Een vermist notitieboekje vinden | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私のノートがありません。

   Mijn notitieboekje is weg.

   私の

   mijn

   ノート

   notitieboekje

   がありません

   is er niet

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is de eerste-persoonsvorm “ik”; met の vormt het een bezitsrelatie: 私のノート = “mijn notitieboekje”. Het bezittelijke 私の verandert hier niet naar gelang van het bezeten voorwerp. Voor een andere eigenaar kun je bijvoorbeeld 彼のノート (“zijn notitieboekje”) zeggen. ノート is het zelfstandige naamwoord voor een notitieboekje of schrift. Het is een leenwoord en staat hier als onderwerp van de zin. Een bruikbaar contrast is 本 (“boek”): ノート verwijst specifiek naar een schrift/notitieboekje, niet gewoon naar elk boek. がありません bestaat uit が, de onderwerpmarkeerder, en ありません, de beleefde ontkennende vorm van ある (“er zijn/aanwezig zijn” voor niet-levende zaken). Daardoor zegt de vorm dat het notitieboekje niet aanwezig of niet te vinden is. ありません is niet de ontkenning van een werkwoord van beweging; het drukt hier afwezigheid uit. Een vergelijkbaar voorbeeld is 鍵がありません。 — “De sleutel is er niet.” Samen vormen de delen 私のノートがありません。 de betekenis “Mijn notitieboekje is er niet” of natuurlijker in deze context: “Mijn notitieboekje is weg.” De Japanse formulering beschrijft dus de afwezigheid van het notitieboekje, zonder met deze zin zelf te zeggen waar het zich bevindt.

2. テーブルの上にあるかもしれません。

   Het ligt misschien op de tafel.

   テーブル

   tafel

   の上に

   op/bovenop

   ある

   zich bevinden

   かもしれません

   misschien

   Uitgebreide uitleg

   テーブル betekent hier “tafel”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan direct als plaatsaanduiding worden uitgebreid, bijvoorbeeld テーブルの上 (“de bovenkant van de tafel”). の上に betekent “op/bovenop”. の verbindt テーブル met 上: letterlijk gaat het om “de bovenkant van de tafel”. に markeert de plaats waar iets zich bevindt. Het patroon Xの上に is dus bruikbaar voor “op X”, bijvoorbeeld: 机の上にあります。 — “Het ligt op het bureau.” ある betekent hier “zich bevinden” voor een voorwerp of andere niet-levende zaak. De vorm is de woordenboekvorm; in een beleefde zin verschijnt bijvoorbeeld あります. Voor levende wezens wordt doorgaans いる gebruikt in plaats van ある. In deze zin is ある niet op zichzelf verleden of ontkend; de onzekerheid komt uit het volgende element. かもしれません betekent “misschien” of “het zou kunnen”. Het maakt de voorafgaande bewering onzeker. Het is de beleefde vorm van de vaste uitdrukking かもしれない; na een werkwoord staat de gewone vorm ervoor, zoals あるかもしれません (“het ligt misschien / misschien is het er”). Samen vormen テーブルの上にある en かもしれません de betekenis: “zich misschien op de tafel bevinden”. De volledige zin テーブルの上にあるかもしれません。 betekent daarom: “Het ligt misschien op de tafel.”

3. そこはもう確認しました。

   Ik heb daar al gekeken.

