがありません

   nog nooit binnengegaan

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik”; は markeert het onderwerp of thema van de zin. Het zegt dus over de spreker dat de rest van de zin geldt. Een vergelijkbaar contrast is 私が, waarbij が de spreker eerder als de specifiek geïdentificeerde uitvoerder markeert. この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “dit/deze”, met de betekenis “deze ...”. In de vaste vertaling verwijst het naar het genoemde stadhuis. Het is een aanwijzend woord en verandert hier niet op grond van het zelfstandig naamwoord erna. 市役所 betekent “stadhuis” of “gemeentehuis”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het eerste deel verwijst naar de stad/gemeente en 役所 naar een overheidskantoor; leer het geheel vooral als de vaste benaming voor het gemeentehuis. の中に geeft aan dat iets zich in de binnenruimte bevindt of daarheen gaat: の verbindt “het binnenste van” met 市役所, en 中 betekent “binnenkant” of “binnenste”. に markeert hier de plaats waar de beweging eindigt. Een bruikbaar patroon is Xの中に入る: “naar binnen gaan in X”. 入ったことがありません drukt uit dat de spreker een bepaalde ervaring nooit heeft gehad. Het werkwoord 入る betekent “binnengaan” of “naar binnen gaan”; de vorm 入った is de verleden vorm van 入る. Daarna maakt ことがある van een handeling een ervaring die wel eens heeft plaatsgevonden. De negatieve vorm ことがありません zegt dat zo’n ervaring niet bestaat; samen met de verleden vorm betekent dit “nog nooit binnen geweest/binnengegaan”. Dit is niet alleen een ontkenning van één concrete beweging, maar een ontkenning van alle eerdere ervaringen van dit type. Samen verbinden de delen het thema “ik” met een plaats: in de binnenkant van dit stadhuis. De constructie met 入ったことがありません zegt vervolgens dat de spreker daar tot nu toe nog nooit naar binnen is gegaan. De volledige bedoelde betekenis is daarom: “Ik ben nog nooit eerder in dit stadhuis binnen geweest.”

2. この建物は思ったよりすてきです。

   Het gebouw is mooier dan ik had verwacht.

   この

   dit/deze

   建物

   gebouw

   思った

   dacht; verwachtte

   より

   dan; vergeleken met

   すてき

   mooi; aantrekkelijk

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “dit/deze”: het wijst naar het gebouw dat in deze context wordt besproken. Het is een aanwijzend woord; het draagt zelf niet de betekenis “gebouw”. Een vergelijkbaar patroon is この本 = “dit boek”. 建物 betekent “gebouw”. Het woord staat hier als onderwerp van vergelijking in de topicconstructie この建物は ...: letterlijk wordt het gebouw als gespreksonderwerp gemarkeerd. は is niet opgenomen in de woordlijst, maar verbindt het onderwerp met de rest van de zin. 思った is de verleden vorm van 思う (“denken”; in deze context ook “verwachten”). Hier verwijst de vorm naar wat de spreker eerder dacht of verwachtte. Het is niet het gebouw dat dacht: in 思ったより is het verzwegen onderwerp degene die de verwachting had. Voor een beleefde, niet-verleden mededeling is bijvoorbeeld 思います = “ik denk/verwacht”. より markeert de standaard waarmee iets wordt vergeleken. In het patroon AはBより... wordt A met B vergeleken; hier is 思った de voorafgaande vergelijkingsstandaard: “vergeleken met wat ik dacht/verwachtte”. より betekent in zo’n constructie dus niet zelfstandig “meer”, maar geeft aan waarmee de vergelijking wordt gemaakt. すてき betekent hier “mooi” of “aantrekkelijk”. Het is een zogenoemd na-bijvoeglijk woord: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het de vorm すてきな, zoals in すてきな建物 (“een mooi gebouw”). Aan het einde van deze zin staat すてきです; です maakt de mededeling beleefd. De vorm すてき zelf verandert hier niet vanwege het enkelvoud van 建物. Samen vormen 思ったよりすてきです een vergelijking: het gebouw is mooier dan de spreker vooraf dacht of verwachtte. De volledige zin betekent daarom: “Dit gebouw is mooier dan ik had verwacht.”

3. 入口は駐輪場の隣です。

   De ingang is naast de fietsenstalling.

