Een lesvraag begrijpen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この授業のこの部分が分かりません。

   Ik begrijp dit deel van de les niet.

   この

   deze/dit

   授業

   les

   部分

   deel

   分かりません

   ik begrijp het niet

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. In この授業 verwijst het naar de les die in de situatie als nabij of relevant wordt aangewezen. Het verandert niet naar geslacht of meervoud zoals Nederlandse aanwijzende woorden kunnen doen; de vorm is hier gewoon この. 授業 betekent “les” of “onderwijs-/lesmoment”. Het is een zelfstandig naamwoord. In この授業のこの部分 verbindt の de twee naamwoordgroepen: この授業の betekent “van deze les”. Het patroon [naamwoord] の [naamwoord] geeft vaak een relatie zoals bezit, geheel-deel of onderwerp aan. Het tweede この wijst in この部分 het bedoelde deel aan. Samen met 部分 maakt het “dit deel”. Dat tweede aanwijzende woord staat dus direct vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. 部分 betekent “deel” of “gedeelte”. Het kan een onderdeel van een geheel benoemen. Bijvoorbeeld: この本の一部分 betekent “een deel van dit boek”. Dat voorbeeld introduceert een nieuw referent en is niet afkomstig uit de vaste zin. 分かりません is de beleefde ontkennende vorm van 分かる. 分かる betekent onder andere “begrijpen” of “duidelijk zijn”; in deze zin gaat het om iets niet begrijpen. De vorm 分かりません is niet-verleden en beleefd: 分かります is de positieve beleefde vorm, 分かりません de negatieve. De persoon wordt in deze vorm niet zichtbaar gemarkeerd; het onderwerp wordt uit de context begrepen. Hier is dat volgens de vertaling de spreker: “ik begrijp het niet”. De vaste zin bouwt daardoor op als この授業 (“deze les”) + の (“van”) + この部分 (“dit deel”) + が (markering van wat niet begrepen wordt) + 分かりません (“begrijp ik niet”). De volledige betekenis is: “Ik begrijp dit deel van deze les niet.” De formulering is beleefd en geschikt wanneer een leerling aangeeft welk onderdeel niet duidelijk is.

2. どの問題が難しいですか。

   Welke vraag vind je moeilijk?

   どの

   welke

   問題

   vraag; probleem

   難しい

   moeilijk

   ですか

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier ‘welke’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord waarop de keuze betrekking heeft. Het wordt gebruikt wanneer er uit een bepaalde, door de context begrensde groep gekozen wordt. Vergelijk als leerpatroon: どの本 = ‘welk boek’; どれ betekent ook ‘welke/welke ervan’, maar staat zelfstandig en niet direct vóór een zelfstandig naamwoord. 問題 betekent hier ‘vraag’ in de betekenis van een opgave of probleem in de les. Het woord kan ook ‘probleem’ betekenen; de vaste vertaling maakt hier de lezing ‘vraag’ bedoeld. Een bruikbaar patroon is 問題が分かりません = ‘Ik begrijp de vraag niet’, met が als markering van wat niet begrepen wordt. 難しい betekent ‘moeilijk’. Dit is een zogenoemd i-adjectief: de woordenboekvorm eindigt op -い en kan als predicaat gebruikt worden. In de beleefde tegenwoordige vorm blijft het adjectief zelf 難しい; met です wordt het beleefd: 難しいです = ‘het is moeilijk’. De ontkenning wordt bijvoorbeeld 難しくないです = ‘het is niet moeilijk’. ですか maakt de voorafgaande uitspraak tot een beleefde vraag. Hier staat het na 難しい: 難しいですか betekent ‘is het moeilijk?’ of, met het onderwerp uit de vraag, ‘vind je het moeilijk?’ か is de vraagmarkeerder; です draagt de beleefde stijl. Het onderwerp of de persoon die iets moeilijk vindt, wordt in het Japans vaak niet uitgedrukt wanneer die uit de situatie duidelijk is. Samen vormt どの問題 ‘welke vraag’, en 難しいですか vraagt beleefd of die vraag moeilijk is. De volledige betekenis is daarom: ‘Welke vraag vind je moeilijk?’ De Nederlandse formulering maakt de leerling als beoordelaar expliciet, terwijl het Japans die persoon hier niet afzonderlijk noemt.

