Over huiswerk praten | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 宿題は何をすればいいですか。

   Wat moet ik voor huiswerk doen?

   宿題

   huiswerk

   何

   wat

   すればいいですか

   zou ik het moeten doen?

   Uitgebreide uitleg

   宿題 betekent hier “huiswerk”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 宿題です。 — “Het is huiswerk.” 何 betekent “wat” en vraagt naar een onbekende zaak of handeling. In deze zin staat het samen met を: 何を betekent “wat” als object van する (“doen”). すればいいですか is een beleefde vraag naar de geschikte handeling. すれば is de voorwaardelijke vorm van する (“doen”): する → すれば. In de constructie ～ばいいですか vraagt de spreker welke handeling goed of passend is; in deze zin wordt dat natuurlijk vertaald als “wat moet ik doen?” De vorm drukt hier niet op zichzelf een vaste verleden- of toekomende tijd uit. ですか maakt de vraag beleefd; か markeert de vraag. Samen vormt 宿題は何をすればいいですか。 de betekenis “Wat moet ik voor huiswerk doen?” 宿題は maakt “huiswerk” het gespreksthema, 何を vraagt welke zaak moet worden gedaan, en すればいいですか vraagt beleefd welke handeling passend is.

2. まず、この練習問題を終えてください。

   Begin met het maken van deze oefening.

   まず

   om te beginnen

   この

   deze

   練習問題

   oefening

   終えてください

   rond het alstublieft af

   Uitgebreide uitleg

   まず staat aan het begin en betekent hier “eerst” of “om te beginnen”. Het ordent deze handeling ten opzichte van andere mogelijke handelingen; het is niet zelf het werkwoord “beginnen”. Voorbeeld: まず名前を書いてください。 — “Schrijf eerst uw naam op.” この is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “deze”. Het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar de oefening die in de zin wordt genoemd. Het verschijnt niet zelfstandig als “deze” zonder zo’n volgend zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: この本を読んでください。 — “Lees dit boek alstublieft.” 練習問題 betekent hier “oefening” of “oefenopgave”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan als object met を worden gebruikt. Voorbeeld: 練習問題を解きます。 — “Ik maak de oefening.” 終えてください betekent “rond het alstublieft af” of “maak het alstublieft af”. De basisvorm is 終える (“afronden, beëindigen”); in 終えて staat deze vorm vóór ください, dat een beleefd verzoek vormt. 終える is hier transitief: de oefening is wat wordt afgerond. Dat verschilt van 終わる, “eindigen”, waarbij iets zelf eindigt. Voorbeeld: 仕事を終えてください。 — “Rond het werk alstublieft af.” を staat tussen 練習問題 en 終えてください en markeert 練習問題 als het directe object van 終える. De volledige structuur is まず、この練習問題を終えてください: “Rond eerst deze oefening alstublieft af.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dit weergegeven als: “Begin met het maken van deze oefening.” De Japanse zin laat de handelende persoon weg; het is een beleefd verzoek aan de aangesprokene en noemt geen andere deelnemer.

3. どのページを使えばいいですか。

   Welke pagina moet ik gebruiken?

   どの

   welke

   ページ

   pagina

   を使えばいいですか

   moet ik ... gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   どの staat direct vóór het zelfstandig naamwoord waarnaar je vraagt en betekent hier “welke”. Het kan niet zelfstandig zonder zelfstandig naamwoord worden gebruikt; voor “welke?” zonder genoemd zelfstandig naamwoord gebruik je bijvoorbeeld どれ. ページ betekent “pagina”. Het is een zelfstandig naamwoord en komt bijvoorbeeld ook voor in このページ (“deze pagina”) en ページを開く (“een pagina openen”). を markeert ページ als het directe object van de handeling. Deze partikel verandert hier niet op basis van enkelvoud of meervoud. 使えばいいですか vraagt beleefd welke handeling geschikt is. 使えば is de voorwaardelijke vorm van 使う (“gebruiken”); いい betekent hier “goed” of “geschikt”. Samen vormt dit het patroon Xを使えばいい (“het is goed/geschikt om X te gebruiken”). ですか maakt de uiting beleefd en vragend. De volledige opbouw is どの + ページ + を + 使えばいいですか. Samen betekent die letterlijk ongeveer “Welke pagina is geschikt om te gebruiken?”, met de natuurlijke bedoelde betekenis: “Welke pagina moet ik gebruiken?”

4. 短い質問があるページを使ってください。

   Gebruik de pagina met de korte vragen.

