Een deadline en taken bespreken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 締め切りはもうすぐですか？

   Komt de deadline al snel?

   締め切り

   deadline

   もうすぐ

   binnenkort; al snel

   ですか？

   is het …?

   Uitgebreide uitleg

   締め切り betekent hier “deadline” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan zelfstandig als onderwerp staan; in deze zin wordt het onderwerp gemarkeerd door は: 締め切りは = “wat de deadline betreft”. もうすぐ is een bijwoord met de betekenis “binnenkort” of “al snel”. Het beschrijft dat een tijdstip nabij is. In de volgende zin uit de context wordt die nabijheid anders uitgedrukt met 近い (“dichtbij”): 締め切りが近いです betekent “De deadline is dichtbij.” ですか？ maakt van de voorafgaande inhoud een beleefde vraag. です is de beleefde vorm van de koppelingsuitdrukking, en か markeert de vraag. Het geheel もうすぐですか？ vraagt hier of iets binnenkort het geval is; het betekent niet op zichzelf “is het een deadline?”. Samen bestaat de zin uit 締め切りは (“wat de deadline betreft”), もうすぐ (“al snel/binnenkort”) en de beleefde vraagvorm ですか？. De vaste betekenis is daarom: “Komt de deadline al snel?”

2. 締め切りが近いです。

   De deadline is dichtbij.

   締め切り

   deadline

   近い

   dichtbij; nabij

   です

   is (beleefd)

   Uitgebreide uitleg

   締め切り betekent hier “deadline”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is 締め切りが近い — “de deadline is dichtbij / nadert”. Het onderdeel が markeert hier wat als onderwerp wordt beschreven; het is niet opgenomen in de geselecteerde quote. 近い betekent hier dat iets qua tijd dichtbij is: de deadline komt eraan. De basisvorm is al 近い; dit is een i-adjectief. De ontkenning is 近くない (“niet dichtbij”), en een verleden vorm is 近かった (“was dichtbij”). Bijvoorbeeld: 駅が近い。 — “Het station is dichtbij.” In die voorbeeldzin beschrijft 近い de afstand; in de vaste zin beschrijft het de nabijheid in de tijd. です maakt de uiting beleefd. Na een i-adjectief zoals 近い staat です als beleefde stijlmarkering: 近いです. Het verandert de betekenis van “dichtbij” niet in een afzonderlijk werkwoordelijk feit en draagt hier geen zelfstandige numerieke betekenis. Samen vormen 締め切りが近いです de beleefde mededeling “De deadline is dichtbij.” 締め切り is wat beschreven wordt, が markeert dat onderwerp, 近い zegt dat de deadline nabij is, en です geeft de beleefde formulering.

3. では、大事な部分から始めましょう。

   Dus laten we met het belangrijkste deel beginnen.

   では

   dus

   大事な

   belangrijk

   部分

   deel

   から

   vanaf; met

   始めましょう

   laten we beginnen

   Uitgebreide uitleg

   では markeert hier de overgang naar een voorstel: “dan” of “goed, dan”. Het is geen onderdeel van de betekenis “beginnen”; die betekenis komt uit het daaropvolgende werkwoord. In andere contexten kan では ook een vertrekpunt of contrast inleiden, maar hier past de overgangsbetekenis. 大事な betekent hier “belangrijk”. 大事 is een na-bijvoeglijk naamwoord: in de zelfstandige vorm staat bijvoorbeeld 大事だ, maar vóór een zelfstandig naamwoord gebruikt het 大事な. Het is dus 大事 dat deze vorm heeft; な is hier de verbindende vorm vóór 部分. Een bruikbaar voorbeeld is 大事な話 — “een belangrijk gesprek”. 部分 is een zelfstandig naamwoord voor een deel of onderdeel. Het kan zowel een letterlijk afgebakend deel als een onderdeel van iets abstracts aanduiden. In deze zin wordt het door 大事な nader bepaald: “het belangrijke deel” of natuurlijker in deze context “het belangrijkste deel”. から geeft na 部分 het vertrekpunt aan: “vanaf” of, bij een handeling in deze constructie, “met”. Het geeft hier niet de reden aan. Het patroon Xから始める betekent “met X beginnen” of letterlijk “beginnen vanaf X”. 始めましょう is de beleefde voorstelvorm van 始める, “beginnen”: 始める → 始めましょう. Deze vorm drukt uit: “laten we beginnen”. Het onderwerp wordt in het Japans niet expliciet genoemd; de vorm stelt een gezamenlijk voorstel voor zonder hier afzonderlijk een specifieke persoon te benoemen. Vergelijk als voorbeeld ここから始めましょう — “Laten we vanaf hier beginnen.” Samen vormen 大事な部分から始めましょう en では de betekenis: “Dus laten we met het belangrijkste deel beginnen.” De zin stelt voor om de handeling van beginnen als vertrekpunt 大事な部分 te nemen; では verbindt dat voorstel met de voorafgaande situatie. De beleefde vorm maakt het voorstel geschikt voor een neutrale, beleefde gesprekssituatie.

