Een korte dialoog oefenen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私はこの会話を練習したいです。

   Ik wil deze dialoog oefenen.

   私

   ik

   は

   onderwerpmarkering

   この

   deze

   会話

   dialoog

   を

   markering van het object

   練習したい

   willen oefenen

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 en は. 私 betekent hier “ik” en is de eerste-persoonsvorm. は markeert het onderwerp of, preciezer, het gespreksonderwerp; het wordt in deze functie uitgesproken als wa, hoewel het teken は normaal ha kan weergeven. Samen introduceert dit de spreker als gespreksonderwerp. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” この betekent “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het wijst naar iets dat voor de spreker dichtbij of contextueel als relevant wordt aangewezen. Het is geen zelfstandige vorm voor “deze” zonder naamwoord; daarvoor gebruikt het Japans een andere demonstratieve vorm. In この会話 bepaalt この dus welk gesprek bedoeld is. 会話 betekent “gesprek” of “dialoog”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan in het Japans ook in een werkwoordelijke combinatie voorkomen, zoals 会話する — “een gesprek voeren”. In de vaste zin verwijst het naar de dialoog die de spreker wil oefenen. を markeert het directe object van de handeling en wordt hier uitgesproken als o. Het object is この会話: de dialoog is datgene waarop het oefenen gericht is. Voorbeeld: 音楽を聞きます。 — “Ik luister naar muziek.” 練習したい komt van 練習する, “oefenen”. De vorm 練習し is de stam die vóór たい staat; 〜たい drukt de wens van de spreker uit: 練習したい betekent “willen oefenen”. Dit is hier geen verleden tijd: hoewel した op de verleden vorm van する lijkt, bestaat deze vorm in deze zin uit し plus たい. Voorbeeld: 日本語を練習したい。 — “Ik wil Japans oefenen.” です maakt de uiting beleefder. Na 〜たい staat het hier als beleefde afsluiting van de wens: 練習したいです. Het voegt geen afzonderlijke handeling toe en moet dus niet als een extra werkwoord worden vertaald. De zin bouwt op als 私は (“ik, als gespreksonderwerp”) + この会話を (“deze dialoog als object”) + 練習したいです (“wil oefenen”, beleefd). Samen betekent 私はこの会話を練習したいです。: “Ik wil deze dialoog oefenen.”

2. 私があなたのパートナーになれます。

   Ik kan je partner zijn.

   私が

   ik

   あなたの

   jouw

   パートナー

   partner

   なれます

   kan worden

   Uitgebreide uitleg

   私が verwijst hier naar de spreker als onderwerp: “ik”. が markeert het onderwerp en kan de spreker tegenover andere mogelijke personen benadrukken. De vorm 私 verandert hier niet door persoon of getal. Ter vergelijking: 私がやります。 betekent “Ik doe het.” あなたの betekent “jouw”. Dit bestaat uit あなた (“jij/je”) plus の, dat een bezits- of relatieverband uitdrukt: XのY is “Y van X” of “Xs Y”. Bijvoorbeeld: 私の本 betekent “mijn boek”. パートナー is een zelfstandig naamwoord, geschreven in katakana, voor “partner”. In deze zin wordt het als rol of relatie benoemd. Bijvoorbeeld: 彼は私のパートナーです。 betekent “Hij is mijn partner.” なれます komt van なる, “worden”, en is de beleefde vorm van de mogelijkheidvorm なれる: “kunnen worden” of, afhankelijk van de context, “kunnen zijn”. De uitgang ます maakt de uiting beleefd; het onderwerp van deze vorm is hier 私が. Bijvoorbeeld: 医者になれます。 betekent “Ik kan arts worden.” Samen vormen de delen 私が + あなたのパートナー + なれます de betekenis: “Ik kan je partner zijn.” De Japanse formulering gebruikt letterlijk het werkwoord “worden”; in deze context wordt dat natuurlijk vertaald als “partner zijn”. De zin is beleefd en presenteert dit als een mogelijkheid of aanbod.