   入口

   ingang

   駐輪場

   fietsenstalling

   隣

   plek ernaast; buur

   Uitgebreide uitleg

   入口 betekent hier “ingang”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de plek waar je naar binnen gaat. Een nuttig contrast is 出口 (“uitgang”). Voorbeeld: 入口はここです。 — “De ingang is hier.” は markeert 入口 als het onderwerp van gesprek, niet noodzakelijk als grammaticaal onderwerp. In 入口は… wordt dus informatie over de ingang gegeven. は wordt uitgesproken als *wa*, hoewel het met het teken は wordt geschreven. 駐輪場 betekent “fietsenstalling”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een aangewezen plek om fietsen te stallen. Een nuttig contrast is 駐車場, een parkeerplaats of parkeergarage voor voertuigen. の verbindt hier twee zelfstandige naamwoorden: 駐輪場の隣 betekent “de plek naast de fietsenstalling”. Dit patroon kan, afhankelijk van de context, ook bezit of een andere relatie tussen zelfstandige naamwoorden uitdrukken. 隣 betekent hier “de plek ernaast”: iets dat naast een ander ding ligt. Het kan in andere contexten ook een buur of naburige persoon aanduiden. Voorbeeld: 駅の隣です。 — “Het is naast het station.” です staat aan het einde en maakt de mededeling beleefd en neutraal. Het koppelt de ingang aan de plaatsaanduiding; de precieze Nederlandse vertaling is hier “is”. Samen vormt 入口は 駐輪場の隣です de betekenis: “Wat de ingang betreft: die is naast de fietsenstalling.” De zin geeft de locatie van de ingang aan.

4. たくさんの人が自転車で来ました。

   Veel mensen zijn met de fiets gekomen.

   たくさんの

   veel; een grote hoeveelheid

   人

   persoon; mensen

   自転車

   fiets

   来ました

   is/zijn gekomen

   Uitgebreide uitleg

   たくさんの betekent hier “veel” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het patroon たくさんの + zelfstandig naamwoord is een bruikbare manier om “veel …” te zeggen. たくさん kan ook zelfstandig worden gebruikt, bijvoorbeeld in たくさん食べました — “Ik heb veel gegeten”. 人 betekent hier “mensen”. De vorm zelf kan naar één persoon of naar meerdere personen verwijzen; het Japans markeert het meervoud hier niet verplicht. De lezing “veel mensen” ontstaat door de combinatie met たくさんの. In deze woordgroep wordt 人 gelezen als ひと; in andere woorden kan hetzelfde teken andere lezingen hebben. 自転車 betekent “fiets”. Dit zelfstandig naamwoord blijft in deze vorm hetzelfde voor enkelvoud en meervoud. In 自転車で geeft で het middel of vervoermiddel aan: “met de fiets” of “per fiets”. Het patroon [vervoermiddel]で is herbruikbaar, bijvoorbeeld 電車で来ました — “Ik ben met de trein gekomen.” 来ました is de beleefde verleden vorm van 来る — “komen”. De vormketen is 来る (komen) → 来ます (komt/zal komen, beleefd) → 来ました (kwam/is gekomen, beleefd). De verleden vorm plaatst het komen vóór het spreekmoment. In deze zin hoort het onderwerp bij de eerder genoemde “veel mensen”, zoals ook de Nederlandse vertaling aangeeft; Japans laat het onderwerp vaak weg, maar hier staat het expliciet in 人が. Samen geeft たくさんの人が het onderwerp “veel mensen”. 自転車で zegt dat zij per fiets kwamen, en 来ました drukt beleefd uit dat zij gekomen zijn. De volledige betekenis is dus: “Veel mensen zijn met de fiets gekomen.”

5. なるほど。

   Dat is logisch.

   なるほど。

   Dat is logisch.

   Uitgebreide uitleg

   なるほど。 is een vaste uitroep die hier betekent: “Dat is logisch” of “Ik begrijp het.” De spreker laat ermee zien dat de voorafgaande informatie duidelijk of overtuigend is geworden. De vorm verandert niet voor persoon of aantal. Als zelfstandig antwoord kan なるほど。 bijvoorbeeld ook betekenen: “O, ik snap het.” Het is niet hetzelfde als een nieuw feit beweren; het drukt vooral begrip of instemming met de zojuist gegeven uitleg uit. In deze uiting staat alleen deze uitroep. Samen met de vertaling vormt hij dus de volledige betekenis: de spreker erkent dat de genoemde informatie logisch is.