   そこ

   daar

   もう

   al

   確認しました

   heb gecontroleerd

   Uitgebreide uitleg

   そこ betekent hier “daar” en verwijst naar een plaats die in de situatie al duidelijk is. Het is een aanwijzend woord voor een plaats; het zegt op zichzelf niet precies welke plaats dat is. In deze zin krijgt そこ met は de rol van onderwerp van gesprek: “wat die plaats betreft”. もう betekent hier “al” en geeft aan dat de handeling vóór het spreekmoment is uitgevoerd. Het staat vóór 確認しました en verandert dus de tijdsvorm van het werkwoord niet; het voegt de betekenis “reeds” toe. Een bruikbaar contrast is まだ (“nog/nog niet”), bijvoorbeeld: まだ確認していません。 — “Ik heb het nog niet gecontroleerd.” 確認しました komt van 確認する, “controleren, bevestigen” of “nagaan”. しました is de beleefde verleden vorm van する: します is beleefd niet-verleden en しました is beleefd verleden. Japans werkwoordsvormen veranderen hier niet naar persoon of aantal; dezelfde vorm kan dus “ik heb gecontroleerd” of “u heeft gecontroleerd” betekenen, afhankelijk van de context. In de vaste vertaling wordt de uitvoerder als “ik” weergegeven. Voorbeeld: 内容を確認しました。 — “Ik heb de inhoud gecontroleerd.” Samen vormen そこはもう確認しました。 de betekenis: “Daar heb ik al gekeken.” Letterlijker ligt de nadruk op: “Wat die plaats betreft, heb ik het al gecontroleerd.” は markeert そこ als het gespreksonderwerp, terwijl もう aangeeft dat de controle al heeft plaatsgevonden en 確認しました de beleefde verleden handeling uitdrukt. De formulering is beleefd en geschikt voor een neutrale mededeling.

4. あなたの青いバッグの下を見てください。

   Kijk onder je blauwe tas.

   あなたの

   jouw

   青い

   blauw

   バッグ

   tas

   下

   onderkant; eronder

   見てください

   kijk alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”. あなた is “jij/jou” en の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord: あなたのバッグ = “jouw tas”. In het Japans wordt de bezitter vaak weggelaten als die al duidelijk is, maar hier wordt “jouw” expliciet genoemd. 青い betekent hier “blauw” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft: 青いバッグ = “blauwe tas”. Dit is een zogenoemd い-bijvoeglijk naamwoord; de vorm 青い kan rechtstreeks vóór een zelfstandig naamwoord staan. Bijvoorbeeld: 赤い車 = “een rode auto”. バッグ betekent “tas”. Het woord is in katakana geschreven en is een leenwoord. In 青いバッグ beschrijft 青い de tas. 下 betekent hier “onderkant” of, in deze plaatsaanduiding, “onder”. De verbinding バッグの下 betekent letterlijk “de onderkant van de tas” en natuurlijker “onder de tas”. Het patroon Xの下 kan dus een plaats onder X aanduiden. Bijvoorbeeld: 机の下 = “onder het bureau”. 見てください betekent “kijk alstublieft”. 見て is de te-vorm van 見る (“kijken; zien”), en ください maakt daarvan een beleefd verzoek. Het is dus een verzoek om te kijken, niet alleen een mededeling dat iemand kijkt. Een vergelijkbaar verzoek is 読んでください = “lees alstublieft”. Samen vormen de delen あなたの青いバッグの下 (“onder jouw blauwe tas”) en 見てください (“kijk alstublieft”) de volledige betekenis: “Kijk onder je blauwe tas.”

5. 私はバッグの下でそれを見つけました。

   Ik heb het onder de tas gevonden.