3. 私はどの役をすればいいですか。

   Welke rol moet ik nemen?

   私は

   wat mij betreft / ik

   どの

   welke

   役

   rol

   すればいいですか

   wat moet ik doen? / welke keuze is goed?

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (わたし, “ik”) en は, de topicmarkeerder. Hier wordt de spreker als onderwerp van de vraag naar voren gebracht. 私 is een neutrale manier om naar zichzelf te verwijzen; は markeert niet automatisch het grammaticale onderwerp van elke volgende vorm, maar maakt “wat mij betreft / ik” het gespreksonderwerp. どの betekent hier “welke” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het vraagt om één keuze uit meerdere mogelijkheden zonder zelf als zelfstandig naamwoord te functioneren. Vergelijk: どの役 (“welke rol”) tegenover どれ (“welke / welke ervan”) wanneer het zelfstandig naamwoord niet wordt genoemd. 役 betekent hier “rol”: een rol die iemand in een voorstelling, spel of andere taakverdeling vervult. Het is een zelfstandig naamwoord. In combinatie met 役をする betekent het letterlijk ongeveer “een rol doen” en natuurlijker “een rol vervullen” of “een rol op zich nemen”. Voorbeeld: 彼は医者の役をする。 — “Hij speelt de rol van een arts.” Dit is een nieuw voorbeeld van dezelfde combinatie, niet een feit uit de aangeleverde zin. すればいいですか bevat する (“doen”) in de vorm すれば, gevolgd door いい (“goed”) en de beleefde vraagvorm ですか. In deze constructie vraagt de spreker welke handeling of keuze passend is: “wat moet ik doen?” of “wat is de juiste keuze?” De vorm すれば is hier niet zomaar een verleden tijd; het is de voorwaardelijke vorm van する binnen het patroon 〜ばいいですか (“wat is goed om te doen?” / “wat moet ik doen?”). De beleefde vorm ですか maakt er een vraag van. Omdat 役を vóór すれば staat, wordt het patroon hier concreet: どの役をすればいいですか betekent “Welke rol moet ik vervullen?” Het onderwerp van する wordt door 私は geleverd, zodat de volledige vraag 私はどの役をすればいいですか uitkomt op: “Welke rol moet ik nemen?” De vraag laat de keuze van de rol open en vraagt welke rol voor de spreker geschikt of aangewezen is.

4. あなたは最初の部分を読めます。

   Je kunt het eerste deel lezen.

   あなたは

   jij

   最初の

   eerste

   部分

   deel

   読めます

   kunt lezen

   Uitgebreide uitleg

   あなたは maakt あなた tot het gespreksonderwerp: “wat jou betreft” of gewoon “jij”. は is hier de onderwerpmarkeerder; het is niet zelf een werkwoordsvorm. あなた betekent hier, volgens de vaste vertaling, “jij”. Een vergelijkbaar patroon is 私は voor “wat mij betreft / ik”; het voorbeeld uit de context gebruikt precies die vorm. 最初の betekent hier “eerste” in de betekenis “aan het begin”. 最初 is het zelfstandige woord “begin/eerste”, en の verbindt het met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 最初の部分 = “het eerste deel”. Dit is geen werkwoordelijke vervoeging. Het patroon XのY kan vaak worden gebruikt voor “Y van X” of een Y die bij X hoort. 部分 is het zelfstandige naamwoord “deel” of “gedeelte”. Samen met 最初の verwijst het in deze zin naar het eerste gedeelte; de tekst specificeert niet verder welk gedeelte dat is. Een bruikbaar contrast is 最後の部分 = “het laatste deel”, waarbij 最後 “laatste/einde” betekent. 読めます is de beleefde niet-verleden vorm van 読める, “kunnen lezen”. 読める is de potentiële vorm van 読む, “lezen”: 読む = lezen, 読める = kunnen lezen, 読めます = kunnen lezen in beleefde stijl. De vorm drukt hier mogelijkheid of bekwaamheid uit, niet alleen de handeling “lezen”. Bijvoorbeeld: 日本語が読めます。 betekent “Ik kan Japans lezen.” De delen worden zo gecombineerd: あなたは markeert de persoon waarover de uitspraak gaat, 最初の部分 is wat die persoon leest, en 読めます zegt dat dit mogelijk is. De volledige betekenis is daarom: “Je kunt het eerste deel lezen.” De beleefde vorm 読めます maakt de formulering neutraal en beleefd; de zin is geen vraag, omdat er geen vraagmarkering of vraagvorm staat.

