De weg naar de evenementenbalie | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この建物は中がとてもきれいです。

   Binnen voelt dit gebouw heel schoon aan.

   この

   dit/deze

   建物

   gebouw

   中

   binnenkant; binnen

   とても

   heel; erg

   きれい

   schoon; netjes

   です

   is; beleefde koppelvorm

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “dit/deze”, met verwijzing naar iets dat de spreker als nabij of relevant presenteert. Het verandert niet naar getal of grammaticaal geslacht. Een bruikbaar patroon is この + zelfstandig naamwoord: この本 = “dit boek”. 建物 betekent “gebouw”. Het is een zelfstandig naamwoord; de combinatie この建物 betekent dus “dit gebouw”. In de zin wordt deze woordgroep met は als onderwerp van gesprek gemarkeerd: “Wat dit gebouw betreft …”. 中 betekent hier “de binnenkant” of “binnen”. In 建物の中 betekent het bijvoorbeeld “binnen in het gebouw”. Hier staat 中が: de binnenkant wordt specifiek aangewezen als datgene waaraan de eigenschap きれい wordt toegekend. De volledige structuur is この建物は 中が …: “Wat dit gebouw betreft, de binnenkant is …”. とても is een bijwoord dat きれい versterkt: “heel” of “erg”. Het zegt hier niets over een hoeveelheid; het geeft de sterke graad van de daaropvolgende beschrijving aan. Bijvoorbeeld: とても大きい = “heel groot”. きれい betekent in deze zin “schoon” of “netjes”. Het is in het Japans een zogenoemd na-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het de vorm きれいな, zoals in きれいな部屋 (“een schone kamer”), maar als predicaat kan het きれいです zijn. In andere contexten kan きれい ook “mooi” betekenen; hier ondersteunt de vaste vertaling de betekenis “schoon”. です is de beleefde koppelvorm aan het einde van een nominale of na-bijvoeglijke predicatie. In きれいです maakt het de uitspraak beleefd; het draagt niet zelf de betekenis “schoon”. Een minder beleefde tegenhanger in deze soort mededeling is きれいだ. Samen vormen この建物は中がとてもきれいです de structuur この建物は (“wat dit gebouw betreft”) + 中が (“de binnenkant”) + とてもきれいです (“is heel schoon”, beleefd). De hele uiting betekent daardoor: “De binnenkant van dit gebouw is heel schoon.”

2. 高い天井で、ロビーが広く感じます。

   Door het hoge plafond voelt de hal ruim aan.

   高い

   hoog

   天井

   plafond

   ロビー

   hal; lobby

   広く

   ruim; breed

   感じます

   voelt aan

   Uitgebreide uitleg

   高い betekent hier ‘hoog’ en beschrijft 天井 (‘plafond’). Het is de attributieve vorm van het い-bijvoeglijk naamwoord 高い; vóór een zelfstandig naamwoord blijft die vorm 高い: 高い天井 = ‘een hoog plafond’. De tegenstelling is 低い (‘laag’), bijvoorbeeld: 低い天井です。 = ‘Het is een laag plafond.’ 天井 betekent ‘plafond’: het binnenoppervlak boven in een ruimte. Samen vormen 高い天井 de nominale woordgroep ‘het hoge plafond’. ロビー is een leenwoord voor ‘hal’ of ‘lobby’. In deze zin is het de ruimte die ruim aanvoelt. Het voorafgaande gesprek over de binnenkant van het gebouw ondersteunt deze lezing, maar verandert de grammaticale rol van het woord niet. 広く is de く-vorm van het い-bijvoeglijk naamwoord 広い (‘ruim’, ‘breed’). Deze vorm verbindt het bijvoeglijk naamwoord met het werkwoord 感じます: 広く感じます betekent letterlijk dat iets ‘ruim aanvoelt’. Vergelijk 広い部屋 (‘een ruime kamer’) met 部屋が広く感じます (‘de kamer voelt ruim aan’). De く-vorm is hier dus niet het zelfstandige basiswoord; de basisvorm is 広い. 感じます is de beleefde vorm van 感じる, ‘voelen’ of ‘aanvoelen’. In deze zin beschrijft het niet noodzakelijk een bewuste lichamelijke aanraking, maar de indruk dat de lobby ruim overkomt. 感じる is de basisvorm en 感じます is de beleefde niet-verleden vorm; bijvoorbeeld: 広く感じます。 = ‘Het voelt ruim aan.’ In 高い天井で geeft で de omstandigheid of aanleiding aan: ‘door/met het hoge plafond’. Daarna markeert が in ロビーが de lobby als datgene wat de beschreven indruk heeft. De combinatie 広く感じます zegt dat de lobby ruim aanvoelt. Samen betekent de hele zin: ‘Door het hoge plafond voelt de hal ruim aan.’

