Een rapport voor de vergadering sturen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. レポートはできましたか。

   Is het rapport klaar?

   レポート

   rapport

   できましたか

   is het klaar?

   Uitgebreide uitleg

   レポート betekent hier “het rapport”. Het is een leenwoord dat als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In een andere zin kan het bijvoorbeeld het onderwerp of voorwerp zijn: レポートを書きます。 — “Ik schrijf een rapport.” In レポートはできましたか。 markeert は het rapport als gespreksonderwerp. De vorm は wordt hier uitgesproken als “wa”, hoewel hij met het teken は wordt geschreven. Het onderwerp is dus: “Wat het rapport betreft …”. できましたか komt van できる, “kunnen worden gemaakt” of, bij een taak of product, “klaar komen”. De vorm できました is de beleefde verleden vorm; か maakt er een vraag van. In deze zin vraagt de spreker daarom of het rapport inmiddels klaar is, niet of iemand alleen de mogelijkheid heeft om het te maken. Een bevestigend antwoord kan bijvoorbeeld zijn: はい、できました。 — “Ja, het is klaar.” De vorm できる heeft in deze betekenis vaak betrekking op iets dat voltooid raakt, zoals een rapport, werkstuk of maaltijd. Het is niet hetzelfde als 終わる, dat algemener “eindigen” betekent en vooral het einde van een activiteit of gebeurtenis beschrijft. Samen betekent レポートはできましたか。: “Is het rapport klaar?” De beleefde vraag verwijst naar de huidige toestand die het gevolg is van voltooiing. In de gegeven context sluit het antwoord もうすぐできます。 daarbij aan: “Het is bijna klaar.”

2. もうすぐできます。

   Het is bijna klaar.

   もうすぐ

   binnenkort; bijna

   できます

   klaar zijn; voltooid raken

   Uitgebreide uitleg

   もうすぐ betekent hier dat iets op korte termijn zal gebeuren of een toestand zal bereiken: “bijna”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: もうすぐ春です。 — “Het is bijna lente.” できます is de beleefde niet-verleden vorm van できる. In deze zin betekent できる niet simpelweg “kunnen”, maar “klaar worden” of “af zijn”; de context en vertaling geven die betekenis. De vorm できます kan ook “kan” betekenen wanneer het om mogelijkheid of bekwaamheid gaat, dus de betekenis komt uit het verband. De niet-verleden vorm kan in het Japans ook een verwachte toekomstige toestand uitdrukken. Voorbeeld: 仕事は三時にできます。 — “Het werk is om drie uur klaar.” In de vorige context staat できました, de beleefde verleden vorm van hetzelfde werkwoord: “is klaar geworden / was klaar”. In de volgende context staat できたら, een voorwaardelijke vorm: “als het klaar is”. Deze vormen bevestigen hetzelfde bruikbare patroon: できる → できます (beleefd niet-verleden), できました (beleefd verleden), できたら (als het klaar is). Samen vormt もうすぐできます de betekenis “Het is bijna klaar.” もうすぐ geeft aan dat het moment van voltooiing dichtbij is, en できます beschrijft het bereiken van de toestand “klaar”. Het Japans noemt hier geen afzonderlijke persoon; het bedoelde werk of object wordt uit de context begrepen.

3. できたら、ファイルを私に送ってください。

   Stuur me het bestand als het klaar is.

   できたら

   als het klaar is

   ファイル

   bestand

   私に

   aan mij

   送ってください

   stuur alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   できたら betekent hier “als het klaar is” of natuurlijker “zodra het klaar is”. Het komt van できる, dat onder andere “klaar zijn/worden” of “voltooid zijn” kan betekenen. できたら is de たら-voorwaardevorm: in deze context gaat het om het moment waarop iets klaar is, niet om een losse bewering dat iemand iets kan. Een herbruikbaar patroon is Xができたら、… — “als/zodra X klaar is, …”. ファイル betekent “bestand”. Dit is een zelfstandig naamwoord; het wordt hier met を verbonden met de handeling die erop volgt: ファイルを betekent “het bestand” als doel van die handeling. Voorbeeld: 写真を送ります。 — “Ik stuur de foto.” 私に betekent “aan mij”. 私 is “ik/mij” en に markeert hier de ontvanger van het sturen. De vorm 私 verandert niet naar een aparte datiefvorm; de functie “aan mij” komt door het partikel に. Voorbeeld: 先生にメールを送ります。 — “Ik stuur de leraar een e-mail.” 送ってください is een beleefd verzoek: “stuur alstublieft”. Het bestaat uit 送る (“sturen”), in de て-vorm 送って, plus ください (“doe alstublieft”). Het patroon Vてください vraagt iemand beleefd om handeling V uit te voeren. Het onderwerp van het verzoek wordt in deze zin niet expliciet genoemd; de aangesprokene wordt uit de situatie begrepen. Voorbeeld: ここに名前を書いてください。 — “Schrijf hier alstublieft uw naam.” Samen geeft できたら、ファイルを私に送ってください。 de voorwaarde en daarna het verzoek: “Stuur me het bestand als het klaar is.” Eerst wordt het moment gemarkeerd waarop het bestand voltooid is (できたら), daarna is ファイルを het bestand dat wordt gestuurd, 私に de ontvanger, en 送ってください het beleefde verzoek.

