Op je beurt wachten bij de balie | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この列は窓口の列ですか。

   Is dit de rij voor de balie?

   この

   deze

   列

   rij

   窓口

   balie

   ですか

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”, voor iets dat de spreker als nabij aanwijst. Het is geen zelfstandig voornaamwoord: het heeft een zelfstandig naamwoord nodig, zoals in この列 (“deze rij”). De andere vormen van deze aanwijzende reeks zijn bijvoorbeeld その (“die bij jou of eerder genoemd”) en あの (“die daar”). 列 wordt hier gelezen als れつ en betekent “rij” of “wachtrij”. In de vaste zin gaat het, in overeenstemming met de vertaling en de context, om de rij die bij een balie hoort. Een nuttige vorm is 列に並ぶ (“in de rij gaan staan”): 列 blijft daarbij hetzelfde; 並ぶ is het werkwoord “in een rij staan / aansluiten”. 窓口 betekent “balie” of “loket”, dus de plaats waar men bij een instelling wordt geholpen. In 窓口の列 verbindt の dit zelfstandig naamwoord met 列: letterlijk is het een “balie-rij”, natuurlijk vertaald als “de rij voor de balie”. の drukt hier een relatie uit en betekent niet zelfstandig “voor”. ですか maakt van de voorafgaande nominale uitdrukking een beleefde vraag. です is de beleefde koppelvorm na een zelfstandig naamwoord of een beschrijvende nominale uitdrukking; か markeert de vraag. In 窓口の列ですか wordt dus gevraagd of iets een rij voor de balie is. Een bevestigende korte reactie kan bijvoorbeeld zijn: はい、そうです。 — “Ja, dat klopt.” この列は zet この列 als onderwerp of gespreksonderwerp neer; は markeert dat onderwerp. Daarna specificeert 窓口の列 welk soort rij het is. Samen betekent この列は窓口の列ですか。: “Is dit de rij voor de balie?” De vorm is beleefd en geschikt om in een praktische situatie om bevestiging te vragen.

2. ここから列が始まります。

   Hier begint de rij.

   ここから

   vanaf hier

   列

   rij

   始まります

   begint

   Uitgebreide uitleg

   ここから betekent hier vanaf hier. ここ verwijst naar de huidige plaats of het huidige punt; から markeert het beginpunt van iets. Het patroon Nから is breed bruikbaar voor een vertrekpunt: 駅から歩きます。 = Ik loop vanaf het station. 列 betekent hier rij, in het bijzonder een wachtrij. Het woord kan ook andere soorten rijen of reeksen aanduiden, maar in deze zin wordt het door de vertaling en de context als wachtrij bedoeld. 始まります is de beleefde vorm van 始まる (beginnen). De vorm eindigt op ます, de beleefde niet-verleden vorm; hier past de Nederlandse tegenwoordige tijd begint. 始まる is intransitief: iets begint zelf. Vergelijk 始めます, de vorm van 始める (iets beginnen), waarbij een persoon iets als handeling start. Voorbeeld: 授業が始まります。 = De les begint. Samen vormt ここから het beginpunt, 列 datgene wat daar begint, en 始まります de mededeling dat het begint: ここから列が始まります。 betekent dus Hier begint de rij. De onderwerpmarkeerder が staat tussen 列 en 始まります en markeert de rij als datgene dat begint. De zin is beleefd en geschikt om een plaats of grens van een wachtrij aan te wijzen.

3. 整理券が必要ですか。

   Heb ik een kaartje nodig?

   整理券

   nummerkaartje

   必要

   nodig

   ですか

   is het zo?

   Uitgebreide uitleg

   整理券 betekent hier een nummerkaartje of volgnummerkaartje: een kaartje dat je bijvoorbeeld uit een rij- of wachtdoos neemt. Het zelfstandig naamwoord 整理券 kan ook in andere zinnen als onderwerp of object gebruikt worden. 必要 betekent ‘nodig’ of ‘noodzakelijk’. In 必要です wordt een toestand beschreven: iets is nodig. Het woord verandert hier niet omdat het om een beleefde mededelende vorm gaat. Een bruikbaar patroon is Xが必要です = ‘X is nodig’. Voorbeeld: 予約が必要です。= ‘Een reservering is nodig.’ が markeert in dit patroon wat nodig is: 整理券が = ‘een nummerkaartje is …’. Het is hier niet zelf het Nederlandse onderwerp ‘ik’; de Nederlandse vertaling gebruikt ‘ik’ omdat ‘heb ik een kaartje nodig?’ de natuurlijke vraagvorm is. ですか maakt van de voorafgaande uitdrukking een beleefde ja-neevraag. De vorm です blijft staan en か aan het einde geeft aan dat om bevestiging wordt gevraagd. Het patroon Xが必要ですか。 betekent ‘Is X nodig?’ of natuurlijker ‘Heb ik X nodig?’ in deze context. Samen betekent 整理券が必要ですか。 letterlijk ongeveer ‘Is een nummerkaartje nodig?’ en volgens de vaste vertaling natuurlijk ‘Heb ik een kaartje nodig?’. De vraag gaat dus over de noodzaak van een nummerkaartje; ze zegt niet dat de spreker er al een heeft of dat er een bepaald aantal nodig is.