3. イベントの受付を探しましょう。

   Laten we de inschrijfbalie voor het evenement zoeken.

   イベント

   evenement

   受付

   inschrijfbalie; receptie

   探しましょう

   laten we zoeken

   Uitgebreide uitleg

   イベント betekent hier “evenement”. Het is een leenwoord en een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld ook als zelfstandig onderwerp of als bepaling bij een ander zelfstandig naamwoord staan. In イベントの受付 verbindt の dit woord met 受付: de受付 hoort bij of is bestemd voor het evenement. 受付 betekent hier “inschrijfbalie” of “receptie”, concreet de plek waar men zich voor het evenement meldt. Het woord kan afhankelijk van de situatie ook een receptie- of aanmeldfunctie aanduiden. Het is hier het directe object van het zoeken, gemarkeerd door を. 探しましょう betekent hier “laten we zoeken”. De basisvorm is 探す (“zoeken”); 探しましょう is de beleefde aansporende vorm. ましょう wordt gebruikt om samen iets voor te stellen, zoals in het patroon V-ましょう (“laten we V’en”). Dit is iets anders dan een gewone mededeling over wat iemand zoekt. Bijvoorbeeld: 駅を探しましょう。 — “Laten we het station zoeken.” Samen vormen イベントの受付を探しましょう en de slotpunt de betekenis: “Laten we de inschrijfbalie voor het evenement zoeken.” De volgorde is: eerst wordt aangegeven waarvoor de balie bestemd is, daarna wordt die balie als object genoemd, en ten slotte volgt het voorstel om te zoeken.

4. 壁のそばにある館内案内を見ます。

   Ik zal de gebouwgids bij de muur bekijken.

   壁

   muur

   そば

   vlakbij; in de buurt

   ある

   zich bevinden; er zijn

   館内案内

   gebouwgids

   見ます

   bekijken

   Uitgebreide uitleg

   壁 betekent hier “muur”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 壁のそば verbindt の 壁 met そば en ontstaat de betekenis “bij de muur”. Voorbeeld: 駅のそば — “bij het station”. そば betekent “vlakbij” of “in de buurt”. Hier is het een zelfstandig naamwoord voor een nabije plaats: 壁のそばに betekent “bij de muur”. Voorbeeld: 店のそばにいます。 — “Ik ben bij de winkel.” ある is de niet-verleden vorm van ある, een werkwoord dat doorgaans het bestaan of de aanwezigheid van niet-levende zaken uitdrukt. In 壁のそばにある館内案内 staat het vóór 館内案内 en beschrijft het welke gebouwgids bedoeld wordt: “de gebouwgids die bij de muur is”. In een gewone mededeling kan ある ook “er is” of “zich bevinden” betekenen. Voorbeeld: 机の上に本があります。 — “Er ligt een boek op het bureau.” De beleefde vorm is あります. 館内案内 betekent hier “gebouwgids” of “informatie over het gebouw”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 館内 verwijst naar de binnenruimte of het terrein van een gebouw, en 案内 naar begeleiding of informatie. De bron specificeert niet welke fysieke vorm deze gids heeft. 見ます betekent hier “bekijken”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van 見る (“bekijken”). Deze vorm kan, afhankelijk van de context, een huidige, gewoonlijke of toekomstige handeling uitdrukken. Door de vaste vertaling is hier de toekomstige betekenis bedoeld: “zal bekijken”. Voorbeeld: 案内を見ます。 — “Ik zal de informatie bekijken.” De beleefde verleden vorm is 見ました — “heeft bekeken” of “bekeken”. De bepaling 壁のそばにある staat vóór 館内案内 en betekent “die bij de muur is”. を markeert 館内案内 als het object van 見ます. Samen betekent 館内案内を見ます “de gebouwgids bekijken”. De volledige zin betekent: “Ik zal de gebouwgids bij de muur bekijken.”

5. イベントの受付は上の階だと書いてあります。

   Er staat dat de evenementenbalie boven is.

