Een activiteit kiezen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. すみません、今はどのイベントに参加できますか。

   Pardon, aan welke evenementen kunnen we nu meedoen?

   すみません

   pardon

   今は

   nu

   どの

   welke

   イベント

   evenement

   参加できますか

   kunnen deelnemen?

   Uitgebreide uitleg

   「すみません」 is een beleefde verontschuldiging of manier om iemands aandacht te vragen. Hier werkt het als “pardon” aan het begin van de vraag. 「今は」 betekent hier “nu”. 「今」 is het zelfstandig naamwoord voor “nu” of “het huidige moment”; 「は」 markeert dit als het onderwerp/thema en kan een lichte tegenstelling met een ander moment aangeven. Een herbruikbaar patroon is 「今は忙しいです」: “Nu ben ik druk.” 「どの」 betekent “welke” en staat vóór het zelfstandig naamwoord waaruit gekozen wordt. Het krijgt zijn vorm niet door enkelvoud of meervoud; het patroon is 「どの + zelfstandig naamwoord」, bijvoorbeeld 「どの電車」 voor “welke trein”. 「イベント」 is een leenwoord en betekent “evenement”. Het Japanse meervoud wordt hier niet apart gemarkeerd; de context kan bepalen of het om één optie of meerdere mogelijke opties gaat. In 「どのイベントに」 staat 「に」 achter de gekozen activiteit en markeert die als het doel van deelname. Bijvoorbeeld: 「このイベントに参加します」 betekent “Ik neem aan dit evenement deel.” 「参加できますか」 drukt de vraag uit of men kan deelnemen. 「参加する」 is de basisvorm “deelnemen”; 「参加できる」 is de mogelijke vorm “kunnen deelnemen”, en 「参加できます」 is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. 「か」 maakt de uitdrukking tot een vraag. Het onderwerp wordt in het Japans niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling gaat het hier om “we”. Samen vormen 「どのイベントに参加できますか」 de vraag “Aan welke evenementen kunnen we nu meedoen?”: 「どのイベントに」 vraagt naar de activiteit waaraan men deelneemt, en 「参加できますか」 vraagt of deelname mogelijk is. Met 「今は」 wordt het tijdstip “nu” toegevoegd en 「すみません」 maakt de vraag beleefd ingeleid. De volledige betekenis is dus: “Pardon, aan welke evenementen kunnen we nu meedoen?”

2. ガイド付きの散歩かダンスセッションを選べます。

   U kunt kiezen tussen een begeleide wandeling en een danssessie.

   ガイド付き

   begeleid

   散歩

   wandeling

   か

   of

   ダンスセッション

   danssessie

   選べます

   kunt kiezen

   Uitgebreide uitleg

   ガイド付き betekent hier ‘begeleid’ in de combinatie ‘begeleide wandeling’. ガイド is een gids en 付き betekent ‘voorzien van’ of ‘met’; als achtervoegsel maakt het een beschrijving van iets dat zo’n begeleiding heeft. Voorbeeld: ガイド付きのツアーです。 — ‘Het is een rondleiding met begeleiding.’ 散歩 betekent ‘wandeling’ of ‘wandelen’ en is hier een zelfstandig naamwoord. Het kan ook in de vaste combinatie 散歩する staan: 毎朝散歩します。 — ‘Ik wandel elke ochtend.’ In de bron is の niet geselecteerd, maar ガイド付きの散歩 verbindt de beschrijving met het zelfstandig naamwoord: ‘een begeleide wandeling’. か verbindt hier twee alternatieven: AかB betekent ‘A of B’. Het eerste alternatief is ガイド付きの散歩, en het tweede is ダンスセッション; het is dus niet de vraagpartikel aan het einde van een zin. Voorbeeld: 電車かバスで行きます。 — ‘Ik ga met de trein of de bus.’ ダンスセッション is een leenwoordcombinatie en betekent ‘danssessie’. Het is een zelfstandig naamwoord; het wordt hier het tweede alternatief naast de wandeling. Voorbeeld: 午後にダンスセッションがあります。 — ‘Er is ’s middags een danssessie.’ 選べます is de beleefde vorm van de mogelijkheid ‘kunnen kiezen’. De basisvorm is 選ぶ (‘kiezen’); de potentiële vorm is 選べる, en de beleefde vorm daarvan is 選べます. Het onderwerp wordt in het Japans niet uitgesproken; volgens de vaste Nederlandse vertaling gaat het hier om de aangesprokene: ‘u kunt kiezen’. Voorbeeld: 好きな色を選べます。 — ‘U kunt een kleur naar keuze kiezen.’ Samen vormt ガイド付きの散歩かダンスセッションを de keuze tussen een begeleide wandeling en een danssessie, waarbij を de keuze als object markeert. 選べます zegt dat de aangesprokene uit die opties kan kiezen. De volledige betekenis is daarom: ‘U kunt kiezen tussen een begeleide wandeling en een danssessie.’

