De voortgang van een taak bespreken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 作業はどうですか？

   Hoe gaat het met de taak?

   作業

   taak; werk

   どうですか

   hoe gaat het?

   Uitgebreide uitleg

   作業 betekent hier “taak” of “werk”: een activiteit die iemand uitvoert. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere samenstellingen voorkomen, bijvoorbeeld 作業時間 (“werktijd”). は is het topicpartikel. Het markeert 作業 als het onderwerp waarover de spreker informatie vraagt; は zelf betekent hier dus niet “taak”. どうですか vraagt op beleefde wijze hoe iets is of verloopt. どう betekent “hoe” en ですか maakt er een beleefde vraag van. Het patroon Xはどうですか is breed herbruikbaar voor “Hoe is X?” of, bij een activiteit, “Hoe gaat het met X?” Bijvoorbeeld: 仕事はどうですか？ — “Hoe gaat het met het werk?” Samen vormen 作業はどうですか？ de beleefde vraag “Hoe gaat het met de taak?” of natuurlijker: “Hoe gaat het met het werk?” Het onderwerp van de vraag is de taak of activiteit, en どうですか vraagt naar de toestand of voortgang ervan.

2. ほとんど終わりました。

   Het meeste is af.

   ほとんど

   het meeste; bijna alles

   終わりました

   is af; is voltooid

   Uitgebreide uitleg

   ほとんど staat vooraan en beperkt hier de omvang: het grootste deel is klaar, zonder dat een specifiek zelfstandig naamwoord wordt genoemd. Het kan ook “bijna” betekenen wanneer het een toestand of handeling nader bepaalt. Voorbeeld: ほとんど食べました。 — “Ik heb bijna alles opgegeten.” 終わりました is de beleefde verleden vorm van 終わる: “eindigen” of, afhankelijk van de context, “klaar zijn”. Het is een intransitief werkwoord: de formulering zegt dat iets is geëindigd of voltooid, niet dat een genoemde persoon iets heeft afgemaakt. De vorm 終わりました drukt hier een beleefde mededeling over een voltooide toestand uit. Voorbeeld: 会議は終わりました。 — “De vergadering is afgelopen.” Samen betekent ほとんど終わりました。 hier: “Het meeste is af.” Het onderwerp van “het meeste” wordt niet in het Japans uitgesproken; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om het grootste deel van het relevante werk of de relevante taak gaat. De beleefde vorm past bij een neutrale mededeling.

3. 何を確認する必要がありますか？

   Wat moet er gecontroleerd worden?

   何を

   wat

   確認する

   controleren; verifiëren

   必要がありますか

   is het nodig?

   Uitgebreide uitleg

   何を betekent hier “wat” als datgene waarop de handeling gericht is. 何 is het vraagwoord “wat”; を markeert het directe object van het werkwoord. Voorbeeld: 何を見ますか？ = “Wat bekijkt u?” Het concrete antwoord op de vraag kan bijvoorbeeld een voorwerp of informatie zijn; de zin zelf legt dat nog niet vast. 確認する betekent hier “controleren” of “verifiëren”. De basisvorm is 確認する; 確認 draagt de betekenis “controle/verificatie” en する betekent “doen”. In een beleefde niet-verleden vorm wordt dit 確認します. Japanse werkwoorden veranderen niet naar persoon of getal zoals in het Nederlands. Voorbeeld: 数字を確認します。 = “Ik controleer de cijfers.” 必要がありますか vraagt beleefd of iets nodig is. 必要 betekent “nodig/noodzakelijk”, あります is de beleefde vorm van ある (“er is/zijn”), en か maakt er een vraag van. In combinatie met een handeling krijgt de zin de herbruikbare betekenis “moet die handeling gebeuren?”: 確認する必要がありますか？ = “Moet er gecontroleerd worden?” De Japanse formulering noemt hier geen uitvoerder; de Nederlandse vertaling geeft daarom ook geen specifieke uitvoerder. Samen vormt 何を確認する必要がありますか？ de vraag “Wat moet er gecontroleerd worden?” Letterlijk wordt eerst gevraagd naar het object (何を), daarna naar de handeling (確認する) en vervolgens of die handeling noodzakelijk is (必要がありますか).

4. 数字を確認する必要があります。

   Ik moet de cijfers controleren.

