Hulp vragen bij een taak | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この作業を手伝ってください。

   Ik heb hulp nodig bij deze taak.

   この

   deze

   作業

   taak

   手伝ってください

   help alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór 作業 om die taak aan te wijzen. この is een aanwijzend woord dat vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt; het verandert niet naar geslacht of getal. 作業 (さぎょう) is een zelfstandig naamwoord voor werk dat als taak of werkzaamheid wordt uitgevoerd. In deze zin is het de taak waarvoor hulp wordt gevraagd. Een nuttig contrast is 仕事 (しごと), dat vaak “werk” of “baan” betekent; 作業 legt eerder de nadruk op een concrete uit te voeren werkzaamheid. Voorbeeld: 作業が終わりました。— “De taak is afgelopen.” を is het partikel dat het directe object van de handeling markeert. Daardoor is この作業 het object van 手伝う: de spreker vraagt om hulp bij deze taak. 手伝ってください bevat het werkwoord 手伝う (てつだう), “helpen”, in de て-vorm 手伝って, gevolgd door ください. De vorm てください is een beleefde manier om iemand te vragen iets te doen: “doe alstublieft …”. Het is dus een verzoek. Voorbeeld: 見てください。— “Kijk alstublieft.” Samen vormt この作業を手伝ってください de structuur “help alstublieft met deze taak”: この作業 wijst de taak aan, を markeert die als object van 手伝う, en 手伝ってください maakt er een beleefd verzoek van. In de gegeven vertaling wordt dezelfde bedoeling natuurlijk weergegeven als dat de spreker hulp nodig heeft bij deze taak.

2. どの部分が難しいですか。

   Welk deel vind je moeilijk?

   どの

   welk(e)

   部分

   deel

   難しい

   moeilijk

   ですか

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier “welk(e)” en staat vóór het zelfstandig naamwoord waarover een keuze wordt gevraagd. Het is een aanwijzend-vragend woord: どの部分 betekent “welk deel”. Vergelijk als herbruikbaar patroon どの + zelfstandig naamwoord; bijvoorbeeld どの本ですか。 betekent “Welk boek is het?” 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Het zelfstandig naamwoord blijft hier onveranderd; どの bepaalt dat het om een onbekend gekozen deel gaat. In 部分が markeert が dit deel als het onderwerp van de toestand die met 難しい wordt beschreven. 難しい betekent hier “moeilijk”. Dit is de woordenboekvorm van een zogenoemd i-adjectief. Voor een beleefde bewering blijft de adjectiefvorm staan en volgt です: 難しいです — “het is moeilijk” of, met een passend onderwerp, “... is moeilijk”. Een nuttig contrast is 難しくないです — “... is niet moeilijk”; de ontkenning gebruikt dus 難しくない, niet een willekeurig apart woord voor “niet”. ですか maakt de uiting beleefd vragend. Na het i-adjectief 難しい geeft です hier vooral beleefdheid aan; か markeert de vraag. Het is daarom niet nodig om です afzonderlijk als een zelfstandig Nederlands “is” te vertalen. Het patroon Xは難しいですか。 betekent “Is X moeilijk?” Samen vormen どの部分が en 難しいですか de vraag welke deelcomponent de eigenschap “moeilijk” heeft. In natuurlijk Nederlands wordt dat in deze vaste vertaling weergegeven als “Welk deel vind je moeilijk?”; het Japanse origineel gebruikt daarvoor geen afzonderlijk werkwoord dat letterlijk “vinden” betekent. De hele beleefde vraag is dus: どの部分が難しいですか。 — “Welk deel vind je moeilijk?”

3. 最初の部分がよく分かりません。

   Het eerste deel is onduidelijk.