3. ここの答えがよく分かりません。

   Het antwoord hier is voor mij niet duidelijk.

   ここの

   hier gelegen; van hier

   答え

   antwoord

   よく

   goed; duidelijk

   分かりません

   niet begrijpen; niet duidelijk zijn

   Uitgebreide uitleg

   ここの bestaat uit ここ (“hier”) en の, dat dit plaatswoord aan het volgende zelfstandig naamwoord koppelt. Samen betekent het hier “hier gelegen” of “van hier”. In een nieuw voorbeeld: ここの店 = “de winkel hier”. 答え betekent hier “antwoord”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een nuttig contrast is 問題 (“vraag/opgave”): 問題 noemt de opgave zelf, terwijl 答え de oplossing of het antwoord daarop noemt. よく is een bijwoord dat hier aangeeft dat iets goed of duidelijk gebeurt. Met 分かりません betekent het dat het antwoord niet goed of niet duidelijk wordt begrepen. In een nieuw voorbeeld: よく見えます。 = “Het is goed zichtbaar.” 分かりません is de beleefde ontkennende vorm van 分かる (“begrijpen; duidelijk zijn”). De vormketen is 分かる → 分かりません: de niet-verleden, beleefde ontkenning. Het ervarende onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het voor de spreker niet duidelijk is. In deze zin betekent 分かりません natuurlijk “is voor mij niet duidelijk”, niet alleen het letterlijkere “ik begrijp het niet”. Samen vormen ここの答え (“het antwoord hier”), よく (“goed/duidelijk”) en 分かりません (“is niet duidelijk voor mij”) de betekenis: “Het antwoord hier is voor mij niet duidelijk.” De beleefde vorm maakt de mededeling passend in een neutrale, beleefde situatie.

4. まず文を読みましょう。

   Laten we eerst de zin lezen.

   まず

   eerst

   文

   zin

   読みましょう

   laten we lezen

   Uitgebreide uitleg

   まず betekent hier ‘eerst’ en geeft de volgorde aan. Het staat vóór de handeling die als eerste gebeurt. Een bruikbaar contrast is あとで, ‘later’: まず読む betekent ‘eerst lezen’, terwijl あとで読む ‘later lezen’ betekent. 文 betekent hier ‘zin’. In deze betekenis wordt het vaak gelezen als ぶん. Het woord kan in andere samenstellingen een andere specifieke betekenis of lezing hebben, dus leer voor deze context de combinatie 文を読む als ‘een zin lezen’. 読みましょう komt van het werkwoord 読む, ‘lezen’. 読み- is de stam waarop de beleefde vorm wordt gebouwd; 読みます betekent ‘lezen’ in beleefde stijl. De vorm ましょう is de beleefde wilsvorm en stelt hier voor: ‘laten we ...’. Bijvoorbeeld: 本を読みましょう。— ‘Laten we een boek lezen.’ Het onderwerp van ‘laten we’ wordt in deze Japanse zin niet apart uitgesproken. Samen vormen まず + 文を + 読みましょう de betekenis ‘Laten we eerst de zin lezen.’ 文 krijgt met を de rol van wat gelezen wordt, en 読みましょう maakt van 読む een beleefd voorstel aan de gesprekspartner.

5. それから答えを確認しましょう。

   Controleer daarna het antwoord.