   数字

   cijfers

   確認する

   controleren

   必要があります

   nodig zijn; moeten

   Uitgebreide uitleg

   数字 betekent hier “cijfers” of “getallen”. Het is een zelfstandig naamwoord; het verandert niet van vorm voor enkelvoud of meervoud. Voor een concreet voorbeeld: 数字を書きます。 betekent “Ik schrijf de cijfers/getallen.” Welke cijfers bedoeld zijn, hangt van de context af. 確認する betekent hier “controleren” of “verifiëren”. 確認 is de zelfstandige vorm voor “controle/verificatie” en する is het werkwoord “doen”; samen vormen ze een werkwoord. De vorm する is de niet-verleden vorm en staat hier vóór 必要 om de handeling te omschrijven die nodig is. Voorbeeld: 内容を確認する。 betekent “De inhoud controleren.” 必要があります drukt uit dat iets nodig is. Letterlijk bevat het 必要 (“nodig/noodzakelijk”) en あります, de beleefde vorm van ある (“er zijn/bestaan” voor niet-levende zaken). In de combinatie V-る必要があります betekent het geheel “het is nodig om V te doen” of natuurlijker “moet V doen”. Het is dus niet あります alleen dat “moeten” betekent. Voorbeeld: 予約する必要があります。 betekent “Je moet reserveren.” De volgorde is 数字 + を + 確認する + 必要があります. を markeert 数字 als het directe object van 確認する: wat gecontroleerd moet worden, zijn de cijfers. De hele zin betekent daarom: “Ik moet de cijfers controleren.” De spreker wordt in de Nederlandse vertaling door “ik” weergegeven; in het Japans staat daarvoor geen afzonderlijk persoonlijk voornaamwoord in deze zin.

5. 予定どおりですか？

   Liggen we op schema?

   予定

   planning; schema

   どおり

   zoals; volgens

   ですか？

   is het zo?

   Uitgebreide uitleg

   予定 betekent hier “planning” of “schema”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld 予定を確認します — “Ik controleer de planning.” De vorm zelf geeft geen persoon of aantal aan. どおり betekent “zoals” of “volgens” en maakt van het voorafgaande de maatstaf waarmee iets wordt vergeleken. In 予定どおり is de betekenis dus “volgens de planning” of “zoals gepland”. Een bruikbaar patroon is Nどおり, bijvoorbeeld 計画どおりに進みました — “Het verliep volgens plan.” Het deeltje に in dat voorbeeld hoort bij de manier waarop de handeling verloopt; het staat niet in de gegeven vraag. ですか？ vormt hier een beleefde vraag. です is de beleefde koppelvorm, en か aan het einde markeert de zin als vraag. Het weggelaten onderwerp wordt door deze zin zelf niet gespecificeerd; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat de bedoelde vraag is of men op schema ligt, zonder dat het Japanse onderwerp expliciet wordt genoemd. Vergelijk als voorbeeld 予定どおりです — “Het is volgens de planning” — met 予定どおりではありません — “Het is niet volgens de planning.” Samen betekent 予定どおりですか？ letterlijk ongeveer “Is het volgens de planning?” In de gegeven context wordt dat natuurlijk weergegeven als “Liggen we op schema?” De vraag controleert dus of de huidige stand overeenkomt met de geplande voortgang; het Japanse origineel noemt geen expliciete actor.

6. 私たちは今日の午後に終わらせることができます。

   We kunnen dit vanmiddag afmaken.

   私たちは

   wij

   今日

   vandaag

   午後

   middag

   終わらせる

   afmaken

   ことができます

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   私たちは — 私たち betekent hier ‘wij’ en is de vorm voor ‘ik en anderen’. 私たち is een zelfstandig naamwoord/pronomenachtige vorm; は markeert het onderwerp van gesprek (het topic). Het zegt niet op zichzelf hoeveel andere personen erbij zijn. Een bruikbaar patroon is 私は ... voor ‘ik ...’ tegenover 私たちは ... voor ‘wij ...’. 今日 — 今日 betekent ‘vandaag’. In 今日の午後 betekent の dat 今日 de tijd 午後 nader bepaalt: letterlijk ‘de middag van vandaag’, dus ‘vanmiddag’. Een korte voorbeeldzin is 今日来ます。— ‘Ik kom vandaag.’ 午後 — 午後 betekent ‘middag’ en kan ook het bredere tijdsdeel na de middag aanduiden. Hier staat het in de combinatie 今日の午後, ‘vanmiddag’. De tegenstelling 午前 betekent ‘voormiddag/ochtend, vóór de middag’; dat woord staat niet in de vaste zin. 終わらせる — 終わらせる betekent hier ‘iets afmaken’ of ‘iets tot een einde brengen’. Deze vorm is de transitieve tegenhanger van 終わる, ‘eindigen’: 終わる beschrijft dat iets eindigt, terwijl 終わらせる beschrijft dat iemand iets laat eindigen of afmaakt. In deze zin wordt niet uitgesproken welk object wordt afgemaakt; de vertaling maakt dat met ‘dit’ expliciet, maar de Japanse zin zelf noemt geen zelfstandig naamwoord voor dat object. ことができます — Na de werkwoordsvorm 終わらせる vormt ことができます de constructie ‘kunnen ...’ of ‘in staat zijn om ...’. こと maakt de voorafgaande handeling tot iets waarover men de mogelijkheid of bekwaamheid uitdrukt; できます draagt hier de betekenis ‘kunnen’. Het geheel 終わらせることができます betekent dus ‘kunnen afmaken’. Dit is niet hetzelfde als alleen できます na een zelfstandig naamwoord, waar het bijvoorbeeld ‘kunnen doen’ of ‘mogelijk zijn’ voor die genoemde zaak kan betekenen. Gecombineerd staat eerst 私たちは als topic, daarna de tijdsbepaling 今日の午後に, en vervolgens de handeling 終わらせる met de mogelijkheidconstructie ことができます. 今日の午後に markeert wanneer de mogelijkheid geldt; に kan hier een tijdstip of tijdsperiode aanwijzen. Samen betekent de volledige uiting: ‘We kunnen dit vanmiddag afmaken.’ De Japanse zin laat het object van ‘afmaken’ weg, terwijl de vaste Nederlandse vertaling dat object als ‘dit’ weergeeft.