5. この文は少し難しいです。

   Deze zin is een beetje moeilijk.

   この

   deze

   文

   zin

   少し

   een beetje

   難しい

   moeilijk

   です

   beleefde afsluiting

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord = “deze ...”. Het is een aanwijzend woord; op zichzelf staat het niet als zelfstandig naamwoord. 文 betekent hier “zin”, in de betekenis van een geschreven of gesproken formulering. In andere samenstellingen of contexten kan het ook naar een tekst of formulering verwijzen. Voorbeeld: この文を読んでください。 — “Lees deze zin alstublieft.” は markeert この文 als het gespreksthema. Dat valt hier samen met wat in het Nederlands het onderwerp van de zin is, maar は is in de eerste plaats een topicmarkeerder en niet altijd een grammaticaal onderwerp. De uitspraak van deze partikel is hier wa, hoewel het teken は normaal als ha wordt gelezen. 少し betekent “een beetje” en geeft hier de mate van de moeilijkheid aan. Het staat vóór 難しい en vormt daarmee “een beetje moeilijk”. Voorbeeld: 少し待ってください。 — “Wacht alstublieft een beetje.” 難しい betekent hier “moeilijk”. Dit is een zogenoemd i-adjectief: de vorm eindigt in de tegenwoordige bevestigende vorm op -い. Een belangrijke vormketen is 難しい — “moeilijk”, 難しくない — “niet moeilijk”, 難しかった — “was moeilijk”. Het bijvoeglijk naamwoord zelf draagt deze verandering; 文 is niet de basisvorm ervan. です maakt de uitspraak beleefd. Na een i-adjectief zoals 難しい geeft 難しいです een beleefde vorm van “is moeilijk”; です voegt hier beleefdheid toe en verandert 難しい niet in een zelfstandig naamwoord. De bevestigende betekenis komt uit de hele positieve zin, niet uit です alleen. Samen geeft この文は少し難しいです。 de betekenis: “Deze zin is een beetje moeilijk.” Het patroon is この + zelfstandig naamwoord + は + matebepaling + i-adjectief + です: “Deze ... is een beetje ...”.

6. 私とゆっくり読んでください。

   Lees het langzaam met mij.

   私と

   met mij

   ゆっくり

   langzaam; rustig

   読んでください

   lees alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   私と betekent hier “met mij”. 私 is een neutrale manier om naar de spreker te verwijzen; と markeert samen zijn of samen handelen. Voorbeeld: 友だちと読みます。 — “Ik lees samen met een vriend.” ゆっくり beschrijft hoe het lezen gebeurt: langzaam of rustig, zodat het tempo laag blijft. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm voor persoon of aantal. Voorbeeld: ゆっくり話してください。 — “Spreek alstublieft langzaam.” 読んでください is een beleefd verzoek. Het werkwoord is 読む (“lezen”); de vorm 読んで is de te-vorm, gevolgd door ください, waarmee je iemand beleefd vraagt iets te doen. Voorbeeld: ここを読んでください。 — “Lees dit gedeelte alstublieft.” De vorm 読んで komt dus van 読む, niet van ください. Samen betekent 私と + ゆっくり + 読んでください: “Lees langzaam met mij.” De spreker vraagt de aangesprokene om samen met de spreker langzaam te lezen. De beleefde verzoeksvorm maakt de uiting geschikt als vriendelijke instructie.