3. ガイド付きの散歩はどんなものですか。

   Hoe is de begeleide wandeling?

   ガイド付き

   begeleid

   散歩

   wandeling

   どんなものですか

   wat voor iets is het?

   Uitgebreide uitleg

   ガイド付き betekent hier “begeleid”. Het is een samenstelling van ガイド (“gids”) en 付き, een vorm die in zulke samenstellingen het idee “voorzien van” of “met” geeft. De hele vorm staat vóór het zelfstandig naamwoord dat hij beschrijft. Voorbeeld: 朝食付きのホテル — “een hotel met ontbijt”. 散歩 betekent hier “wandeling” of “wandelen”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt met する gebruikt in 散歩する: “wandelen” of “een wandeling maken”. Voorbeeld: 毎朝散歩します。 — “Ik maak elke ochtend een wandeling.” In de vaste zin maakt 散歩 samen met ガイド付きの het naamwoordelijk deel ガイド付きの散歩, “de begeleide wandeling”. どんなものですか vraagt wat voor soort iets iets is of hoe het van aard is. どんな betekent “wat voor” en staat vóór het woord waarnaar gevraagd wordt. もの betekent letterlijk “ding”, maar kan hier ook naar een activiteit of aanbod verwijzen. ですか maakt de uitdrukking tot een beleefde vraag; か markeert de vraag en です is de beleefde vorm in deze nominale constructie. Voorbeeld: どんな映画ですか。 — “Wat voor film is het?” Samen vormen ガイド付きの散歩 en は het onderwerp van gesprek: “de begeleide wandeling”. Daarna vraagt どんなものですか wat voor iets die wandeling is of hoe die is. の verbindt ガイド付き met 散歩. De volledige betekenis is: “Hoe is de begeleide wandeling?”; afhankelijk van de formulering in het Nederlands kan dat ook worden weergegeven als “Wat voor soort begeleide wandeling is het?”.

4. ガイドがゆっくり案内します。

   Een gids leidt de wandeling in een rustig tempo.

   ガイド

   gids

   ゆっくり

   rustig; langzaam

   案内します

   leidt; begeleidt

   Uitgebreide uitleg

   ガイド is hier het zelfstandig naamwoord “gids”. Het is een leenwoord en kan een persoon aanduiden die bezoekers begeleidt of uitleg geeft. In deze zin is het de persoon die de wandeling leidt. Voorbeeld: ガイドがいます。 — “Er is een gids.” ゆっくり beschrijft hier de manier waarop de begeleiding gebeurt: op een rustig, langzaam tempo. Het is een bijwoord en staat vóór de handeling die het nader bepaalt. Voorbeeld: ゆっくり歩きます。 — “Ik loop rustig/langzaam.” 案内します is de beleefde niet-verleden vorm van 案内する: “begeleiden”, “de weg wijzen” of “rondleiden”. Het werkwoord 案内する bestaat uit 案内 (“begeleiding; wegwijzing”) en する (“doen”); します is de beleefde vorm van する. De vorm 案内します kan dus afhankelijk van de context zowel “begeleidt” als “zal begeleiden” betekenen. Hier past “leidt de wandeling”, zoals de vaste vertaling aangeeft. Voorbeeld: 駅まで案内します。 — “Ik begeleid u tot aan het station.” Samen vormen de delen: ガイドが markeert de gids als degene die de handeling uitvoert, ゆっくり geeft het rustige tempo aan, en 案内します zegt dat die persoon begeleidt. De volledige betekenis is daarom: “Een gids leidt de wandeling in een rustig tempo.” De beleefde vorm maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde uitleg.

5. それで、ついていきやすいです。

   Dus het is makkelijk om mee te lopen.

   それで

   dus; daarom

   ついていきやすい

   makkelijk meelopen

   です

   is; beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   それで verbindt dit met wat eraan voorafgaat en betekent hier “dus” of “daardoor”. Het wijst op een gevolg: doordat de gids rustig leidt, is de volgende handeling gemakkelijk. Het is geen zelfstandig naamwoord voor een concreet ding; de precieze aanleiding komt uit de context. ついていきやすい betekent hier “makkelijk mee te lopen”. De basisvorm is ついていく, “meegaan” of “iemand volgen”. In deze vorm staat いき als verbindingsvorm vóór やすい. Het achtervoegsel 〜やすい wordt aan een werkwoordstam gekoppeld en zegt dat de handeling gemakkelijk uitvoerbaar is: 読みやすい betekent bijvoorbeeld “makkelijk te lezen”. Het gaat hier dus om de uitvoerbaarheid van meegaan, niet om een algemene eigenschap van een persoon. です maakt de zin beleefd. Na het i-adjectiefachtige geheel ついていきやすい voegt het beleefdheid toe; het vertaalt zich niet noodzakelijk als een afzonderlijk “is”. De gewone, minder beleefde vorm is ついていきやすい zonder です. Samen vormen de delen: それで (“dus/daardoor”) + ついていきやすい (“makkelijk mee te lopen”) + です (beleefde formulering). De volledige betekenis is daarom: “Dus het is makkelijk om mee te lopen.”

