Een wandeling met vrienden plannen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 一緒に散歩しよう。

   Laten we samen gaan wandelen.

   一緒に

   samen

   散歩

   wandeling

   しよう

   laten we ... doen

   Uitgebreide uitleg

   一緒に betekent hier ‘samen’. 一緒 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis ‘samen/hetzelfde geheel’; に maakt er een bijwoordelijke bepaling van: samen, gezamenlijk. Bijvoorbeeld: 一緒に食べよう。 — ‘Laten we samen eten.’ 散歩 betekent ‘wandeling’ of ‘wandelen’. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook in de combinatie 散歩する voorkomt: ‘wandelen’ of ‘een wandeling maken’. Bijvoorbeeld: 毎朝、散歩する。 — ‘Ik maak elke ochtend een wandeling.’ しよう is de wilsvorm van する (‘doen’). In deze zin volgt die vorm op 散歩, dus 散歩しよう betekent ‘laten we wandelen’ of letterlijk ‘laten we een wandeling maken’. De wilsvorm kan een voorstel van de spreker uitdrukken; het onderwerp wordt in het Japans niet uitgesproken, maar de vaste vertaling maakt hier het gezamenlijke voorstel duidelijk. Vergelijk 食べよう — ‘laten we eten’. Samen vormt 一緒に散歩しよう。 de betekenis ‘Laten we samen gaan wandelen.’ De punt 。 sluit de zin af. De volgende zin gebruikt 散歩 opnieuw in 短い散歩 (‘een korte wandeling’), maar dat is een andere constructie: daar beschrijft 短い het zelfstandig naamwoord 散歩.

2. 短い散歩がよさそう。

   Een korte wandeling klinkt leuk.

   短い

   kort

   散歩

   wandeling

   がよさそう

   lijkt goed

   Uitgebreide uitleg

   短い betekent hier “kort” en staat vóór 散歩 om dat zelfstandig naamwoord te beschrijven. Het is de vorm van het i-adjectief 短い; het tegenovergestelde is 長い (“lang”). Voorbeeld: 短い映画を見ます。 — “Ik kijk een korte film.” 散歩 betekent hier “wandeling” en kan ook het idee van wandelen aanduiden. Als zelfstandig naamwoord kan het bijvoorbeeld met する worden gebruikt: 毎朝、散歩します。 — “Ik maak elke ochtend een wandeling.” In がよさそう markeert が dat 散歩 het onderwerp is van de beoordeling. よさそう drukt uit dat iets er goed of aantrekkelijk uitziet, of zo lijkt op basis van de beschikbare indruk. Het komt van よい (ook いい, “goed”); vóór そう wordt dit よさそう, niet simpelweg いいそう. Voorbeeld: この店がよさそうです。 — “Deze winkel lijkt goed.” Samen vormen 短い散歩がよさそう。 de betekenis: “Een korte wandeling lijkt goed” of natuurlijker in de vaste vertaling: “Een korte wandeling klinkt leuk.” De zin eindigt zonder expliciete copula zoals です, wat in een informele context natuurlijk is; de beoordeling blijft dezelfde.

3. どこで待ち合わせしよう？

   Waar zullen we afspreken?

   どこで

   waar

   待ち合わせ

   afspraak; afspreken

   しよう

   zullen we …?; laten we …

   Uitgebreide uitleg

   どこで betekent hier “waar”, meer letterlijk: op welke plaats. どこ is het vraagwoord voor een plaats. Het partikel で markeert de plaats waar een handeling plaatsvindt; daarom staat het bij de activiteit van elkaar ontmoeten. Bijvoorbeeld: どこで食べますか？ — “Waar eten we?” 待ち合わせ betekent hier “afspreken om elkaar te ontmoeten”. Het is een zelfstandig naamwoord dat samen met する de werkwoordelijke uitdrukking 待ち合わせする vormt. De vorm kan dus als patroon worden onthouden: plaatsで待ち合わせする — “op een plaats afspreken”. In deze zin staat alleen het nominale deel vóór しよう. しよう is de wilsvorm van する, met de basisvorm する. Deze vorm stelt een voorstel voor: “zullen we …?” of “laten we …”. Het onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om een voorstel aan de gesprekspartner gaat. しよう drukt dus geen vaststaand plan uit, maar een uitnodiging om samen te beslissen. Ter vergelijking: します is een gewone beleefde vorm van “doen”, terwijl しよう de voorstelvorm is. Samen vormen de delen どこで + 待ち合わせ + しよう de betekenis: “Waar zullen we afspreken?” De vraag gaat over de plaats van de gezamenlijke afspraak, niet over een al genoemde of vastgelegde locatie.