4. 今、それをやりたいですか？

   Wil je dat nu doen?

   今

   nu

   それ

   dat; het

   やりたい

   willen doen

   ですか？

   beleefde vraaguitgang

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu” en is een tijdsbepaling. Het staat aan het begin van de zin en bepaalt wanneer de beschreven handeling gewenst is. Voorbeeld: 今、始めます。— “Ik begin nu.” それ betekent hier “dat” of “het”. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de precieze zaak waarnaar het verwijst, wordt in deze ene zin niet benoemd. Voorbeeld: それを見ます。— “Ik bekijk dat.” Het partikel を in dit voorbeeld markeert datgene wat bekeken wordt; het hoort niet bij それ zelf. やりたい betekent hier “willen doen”. De basisvorm is やる, “doen”; やり- is de stam die vóór たい verschijnt. たい drukt de wens van de ervaringspersoon uit: やりたい is dus letterlijk een vorm van “willen doen”. Een vergelijkbaar paar is 行く “gaan” → 行きたい “willen gaan”. Voorbeeld: これをやりたいです。— “Ik wil dit doen.” ですか？ maakt de uiting beleefd en vragend. In やりたいですか？ staat です na de wensvorm om de vraag beleefd te formuleren, en か markeert de vraag. De vorm vraagt naar de wens van de aangesprokene; hij zegt niet op zichzelf dat die persoon de handeling al uitvoert. Voorbeeld: 行きたいですか？— “Wil je gaan?” Samen vormen de delen 今 + それを + やりたいですか？: “Wil je dat nu doen?” それ is het object van やる, gemarkeerd door を; 今 geeft het tijdstip aan, en de beleefde vraag vraagt of de aangesprokene die handeling nu wenst.

5. あなたがファイルを確認している間、私は始められます。

   Ik kan beginnen terwijl jij het bestand controleert.

   あなたが

   jij (als onderwerp)

   ファイル

   bestand

   確認している

   aan het controleren

   間

   terwijl

   私は

   ik (als onderwerp of thema)

   始められます

   kan beginnen

   Uitgebreide uitleg

   あなたが markeert あなた als onderwerp met が. Hier is de bedoelde betekenis “jij”. が wijst de uitvoerder van de handeling aan; het maakt niet automatisch een tegenstelling. あなた betekent “jij” en kan in andere situaties directer klinken dan een naam of een weggelaten onderwerp. ファイル betekent hier “bestand”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: ファイルを開きます。— “Ik open het bestand.” 確認している komt van 確認する, “controleren” of “verifiëren”. De vorm ている beschrijft hier een handeling die op dat moment bezig is: “aan het controleren zijn”. Voorbeeld: 彼は内容を確認しています。— “Hij controleert de inhoud.” 間 betekent in dit patroon “terwijl” of “gedurende de tijd dat”. Het patroon [bijzin] 間、[hoofdzin] verbindt gelijktijdige situaties. Hier geeft あなたがファイルを確認している de tijdsperiode aan. 私は markeert 私, “ik”, als onderwerp of thema met は. は hoeft geen tegenstelling uit te drukken; het markeert hier de spreker als degene die in de hoofdzin kan beginnen. De vaste vertaling identificeert die persoon als “ik”. 始められます komt van 始める, “iets beginnen” of “iets starten”. 始められる is de mogelijke vorm: “kunnen beginnen”. Het is de beleefde niet-verleden vorm. Het weggelaten object kan uit de context worden begrepen; deze vorm betekent niet op zichzelf specifiek “toestemming hebben”. Vergelijk 始まる, “beginnen” zonder dat iemand iets begint. Voorbeeld: すぐ始められます。— “Ik kan meteen beginnen.” Samen vormt あなたがファイルを確認している間 de tijdsbepaling “terwijl jij het bestand controleert”. 私は始められます betekent “ik kan beginnen”. De volledige zin zegt daarom: “Ik kan beginnen terwijl jij het bestand controleert.”