   短い

   kort

   質問

   vraag

   がある

   er is / er zijn

   ページ

   pagina

   を使ってください

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier “kort” en beschrijft 質問. Het is de attributieve vorm die vóór het zelfstandig naamwoord staat: 短い質問 = “korte vraag/vragen”. De vorm 短い blijft hier ongewijzigd; het Japans markeert het meervoud van 質問 niet verplicht, zodat de vaste Nederlandse vertaling “vragen” geeft zonder dat er in het Japans een apart meervoudssuffix staat. 質問 betekent “vraag”, vooral een vraag die iemand stelt. Het kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals in 質問があります — “Ik heb een vraag.” In de vaste zin maakt 短い hiervan 短い質問, “korte vragen”. がある betekent hier dat er iets aanwezig is of bestaat: samen met 質問 vormt het 質問がある, “er zijn vragen” of letterlijker “er zijn vragen aanwezig”. ある is de niet-verleden vorm voor bestaan of aanwezig zijn bij niet-levende zaken. Een belangrijke tegenstelling is いる, dat voor levende wezens wordt gebruikt, bijvoorbeeld 先生がいる — “De docent is er.” In 短い質問があるページ staat 短い質問がある vóór ページ en beschrijft het welke pagina bedoeld is: “de pagina waarop korte vragen staan”. Het partikel が markeert binnen deze beschrijvende eenheid 質問 als datgene wat aanwezig is; het maakt 質問 niet automatisch tot het hoofdonderwerp van de hele zin. Het geheel 短い質問があるページ verwijst in deze context naar de pagina met de korte vragen. ページ betekent “pagina”. Het is een leenwoord en gedraagt zich hier als zelfstandig naamwoord. In combinatie met de voorafgaande beschrijvende eenheid krijg je 短い質問があるページ — “de pagina met korte vragen”. を使ってください betekent “gebruik alstublieft”. を markeert ページ als het object van 使う, “gebruiken”. 使って is deて-vorm van 使う; met ください vormt die een beleefd verzoek: V-てください = “doe alstublieft V”. Het verzoek richt zich hier tot de aangesprokene, maar de vorm specificeert geen getal of geslacht van die persoon. De volledige opbouw is: 短い質問がある (“waarop korte vragen staan”) + ページ (“pagina”) + を使ってください (“gebruik alstublieft”). Samen betekent 短い質問があるページを使ってください: “Gebruik de pagina met de korte vragen.”

5. それをいつ終えればいいですか。

   Wanneer moet ik het afmaken?

   それ

   dat; het

   いつ

   wanneer

   終えれば

   afmaken; voltooien

   いいですか

   is het goed?

   Uitgebreide uitleg

   それ betekent hier “het/dat” en staat als lijdend voorwerp bij を. De zin specificeert niet precies waarnaar het verwijst; de vaste vertaling maakt wel duidelijk dat het om iets gaat dat de spreker moet afmaken. これ betekent “dit” en あれ “dat daar”; de keuze hangt onder meer af van de deixis en context. いつ betekent “wanneer” en vraagt naar een tijdstip of moment. In いつ終えればいいですか bepaalt het vraagwoord wanneer de handeling moet plaatsvinden. Voorbeeld: いつ来ますか。 — “Wanneer komt u/kom je?” 終えれば komt van het transitieve werkwoord 終える, “iets afmaken” of “iets voltooien”. Bij dit werkwoord wordt de voorwaardelijke vorm gemaakt als 終える → 終えれば: de werkwoordstam 終え krijgt de voorwaardelijke uitgang れば. In deze constructie betekent dat ongeveer “als/wanneer ik het afmaak”. Het onderwerp staat niet expliciet in het Japans; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om de spreker gaat. Vergelijk 終わる (“eindigen”) met 終える (“iets beëindigen/afmaken”): 授業が終わる betekent “de les eindigt”, terwijl 授業を終える betekent “de les beëindigen”. いいですか betekent hier “is het goed?” of, binnen de volledige constructie, “is het de juiste/passende keuze?”. Na een voorwaardelijke werkwoordsvorm vormt V-ばいいですか een vraag naar wat passend of nodig is: “wat moet ik doen?” Met いつ wordt dat “wanneer moet ik het doen?”. いい betekent “goed”; です maakt de formulering beleefd en か markeert de vraag. Samen vormen それを “het”, いつ “wanneer” en 終えればいいですか “wanneer moet ik het afmaken?”. De volledige zin vraagt beleefd op welk moment de spreker het bedoelde werk moet voltooien.

6. 授業の前に終えてください。

   Maak het af vóór de les.

   授業

   les

   の前に

   vóór

   終えて

   afmaken

   ください

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   授業 betekent hier “les” of “college”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 授業が始まります。 — “De les begint.” の前に drukt uit dat iets vóór een bepaald moment of een bepaalde gebeurtenis gebeurt. 前 kan onder andere “voorkant” of, bij tijd, “ervoor/vóór” betekenen. Het partikel の verbindt 授業 met 前, en に markeert het tijdspunt: 授業の前に betekent “vóór de les”. Hetzelfde patroon werkt bijvoorbeeld in 食事の前に手を洗います。 — “Ik was mijn handen vóór het eten.” 終えて is de te-vorm van het werkwoord 終える, “iets beëindigen of afmaken”. De te-vorm staat hier vóór ください en vormt zo een beleefd verzoek. 終える is transitief: er wordt iets afgemaakt. In deze zin wordt dat object niet opnieuw genoemd; de vaste vertaling en de voorafgaande vraag ondersteunen de betekenis “het afmaken”. Vergelijk 宿題を終えました。 — “Ik heb het huiswerk afgemaakt.” ください betekent na een te-vorm “doe alstublieft …” en maakt het verzoek beleefd. Het is hier geen zelfstandig verzoek om iets te ontvangen; samen met 終えて vormt het 終えてください, “maak het alstublieft af”. Een ander voorbeeld is 見てください。 — “Kijk alstublieft.” Samen vormen 授業の前に en 終えてください de beleefde opdracht 授業の前に終えてください。: “Maak het vóór de les af.” Het onderwerp (“jij/u”) en het object (“het”) zijn in het Japans weggelaten, terwijl de vaste vertaling duidelijk maakt welke bedoelde betekenis hier past.