   私は

   ik

   バッグ

   tas

   下

   onder; onderkant

   それ

   het

   見つけました

   gevonden

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en は, de topicmarkeerder. 私 is hier de spreker als onderwerp van de mededeling; は zet die persoon als gespreksonderwerp neer. Dit is niet hetzelfde als de objectmarkeerder を. バッグ betekent “tas” en is een zelfstandig naamwoord. Met の in バッグの下 wordt een relatie tussen twee zelfstandige naamwoorden gemaakt: letterlijk “de onderkant/het gebied onder de tas”. Het woord の markeert hier dus niet bezit in enge zin, maar de verbinding tussen de tas en de plaatsaanduiding. 下 betekent hier “onder” of “de onderkant”. Het is zelf niet verbogen. In deze zin wordt de plaats verder bepaald door で: バッグの下で geeft de plaats aan waar de handeling plaatsvindt. Het patroon Nの下で V is bruikbaar voor “V onder N”. Voorbeeld: 木の下で休みます。 — “Ik rust onder de boom.” それ is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “het” in deze zin. De concrete zaak waarnaar het verwijst, wordt in de aangeleverde zinnen niet bij naam genoemd; de grammaticale rol is wel duidelijk door を: het is het directe object van de handeling. を markeert dus wat iemand vindt, niet waar iemand zoekt. 見つけました is de beleefde verleden vorm van 見つける, “vinden”. De vormketen is 見つける (niet-verleden vorm) → 見つけました (beleefd verleden): de spreker zegt dat het vinden al heeft plaatsgevonden. Het werkwoord betekent hier “vinden”, niet alleen “zien”; “zien” is bijvoorbeeld 見る. Samen geeft 私は de spreker als onderwerp, それを het gevonden object, en バッグの下で de plaats van de handeling. De volledige betekenis is: “Ik heb het onder de tas gevonden.” De beleefde verleden vorm maakt de mededeling geschikt voor een neutrale, beleefde context.

6. それを今、あなたのリュックに入れてください。

   Steek het nu in je rugzak.

   それを

   het

   今

   nu

   あなたの

   jouw

   リュック

   rugzak

   入れてください

   doe erin, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   それを betekent hier “het”. それ is een aanwijzend voornaamwoord; in deze zin verwijst het, in overeenstemming met de vertaling en de omliggende zinnen, naar hetzelfde eerder genoemde maar niet nader benoemde ding. De vorm それ blijft hetzelfde; を markeert de directe aanvulling van de handeling. Voorbeeld: それを見ます。 — “Ik bekijk het.” 今 betekent “nu” en plaatst de handeling in het huidige moment. Het is een zelfstandig bijwoord en krijgt geen verbuiging. Voorbeeld: 今、行きます。 — “Ik ga nu.” あなたの betekent “jouw”. あなた is “jij/u” en の verbindt een bezitter met wat erop volgt: あなたのリュック is “jouw rugzak”. In natuurlijk Japans wordt あなた vaak weggelaten wanneer de aangesprokene al duidelijk is, maar hier staat het expliciet in de vaste zin. Voorbeeld: これは私の本です。 — “Dit is mijn boek.” リュック betekent “rugzak”. Het is een zelfstandig naamwoord en een leenwoord dat in het Japans met katakana wordt geschreven. In de combinatie リュックに markeert に de plaats of bestemming waar iets wordt geplaatst. リュック zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 本をリュックに入れます。 — “Ik doe het boek in de rugzak.” 入れてください is een beleefd verzoek: “doe het erin, alstublieft”. De basisvorm is 入れる, “erin doen/plaatsen”. 入れて is de te-vorm; samen met ください vormt die een verzoek om de handeling uit te voeren. 入れる is transitief: het voorwerp staat met を, zoals in それを入れる. Voorbeeld: 箱に入れてください。 — “Doe het alstublieft in de doos.” Samen is de structuur: それを + 今 + あなたのリュックに + 入れてください: “Steek het nu in je rugzak.” それを noemt wat geplaatst moet worden, 今 wanneer, あなたのリュックに de bestemming, en 入れてください maakt er een beleefd verzoek van.

7. 私はそれを前のポケットに入れておきます。

   Ik bewaar het in het voorvak.