   最初の

   eerste

   部分

   deel

   よく分かりません

   is niet duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   最初の betekent hier “eerste”. 最初 is het zelfstandig naamwoord voor “het begin” of “het eerste”, en の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 最初の部分 = “het eerste deel”. Dit patroon is breed bruikbaar, bijvoorbeeld 最初の質問 = “de eerste vraag”. 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Het woord kan verwijzen naar een afgebakend onderdeel van iets groters. In 最初の部分 wordt het door 最初の nader bepaald. よく分かりません betekent hier dat iets niet goed duidelijk of begrijpelijk is. 分かる is de basisvorm van “begrijpen” of “duidelijk zijn”; 分かりません is de beleefde ontkenning: “ik begrijp het niet” of “het is niet duidelijk”. よく versterkt hier de mate: “goed” in de betekenis “voldoende”. Het is dus niet hetzelfde als een absoluut “helemaal niet begrijpen”. Voorbeeld: この説明がよく分かりません。 = “Ik begrijp deze uitleg niet goed.” In 最初の部分がよく分かりません markeert が het deel waarover de toestand wordt beschreven. Letterlijk ontstaat de structuur “wat het eerste deel betreft, is het niet goed duidelijk”; natuurlijk Nederlands is: “Het eerste deel is onduidelijk.” De vorm 分かりません maakt de uitspraak beleefd. Samen met de voorafgaande vraag gaat het specifiek om het eerste gedeelte van wat besproken of uitgelegd wordt; de zin zegt niet dat de hele uitleg onbegrijpelijk is.

4. 私が順番に説明できます。

   Ik kan het je stap voor stap uitleggen.

   私が

   ik (als onderwerp)

   順番に

   stap voor stap

   説明できます

   kan uitleggen

   Uitgebreide uitleg

   私が betekent hier “ik” als onderwerp. 私 is een gebruikelijke eerste-persoonsvorm in neutrale en formele contexten; de vorm zelf maakt de spreker niet automatisch beleefd. が markeert hier het onderwerp. Voorbeeld: 私がします。 — “Ik doe het.” 順番に betekent hier dat het uitleggen in een vaste volgorde gebeurt: “stap voor stap”. Deze bijwoordelijke vorm geeft de volgorde of manier van de handeling aan. Voorbeeld: 順番に話してください。 — “Vertel het alstublieft één voor één.” 説明できます betekent hier “kan uitleggen”. Het werkwoord is 説明する (“uitleggen”); 説明できます is de beleefde niet-verleden-vorm die mogelijkheid of vermogen uitdrukt. できる betekent “kunnen”; de vorm できます is daarvan de beleefde vorm. Voorbeeld: この問題を説明できます。 — “Ik kan dit probleem uitleggen.” Het doel en de ontvanger van het uitleggen staan in de Japanse zin niet afzonderlijk; in de vaste Nederlandse vertaling zijn ze weergegeven als “het” en “je”. Samen vormen de delen: 私が + 順番に + 説明できます — “Ik kan het stap voor stap uitleggen.” 私が maakt de spreker tot degene die kan uitleggen, en 順番に beschrijft de ordelijke volgorde waarin de uitleg kan gebeuren.

5. 私はこのファイルから始めればいいですか。

   Zal ik met dit bestand beginnen?

   私は

   ik

   この

   dit/deze

   ファイル

   bestand

   始めればいい

   beginnen is goed

   ですか

   vraagmarkering

   Uitgebreide uitleg

   私は bevat 私 (“ik”) met は als onderwerpsthema. Het markeert hier de spreker als degene die de voorgestelde handeling uitvoert. 私 is de neutrale vorm; in andere situaties kan de spreker bijvoorbeeld 僕 of わたし gebruiken, maar die vormen zijn niet uitwisselbaar in alle registers. この betekent “dit/deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het wijst op iets dat voor de spreker als nabij of relevant wordt gepresenteerd; het is zelf geen zelfstandig naamwoord en kan hier dus niet alleen staan. Voorbeeld: この本を読みます。 — “Ik lees dit boek.” ファイル is het zelfstandig naamwoord “bestand”. Het is een leenwoord dat in katakana wordt geschreven. In deze zin wordt het gecombineerd met この en から: このファイルから betekent “met dit bestand beginnen” of letterlijk “vanaf dit bestand”. 始めればいい gebruikt het werkwoord 始める (“beginnen”) in de voorwaardelijke vorm 始めれば, gevolgd door いい (“goed”). Samen drukt dit patroon uit: “het is goed als ik begin” of natuurlijker “zal ik beginnen?” / “moet ik beginnen?”. De vorm 始める is de woordenboekvorm; 始めれば maakt de voorwaarde “als [iemand] begint”. Voorbeeld: ここから始めればいいです。 — “Je kunt hier beginnen.” ですか maakt de uiting beleefd en vragend. です geeft een beleefde stijl, terwijl か aan het einde een vraag markeert. In dit patroon vraagt de spreker bevestiging over de voorgestelde handeling; het betekent niet op zichzelf dat er een bepaald aantal is of dat de handeling zeker zal plaatsvinden. De volledige opbouw is 私は このファイルから 始めればいいですか。 De spreker markeert zichzelf als handelende persoon, noemt dit bestand als beginpunt met から, en vraagt vervolgens beleefd of beginnen op die manier juist is. De vaste vertaling is daarom: “Zal ik met dit bestand beginnen?”