7. あとで私の答えを見てもらえますか。

   Kun je later naar mijn antwoorden kijken?

   あとで

   later

   私の

   mijn

   答え

   antwoord

   見て

   kijken

   もらえますか

   kun je ontvangen?

   Uitgebreide uitleg

   あとで betekent hier “later”, dus op een tijdstip na nu. Het is een tijdsbepaling en kan ook in andere zinnen worden gebruikt, bijvoorbeeld: あとで電話します。 — “Ik bel later.” 私の betekent “van mij” of “mijn”. 私 is het zelfstandige voornaamwoord “ik/mij”; の verbindt dit met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord en drukt hier bezit of betrekking uit. 私の本 betekent bijvoorbeeld “mijn boek”. De vorm 私の verandert hier niet op basis van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. 答え betekent hier “antwoord” of, afhankelijk van de context, “antwoorden”. Het Japanse zelfstandig naamwoord markeert in deze vorm geen enkelvoud of meervoud. In combinatie met 私の gaat het om de antwoorden die bij de spreker horen: “mijn antwoord(en)”. Een bruikbaar voorbeeld is 答えを書きます。 — “Ik schrijf het antwoord/de antwoorden op.” 見て is de te-vorm van 見る, “kijken” of “bekijken”. De te-vorm kan werkwoorden met elkaar verbinden en staat hier vóór もらう. Een voorbeeld van dezelfde vorm is 本を見てください。 — “Kijk alstublieft naar het boek.” もらえますか is de beleefde vraagvorm van もらえる, de potentiële vorm van もらう, met als zelfstandige betekenis “kun je ontvangen/krijgen?”. Na een te-vorm, zoals in 見てもらえますか, vormt het echter een beleefd verzoek om de genoemde handeling voor de spreker te verrichten. 手伝ってもらえますか。 betekent bijvoorbeeld “Kun je me helpen?” Samen vormen 見て en もらえますか de constructie 見てもらえますか: de spreker vraagt of de aangesprokene voor de spreker wil of kan kijken. Met het object 私の答え ontstaat “Kun je naar mijn antwoord/antwoorden kijken?” あとで plaatst dat verzoek later in de tijd. De hele uiting betekent daarom: “Kun je later naar mijn antwoorden kijken?” De Japanse zin zegt niet door de vorm van 答え zelf hoeveel antwoorden het zijn.

8. 終わったら、答えを私のところに持ってきてください。

   Breng ze naar mij nadat je klaar bent.

   終わったら

   nadat je klaar bent

   答え

   antwoord

   私のところ

   naar mij

   持ってきてください

   breng alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   終わったら komt van 終わる (eindigen, klaar zijn). De vorm 終わったら combineert de verleden vorm 終わった met ら en betekent hier “nadat … klaar is” of “wanneer … klaar is”. Wie klaar is, wordt in deze zin niet als zelfstandig naamwoord genoemd; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om de aangesprokene gaat. Bijvoorbeeld: 仕事が終わったら、帰ります。 = “Als het werk klaar is, ga ik naar huis.” 答え betekent “antwoord”. Het staat hier met を, de markering van wat wordt meegenomen: het antwoord is dus het object van de handeling. Japans markeert in deze vorm niet vanzelf enkelvoud of meervoud; uit de zin alleen volgt daarom niet hoeveel antwoorden het zijn. 私のところ betekent letterlijk “mijn plaats/kant” en wordt hier gebruikt als bestemming: “naar mij” of “naar mijn kant”. 私の betekent “van mij” en ところ is het zelfstandig naamwoord “plaats”, maar de hele combinatie verwijst in deze context naar de locatie van de spreker. Een vergelijkbaar patroon is 駅のところ = “bij de plaats van het station / bij het station”, afhankelijk van de context. 持ってきてください is een beleefd verzoek. Het bestaat uit 持ってくる (“meebrengen, naar hier brengen”) in de verbindingsvorm 持ってきて, gevolgd door ください (“doe alstublieft”). Het relevante richtingsverschil zit in くる: iets wordt naar het bedoelde punt gebracht. 持っていく betekent daarentegen “meenemen/wegbrengen”, dus van het bedoelde punt af. In 持ってきてください is het onderwerp opnieuw niet uitgesproken; de aangesprokene wordt verzocht het antwoord te brengen. Samen geeft 終わったら、答えを私のところに持ってきてください。 de volgorde: nadat je klaar bent, breng je het antwoord naar mij. De komma scheidt de voorwaarde in 終わったら van het beleefde verzoek. De vaste betekenis is: “Breng het/de antwoorden naar mij nadat je klaar bent.”