6. 初めてでも大丈夫そうです。

   Dat klinkt goed te doen voor een eerste keer.

   初めてでも

   ook als het de eerste keer is

   大丈夫そうです

   lijkt goed te doen

   Uitgebreide uitleg

   初めてでも betekent hier: ook wanneer iets voor iemand de eerste keer is, of korter: voor een eerste keer. 初めて is de vaste vorm voor “voor het eerst” en kan in deze context een eerste ervaring aanduiden. でも voegt een toegevende betekenis toe: zelfs onder die omstandigheid geldt wat volgt. Een herbruikbaar patroon is Xでも大丈夫です — “ook met/in X is het goed te doen”. 大丈夫そうです betekent hier dat iets haalbaar of geen probleem lijkt. 大丈夫 betekent in deze betekenis “in orde” of “geen probleem”; het gaat hier niet om lichamelijke veiligheid als aparte betekenis, maar om de geschatte haalbaarheid. そうです na 大丈夫 geeft een indruk of verwachting weer: “lijkt …”. De beleefde vorm です sluit de uitdrukking af. Vergelijk bijvoorbeeld 簡単そうです。 — “Het lijkt eenvoudig.” Samen vormen de delen de betekenis: 初めてでも (“ook voor een eerste keer”) + 大丈夫そうです (“lijkt goed te doen”). De volledige uiting betekent dus: “Ook voor een eerste keer lijkt het goed te doen.” De vorm is beleefd en geschikt om een voorzichtige positieve inschatting te geven, zonder absolute zekerheid te claimen.

7. ダンスセッションではどのくらい動きますか。

   Hoe actief is de danssessie?

   ダンスセッション

   danssessie

   では

   in …

   どのくらい

   in welke mate

   動きますか

   bewegen?

   Uitgebreide uitleg

   ダンスセッション is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “danssessie”. Het is een combinatie van leenwoorden: ダンス betekent “dans” en セッション “sessie”. Samen benoemen ze de activiteit waarover de vraag gaat. では markeert de danssessie als het kader of de context: “in de danssessie”. Het bestaat hier uit で, dat de situatie of plaats aanduidt, en は, dat die context als onderwerp van gesprek naar voren haalt. Het betekent dus niet zelf “actief”. どのくらい vraagt naar een mate of hoeveelheid: “in welke mate” of “hoeveel”. De precieze maatstaf komt uit het werkwoord of de context. Hier gaat het om de hoeveelheid beweging en daarmee om de activiteit van de sessie. 動きますか is de beleefde vraagvorm van 動く (“bewegen”). 動き is de stam waarop de beleefde niet-verleden vorm ます volgt; か markeert de zin als vraag. De niet-verleden vorm kan afhankelijk van de context naar een huidige of toekomstige activiteit verwijzen. Een gelabeld oefenvoorbeeld is: どのくらい走りますか。 — “Hoeveel rent u?” Het Japans laat het grammaticale onderwerp in deze zin ongenoemd. In de vaste vertaling wordt de danssessie weergegeven als datgene waarvan de activiteit wordt beoordeeld. Samen vormen では het kader “in de danssessie”, どのくらい de vraag naar de graad en 動きますか de beleefde vraag naar bewegen. De hele uiting betekent daarom natuurlijk: “Hoe actief is de danssessie?”; inhoudelijk vraagt zij hoeveel beweging of activiteit de sessie omvat.

8. もっと速く動きます。グループで簡単なステップをします。

   Het gaat sneller, met eenvoudige passen in een groep.