   イベント

   evenement

   受付

   balie; ontvangst

   上の

   hoger gelegen

   階

   verdieping

   書いてあります

   er staat geschreven

   Uitgebreide uitleg

   イベント betekent hier “evenement”. Het is een zelfstandig naamwoord; met の kan het een volgend zelfstandig naamwoord nader bepalen: イベントの受付 = “de balie voor het evenement” of “de evenementenbalie”. Voorbeeld: イベントに行きます。 = “Ik ga naar een evenement.” 受付 betekent hier “balie” in de zin van een ontvangst- of aanmeldpunt. Het kan ook “ontvangst” of “registratie” betekenen, afhankelijk van de situatie. In イベントの受付 bepaalt イベントの waarvoor deze balie dient. Voorbeeld: 受付で名前を書きます。 = “Ik schrijf mijn naam bij de balie.” 上の geeft hier “boven” of “hoger gelegen” aan. 上 betekent “bovenkant”, “boven” of “hoger”, en の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord: 上の階 = “de bovenverdieping” of “de hoger gelegen verdieping”. Het is dus niet 階 dat “boven” betekent; 上 draagt die betekenis. Voorbeeld: 上の部屋です。 = “Het is de kamer boven.” 階 betekent “verdieping”. Het zelfstandig naamwoord staat na het bepalende 上の, waardoor 上の階 een hoger gelegen verdieping aanduidt. Voorbeeld: 三階にあります。 = “Het bevindt zich op de derde verdieping.” 書いてあります beschrijft een zichtbare geschreven mededeling: “er staat geschreven” of “er staat”. De vorm is 書く (“schrijven”) in de -て-vorm 書いて, gevolgd door あります. In deze combinatie ligt de nadruk op het resultaat dat ergens geschreven staat, niet op de schrijfhandeling zelf. 書いています kan daarentegen de lopende handeling “aan het schrijven zijn” beschrijven. Voorbeeld: ここに住所が書いてあります。 = “Hier staat het adres geschreven.” イベントの受付は maakt de evenementenbalie tot onderwerp van gesprek; は markeert het thema, niet noodzakelijk het grammaticale onderwerp. 上の階だと geeft de inhoud van de mededeling weer: “dat die op de bovenverdieping is”. In だと markeert と de meegedeelde inhoud, terwijl だ de naamwoordelijke predicatie afsluit. Samen met 書いてあります ontstaat: er staat geschreven dat de evenementenbalie boven is. De volledige zin betekent dus: “Er staat dat de evenementenbalie boven is.”

6. エスカレーターと階段のどちらを使いましょうか。

   Zullen we de roltrap of de trap nemen?

   エスカレーター

   roltrap

   階段

   trap

   どちらを

   welke van de twee

   使いましょうか

   zullen we gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   エスカレーター betekent hier “roltrap”. Het is een zelfstandig naamwoord. Japanse zelfstandige naamwoorden hebben hier geen verplichte meervoudsvorm. Voorbeeld: エスカレーターを使います。 — “Ik gebruik de roltrap.” 階段 betekent hier “trap” of “trappen”. Het is ook een zelfstandig naamwoord. In deze zin staat het in de keuzeconstructie エスカレーターと階段のどちら, waarin と de twee genoemde mogelijkheden verbindt en のどちら betekent “welke van de twee”. In de volgende context wordt 階段を使いましょう gebruikt: “Laten we de trap nemen.” どちらを bevat de vraagvorm どちら en het objectpartikel を. どちら betekent bij een keuze tussen twee mogelijkheden “welke van de twee”; het is dus specifieker dan een algemene vraag naar “welke”. を markeert wat gebruikt wordt. Samen vraagt dit naar de optie die men zal gebruiken, zonder zelf een specifieke trap of roltrap aan te wijzen. 使いましょうか komt van 使う (“gebruiken”). 使いましょう is de beleefde volitief: de spreker stelt voor iets samen te doen, vergelijkbaar met “laten we gebruiken” of natuurlijker “zullen we nemen?”. か maakt er een vraag van. Het onderwerp is in het Japans niet uitgedrukt; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het voorstel “zullen we” betreft. Voorbeeld: 何を使いましょうか。 — “Wat zullen we gebruiken?” De volledige keuzeconstructie is エスカレーターと階段のどちらを使いましょうか: letterlijk wordt gevraagd “welke van de twee, de roltrap of de trap, zullen we gebruiken?”. と verbindt hier de twee opties; het betekent in deze constructie dus niet op zichzelf “of”. De volledige betekenis is: “Zullen we de roltrap of de trap nemen?” De beleefde vraag nodigt de gesprekspartner uit om tussen deze twee mogelijkheden te kiezen.

7. 階段を使いましょう。すぐそこです。

   Laten we de trap nemen; die is hier vlakbij.