7. 最初からもう一度やってみます。

   Laat me het vanaf het begin nog een keer proberen.

   最初

   het begin

   から

   vanaf

   もう一度

   nog een keer

   やってみます

   ik zal het proberen

   Uitgebreide uitleg

   最初 betekent hier “het begin” of “het eerste punt”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 最初から krijgt het met から de betekenis “vanaf het begin”. Voorbeelden: 最初 = “het begin”; 最初のページ = “de eerste pagina”. から markeert hier het vertrekpunt van een handeling of traject: 最初から = “vanaf het begin”. Het kan ook andere relaties uitdrukken, maar in deze zin geeft het een beginpunt aan. もう一度 betekent “nog één keer” of natuurlijker “nog een keer”. もう betekent hier “nogmaals” en 一度 betekent “één keer/één maal”; samen vormt dit een vaste, herbruikbare uitdrukking. もう一度お願いします。 betekent bijvoorbeeld “Nog een keer, alstublieft.” やってみます betekent hier “ik zal het proberen” of “laat me het proberen”. やる is de basisvorm van “doen”. In やって staat het in de te-vorm, omdat みる als hulpwerkwoord na de te-vorm “proberen iets te doen” uitdrukt. みます is de beleefde niet-verleden vorm van みる; in deze constructie draagt het vooral de beleefde vorm van de hele uitdrukking. Het patroon is werkwoord in te-vorm + みる: 読んでみます = “ik zal proberen te lezen”. Samen betekent 最初から “vanaf het begin”, もう一度 “nog een keer” en やってみます “ik zal het proberen”. De volledige zin betekent dus: “Laat me het vanaf het begin nog een keer proberen.” De vorm ます is beleefd; afhankelijk van de context kan de niet-verleden vorm een huidige gewoonte of een voorgenomen handeling aanduiden, hier een voornemen om het opnieuw te proberen.

8. 今はもっとはっきり読めています。

   Je leest het nu duidelijker.

   今は

   nu

   もっと

   meer

   はっきり

   duidelijk

   読めています

   kunnen lezen

   Uitgebreide uitleg

   今は betekent hier “nu”. 今 is het zelfstandige naamwoord voor “nu”; は markeert dit als het tijdskader of onderwerp van de mededeling. Een vergelijkbaar patroon is 今日は (“vandaag”, letterlijk “wat vandaag betreft”). Het Japans specificeert in deze zin niet opnieuw wie leest; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “je” gaat. もっと betekent “meer” en versterkt hier de vergelijking: de manier van lezen is nu duidelijker dan eerder. Het is een bijwoord en hoort bij はっきり, niet bij een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: もっとゆっくり話します。 — “Ik praat langzamer.” はっきり betekent “duidelijk” of “helder”. Het kan als bijwoord een handeling beschrijven, zoals in はっきり読む (“duidelijk lezen”). De vorm is hier niet zelf een vergelijking; het vergelijkende element komt van もっと. 読めています is de beleefde vorm van 読めている. De kern 読める is de mogelijkheid-vorm van 読む (“lezen”): 読む = lezen, 読める = kunnen lezen. 〜ている geeft hier een huidige toestand of voortduring weer, zodat 読めています in deze context uitkomt op “je leest / je kunt het nu lezen”. De vorm 読める is niet hetzelfde als 読みます, dat eenvoudig “lezen” in een beleefde niet-verleden vorm uitdrukt. Het onderwerp “je” wordt in het Japans niet in de werkwoordsvorm aangegeven en volgt hier uit de vaste vertaling. Samen vormen de delen: 今は (“nu”), もっと (“meer”), はっきり (“duidelijk”) en 読めています (“je leest/ kunt lezen”). De volledige betekenis is daarom: “Je leest het nu duidelijker.”