6. まず、何を確認すればいいですか？

   Waar moet ik eerst naar kijken?

   まず

   eerst

   何を

   wat

   確認

   controleren; nagaan

   すればいいですか？

   wat moet ik doen?

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier “eerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt als eerste. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: まず名前を書いてください。 — Schrijf eerst je naam op. 何を bestaat uit 何 (“wat”) plus het objectpartikel を. Samen vraagt het naar datgene waarop de handeling gericht is. Het precieze object wordt in deze zin niet verder benoemd; de vraag laat de luisteraar dat object identificeren. 何 kan in andere zinnen ook in een andere grammaticale rol staan, maar を markeert hier het lijdend voorwerp. 確認 betekent hier “controleren” of “nagaan”. Het is een zelfstandig naamwoord dat in de vaste uitdrukking 確認する met する wordt gebruikt om “controleren” uit te drukken. In de zin uit de context staat dezelfde woordbasis in 確認している: daar geeft している aan dat het controleren bezig is. Voorbeeld: 内容を確認します。 — Ik controleer de inhoud. すればいいですか？ is een beleefde vraag naar de geschikte handeling. すれば is de voorwaardelijke vorm van する, en いい betekent hier niet simpelweg “goed”, maar “geschikt” of “wat is aan te raden”; ですか maakt er een beleefde vraag van. Het patroon V-すればいいですか betekent ongeveer “wat moet ik doen?” of, met een genoemd werkwoord, “wat moet ik doen om V uit te voeren?” De handelende persoon wordt in het Japans niet uitgedrukt; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat het om “ik” gaat. Samen staat eerst de tijdsaanduiding まず, daarna het ongenoemde object 何を, en vervolgens de vraag naar de geschikte handeling met 確認する. De volledige bedoeling is daarom: “Waar moet ik eerst naar kijken?” — specifieker: welk ding moet de spreker als eerste controleren? De beleefde vraag vraagt om aanwijzing over de eerste controlehandeling.

7. メモが依頼と合っているか確認してください。

   Controleer of de notities overeenkomen met het verzoek.

   メモ

   notities

   依頼

   verzoek

   合っている

   overeenkomen

   確認してください

   controleer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   メモ betekent hier “notities”. Het Japanse zelfstandig naamwoord geeft op zichzelf geen enkelvoud of meervoud aan; de context bepaalt of het om één of meer notities gaat. Voorbeeld: メモを読みます。 betekent “Ik lees de notities.” 依頼 betekent “verzoek” of “opdracht”. Het woord kan zowel naar het verzoek zelf als naar een gevraagde taak verwijzen; hier past “verzoek” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: 依頼を受けました。 betekent “Ik heb een verzoek ontvangen.” 合っている betekent hier “overeenkomen” of “kloppen”. De basisvorm is 合う (“overeenkomen; passen”); 合っている bestaat uit de -te-vorm 合って plus いる en beschrijft hier een bestaande toestand: iets komt overeen. Voorbeeld: この答えは合っています。 betekent “Dit antwoord klopt.” 確認してください is een beleefde vraag of instructie: “controleer alstublieft”. De basisvorm is 確認する (“controleren; bevestigen”). 確認してください gebruikt 確認して plus ください; die constructie wordt gebruikt om iemand beleefd te verzoeken iets te doen. Voorbeeld: 住所を確認してください。 betekent “Controleer alstublieft het adres.” Samen vormen de delen メモが依頼と合っているか en 確認してください de ingebedde ja/nee-vraag “of de notities met het verzoek overeenkomen” plus het beleefde verzoek “controleer alstublieft”. が markeert hier メモ als datgene waarvan de toestand wordt beoordeeld, と geeft aan waarmee de notities overeenkomen, en か markeert de ingebedde vraag. De hele zin betekent daarom: “Controleer of de notities overeenkomen met het verzoek.”

8. それから、私は短い報告を書きます。

   Daarna schrijf ik een korte update.

