Waardevolle spullen veilig in je tas bewaren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私の財布はどこに入れればいいですか。

   Waar moet ik mijn portemonnee doen?

   私の

   mijn

   財布

   portemonnee

   どこに

   waarheen

   入れればいいですか

   wat moet ik doen?

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is “ik” en の verbindt de bezitter met wat erop volgt: 私の財布 = “mijn portemonnee”. Een bruikbaar patroon is XのY: “Y van X” of “X's Y”, bijvoorbeeld 彼の本 = “zijn boek”. 財布 betekent “portemonnee”. Dit zelfstandig naamwoord heeft in het Japans geen aparte vorm voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 財布を探します。 = “Ik zoek een portemonnee.” どこに betekent hier “waarheen”, of in natuurlijk Nederlands in deze vraag gewoon “waar”. どこ is het vraagwoord “waar”; に markeert de bestemming of de plaats waar iets terechtkomt. Voorbeeld: 鍵をどこに入れますか。 = “Waar doe je de sleutel in?” 入れればいいですか is een beleefde vraag naar de juiste handeling: “wat moet ik doen?” of “wat is de beste manier om het te doen?”. 入れる is de basisvorm en betekent “iets ergens in doen”. 入れれば is de voorwaardelijke -ば-vorm van 入れる; samen met いいですか vormt dit 〜ればいいですか, waarmee je vraagt wat je moet of het beste kunt doen. 入れる is hier transitief: iemand doet iets ergens in. De uitvoerder staat niet als afzonderlijk Japans woord in de zin; de Nederlandse vertaling maakt die uitvoerder als “ik” expliciet. 私の財布は maakt “mijn portemonnee” tot het gespreksthema. は markeert het thema; het maakt die woordgroep niet automatisch tot het grammaticale onderwerp van de handeling. De portemonnee is hier het ding dat ergens in gedaan wordt. De vraag bestaat dus uit 私の財布は (“wat mijn portemonnee betreft”), どこに (“waarheen”) en 入れればいいですか (“wat moet ik doen?”). Samen betekent de uiting: “Waar moet ik mijn portemonnee doen?”

2. それを内ポケットに入れてください。

   Doe hem in het binnenvak.

   それを

   dat / het

   内ポケット

   binnenvak

   入れてください

   doe alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   それを bestaat uit それ en de objectmarkeerder を. それ verwijst hier naar het aangewezen voorwerp; in de gegeven context is dat de portemonnee. De vorm それ zelf markeert geen grammaticaal geslacht. を laat zien welk element rechtstreeks door de handeling wordt beïnvloed. Een bruikbaar patroon is それを + werkwoord: “dat/het + werkwoord”. 内ポケット betekent hier “binnenvak”. 内 betekent “binnen” en ポケット is het leenwoord voor “zak” of “vak”; samen vormen ze een zelfstandig naamwoord voor een vak aan de binnenkant. Het is dus niet nodig om 内 hier als een losse plaatsbepaling vóór het werkwoord te behandelen. 入れてください komt van het transitieve werkwoord 入れる, “ergens in doen” of “ergens in stoppen”. De vorm 入れて is de て-vorm van 入れる; met ください vormt die een beleefd verzoek: “doe/stopt u het alstublieft in …”. Vergelijk het intransitieve 入る, “binnengaan” of “erin gaan”: 入れる heeft iemand of iets dat iets ergens in doet, terwijl 入る beschrijft dat iets zelf naar binnen gaat. Een voorbeeld: かばんに本を入れてください。 — “Doe het boek alstublieft in de tas.” De volgorde is それを (het voorwerp), 内ポケットに (de bestemming, gemarkeerd door に) en 入れてください (het beleefde verzoek om het erin te doen). Samen betekent de zin: “Doe het alstublieft in het binnenvak.”

3. 前のポケットは安全ですか。

   Is het voorvak veilig?

   前の

   voorste; aan de voorkant

   ポケット

   vak; zak

   安全

   veiligheid; veilig

   ですか

   is ...?