   私は

   wat mij betreft; ik als onderwerp

   それを

   het

   前の

   voorste

   ポケット

   zak; vak

   入れておきます

   erin doen en zo laten; bewaren

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en de topicmarkeerder は. Het maakt duidelijk dat de spreker het onderwerp van de mededeling is: “wat mij betreft/ik zal…”. 私 is de gewone eerste­persoonvorm; は markeert hier het gespreksonderwerp, niet een aparte betekenis zoals bezit. それを betekent hier “het”. それ is een aanwijzend voornaamwoord voor iets dat niet als これ (“dit”) bij de spreker wordt aangewezen; de precieze zaak wordt door de vertaling als “het” gegeven. を markeert het directe object. In een herbruikbaar patroon staat dus bijvoorbeeld それを + werkwoord voor “het + werkwoord”. 前の betekent hier “voorste/voor-”. 前 heeft als basisbetekenis “voorkant” of “ervoor”; met の beschrijft het het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. Het patroon XのY betekent vaak “Y van/bij X” of “X-Y”, afhankelijk van de relatie. Hier is 前のポケット het “voorvak”, niet een zelfstandig naamwoordelijke vorm van 前 met een aparte verbuiging. ポケット is het leenwoord voor “zak” of, in deze context, “vak”. Het is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze vorm staan; Japans markeert meervoud hier niet verplicht. Samen met 前の vormt het 前のポケット, “het voorvak”. 入れておきます bevat het werkwoord 入れる (“erin doen/plaatsen”) in de vorm 入れて, gevolgd door おく in de beleefde vorm おきます. De constructie V-ておく zegt dat iemand iets doet met het oog op een later gebruik of het daarna in die toestand laat. Hier gaat het om het erin doen en daar bewaren. 入れておきます is dus niet alleen “ik doe het erin”, maar “ik doe het erin en laat/bewaar het daar”. 入れます zonder おく zou alleen de handeling van erin doen uitdrukken. De hele zin wordt opgebouwd als 私は + それを + 前のポケットに + 入れておきます. De in deze zin niet afzonderlijk geselecteerde partikel に markeert de plaats waar iets wordt ingebracht of geplaatst. Samen betekent dit: “Ik bewaar het in het voorvak.” De beleefde vorm -ます maakt de formulering geschikt voor een neutrale, beleefde mededeling.

8. ノートを見つけやすいように、メインポケットを使ってください。

   Gebruik het hoofdvak, zodat je het makkelijk kunt vinden.

   ノート

   notitieboek

   見つけやすい

   makkelijk te vinden

   ように

   zodat

   メインポケット

   hoofdvak

   使ってください

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   ノート betekent hier “notitieboek”. Het is een zelfstandig naamwoord; in het Japans staat er geen lidwoord of meervoudsuitgang bij. Bijvoorbeeld: ノートを使います。 = “Ik gebruik een notitieboek.” 見つけやすい betekent hier “gemakkelijk te vinden”. Dit is opgebouwd uit 見つける (“vinden”) en 〜やすい (“gemakkelijk om te …”). Na een werkwoordstam drukt 〜やすい uit dat de handeling weinig moeite kost: 読みやすい = “gemakkelijk te lezen”. De vorm 見つけやすい is zelf een i-adjectief en beschrijft hoe gemakkelijk het notitieboek te vinden is. ように koppelt dit doel aan de daaropvolgende handeling: “zodat …” of “om ervoor te zorgen dat …”. Het patroon werkwoord + ように wordt vaak gebruikt voor een gewenst resultaat of doel, vooral wanneer dat resultaat niet volledig rechtstreeks door de spreker wordt uitgevoerd. Hier geeft het aan dat het hoofdvak gebruikt moet worden met het oog op het gemakkelijk vinden van het notitieboek. メインポケット betekent “hoofdvak”. Het is een samenstelling van leenwoorden en functioneert hier als zelfstandig naamwoord. Het object wordt met を gemarkeerd: メインポケットを = “het hoofdvak als object van gebruiken”. 使ってください is een beleefd verzoek: “gebruik alstublieft”. 使う is de basisvorm “gebruiken”; 使って is de te-vorm, en ください maakt daarvan het verzoekspatroon 〜てください. Bijvoorbeeld: ここに書いてください。 = “Schrijf hier alstublieft.” Samen betekent ノートを見つけやすいように、メインポケットを使ってください。: “Gebruik het hoofdvak, zodat je het notitieboek gemakkelijk kunt vinden.” Het onderwerp van “vinden” en “gebruiken” wordt in het Japans niet expliciet genoemd; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de aangesprokene het hoofdvak moet gebruiken en het notitieboek moet kunnen vinden.