7. チームに報告しますか？

   Zullen we het team bijpraten?

   チーム

   team

   報告しますか？

   rapporteren?

   Uitgebreide uitleg

   チーム betekent hier “team”. Het is een leenwoord dat als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Met に vormt het チームに: dit markeert het team als doel of ontvanger van de rapportage. 報告しますか？ bevat 報告します, de beleefde niet-verleden vorm van 報告する (“rapporteren, verslag uitbrengen”), plus か, dat van de uiting een vraag maakt. 報告する is de gewone vorm; 報告します is de beleefde vorm. Het onderwerp wordt in het Japans weggelaten. Volgens de vaste vertaling is dat hier “we”, zodat de vraag in deze context over samen rapporteren gaat. Samen is チームに het doel of de ontvanger en 報告しますか？ een beleefde vraag over rapporteren. De volledige betekenis is: “Zullen we het team bijpraten?”

8. この部分を終えたら、チームに報告しましょう。

   Laten we het team bijpraten nadat we dit deel hebben afgemaakt.

   この

   dit

   部分

   deel

   終えたら

   nadat het is afgemaakt

   チーム

   team

   報告しましょう

   laten we rapporteren

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “dit” en staat vóór 部分 om naar een contextueel aangewezen zaak te verwijzen. De vorm is een aanwijzend woord; op zichzelf specificeert zij niet wie die zaak aanwijst of wat het precieze referent is. 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Het is een zelfstandig naamwoord. Samen met この vormt het この部分 — “dit deel”. Het objectpartikel を markeert dit deel als datgene wat wordt afgemaakt; を hoort niet bij het zelfstandig naamwoord. 終えたら komt van het werkwoord 終える (“iets beëindigen” of “iets afmaken”). 終えた is de verleden/ta-vorm, en ら maakt daarvan een voorwaardelijke of temporele vorm. Afhankelijk van de context kan dit “als/wanneer het is afgemaakt” betekenen; hier geeft de vaste vertaling de tijdsbetekenis “nadat we het hebben afgemaakt”. De zin laat het onderwerp in het Japans weg; volgens de vaste vertaling gaat het om de spreker samen met anderen. Voorbeeld: 仕事を終えたら、帰ります。 — “Als ik het werk heb afgemaakt, ga ik naar huis.” チーム betekent “team”. Dit leenwoord krijgt hier geen afzonderlijke meervoudsvorm. Het partikel に markeert de ontvanger of het doel van de melding: チームに betekent “aan het team”. 報告しましょう betekent hier “laten we rapporteren”. Het werkwoord is 報告する (“rapporteren” of “melding doen”). In 報告しましょう staat する in de beleefde voorstelvorm しましょう; dit is dus niet 報告します met losweg しょう eraan toegevoegd. De hele vorm drukt hier een gezamenlijk voorstel uit: “laten we rapporteren”, niet een bevel aan één specifieke persoon. Het onderwerp blijft onuitgedrukt en wordt in de vaste vertaling als “we” weergegeven. De structuur is この部分を終えたら (“nadat we dit deel hebben afgemaakt”) + チームに報告しましょう (“laten we aan het team rapporteren”). Samen betekent de zin: “Laten we het team bijpraten nadat we dit deel hebben afgemaakt.” De eerdere vraag チームに報告しますか？ gebruikt hetzelfde doel チームに en hetzelfde werkwoord 報告する, terwijl 報告しましょう hier een gezamenlijk voorstel maakt.