4. この箱から一枚取ってください。

   Pak er een uit deze doos.

   この

   deze

   箱

   doos

   から

   uit; vanuit

   一枚

   één exemplaar

   取ってください

   neem alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier ‘deze’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het hoort bij iets dat in de situatie als dichtbij de spreker of als het relevante aangewezen voorwerp wordt behandeld. Het patroon is この + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld この本 = ‘dit boek’. この zelf verandert niet naar getal of grammaticaal geslacht. 箱 betekent hier ‘doos’. Het is een zelfstandig naamwoord; de lezing is はこ (hako). Een herbruikbaar patroon is N の 箱 voor ‘de doos van/in N’, terwijl この箱 rechtstreeks ‘deze doos’ betekent. から staat na 箱 en markeert hier het vertrekpunt of de bron: ‘uit deze doos’. Het kan ook een ander vertrekpunt markeren, zoals tijd of plaats. In 箱から取る is de betekenis concreet: iets uit een doos nemen. 一枚 betekent hier ‘één exemplaar’, met de teller voor dunne, vlakke voorwerpen zoals vellen papier, kaartjes of vergelijkbare items. 一 geeft het aantal één aan en 枚 is de teller; samen wordt dit いちまい (ichimai). De keuze voor 枚 hangt dus af van het soort voorwerp, niet alleen van het getal. Bijvoorbeeld: 紙を一枚取ってください。 = ‘Neem alstublieft één vel papier.’ 取ってください is een beleefd verzoek: ‘neem alstublieft’. De vorm is opgebouwd uit de te-vorm 取って van het werkwoord 取る (‘nemen’) plus ください (‘alstublieft’ in deze verzoekconstructie). Het patroon V-てください vraagt iemand beleefd om de handeling uit te voeren, bijvoorbeeld 見てください。 = ‘Kijk alstublieft.’ Samen vormen de delen: この箱から = ‘uit deze doos’, 一枚 = ‘één exemplaar’ en 取ってください = ‘neem alstublieft’. De volledige betekenis is daarom: ‘Pak er een uit deze doos.’ De Japanse zin laat het soort voorwerp weg omdat dat in de context al duidelijk kan zijn; 一枚 geeft wel aan dat het om één stuk van het passende type gaat.

5. 私の番はいつですか。

   Wanneer ben ik aan de beurt?

   私

   ik; mij

   番

   beurt

   いつ

   wanneer

   ですか

   beleefde vraagvorm

   Uitgebreide uitleg

   私 私 betekent hier ‘ik’ en verwijst volgens de vaste vertaling naar de spreker. Het is de vorm die in 私の番 samen ‘mijn beurt’ uitdrukt. Japanse persoonlijke voornaamwoorden veranderen niet door enkelvoud of meervoud; 私 zelf draagt hier geen aparte getals- of geslachtsuitgang. Met の verbindt het zich met een zelfstandig naamwoord: 私の本 betekent ‘mijn boek’. 番 番 betekent hier ‘beurt’, in een volgorde of activiteit. De herbruikbare combinatie is Aの番: ‘de beurt van A’. Voorbeeld: 次はあなたの番です。 betekent ‘Daarna bent u aan de beurt.’ Dit is een nieuw oefenvoorbeeld; het zegt niets over de bronzin. いつ いつ is het vraagwoord ‘wanneer’. Het vraagt naar een tijdstip of moment, niet naar een persoon of plaats. Voorbeeld: いつ来ますか。 betekent ‘Wanneer komt u?’ ですか です is de beleefde vorm van de Japanse koppelingsvorm. Met か wordt de volledige uiting een beleefde vraag. In deze zin vormt ですか dus samen met いつ het beleefde slot van de vraag; het is niet op zichzelf een losse vraag naar het Nederlandse woord ‘is’. Een informelere mogelijkheid is bijvoorbeeld いつ？, afhankelijk van de situatie. Samen In 私の番 verbindt の ‘ik’ met beurt’, zodat de woordgroep ‘mijn beurt’ betekent. は maakt die woordgroep tot het gespreksthema; het is hier niet nodig om haar specifiek als grammaticaal onderwerp te benoemen. いつですか` vraagt vervolgens beleefd op welk moment die beurt is. De volledige betekenis is: ‘Wanneer ben ik aan de beurt?’