   それから

   daarna

   答え

   antwoord

   確認しましょう

   laten we controleren

   Uitgebreide uitleg

   それから betekent hier ‘daarna’ en plaatst deze handeling na iets dat al eerder gebeurt. Het kan ook ‘en dan’ verbinden; in deze zin is de tijdsvolgorde het belangrijke punt. 答え betekent ‘het antwoord’. De vorm is hier zelfstandig naamwoordelijk; 答えを maakt van ‘het antwoord’ het object van de volgende handeling. Het partikel を markeert dus wat gecontroleerd wordt. 確認しましょう komt van 確認する, ‘controleren’ of ‘bevestigen’. 確認し is de stam die vóór ましょう staat. ましょう is de beleefde vorm die een voorstel of aansporing uitdrukt: 確認しましょう = ‘laten we controleren’. In deze instructieve context wordt dat natuurlijk weergegeven als ‘controleer’ of ‘laten we controleren’. Vergelijk het patroon 読みましょう in de voorafgaande zin: ‘laten we lezen’. Samen vormen de delen: それから (‘daarna’) + 答えを (‘het antwoord’ als object) + 確認しましょう (‘laten we controleren’). De volledige betekenis is daarom: ‘Controleer daarna het antwoord.’

6. その文を声に出して読めますか。

   Kun je de zin hardop lezen?

   その

   die/dat

   文

   zin

   声に出して

   hardop

   読めますか

   kun je lezen?

   Uitgebreide uitleg

   その staat vóór een zelfstandig naamwoord en wijst het aan: hier betekent het, volgens de vaste vertaling, “deze/die bedoelde”. De reeks この・その・あの betekent respectievelijk ongeveer “deze bij mij”, “die bij jou of eerder genoemde” en “die daar”. Deze aanwijzers veranderen niet voor geslacht of meervoud. 文 betekent hier “zin”; de gebruikelijke lezing in deze betekenis is ぶん. Het kan in andere contexten ook naar een tekst of schriftelijke formulering verwijzen. Samen met その vormt het その文: “de zin”. Het volgende を markeert その文 als het object van het lezen. 声に出して is een vaste, herbruikbare manier om “hardop” of letterlijk “met de stem naar buiten gebracht” uit te drukken. 声 betekent “stem”, en 声に出す betekent iets hardop uitspreken of lezen; 声に出して is de te-vorm van die uitdrukking en verbindt deze handeling met de volgende handeling. Voorbeeld: 名前を声に出して言います。 — “Ik zeg de naam hardop.” 読めますか komt van 読む (“lezen”). De keten is 読む → 読める (“kunnen lezen”) → beleefd 読めます; か maakt er een vraag van. Het is dus niet alleen een vraag naar de handeling “lezen”, maar naar de mogelijkheid daartoe: “kun je lezen?”. Voorbeeld: この漢字が読めますか。 — “Kun je dit kanji lezen?” De opbouw is その文を (“de zin” als object) + 声に出して (“hardop”) + 読めますか (“kun je lezen?”). De volledige betekenis is daarom: “Kun je de zin hardop lezen?” De beleefde vorm ます maakt de vraag neutraal en beleefd.

7. ゆっくり読みます。

   Ik zal de zin langzaam lezen.

   ゆっくり

   langzaam

   読みます

   lezen

   Uitgebreide uitleg

   ゆっくり betekent hier “langzaam” en is een bijwoord: het beschrijft hoe de handeling gebeurt. Het kan bijvoorbeeld ook bij andere werkwoorden staan: ゆっくり話します betekent “langzaam spreken”. 読みます is de beleefde vorm van 読む (“lezen”). De vorm ます wordt gebruikt in beleefde mededelingen en vragen. In deze zin wordt hij door de vaste vertaling als toekomst gelezen: “zal lezen”. Het Japans gebruikt deze vorm echter ook voor een gewoonte of een handeling in het heden; de context bepaalt welke tijdsbetekenis bedoeld is. Voorbeelden: 本を読みます — “Ik lees een boek” of “Ik zal een boek lezen”; 毎日読みます — “Ik lees elke dag”. Het voorwerp staat in de gegeven zin niet uitgedrukt. Volgens de vaste vertaling gaat het hier om “de zin”; de voorafgaande context ondersteunt lezen als handeling. De combinatie is dus ゆっくり + 読みます: eerst wordt de manier genoemd, daarna de beleefde werkwoordsvorm. Samen betekent ゆっくり読みます: “Ik zal de zin langzaam lezen.”

