家
In 家で betekent 家 hier ‘thuis’ of ‘het huis’. Het staat in de combinatie 家で, waarmee je de plaats noemt waar een handeling gebeurt.
で
In 家で markeert で de plaats waar de handeling plaatsvindt: de film wordt thuis bekeken. Gebruik で na een plaats wanneer je daar een activiteit beschrijft.
映画
映画 betekent hier ‘film’ en is het onderwerp waarover de twee vrienden praten. In 家で映画を見ない is 映画 datgene waarnaar ze samen willen kijken.
を
を markeert in 映画を見ない wat bekeken wordt. In 映画を選ぼう markeert を ook wat gekozen wordt; het komt dus na het voorwerp van de handeling.
見ない
In 見ない? is 見ない geen gewone afwijzing, maar een vriendelijke uitnodiging: ‘zullen we kijken?’. De vorm 見ない komt van 見る en is hier de negatieve vorm die als voorstel wordt gebruikt. Een patroon als werkwoord + ない? kan een gezamenlijk plan voorstellen.
いい
いい betekent in いいね ‘goed’ of ‘fijn’ en geeft een positieve reactie op het voorstel. Met ね klinkt de reactie vriendelijk en zoekt de spreker instemming.
ね
ね voegt in いいね een vriendelijke toon toe en nodigt de ander uit om het ermee eens te zijn. Je gebruikt ね aan het einde van een uitspraak wanneer je een gedeelde indruk of bevestiging wilt uitdrukken.
簡単
簡単 betekent in 簡単そう ‘eenvoudig’ of ‘makkelijk’. Het beschrijft hier dat het voorgestelde plan niet moeilijk lijkt.
そう
In 簡単そう geeft そう aan dat iets op basis van de indruk van de spreker zo lijkt: ‘het lijkt makkelijk’. De hele combinatie 簡単そう wordt gebruikt om een inschatting of indruk te geven.
短い
短い betekent in 短い映画 ‘kort’ en beschrijft hier de duur van de film. Deze vorm staat vóór het zelfstandig naamwoord dat hij beschrijft, zoals in 短い映画.
選ぼう
選ぼう betekent hier ‘laten we kiezen’. De vorm 選ぼう komt van 選ぶ en is de vorm waarmee de spreker samen met de ander een keuze voorstelt. In 短い映画を選ぼう staat het gekozen item vóór を.
それ
それ verwijst in それなら naar het zojuist genoemde voorstel of de situatie. Hier betekent het ongeveer ‘dat’ in ‘als dat zo is’.
なら
なら geeft in それなら de voorwaardelijke betekenis ‘als dat zo is’ of ‘dan’. Samen reageert それなら op de vorige uitspraak en leidt het een gevolg in.
遅く
In 遅くなる betekent 遅く dat iets ‘laat’ wordt. De vorm 遅く komt van 遅い en staat vóór なる om de toestand te beschrijven die ontstaat.
なる
なる betekent in 遅くなる ‘worden’ of ‘raken’: het wordt laat. Je gebruikt なる hier om een verandering van toestand uit te drukken.
前
前 betekent in 遅くなる前に ‘voordat’ of letterlijk ‘voor’. De volgorde 遅くなる前に noemt eerst wat nog niet moet gebeuren en daarna de handeling die eerder plaatsvindt.
に
In 前に maakt に duidelijk dat het om een tijdsgrens gaat: vóór het moment waarop iets gebeurt. In deze dialoog staat het in de vaste combinatie 遅くなる前に.
終われる
終われる betekent in 遅くなる前に終われるね ‘kunnen eindigen’ of ‘kunnen afronden’. De vorm komt van 終わる en drukt hier de mogelijkheid uit om vóór het later worden klaar te zijn. Je gebruikt deze vorm wanneer je zegt dat iets op tijd kan worden afgerond.
フルーツ
フルーツ betekent ‘fruit’ en is hier iets wat de spreker wil meenemen naar de filmavond. In フルーツを少し持っていけるよ staat het als het voorwerp dat wordt meegenomen.
少し
少し betekent in フルーツを少し ‘een beetje’ of ‘wat’. Hier geeft 少し aan dat het om een kleine hoeveelheid fruit gaat en staat het na フルーツを.
持っていける
持っていける betekent in フルーツを少し持っていけるよ ‘kunnen meenemen’. Het combineert 持って, de vorm van 持つ voor ‘dragen of meenemen’, met いける, dat in deze combinatie de mogelijkheid toevoegt om het mee naar de bestemming te nemen. De volledige vorm is afgeleid van 持っていく; het object staat ervoor, zoals in フルーツを少し持っていける.
よ
よ geeft in 持っていけるよ extra nadruk en laat de luisteraar weten dat de spreker deze informatie aanbiedt. Aan het einde van een mededeling kan よ een geruststelling, aanbod of nieuwe informatie markeren.
軽い
軽い betekent in 軽いおやつ ‘licht’ en beschrijft hier het soort tussendoortje dat geschikt zou zijn. De vorm staat vóór おやつ, zoals in 軽いおやつ.
おやつ
おやつ betekent ‘snack’ of ‘tussendoortje’ en verwijst hier naar iets lichts om tijdens de film te eten. In 軽いおやつ wordt het voorafgegaan door 軽い, dat het soort snack beschrijft.
が
が markeert in おやつがある wat er aanwezig of beschikbaar is: de snack. De combinatie おやつがある noemt dus het ding dat er is.
ある
ある betekent in おやつがある ‘er is’ of ‘het is beschikbaar’. Het beschrijft hier dat er een snack aanwezig is. De bruikbare volgorde がある noemt wat aanwezig of beschikbaar is.
と
In あるといいね verbindt と de voorwaarde ‘als er ... is’ met de wens dat dit fijn zou zijn. De hele uitdrukking あるといいね betekent hier ongeveer ‘het zou fijn zijn als er ... is’.
お茶
お茶 betekent ‘thee’ en is hier een extra drankje voor de filmavond. In お茶も持っていこうか? en お茶もいいね gaat het om thee naast de andere voorgestelde dingen.
も
も betekent in お茶も ‘ook’ of ‘eveneens’ en maakt duidelijk dat thee een extra optie is. In お茶もいいね betekent het dat thee óók goed zou zijn.
持っていこう
持っていこう betekent in お茶も持っていこうか? ‘zal ik het meenemen?’ of ‘laten we het meenemen’. Het combineert 持って, de vorm van 持つ voor ‘dragen of meenemen’, met いこう, de voorstelvorm van 行く in 持っていく. De vorm komt van 持っていく en biedt hier aan om thee naar de bestemming mee te nemen.
か
か staat in お茶も持っていこうか? aan het einde en maakt van het voorstel een vraag: ‘zal ik ook thee meenemen?’. Met een voorstelvorm zoals 持っていこう geeft か een aanbod of suggestie aan waar de ander op kan reageren.