4. 私は最後のページをたった今終えました。

   Ik heb net de laatste pagina afgemaakt.

   私は

   ik

   最後の

   laatste

   ページ

   pagina

   たった今

   net zojuist

   終えました

   heb afgerond

   Uitgebreide uitleg

   私は bevat 私 (“ik”) en de partikel は, die het gespreksonderwerp markeert. In deze zin is ik degene die de handeling uitvoert. 私 is een beleefde, algemene vorm voor “ik”; de vorm verandert hier niet door het geslacht van de spreker. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” 最後の betekent hier “laatste”. 最後 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “het einde” of “het laatste”, en の verbindt het met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 最後のページ = “de laatste pagina”. Het is dus 最後 dat de betekenis “laatste” draagt; ページ is het zelfstandig naamwoord dat erdoor wordt bepaald. ページ betekent “pagina”. Het is een leenwoord en verwijst hier naar een pagina als onderdeel van een document of bestand. Het achtervoegsel を na ページ markeert de pagina als het directe object van de handeling: ページを終える betekent “een pagina afmaken”. たった今 betekent “net zojuist”. Deze tijdsbepaling geeft aan dat het afmaken zeer kort geleden heeft plaatsgevonden. Ze staat vóór de werkwoordsvorm 終えました en beperkt de tijdsbetekenis van de hele handeling. 終えました is de beleefde verleden vorm van 終える, “afmaken” of “beëindigen”. De vorm 終えました zegt dat de handeling voltooid is; ました maakt de uiting beleefd en plaatst haar in het verleden. De basisvorm 終える is een transitief werkwoord: er wordt iets afgemaakt, zoals ページを終える. Dit verschilt van 終わる, “eindigen”, waarbij iets zelf eindigt. Voorbeeld: 仕事を終えました。 — “Ik heb het werk afgemaakt.” Samen vormen 最後のページを en 終えました de structuur “de laatste pagina afmaken”, waarbij を het object markeert. 私は geeft de uitvoerder aan en たった今 voegt “net zojuist” toe. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb net de laatste pagina afgemaakt.”

5. 私は会議が始まる前にファイルが必要です。

   Ik heb het nodig voordat de vergadering begint.

   私は

   ik; onderwerpmarkering

   会議

   vergadering

   始まる

   beginnen

   前に

   voordat; vóór

   ファイル

   bestand

   必要です

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   私は maakt 私 (“ik”) tot het onderwerp of thema van de zin; は markeert hier het gespreksonderwerp. Het is niet hetzelfde als が: は zet het onderwerp centraal, terwijl が in deze zin de betrokken inhoud of het onderwerp van een afzonderlijke bepaling markeert. 会議 betekent hier “vergadering”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan bijvoorbeeld in 会議が始まる als onderwerp van “beginnen” staan. 始まる is de woordenboekvorm van “beginnen” voor iets dat zelf begint; het is dus niet het overgankelijke “iets beginnen”. Een bruikbare beleefde vorm is 始まります. In 会議が始まる is 会議 degene waarvan wordt gezegd dat die begint. 前に betekent “voordat” of letterlijk “voorafgaand aan”. 前 betekent “ervoor/voor”, en に maakt hier een tijdsbepaling. Het patroon werkwoord in woordenboekvorm + 前に betekent “voordat …”: bijvoorbeeld 寝る前に歯を磨きます — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” ファイル betekent “bestand”. Dit is een zelfstandig naamwoord; in de gegeven zin is het het concrete bestand dat nodig is. In het volgende contextzinnetje komt ook 新しいファイル voor, “nieuw bestand”, maar dat is een aparte uitdrukking. 必要です betekent “nodig zijn” of “noodzakelijk zijn”. 必要 is een な-woord dat hier als beleefde predicatie met です staat. In ファイルが必要です markeert が wat nodig is: “Een bestand is nodig” of natuurlijker “Ik heb een bestand nodig.” De vorm 必要な wordt gebruikt vóór een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 必要なファイル — “het benodigde bestand”. Samen vormt 会議が始まる前に de tijdsbepaling “voordat de vergadering begint”. Daarna geeft ファイルが必要です aan dat het bestand voor 私 noodzakelijk is. De volledige betekenis is dus: “Ik heb het bestand nodig voordat de vergadering begint.”