   階段

   trap

   使いましょう

   laten we nemen

   すぐそこ

   hier vlakbij

   Uitgebreide uitleg

   階段 betekent hier ‘trap’ of ‘trappenhuis’ en is het zelfstandige naamwoord waarop de handeling gericht is. Het staat met を, de markeerder van het directe object: 階段を使う betekent letterlijk ‘de trap gebruiken’, natuurlijk vertaald als ‘de trap nemen’. Hetzelfde woord komt ook in エスカレーターと階段 voor als alternatief voor een roltrap. 使いましょう is de beleefde uitnodigende vorm van 使う (‘gebruiken’). De vorm 〜ましょう wordt gebruikt voor ‘laten we …’ of ‘zullen we …?’, dus 階段を使いましょう betekent ‘laten we de trap nemen’. Het is geen bevel aan slechts één persoon: de spreker stelt een gezamenlijke handeling voor. Vergelijk 使います (‘gebruikt/gebruiken, beleefd’) met 使いましょう (‘laten we gebruiken’). すぐそこ betekent ‘vlak daar’ of, in deze zin, ‘hier vlakbij’. すぐ kan in andere contexten ook ‘meteen’ betekenen, maar samen met そこ geeft het de ruimtelijke betekenis ‘direct daar’. そこ is een aanwijzend woord voor een plaats; de precieze plaats wordt hier niet verder benoemd. De eerste zin combineert 階段を (‘de trap’ als object) met 使いましょう (‘laten we nemen’). De tweede zin laat het onderwerp weg, zoals in het Japans vaak gebeurt wanneer het uit de context duidelijk is. Volgens de vaste vertaling verwijst het naar de trap: すぐそこです betekent hier ‘die is hier vlakbij’. Samen betekent de uiting: ‘Laten we de trap nemen; die is hier vlakbij.’

8. 木の階段で、この場所は暖かく感じます。

   Door de houten trap voelt deze plek warm aan.

   木

   hout

   階段

   trap

   で

   door; met

   この

   deze

   場所

   plaats

   暖かく

   warm

   感じます

   voelt

   Uitgebreide uitleg

   木 betekent hier “hout”. Als zelfstandig naamwoord kan het ook “boom” betekenen; in 木の階段 krijgt het via の de functie van bepaling: “een trap van hout”, natuurlijk vertaald als “houten trap”. Het patroon AのB verbindt A als bepaling met B, bijvoorbeeld 紙の本 = “een boek van papier”. 階段 betekent “trap” of “trappen”. In de vaste zin is het het zelfstandig naamwoord dat door 木の wordt beschreven. Het komt ook voor in 階段を使いましょう uit de context: daar is de trap het object van “gebruiken”. で staat hier na de naamwoordgroep 木の階段 en markeert de oorzaak of omstandigheid waardoor iets zo wordt ervaren: “door de houten trap”. Dezelfde vorm kan in andere zinnen ook een plaats van een handeling of een middel markeren; de betekenis hier volgt uit de combinatie met 感じます en uit de vaste vertaling. この betekent “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het vormt dus samen met 場所 de groep この場所, “deze plek”. Als aanwijzend woord staat この niet zelfstandig vóór de betekenis van een los genoemd zelfstandig naamwoord; vergelijk その場所 = “die plek” en あの場所 = “die plek daar”. 場所 betekent “plaats” of “plek”. In deze zin is het de plek waarnaar met この wordt verwezen. は maakt この場所 tot het onderwerp van bespreking: over deze plek wordt gezegd hoe die aanvoelt. 暖かく is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord 暖かい (“warm”). De uitgang -く maakt dit type bijvoeglijk naamwoord geschikt om vóór een volgend werkwoord te staan. Hier beschrijft het hoe de plek wordt ervaren: “warm”. Een voorbeeld is 部屋が暖かくなります。 — “De kamer wordt warm.” 感じます is de beleefde niet-verleden vorm van 感じる, “voelen” of “ervaren”. De vorm 感じます kan in het Japans zowel een huidige als een toekomstige betekenis hebben; hier past de huidige ervaring “voelt”. In 暖かく感じます betekent het geheel letterlijk ongeveer “ervaart als warm”, dus natuurlijk “voelt warm aan”. Samen vormen 木の階段で en この場所は暖かく感じます de betekenis: “Door de houten trap voelt deze plek warm aan.” 木の階段 is de oorzaak of omstandigheid, この場所 is het besproken onderwerp, en 暖かく感じます zegt dat die plek als warm wordt ervaren. De beleefde vorm 感じます maakt de formulering geschikt voor neutrale, beleefde communicatie.