6. そこから始めて、そのあとで今あるものを見せてください。

   Begin daar en laat me daarna zien wat je hebt.

   そこから

   vanaf daar

   始めて

   begin

   そのあとで

   daarna

   今

   nu

   ある

   er zijn; aanwezig zijn

   もの

   ding; datgene

   見せてください

   laat me zien

   Uitgebreide uitleg

   そこから bestaat uit そこ (“daar”) en から (“vanaf/uit”). そこ verwijst hier, volgens de vaste betekenis, naar een plaats of uitgangspunt dat al in de situatie bekend is; から markeert het beginpunt. Het tegenovergestelde aanwijzende woord is bijvoorbeeld ここ (“hier”), maar de keuze hangt af van het bedoelde uitgangspunt. 始めて is de te-vorm van het werkwoord 始める (“beginnen”). De te-vorm verbindt dit eerste onderdeel met wat erop volgt: begin daar en ga daarna verder met de volgende handeling. In deze zin is 始めて dus geen zelfstandig beleefd bevel; het daaropvolgende ください draagt de beleefde verzoeksvorm. 始める is transitief, terwijl 始まる (“beginnen, van start gaan”) wordt gebruikt voor iets dat zelf begint. Voorbeeld: 仕事を始めます。 betekent “Ik begin met het werk.” そのあとで betekent “daarna” of “daarna, op dat moment”. その verwijst naar iets dat al in de context staat, en あと betekent “erna/na afloop”; で markeert hier het tijdstip of de fase waarin de volgende handeling plaatsvindt. Samen geeft de uitdrukking een volgorde aan: eerst beginnen, daarna de volgende handeling uitvoeren. 今 betekent “nu” en bepaalt hier wanneer de toestand geldt. ある is de vorm van het werkwoord ある (“er zijn, aanwezig zijn”) die vóór もの staat en die het bestaande of beschikbare karakter ervan uitdrukt. In deze positie beschrijft ある dus het zelfstandig naamwoord erna; de vorm draagt hier geen verleden- of beleefdheidsmarkering. Voorbeeld: 今ある資料を使います。 betekent “Ik gebruik het materiaal dat er nu is.” もの betekent “ding” of “datgene”. In 今あるもの vormt het samen met 今ある de betekenis “datgene wat er nu is”; met de vaste vertaling is de bedoelde betekenis hier “wat je nu hebt” of “wat nu beschikbaar is”. 見せてください bestaat uit 見せて, de te-vorm van 見せる (“laten zien”), plus ください, een beleefde vorm in het verzoekpatroon werkwoord in te-vorm + ください. Dat patroon vraagt iemand beleefd om de handeling uit te voeren. Volgens de vaste vertaling is de spreker degene aan wie het wordt getoond: de luisteraar moet laten zien wat die nu heeft. Voorbeeld: 写真を見せてください。 betekent “Laat me de foto zien.” De onderdelen bouwen de betekenis in deze volgorde op: eerst wordt een bekend uitgangspunt aangewezen met そこから, vervolgens wordt met 始めて gevraagd daar te beginnen. そのあとで zet daarna een tweede fase in. 今あるもの betekent letterlijk “datgene wat er nu is”; in de vaste vertaling gaat het om wat de luisteraar nu heeft. 見せてください maakt daarvan het beleefde verzoek om het aan de spreker te laten zien. De hele uiting is daarmee een beleefde instructie met twee opeenvolgende handelingen: daar beginnen en daarna het momenteel beschikbare laten zien.