6. 今、新しいファイルを添付しています。

   Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.

   今

   nu

   新しい

   nieuw

   ファイル

   bestand

   添付しています

   voeg toe

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het is een tijdsbepaling en staat in deze zin vooraan. Voorbeeld: 今、行きます。— “Ik ga nu.” 新しい betekent “nieuw”. Dit is de vorm van het i-adjectief 新しい en het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft: 新しいファイル betekent “het nieuwe bestand”. Een nuttige tegenstelling is 古い, “oud”. Voorbeeld: 新しい本を買います。— “Ik koop een nieuw boek.” ファイル is een leenwoord dat “bestand” betekent. Het kan bijvoorbeeld naar een computerbestand verwijzen. In 新しいファイル vormt het samen met 新しい de naamwoordgroep “het nieuwe bestand”. 添付しています komt van 添付する, “bijvoegen” of “als bijlage toevoegen”. Het deel しています is de vorm van する met いる; hier geeft die vorm een handeling aan die nu aan de gang is. De vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker het bestand nu toevoegt. Voorbeeld: 写真を添付しています。— “Ik voeg een foto toe.” Samen betekent 今、新しいファイルを添付しています: “Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.” Het partikel を markeert 新しいファイル als datgene wat wordt toegevoegd. De volgorde is tijdsbepaling + object + werkwoord: 今 + 新しいファイルを + 添付しています. De beleefde vorm しています is geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.

7. 私はすぐに確認します。

   Ik zal het meteen controleren.

   私は

   ik, als onderwerp

   すぐに

   meteen

   確認します

   zal controleren

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en は, dat het onderwerp of gespreksthema markeert. 私 is een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker; は geeft aan dat de volgende informatie over die spreker gaat. Een vergelijkbaar patroon is 私は学生です — “Ik ben student.” すぐに betekent hier “meteen” of “onmiddellijk”. Het is een bijwoord en zegt wanneer de handeling plaatsvindt. Het kan bijvoorbeeld ook in すぐに行きます staan — “Ik ga meteen.” 確認します betekent hier “zal controleren”. De woordenboekvorm is 確認する (“controleren”); 確認します is de beleefde vorm van de niet-verleden tijd. Die vorm kan in het Japans zowel een gewoonte of nabije handeling als een toekomstige handeling uitdrukken. In deze zin geeft de vaste Nederlandse vertaling de toekomstige lezing “zal controleren”. Het werkwoord zegt niet op zichzelf wat er gecontroleerd wordt; dat object is in deze zin niet uitgesproken. Samen vormen de delen 私は + すぐに + 確認します: “Ik zal het meteen controleren.” Het onderwerp is de spreker, すぐに bepaalt het tijdstip en 確認します beschrijft de voorgenomen controle. De beleefde vorm past bij een neutrale, beleefde mededeling.

8. 今、あなたの受信トレイにあるはずです。

   Het zou nu in je inbox moeten staan.

   今

   nu

   あなたの

   jouw

   受信トレイ

   inbox

   あるはずです

   zou er moeten zijn

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu”. Het is een zelfstandig tijdwoord en staat vaak aan het begin van de zin. Voorbeeld: 今、行きます。 — “Ik ga nu.” あなたの betekent “jouw”. の verbindt あなた (“jij”) met het zelfstandig naamwoord erna en geeft hier bezit of betrekking aan: あなたの受信トレイ is “jouw inbox”. De vorm あなたの verandert niet naar gelang het volgende zelfstandig naamwoord enkelvoud of meervoud is. 受信トレイ betekent “inbox” of “postvak IN”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin wordt het met に verbonden: 受信トレイに geeft de plaats aan waar iets zich bevindt. Voorbeeld: 受信トレイにメールがあります。 — “Er staat een e-mail in de inbox.” あるはずです drukt uit dat iets volgens de verwachting of beschikbare informatie aanwezig zou moeten zijn. ある is de basisvorm voor “zich bevinden/aanwezig zijn” bij niet-levende zaken; in deze zin krijgt het met に de betekenis “zich op een plaats bevinden”. はず maakt van die verwachting een zelfstandig naamwoordachtig patroon, en です maakt de uitdrukking beleefd. Het is dus niet alleen een verplichting zoals “moeten”, maar hier een verwachte conclusie: “zou er moeten zijn”. Voorbeeld: 鍵はテーブルの上にあるはずです。 — “De sleutel zou op tafel moeten liggen.” Samen vormen 今 + あなたの受信トレイに + あるはずです de betekenis: “Het zou nu in jouw inbox moeten staan.” Het onderwerp van de Japanse zin is weggelaten; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om “het” gaat. De beleefde vorm past bij een neutrale mededeling.