   Uitgebreide uitleg

   前の betekent hier “voorste” of “aan de voorkant”. In deze zin bepaalt de vaste vertaling dat het om de voorkant gaat, niet om “vorige”. 前 kan in andere contexten ook “ervoor” of “vorig” aanduiden; の verbindt het met het volgende zelfstandig naamwoord: 前のポケット = “het voorvak”. ポケット is een leenwoord voor “vak” of “zak”. Het is hier het hoofdzelfstandig naamwoord van de naamwoordgroep. Een vergelijkbaar patroon is 内ポケット (“binnenvak”), zoals in de context; daar staat 内 rechtstreeks vóór ポケット. 安全 betekent hier “veilig”. Het is een woord dat als beschrijving vóór です kan staan. In 安全です wordt dus gezegd dat iets veilig is. Een bruikbaar contrast is 危険です = “het is gevaarlijk”; dat gebruikt dezelfde predicaatstructuur met de tegengestelde betekenis. ですか maakt van de voorafgaande mededeling een beleefde ja-neevraag. です geeft een beleefde predicatie weer en か markeert de vraag. Het is dus niet zelf het woord “veilig”; dat zit in 安全. Samen vormen 前のポケット (“het voorvak”) en 安全ですか (“is het veilig?”) de vraag 前のポケットは安全ですか。 Het partikel は stelt het voorvak als gespreksonderwerp in: “Wat het voorvak betreft, is het veilig?” Natuurlijk Nederlands is: “Is het voorvak veilig?”

4. 内ポケットのほうが安全です。

   Het binnenvak is veiliger.

   内ポケット

   binnenvak

   のほうが

   de ...-optie is eerder/meer ...

   安全です

   is veilig

   Uitgebreide uitleg

   内ポケット betekent hier ‘binnenvak’. Het is een samenstelling van 内 (‘binnenkant/binnen-’) en ポケット (‘zak/vak’). In deze zin is het binnenvak het onderwerp van de vergelijking. のほうが markeert de optie die in een vergelijking de sterkere eigenschap heeft: ‘de ...-optie is meer ...’ of ‘... is veiliger’. Het patroon is bijvoorbeeld AのほうがBより安全です — ‘A is veiliger dan B’. In de gegeven zin wordt de andere optie niet opnieuw genoemd; uit de voorafgaande vraag blijkt dat het voorvak de relevante vergelijking is. 前のポケット betekent daar ‘voorvak’, en 内ポケットのほうが安全です antwoordt dat het binnenvak veiliger is. 安全です betekent ‘is veilig’. 安全 is een な-adjectief: vóór です staat hier de vorm 安全です, een beleefde predicatieve vorm. Het woord drukt veiligheid uit, niet noodzakelijk een absolute garantie. Een voorbeeld: この道は安全です。 — ‘Deze weg is veilig.’ Samen betekent 内ポケット + のほうが + 安全です: ‘Het binnenvak is veiliger.’ De vergelijking met het voorvak is door de context begrijpelijk, hoewel die niet letterlijk in deze zin wordt herhaald. De beleefde vorm past bij neutrale, alledaagse communicatie.

5. 私はファスナーを閉めることができます。

   Ik kan de rits dichtdoen.

   私は

   ik

   ファスナー

   rits

   閉める

   sluiten; dichtdoen

   ことができます

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   私は betekent hier “ik” als onderwerp of gespreksthema. は markeert het thema; het is niet zelf het woord voor “ik”. Het zelfstandige voornaamwoord 私 kan afhankelijk van situatie en register anders worden vertaald, maar hier ondersteunt de vaste vertaling “ik”. ファスナー betekent hier “rits”. Dit is een zelfstandig naamwoord. Het kan in een herbruikbaar patroon met を als object staan: ファスナーを閉める = “een rits sluiten”. 閉める betekent hier “sluiten” of “dichtdoen”. De woordenboekvorm is 閉める; deze vorm staat vóór こと en wordt daardoor als handeling opgevat. Het is een overgankelijk werkwoord: de rits is het object dat wordt gesloten. Een voorbeeld: ドアを閉める。 — “Ik doe de deur dicht.” ことができます drukt uit dat iemand iets kan of daartoe in staat is. In het patroon werkwoord in de woordenboekvorm + ことができる wordt een handeling als mogelijkheid of bekwaamheid voorgesteld; できます is de beleefde niet-verleden vorm van できる. In deze zin staat dus 閉めることができます, niet een losse vertaling van alleen できます als “kunnen”. Een voorbeeld: 日本語を読むことができます。 — “Ik kan Japans lezen.” Samen bestaat de zin uit 私は (“ik” als thema), ファスナーを (“de rits” als object), 閉めること (“het sluiten”) en ができます (“is mogelijk / kan ik”). De volledige betekenis is: “Ik kan de rits dichtdoen.”

6. それで財布は安全です。

   Dan blijft je portemonnee veilig.