6. バスを待つより楽です。

   Dat is makkelijker dan op de bus wachten.

   バス

   bus

   待つ

   wachten

   より

   dan; vergeleken met

   楽です

   is gemakkelijker

   Uitgebreide uitleg

   バス betekent hier “bus”. Het is een zelfstandig naamwoord; het woord zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: バスに乗ります。 — “Ik stap in de bus.” 待つ betekent hier “wachten”. Dit is de woordenboekvorm. In バスを待つ staat を na het zelfstandig naamwoord om aan te geven waarop de handeling gericht is: “op de bus wachten”. De vorm 待ちます is de beleefde tegenwoordige/toekomende vorm van hetzelfde werkwoord. Voorbeeld: 駅で友だちを待ちます。 — “Ik wacht op een vriend bij het station.” より markeert in deze zin het vergelijkingspunt. Het patroon AよりB betekent dat B meer de genoemde eigenschap heeft dan A: “B is ...er dan A”. Hier is A de handeling バスを待つ, dus “op de bus wachten”. より betekent hier niet zelfstandig “dan” als los Nederlands woord, maar maakt de vergelijking met die voorafgaande handeling. 楽です betekent hier “is gemakkelijker” of “is minder inspannend”. 楽 is een な-bijvoeglijk naamwoord; です maakt de uitspraak beleefd. De gewone vorm is 楽だ, en vóór een zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld 楽な方法 — “een gemakkelijke methode”. Het gaat hier om de vorm van de hele vergelijking; het woord 楽 zelf draagt niet de beleefdheidsvorm. Samen vormen バスを待つより en 楽です het patroon Aより楽です: “het is gemakkelijker dan A”. De volledige zin betekent daarom: “Dat is gemakkelijker dan op de bus wachten.” De vorm です geeft een beleefde, neutrale formulering.

7. 次回は私たちもここまで自転車で来られます。

   Volgende keer kunnen we hier ook naartoe fietsen.

   次回

   volgende keer

   私たちも

   wij ook

   ここまで

   tot hier

   自転車で

   met de fiets

   来られます

   kunnen komen

   Uitgebreide uitleg

   次回 betekent hier “volgende keer”. Het is een zelfstandig naamwoord voor de eerstvolgende gelegenheid van dezelfde soort. Een bruikbaar patroon is 次回は… — “de volgende keer…”, waarbij は het tijdstip als onderwerp van bespreking markeert. 私たちも betekent “wij ook”. 私たち is de vorm voor “wij”; も voegt “ook” toe aan het element waar het achter staat. De combinatie kan dus hergebruikt worden in bijvoorbeeld 私たちも行きます。 — “Wij gaan ook.” ここまで betekent “tot hier” of “hierheen, tot dit punt”. ここ verwijst naar “hier” en まで geeft het eindpunt of de grens aan. Het gaat hier om de bestemming of het bereikte punt, niet om een specifieke afstand. 自転車で betekent “met de fiets”. 自転車 is “fiets” en で markeert hier het middel waarmee de beweging wordt uitgevoerd. Hetzelfde patroon verschijnt bijvoorbeeld in 電車で行きます。 — “Ik ga met de trein.” 来られます betekent hier “kunnen komen”. De basisvorm is 来る (“komen”); de potentiële vorm 来られる betekent “kunnen komen”, en de beleefde niet-verleden vorm daarvan is 来られます. Het is dus niet alleen de gewone vorm “komen”: 来ます betekent “komt/kom”, terwijl 来られます het vermogen of de mogelijkheid om te komen uitdrukt. Samen vormen de delen: 次回は — “volgende keer”, 私たちも — “wij ook”, ここまで — “tot hier”, 自転車で — “met de fiets”, en 来られます — “kunnen komen”. De volledige betekenis is daarom: “Volgende keer kunnen we hier ook naartoe fietsen.” De beleefde stijl maakt de uitspraak geschikt voor een neutrale, beleefde conversatie.

8. それなら、自転車を入口の近くに置けます。

   Dan kunnen we de fietsen dicht bij de ingang zetten.