4. 公園の入口でいいよ。

   De ingang van het park is prima voor mij.

   公園

   park

   入口

   ingang

   いい

   goed; prima

   Uitgebreide uitleg

   公園 betekent hier “park”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 公園に行く。 — “Ik ga naar het park.” 入口 betekent “ingang” of “entree”. Samen met 公園の vormt het 公園の入口: “de ingang van het park”. の verbindt hier een specificerend zelfstandig naamwoord met het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: 公園の入口 = “park + ingang”. いい betekent hier “goed” of “prima”. Dit is de gewone vorm van het i-adjectief; de vorm よい komt ook voor en is vooral nuttig als basis voor sommige vervoegde vormen. Belangrijke vormen zijn よくない — “niet goed” — en よかった — “was goed” of “fijn”. In deze zin beoordeelt いい de voorgestelde plek als geschikt voor de spreker. Na de plaats komt で: 公園の入口で. Dit partikel markeert hier de plaats waar een ontmoeting of handeling plaatsvindt. Het is dus niet onderdeel van 入口, maar verbindt de plaats met de weggelaten of uit de context begrepen activiteit. よ aan het einde geeft de uitspraak een stellende, informerende nadruk. Het voegt hier geen nieuw zelfstandig woordbetekenis toe; いいよ is in deze context natuurlijk weer te geven als “dat is prima” of “is goed”. Samen betekent 公園の入口でいいよ。: “De ingang van het park is prima voor mij.” De structuur is 具体et voorstel + で + いいよ: “... is goed/prima.” Hier wordt dus de ingang van het park als geschikte ontmoetingsplaats aanvaard.

5. 出発する前にメッセージを送るね。

   Ik stuur je een bericht voordat ik vertrek.

   出発する

   vertrekken

   前に

   voordat; voor

   メッセージ

   bericht

   送る

   sturen

   ね

   hè; hoor

   Uitgebreide uitleg

   出発する betekent hier ‘vertrekken’. Dit is de woordenboekvorm van het werkwoord 出発する; in deze vorm kan het vóór 前に staan om een handeling aan te geven die nog moet plaatsvinden. Voorbeeld: 出発する前に電話します。— ‘Ik bel voordat ik vertrek.’ 前に betekent in deze constructie ‘voordat’. Het patroon werkwoord in de woordenboekvorm + 前に betekent ‘voordat [iemand] werkwoordt’. 前 betekent letterlijk ‘ervoor/voor’, en に markeert hier het tijdspunt. De hele combinatie 出発する前に betekent dus ‘voordat ik vertrek’; het onderwerp ‘ik’ blijkt uit de vaste Nederlandse vertaling en uit de context. メッセージ betekent ‘bericht’. Het is een zelfstandig naamwoord, geschreven in katakana, en kan met を als voorwerp worden gebruikt. Voorbeeld: メッセージを読む。— ‘Ik lees een bericht.’ 送る betekent hier ‘sturen’. Het is de woordenboekvorm van het werkwoord; het voorwerp dat wordt gestuurd krijgt hier de partikel を: メッセージを送る = ‘een bericht sturen’. Voorbeeld: 友だちに写真を送る。— ‘Ik stuur een foto naar een vriend.’ De ontvanger wordt in dit voorbeeld met に aangegeven. ね staat aan het einde van de zin. Het verzacht de mededeling en geeft een bevestigende, gedeelde gesprekstoon; het is hier niet zelfstandig het woord ‘bericht’ of ‘sturen’. De precieze Nederlandse weergave hangt van de toon af en kan bijvoorbeeld ‘hoor’ of ‘hè’ zijn, maar de kern van de zin blijft dezelfde. Samen vormen 出発する前に en メッセージを送る de structuur ‘voordat ik vertrek, stuur ik een bericht’. ね voegt daar een zachte, bevestigende gesprekstoon aan toe. De volledige betekenis is daarom: ‘Ik stuur je een bericht voordat ik vertrek.’

6. それなら時間に間に合うよ。

   Dat helpt me om op tijd te komen.