7. 今、それをやってみます。

   Ik zal het nu proberen.

   今

   nu

   それ

   het; dat

   やってみます

   proberen het te doen

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu”, dus op het moment van spreken. Het is een tijdsbepaling en staat vooraan in de zin. Een bruikbaar contrast is 今 “nu” tegenover あとで “later”. Voorbeeld: 今、始めます。 — “Ik begin nu.” それ betekent hier “het/dat” en verwijst naar iets dat in de context bekend is. Als aanwijzend voornaamwoord kan het naar iets aan de kant van de aangesprokene verwijzen of naar eerder genoemde informatie; de concrete zaak wordt in deze zin niet benoemd. これ is de overeenkomstige vorm voor iets dat dichter bij de spreker staat. Voorbeeld: それを見ます。 — “Ik bekijk het.” Het partikel を markeert daarbij het object van de handeling. やってみます combineert やる “doen” met みる in de constructie -てみる, die betekent dat iemand iets probeert of het eens doet om het resultaat te ervaren. De waargenomen vorm やって is de te-vorm van やる; みます is de beleefde niet-verleden vorm van みる. In deze constructie draagt みる niet de gewone betekenis “kijken”, maar de betekenis “proberen”. De niet-verleden vorm kan hier een voorgenomen handeling uitdrukken, dus “zal proberen”. Voorbeeld: 食べてみます。 — “Ik zal proberen het te eten.” Samen vormen 今 + それを + やってみます de betekenis: “Ik zal het nu proberen.” 今 bepaalt wanneer, それを wat geprobeerd wordt, en やってみます drukt de beleefde intentie uit om die handeling te proberen. De hele uiting is beleefd en laat het onderwerp weg; uit de vaste vertaling blijkt dat de spreker degene is die het zal proberen.

8. そのあとで、あなたの作業を確認できます。

   Ik kan je werk daarna nakijken.

   そのあとで

   daarna

   あなたの

   jouw

   作業

   werk

   確認できます

   kan controleren

   Uitgebreide uitleg

   そのあとで betekent hier “daarna”. あと betekent “erna” of “later”; その verwijst naar iets dat in de context als uitgangspunt herkenbaar is, en で markeert hier het tijdstip waarop de handeling plaatsvindt. Samen is そのあとで een bruikbaar patroon voor “daarna”. In de vorige zin staat 今 (“nu”), waardoor deze uitdrukking een later moment aanduidt. あなたの betekent hier “jouw”. あなた is een tweede-persoonsaanduiding (“jij/u”) en の verbindt die persoon met het volgende zelfstandig naamwoord: あなたの作業 = “jouw werk”. In natuurlijk Japans kan あなた afhankelijk van de situatie direct, afstandelijk of minder gebruikelijk klinken; de vorm drukt hier wel bezit of verbondenheid uit. 作業 betekent hier “werk”, meer bepaald werk of een taak die uitgevoerd wordt. Het is een zelfstandig naamwoord; het verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. Een bruikbaar contrast is 仕事, dat ook “werk” kan betekenen, maar vaak werk als baan of beroepsactiviteit aanduidt, terwijl 作業 eerder een concrete taak of handeling benadrukt. 確認できます betekent hier “kan controleren/nakijken”. De handeling zelf is 確認する (“controleren” of “nagaan”). De mogelijkheid om die handeling uit te voeren wordt uitgedrukt met 確認できる; 確認できます is daarvan de beleefde niet-verleden vorm. Hier maakt ます de uitdrukking beleefd; het betekent niet op zichzelf “kunnen”. Voorbeeld: 内容を確認できます。 — “Ik kan de inhoud controleren.” De delen worden in dezelfde volgorde gecombineerd: そのあとで (“daarna”) + あなたの作業 (“jouw werk”) + 確認できます (“kan nakijken”). De volledige zin betekent dus: “Ik kan je werk daarna nakijken.” Het onderwerp van できます staat niet in de Japanse zin; de vaste Nederlandse vertaling identificeert dat onderwerp als “ik”.