   それで

   dan

   財布

   portemonnee

   安全です

   is veilig

   Uitgebreide uitleg

   それで betekent hier “dan” en verbindt deze uitspraak met de voorafgaande context. Het legt een gevolg of overgang aan; op zichzelf zegt het niet dat de rits daadwerkelijk is gesloten. 財布 betekent hier “portemonnee”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het daaropvolgende は markeert 財布 als thema: “wat de portemonnee betreft”. De Japanse zin specificeert niet door 財布 zelf wie de portemonnee bezit; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier wel duidelijk dat het om “je portemonnee” gaat. Voorbeeld: 財布を探します。 — “Ik zoek een portemonnee.” Hier markeert を het directe object van 探します. 安全です betekent “is veilig”. 安全 is een zogenoemd na-adjectief: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het de vorm 安全な, zoals in 安全な場所 — “een veilige plaats”. Aan het einde van een beleefde zin staat hier 安全です; een informele overeenkomstige vorm is 安全だ. Deze vorm beschrijft hier een veilige toestand. Samen vormen それで + 財布は + 安全です de betekenis “Dan blijft je portemonnee veilig.” De vertaling gebruikt “blijft”, maar het Japanse origineel heeft hier geen afzonderlijke vorm die letterlijk “blijven” betekent; het beschrijft de veilige toestand als gevolg of voortzetting in de gegeven context.

7. 私の携帯もそこに入っています。

   Mijn telefoon zit daar ook in.

   私の

   mijn

   携帯

   mobiele telefoon

   も

   ook

   そこに

   daar

   入っています

   zit erin

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 is “ik/mij”, en の verbindt dit met het volgende zelfstandig naamwoord: 私の携帯 = “mijn mobiele telefoon”. Hetzelfde patroon is bijvoorbeeld 私の本 (“mijn boek”). 携帯 betekent hier “mobiele telefoon”. In hedendaags Japans is dit vaak een verkorte vorm van 携帯電話. Het bezittelijke verband wordt met 私の uitgedrukt, niet door een aparte verbuiging van 携帯. も betekent “ook”. Het voegt 私の携帯 toe aan iets dat al als vergelijkbaar of relevant geldt. Omdat も direct na deze naamwoordgroep staat, geldt juist “mijn mobiele telefoon” ook in de genoemde situatie. そこに betekent hier “daar”. そこ verwijst naar de bedoelde plaats, zonder dat de zin zelf een specifiek soort plaats benoemt; に markeert die plaats. Samen met 入っています wordt dit in het Nederlands natuurlijk “daarin”. Een vergelijkbaar patroon is 箱に入っています (“het zit in de doos”), waarbij に de plaats markeert. 入っています is de beleefde vorm van 入っている, gebaseerd op het werkwoord 入る (“binnengaan”, “erin gaan”). In deze zin beschrijft 入っている de toestand dat iets zich al binnen een plaats bevindt: “erin zitten” of “erin zijn”. 入る is hier niet hetzelfde als 入れる, dat betekent dat iemand iets ergens in doet. De constructie -ている kan een voortgaande handeling of een toestand als gevolg van een handeling uitdrukken; hier gaat het om de toestand “erin zitten”. In 入っています is ます de beleefdheidsvorm, terwijl い deel uitmaakt van de -ている-constructie. Samen vormt 私の携帯も het onderwerpachtige deel “mijn mobiele telefoon ook”, そこに de plaats “daar”, en 入っています de toestand “zit erin”. De volledige betekenis is dus: “Mijn telefoon zit daar ook in.” De vorm is beleefd en neutraal van register.

8. 行く前にポケットを確認してください。

   Kijk in het vak voordat je gaat.

   行く

   gaan

   前に

   voordat

   ポケット

   zak of vak

   確認してください

   controleer alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   行く betekent hier ‘gaan’. De basisvorm is 行く; deze vorm staat vóór 前に om een handeling aan te duiden die nog moet plaatsvinden. Voorbeeld: 食べる前に手を洗います。= Ik was mijn handen voordat ik eet. 前に betekent ‘voordat’. Het patroon werkwoord in de basisvorm + 前に betekent ‘voordat iemand iets doet’. Het verwijst hier naar het gaan, niet naar het controleren. ポケット betekent hier ‘zak’ of, volgens de vaste vertaling, ‘vak’. Het is een zelfstandig naamwoord in een leenwoord uit het Engels. De partikel を markeert dit als datgene wat gecontroleerd wordt. 確認してください betekent ‘controleer alstublieft’. De basisvorm is 確認する, ‘controleren/bevestigen’. In 確認してください staat de て-vorm 確認して vóór ください; dit is een beleefde vraag of instructie. Voorbeeld: 住所を確認してください。= Controleer alstublieft het adres. Samen vormt 行く前に de bijzin ‘voordat je gaat’. ポケットを確認してください betekent ‘controleer alstublieft het vak/de zak’. De volledige zin betekent dus: ‘Kijk in het vak voordat je gaat.’