   それから

   daarna

   私は

   ik

   短い

   kort

   報告

   rapport; update

   書きます

   schrijf

   Uitgebreide uitleg

   それから betekent hier “daarna”. Het is een verbindingswoord dat een volgende stap in de tijd introduceert. Een bruikbaar patroon is それから、… = “Daarna …”. 私は betekent hier “ik” als onderwerp of gespreksthema. 私 is de persoonlijke vorm “ik”; は markeert het thema. In deze zin maakt de vaste vertaling duidelijk dat de spreker degene is die schrijft. 私 kan in andere contexten ook “mij” betekenen, afhankelijk van zijn grammaticale rol; は zelf is geen aparte vertaling van “ik”. 短い betekent hier “kort” en beschrijft het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Dit is de attributieve vorm van het i-bijvoeglijk naamwoord 短い; de woordenboekvorm en de vorm vóór een zelfstandig naamwoord zijn hier hetzelfde. De tegenovergestelde beschrijving is 長い = “lang”. Voorbeeld: 短い文 betekent “een korte zin”. 報告 betekent “rapport” of, in deze context, “update”. Het is een zelfstandig naamwoord voor een mededeling waarin iemand informatie of resultaten rapporteert. In 短い報告 beschrijft 短い het soort rapport; samen vormen ze “een korte update”. Voorbeeld: 報告を読みます。 betekent “Ik lees het rapport.” 書きます betekent hier “schrijf”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 書く (“schrijven”). De vorm kan in het Japans zowel een huidige gewoonte als een toekomstige of geplande handeling uitdrukken; in deze zin past de opeenvolging van stappen bij “Daarna schrijf ik …”. Voorbeeld: 手紙を書きます。 betekent “Ik schrijf een brief.” Samen bouwen de delen de zin op als: それから (“daarna”) + 私は (“ik”) + 短い報告 (“een korte update”) + を書きます (“schrijf [die]”). Het partikel を staat in de brontekst niet als afzonderlijk geselecteerd woord, maar markeert 短い報告 als het directe object van 書きます. De volledige betekenis is: “Daarna schrijf ik een korte update.”

9. 準備ができたら、私たちはそれを共有できます。

   Als het klaar is, kunnen we het delen.

   準備ができたら

   als het klaar is

   私たちは

   wij

   それを

   het

   共有できます

   kunnen delen

   Uitgebreide uitleg

   準備ができたら betekent hier ‘als het klaar is’ of ‘zodra de voorbereiding klaar is’. 準備 betekent ‘voorbereiding’ en できる betekent in deze combinatie dat de voorbereiding klaar of voltooid is; hier betekent het niet simpelweg ‘kunnen’. できたら bestaat uit de vorm できた en de voorwaardelijke vorm たら: zodra deze toestand is bereikt, geldt de hoofdzin. Voorbeeld: 準備ができたら、始めます。 — ‘Als de voorbereiding klaar is, begin ik.’ 私たちは betekent ‘wij’ als gespreksthema. 私たち bestaat uit 私 (‘ik’) en たち, dat een groep rond de genoemde persoon aanduidt; het is dus niet gewoon een verbogen meervoudsvorm van 私. は markeert het thema, niet op zichzelf het grammaticale onderwerp. In deze zin is ‘wij’ volgens de vertaling de groep die kan delen. Voorbeeld: 私たちは行きます。 — ‘Wij gaan.’ それを betekent ‘het’ als lijdend voorwerp. それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat als ‘dat/het’ wordt aangeduid; を markeert het directe object. De zin zelf specificeert niet wat それ precies aanduidt. Voorbeeld: それを読みます。 — ‘Ik lees het.’ 共有できます betekent ‘kunnen delen’. 共有する is de woordenboekvorm ‘delen’ of ‘gemeenschappelijk beschikbaar maken’; 共有できる is de mogelijke vorm ‘kunnen delen’, en 共有できます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. Het is dus niet hetzelfde als 共有します, ‘delen’ in een beleefde vorm zonder de mogelijkheid uit te drukken. Voorbeeld: この情報を共有できます。 — ‘We kunnen deze informatie delen.’ Samen bestaat de zin uit een voorwaarde en de hoofdzin: 準備ができたら geeft het moment waarop de voorwaarde vervuld is, 私たちは maakt ‘wij’ tot thema, それを is wat gedeeld wordt, en 共有できます drukt de mogelijkheid uit. De volledige betekenis is daarom: ‘Als het klaar is, kunnen we het delen.’