   もっと速く

   sneller

   動きます

   bewegen

   グループ

   groep

   簡単な

   eenvoudig

   ステップ

   stap(pen)

   します

   doen; uitvoeren

   Uitgebreide uitleg

   もっと速く bouwt voort op 速い (“snel”). De vorm 速く is de bijwoordelijke vorm en beschrijft hier hoe het bewegen gebeurt; もっと maakt de vergelijking sterker: “sneller”. Het betekent dus niet op zichzelf dat er een expliciete vergelijking met een genoemd ander ding wordt gemaakt. Voorbeeld: もっとゆっくり話してください。 — “Spreek alstublieft langzamer.” 動きます komt van 動く (“bewegen”) en is de beleefde niet-verleden vorm. In deze zin wordt geen onderwerp genoemd; de vorm zegt alleen dat de bedoelde activiteit sneller gebeurt. Dezelfde vorm kan in een andere context ook een toekomstige handeling uitdrukken. Voorbeeld: 毎朝、少し動きます。 — “Elke ochtend beweeg ik een beetje.” グループ is een zelfstandig naamwoord voor een groep. Met で in グループで wordt de groep als de setting of manier van deelnemen aangegeven: “in een groep” of “als groep”. Dit zegt op zichzelf niet hoeveel mensen de groep bevat. 簡単な komt van het な-bijvoeglijk naamwoord 簡単 (“eenvoudig”, “gemakkelijk”). Voor een zelfstandig naamwoord gebruikt dit type bijvoeglijk naamwoord な: 簡単なステップ betekent “eenvoudige stappen”. De vorm 簡単な is dus niet de verbogen vorm van ステップ. Ter vergelijking: vóór een zelfstandig naamwoord staat 簡単な, maar predicatief kan men zeggen ステップは簡単です — “De stappen zijn eenvoudig.” ステップ is hier een zelfstandig naamwoord voor een danspas of danspassen. ステップをする is een bruikbare combinatie: letterlijk “stappen doen”, in deze context “passen uitvoeren”. Het partikel を markeert ステップ als wat wordt uitgevoerd. Voorbeeld: 新しいステップを練習します。 — “Ik oefen een nieuwe danspas.” します is de beleefde niet-verleden vorm van する (“doen”, “uitvoeren”). In ステップをします vormt het met het voorafgaande zelfstandig naamwoord een activiteit. Het is hier niet nodig om する als een los equivalent van elk Nederlands gebruik van “doen” te behandelen; de combinatie met ステップ geeft de betekenis “passen uitvoeren”. Samen vormt もっと速く動きます de betekenis “het gaat sneller” of “er wordt sneller bewogen”. Daarna specificeert グループで de setting “in een groep”, en 簡単なステップをします de activiteit “eenvoudige passen uitvoeren”. De volledige uiting betekent daarom: “Het gaat sneller, met eenvoudige passen in een groep.”

9. ガイド付きの散歩のほうが私たちに合っています。

   De begeleide wandeling past beter bij ons.

   ガイド付き

   begeleid(e)

   散歩

   wandeling

   ほうが

   deze optie is beter

   私たち

   ons

   合っています

   past bij

   Uitgebreide uitleg

   ガイド付き betekent hier ‘met begeleiding’ of ‘begeleid’. 付き is een vorm die aan een zelfstandig naamwoord wordt toegevoegd om aan te geven dat iets ermee is uitgerust of erbij hoort: ガイド付きツアー = ‘een rondleiding met gids’. In deze zin beschrijft het 散歩. 散歩 is het zelfstandig naamwoord ‘wandeling’; het kan ook het werkwoordelijke patroon 散歩する vormen: ‘een wandeling maken’. In ガイド付きの散歩 verbindt の de beschrijving ガイド付き met het zelfstandig naamwoord: ‘een begeleide wandeling’. ほうが hoort bij de vergelijkende patroonconstructie A のほうが B: ‘A is meer/beter dan B’ of ‘A is de betere optie’. Hier is de volledige vergelijking elliptisch: de begeleide wandeling wordt als geschikter gekozen dan de andere mogelijke optie. ほう betekent letterlijk ‘kant’ of ‘optie’; が markeert in deze constructie de optie die de voorkeur krijgt. Het gaat dus niet alleen om het losse woord ほうが, maar om de combinatie met de voorafgaande optie. 私たち betekent ‘wij’ of ‘ons’, afhankelijk van de grammaticale rol. Het verandert niet van vorm voor onderwerp- of objectrol; partikels geven die rol aan. In 私たちに markeert に de personen voor wie iets geschikt is: ‘voor ons’ of ‘bij ons’. 合っています komt van 合う, ‘passen’ of ‘overeenkomen’. De vorm 合っています is de beleefde vorm van 合っている: de stam 合っ krijgt ている, gevolgd door de beleefde uitgang ます. In deze zin betekent dat ‘past’ of ‘is geschikt’, niet noodzakelijk dat iets letterlijk fysiek aansluit. Een bruikbaar voorbeeld is この靴は私に合っています。 — ‘Deze schoenen passen bij mij.’ Samen vormen de delen ガイド付きの散歩のほうが — ‘de begeleide wandeling is de betere/geschiktere optie’ — en 私たちに合っています — ‘past bij ons’. De volledige betekenis is daarom: ‘De begeleide wandeling past beter bij ons.’