8. 大事な言葉をノートに書きます。

   Ik schrijf de belangrijke woorden in mijn notitieboek.

   大事な

   belangrijk(e)

   言葉

   woord(en)

   ノート

   notitieboek

   書きます

   schrijven

   Uitgebreide uitleg

   大事な betekent hier “belangrijke”. Het is de attributieve vorm van 大事だ, een な-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord gebruik je 大事な + zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 大事な本 = “een belangrijk boek”. 言葉 betekent hier “woorden”. Het kan afhankelijk van de context ook “taal”, “uitdrukking” of “woord” betekenen. De uitgang verandert niet om enkelvoud of meervoud aan te geven; het meervoud blijkt hier uit de vertaling en de context. In 大事な言葉 beschrijft 大事な het zelfstandig naamwoord 言葉. ノート betekent “notitieboek” of “schrift”. Dit is een zelfstandig naamwoord. In ノートに markeert に de plaats waar iets wordt geschreven: “in/op het notitieboek”. 書きます betekent hier “schrijven”. De woordenboekvorm is 書く. 書きます is de beleefde niet-verleden vorm; afhankelijk van de context kan die een gewoonte of een handeling in het heden uitdrukken. De stam 書き- verschijnt ook in andere beleefde vormen, bijvoorbeeld 書きました = “schreef/heeft geschreven”. Het onderwerp wordt in deze zin niet expliciet genoemd; Japans laat zo’n onderwerp vaak weg wanneer het uit de context blijkt. De structuur is 大事な言葉をノートに書きます: 大事な言葉 = “belangrijke woorden”, を markeert die woorden als direct object, ノートに geeft de schrijfplaats aan, en 書きます geeft de beleefde handeling “schrijven”. Samen betekent de zin: “Ik schrijf de belangrijke woorden in mijn notitieboek.”

9. では、もう一度答えてみましょう。

   Laten we het antwoord nog een keer proberen.

   では

   dan / goed dan

   もう一度

   nog een keer

   答えてみましょう

   laten we proberen te antwoorden

   Uitgebreide uitleg

   では staat vooraan als overgang naar de volgende stap. Hier betekent het natuurlijk “dan” of “goed dan”; het is niet zelf een werkwoord. Een vergelijkbaar begin is では、始めましょう。 — “Goed dan, laten we beginnen.” もう一度 betekent “nog een keer”. もう geeft hier herhaling aan en 一度 betekent “één keer”. Samen vormt dit de vaste, bruikbare uitdrukking もう一度 voor “opnieuw / nogmaals”. Bijvoorbeeld: もう一度お願いします。 — “Nog een keer, alstublieft.” 答えてみましょう is de constructie Vてみましょう: “laten we proberen V te doen”. Het werkwoord is 答える (“antwoorden”); de vorm 答えて is daarvan de て-vorm. Daarna volgt みる, dat als hulpwerkwoord “proberen” betekent, niet letterlijk “zien”. ましょう maakt van de constructie een beleefde uitnodiging of gezamenlijk voorstel. Bijvoorbeeld: 読んでみましょう。 — “Laten we proberen te lezen.” De delen worden dus では (“dan”), もう一度 (“nog een keer”) en 答えてみましょう (“laten we proberen te antwoorden”). Samen betekent de zin: “Dan laten we nog een keer proberen te antwoorden.” De Japanse zin gebruikt daarbij het werkwoord 答える, dus letterlijk gaat het om opnieuw proberen te antwoorden; een afzonderlijk zelfstandig naamwoord voor “het antwoord” staat er niet in. Deze formulering is geschikt als beleefde uitnodiging om iets samen opnieuw te proberen.