   それなら

   als dat zo is; in dat geval

   時間

   tijd

   間に合う

   op tijd zijn; het op tijd halen

   Uitgebreide uitleg

   それなら verwijst terug naar iets dat net genoemd of verondersteld is. Het betekent hier: ‘als dat zo is’ of ‘in dat geval’. Het is opgebouwd uit それ (‘dat’) en なら, een vorm die een voorwaarde of uitgangspunt aangeeft. Voorbeeld: それなら大丈夫です。— ‘In dat geval is het goed.’ 時間 betekent ‘tijd’. In deze zin gaat het samen met に: 時間に geeft het tijdstip of de deadline aan waarvoor iets op tijd moet gebeuren. Het zelfstandig naamwoord kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld 時間がない — ‘Er is geen tijd.’ 間に合う is een werkwoord met de betekenis ‘op tijd komen’ of ‘iets op tijd halen’. De vorm 間に合う is de niet-verleden vorm; dezelfde vorm kan in een gewone mededeling een huidige of toekomstige situatie uitdrukken. In de vaste combinatie 時間に間に合う markeert に de tijd of deadline die wordt gehaald. Voorbeeld: 電車に間に合う。— ‘De trein op tijd halen.’ Samen vormt 時間に間に合う de betekenis ‘op tijd komen’ of ‘het op tijd halen’. それなら stelt de genoemde voorwaarde als uitgangspunt: ‘Als dat zo is, kom ik op tijd.’ De slotpartikel よ geeft de mededeling een nadrukkelijke, informerende toon. In combinatie met de vaste Nederlandse vertaling drukt de hele zin uit dat die situatie de spreker helpt om op tijd te komen.

7. 水を持っていこうか？

   Zal ik water meenemen?

   水

   water

   持っていこうか？

   Zal ik meenemen?

   Uitgebreide uitleg

   水 betekent hier “water”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt in deze zin de partikel を, omdat water het directe object is van de handeling. Voorbeeld: 水を飲む。 — “Ik drink water.” 持っていこうか？ is de vraagvorm van het voorstel “zal ik het meenemen?”. De basisvorm is 持っていく (“meenemen”, letterlijk: iets vasthouden en ermee weggaan). 持っていこう is de wils- of voorstelvorm: de spreker stelt voor zelf iets mee te nemen. Het onderwerp “ik” wordt in het Japans niet uitgesproken, maar wordt hier door de vaste vertaling ondersteund. か maakt van het voorstel een vraag. Vergelijk: 持ってくる betekent “meebrengen”, dus iets naar de plaats van de gesprekspartner of naar de huidige plaats brengen; 持っていく betekent “meenemen”, dus iets vanaf de huidige plaats ergens anders naartoe brengen. De vormen 持っていこう en 持ってこよう zijn respectievelijk de voorstelvormen van die twee werkwoorden. Samen is 水を het object “water” en 持っていこうか？ de vraag “zal ik meenemen?”. De volledige betekenis is daarom: “Zal ik water meenemen?” Dit is een informeel, alledaags voorstel om de handeling zelf uit te voeren.

8. 自分の分の水を十分持ってきてね。

   Neem genoeg water voor jezelf mee.

   自分の分の

   voor jezelf bestemd deel

   水

   water

   十分

   genoeg

   持ってきてね

   breng mee, oké

   Uitgebreide uitleg

   自分の分の betekent hier “het voor jezelf bestemde deel”. 自分 verwijst in deze vaste betekenis naar jezelf; 分 is het zelfstandige naamwoord voor een aandeel of portie, en de twee の-verbindingen maken daarvan “het deel van jezelf”. Het gaat dus om bestemming, niet om een expliciet genoemde hoeveelheid. Voorbeeld: 自分の分を取って。 — “Pak je eigen deel.” 水 betekent “water”. Dit zelfstandig naamwoord blijft in deze vorm hetzelfde voor enkelvoud en meervoud; het Japans vermeldt het aantal hier niet afzonderlijk. Voorbeeld: 水を飲みます。 — “Ik drink water.” 十分 betekent hier “voldoende” of “genoeg”. In deze positie bepaalt het dat er genoeg water moet worden meegenomen: 十分持ってきて betekent “breng genoeg mee”. Het is dus geen precieze telbare hoeveelheid. Een verwante vorm is 十分に, bijvoorbeeld 十分に休んでください。 — “Rust voldoende.” 持ってきてね komt van 持ってくる, “meebrengen” of “hierheen brengen”. De vorm 持ってきて is de て-vorm van dit werkwoord en vormt hier een verzoek; ね maakt dat verzoek vriendelijker en zoekt instemming, ongeveer “oké?” of “hoor”. Het deel きて hoort bij het samengestelde werkwoord 持ってくる; het betekent hier niet dat de spreker alleen “komen” bedoelt. Voorbeeld: 本を持ってきてください。 — “Breng het boek alstublieft mee.” Samen bouwen de delen de betekenis op: 自分の分の水 is “water voor je eigen deel/voor jezelf”, 十分 zegt dat de hoeveelheid voldoende moet zijn, en 持ってきてね vraagt om dat water mee te brengen. De volledige zin betekent daarom: “Neem genoeg water voor jezelf mee.”