   それなら

   dan / in dat geval

   自転車

   fiets

   入口

   ingang

   近く

   buurt / nabijheid

   置けます

   kunnen neerzetten

   Uitgebreide uitleg

   それなら verwijst naar de voorafgaande situatie en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het is een herbruikbare manier om een gevolg of voorstel aan een voorwaarde of eerdere informatie te koppelen. Voorbeeld: それなら、行きましょう。 — “Dan gaan we.” 自転車 betekent hier “fiets/fietsen”. Het Japans markeert in deze vorm niet verplicht enkelvoud of meervoud; het vaste Nederlandse vertaalbewijs geeft hier “de fietsen”. Met を wordt 自転車を het directe object van de handeling: datgene wat men neerzet. 入口 betekent “ingang”. In 入口の近く verbindt の twee zelfstandige naamwoorden: het eerste bepaalt het tweede. 近く betekent “de buurt” of “de nabijheid”; samen betekent 入口の近く “dicht bij de ingang”. Het patroon Xの近く is breed herbruikbaar: 駅の近く betekent “dicht bij het station”. 置けます is de beleefde vorm van de mogelijkheid van 置く (“neerzetten”, “plaatsen”): 置く → 置ける → 置けます. De vorm zegt dus dat het mogelijk is om iets ergens neer te zetten; hij is niet simpelweg een gewone tegenwoordige tijd van “neerzetten”. Voorbeeld: ここに荷物を置けます。 — “We kunnen de bagage hier neerzetten.” De structuur is それなら + 自転車を + 入口の近くに + 置けます: “Dan kunnen we de fietsen dicht bij de ingang neerzetten.” に markeert hier de plaats waar de fietsen worden neergezet. Het onderwerp staat niet in de Japanse zin; volgens de vaste vertaling is dat hier “we”, in aansluiting op de voorafgaande context. 置けます maakt duidelijk dat de handeling mogelijk is.

9. 今は中に入って、正しい窓口を探しましょう。

   Voor nu gaan we naar binnen en zoeken we de juiste balie.

   今は

   voor nu

   中に

   naar binnen

   入って

   naar binnen gaan

   正しい

   juiste

   窓口

   balie

   探しましょう

   laten we zoeken

   Uitgebreide uitleg

   今は betekent hier “voor nu”. 今 betekent “nu”; は markeert dit tijdstip als het onderwerp of kader van de zin. Vergelijk bijvoorbeeld 今日は (“vandaag, wat vandaag betreft”): は voegt niet zelfstandig een hoeveelheid of extra tijd toe. 中に bestaat uit 中 (“binnenkant; binnen”) en に, dat bij een bewegingswerkwoord de bestemming kan markeren. Samen geeft het hier de richting “naar binnen”. Het gaat dus om binnengaan, niet alleen om zich ergens binnen bevinden. 入って is de te-vorm van 入る (“binnengaan”). De te-vorm verbindt deze handeling met de volgende handeling: 入って、… = “naar binnen gaan en …”. De vorm 入る is de woordenboekvorm; 入って is hier geen bevel op zichzelf. 正しい betekent hier “juist” of “de juiste”. Het is een i-bijvoeglijk naamwoord: de ontkenning is 正しくない (“niet juist”). In 正しい窓口 staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord, zoals gebruikelijk in deze combinatie. 窓口 betekent “balie” of “loket”, vooral een balie waar men geholpen wordt. Het woord bestaat in deze zin als zelfstandig naamwoord en wordt rechtstreeks bepaald door 正しい: “de juiste balie”. 探しましょう betekent “laten we zoeken”. Dit is de beleefde uitnodigende vorm van 探す (“zoeken”): 探す → 探しましょう. De vorm 〜ましょう drukt een voorstel of gezamenlijke intentie uit, niet alleen een mededeling dat iemand zoekt. De zin bouwt dus op als 今は (“voor nu”) + 中に入って (“naar binnen gaan en vervolgens”) + 正しい窓口を探しましょう (“laten we de juiste balie zoeken”). Het partikel を markeert 正しい窓口 als datgene waarnaar gezocht wordt. Volgens de vaste vertaling is het voorstel dat de gesprekspartners samen naar binnen gaan en daarna de juiste balie zoeken. Het onderwerp “we” staat in het Japans niet uitgeschreven, maar volgt hier uit die vertaling.