6. あなたの番はあの人の次です。

   U bent na die persoon aan de beurt.

   あなたの番

   uw beurt

   あの人

   die persoon

   次

   erna; de volgende

   Uitgebreide uitleg

   あなたの番 betekent hier “uw beurt”. あなた betekent “u/jij”; の verbindt een zelfstandig naamwoord met wat erbij hoort, vergelijkbaar met “van” in “uw beurt”. 番 betekent in deze context “beurt”. Voorbeeld: 私の番です。 — “Ik ben aan de beurt.” あの人 betekent “die persoon”. あの verwijst naar iets of iemand die niet bij de spreker en luisteraar is; 人 betekent “persoon”. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het hier om die persoon gaat, zonder verdere informatie over wie dat precies is. 次 betekent hier “erna” of “de volgende”. In あの人の次 krijgt het de betekenis “na die persoon”: の koppelt “die persoon” aan de volgorde, en 次 benoemt wat daarna komt. Het zelfstandig naamwoord 次 kan ook “de volgende” betekenen, afhankelijk van de context. です is de beleefde koppelvorm aan het einde van de zin. Hier maakt hij van de voorafgaande nominale woordgroep een beleefde mededeling. Samen is あなたの番は het onderwerp van gesprek (het thema), gemarkeerd door は: “wat uw beurt betreft”. あの人の次です zegt dat die beurt na die persoon komt. De volledige betekenis is dus: “U bent na die persoon aan de beurt.”

7. 私はここで待ちます。

   Ik wacht hier.

   私は

   ik

   ここで

   hier

   待ちます

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (“ik”) en de topicmarkeerder は. 私 is een eerste-persoonsvorm; は geeft aan dat “ik” het onderwerp van de mededeling ben. Voorbeeld: 私は学生です。 — “Ik ben student.” ここで gebruikt ここ voor “hier” en で om de plaats aan te geven waar een handeling gebeurt. Het betekent dus “hier” in de zin van “op deze plaats”. Dit verschilt van ここに, dat vooral een plaats van bestaan of bestemming aanduidt. Voorbeeld: ここで食べます。 — “Ik eet hier.” 待ちます is de beleefde niet-verleden vorm van 待つ, “wachten”. De vorm 待ちます kan, afhankelijk van de context, een huidige of toekomstige handeling uitdrukken; hier is de bedoelde betekenis “wacht”. De stam 待ち- verschijnt vóór ます, een veelgebruikte beleefde vorm bij werkwoorden. Voorbeeld: 駅で待ちます。 — “Ik wacht op het station.” Samen vormen de delen: 私は (“wat mij betreft/ik”) + ここで (“hier”) + 待ちます (“wacht”). De volledige betekenis is: “Ik wacht hier.”

8. 前の人はもうすぐ終わります。

   De persoon voor mij is bijna klaar.

   前の人

   de persoon voor mij

   もうすぐ

   bijna; binnenkort

   終わります

   is klaar; eindigt

   Uitgebreide uitleg

   前の人 betekent hier “de persoon voor mij”, zoals de vaste vertaling aangeeft. 前 betekent onder meer “voor” of “aan de voorkant”, 人 betekent “persoon” en の verbindt 前 met 人 als bepaling. Het patroon XのY kan dus “Y van/bij/voor X” betekenen, afhankelijk van de context. Voorbeeld: 駅の前 = “voor het station”. もうすぐ betekent “bijna” of “binnenkort”: het bedoelde moment ligt dichtbij. Op zichzelf zegt het niet dat iets al afgelopen is. Voorbeeld: もうすぐ春です。 = “Het is bijna lente.” 終わります is de beleefde niet-verleden vorm van 終わる, “eindigen” of, zoals hier, “klaar zijn”. De niet-verleden vorm kan naar een huidige of toekomstige gebeurtenis verwijzen; もうすぐ maakt hier duidelijk dat het einde nabij is. Voorbeeld: 授業は五時に終わります。 = “De les eindigt om vijf uur.” は markeert 前の人 als het onderwerp van gesprek, preciezer: als het topic van de zin. Het is dus niet zelf een betekenis voor “is”. Samen vormen 前の人は en もうすぐ終わります de boodschap dat de persoon voor de spreker bijna klaar is. De volledige zin betekent: “De persoon voor mij is bijna klaar.”