Het einde van de rij vinden | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. この列の最後はどこですか？

   Waar is het einde van deze rij?

   この

   deze

   列

   rij

   最後

   einde

   どこですか

   waar is het?

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het wijst de bedoelde rij aan; in deze zin gaat het dus om “deze rij”. Vergelijk bijvoorbeeld この本 (“dit boek”). 列 betekent hier “rij”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met een aanwijzend woord worden gecombineerd, zoals この列 (“deze rij”). 最後 betekent hier “het einde” of “het laatste deel”. Als zelfstandig naamwoord kan het de eindpositie van iets aanduiden. In 列の最後 verbindt の dit woord met 列: letterlijk “het einde van de rij”. どこですか vraagt beleefd “waar is het?”. どこ is het vraagwoord voor een plaats; です is de beleefde koppelvorm en か maakt van de uiting een vraag. Een herbruikbaar patroon is Xはどこですか — “Waar is X?”. Samen vormen この列の最後 (“het einde van deze rij”) en どこですか de vraag: “Waar is het einde van deze rij?” De volgende zin lokaliseert dat einde bij de deur: 列の最後はドアのそばです。

2. 列の最後はドアのそばです。

   Het einde is bij de deur.

   列

   rij

   最後

   einde

   ドア

   deur

   そば

   in de buurt

   です

   is

   Uitgebreide uitleg

   列 betekent hier “rij” of “lijn”. Het zelfstandige naamwoord kan bijvoorbeeld ook een wachtrij aanduiden: 列に並びます。 — “Ik ga in de rij staan.” 最後 betekent “einde” of “laatste”. In 列の最後 is het het eindpunt van de rij: 最後のページ betekent “de laatste pagina”. Het patroon AのB verbindt twee zelfstandige naamwoorden; hier betekent het “B van A”. ドア is het leenwoord voor “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt in deze zin de verbindingspartikel の: ドアのそば betekent “bij de deur”. そば betekent “in de buurt van” of “naast”. Het staat hier na ドアの en vormt dus de plaatsaanduiding “bij de deur”. Een ander voorbeeld is 駅のそば — “in de buurt van het station”. です is de beleefde koppelvorm aan het einde van de zin. Ze maakt van de voorafgaande plaatsaanduiding een beleefde mededeling, vergelijkbaar met “is” in deze vertaling. De partikels verbinden de onderdelen: 列の最後 is “het einde van de rij”, en ドアのそば is “bij de deur”. は markeert 列の最後 als onderwerp of gespreksthema. Samen betekent 列の最後はドアのそばです。: “Het einde van de rij is bij de deur.”

3. そこで待てばいいですか？

   Moet ik daar wachten?

   そこで

   daar

   待てば

   als ik wacht

   いい

   goed

   ですか

   beleefde vraagmarkering

   Uitgebreide uitleg

   そこで betekent hier “daar” en geeft de plaats aan waar de handeling plaatsvindt. そこ betekent “daar”; で markeert de plaats van een handeling. Voorbeeld: ここで待ちます。 — “Ik wacht hier.” 待てば komt van het werkwoord 待つ (“wachten”). Dit is de voorwaardelijke vorm op -ば: 待つ → 待てば, met de betekenis “als ik wacht” of “wanneer ik wacht”. 待て is hier de voorwaardelijke stamvorm en ば is de voorwaardelijke uitgang; het is niet correct om 待て simpelweg de gewone stam van 待つ te noemen. Het Japans laat het onderwerp weg; in deze zin wordt het door de vaste vertaling als “ik” begrepen. いい betekent hier “goed”. In de constructie 〜ばいい betekent het geheel letterlijk dat het goed is als iets gebeurt; in een vraag wordt dat natuurlijk vaak “moet/kan ik …?” De ontkenning van いい is よくない (“niet goed”). ですか maakt de voorafgaande uitdrukking beleefd vragend: です draagt de beleefde formulering en か markeert de vraag. In combinatie met 〜ばいい vormt het de herbruikbare vraagpatroon 〜ばいいですか, waarmee je vraagt welke handelwijze passend is. Samen vormen そこで + 待てば + いいですか de betekenis: “Is het goed als ik daar wacht?” De natuurlijke vertaling is: “Moet ik daar wachten?”

4. 最後の人の後ろに立ってください。

   Ga achter de laatste persoon staan.

   最後

   laatste

   人

   persoon

   の後ろに

   achter …

   立ってください

   ga staan

   Uitgebreide uitleg

   最後 betekent hier “laatste”. Het is een zelfstandig naamwoord dat ook als bepaling kan optreden: 最後の人 betekent “de laatste persoon”. In andere contexten kan 最後 ook “het einde” betekenen; de combinatie met 人 maakt de persoonslezing hier duidelijk. 人 betekent hier “persoon”. Het woord kan bijvoorbeeld ook in aantallen voorkomen, zoals 一人 voor “één persoon”; die telvorm is niet hetzelfde als de vorm 人 in deze zin. の後ろに geeft de plaatsrelatie “achter …” aan. の verbindt 最後 met 人: 最後の人 = “de laatste persoon”. 後ろ betekent “achterkant” of “achter”, en に markeert hier de plaats waar iemand komt te staan. Het patroon Xの後ろに is dus bruikbaar voor “achter X”. 立ってください is een beleefd verzoek: “ga staan” of “sta alstublieft”. De basisvorm is 立つ, “staan”. Voor dit verzoek wordt de て-vorm 立って gecombineerd met ください. De て-vorm van 立つ is 立って; de kleine っ hoort bij de vorm en is geen los woord. Vergelijk als patroon: Vてください = “doe alstublieft V”. Samen vormen 最後の人 en の後ろに de plaatsbepaling “achter de laatste persoon”. 立ってください zegt wat de aangesprokene daar moet doen. De volledige betekenis is daarom: “Ga achter de laatste persoon staan.”

5. 看板を見落としました。

   Ik zag het bord niet.

   看板

   bord

   見落としました

   over het hoofd gezien

   Uitgebreide uitleg

   看板 betekent hier “bord” of “uithangbord”. Het is een zelfstandig naamwoord. Het partikel を na 看板 markeert dit zelfstandig naamwoord als het directe object van de handeling. 見落としました komt van het werkwoord 見落とす, “over het hoofd zien” of “niet opmerken”. Dit is een samengesteld werkwoord: 見 houdt verband met zien en 落とす geeft hier het idee van iets laten ontsnappen aan de aandacht. Leer daarom vooral het geheel 見落とす, niet alleen 見る. De vorm 見落としました is de beleefde verleden tijd: 見落とす → 見落とします → 見落としました. Het onderwerp wordt in het Japans vaak weggelaten wanneer het uit de situatie blijkt; de zin zegt dus niet met een afzonderlijk voornaamwoord wie het bord over het hoofd zag. Voorbeeld: 大事な点を見落としました。 — “Ik heb een belangrijk punt over het hoofd gezien.” Hier blijft を eveneens het over het hoofd geziene element markeren. Samen vormt 看板を見落としました de betekenis “Ik zag het bord niet” of natuurlijker “Ik heb het bord over het hoofd gezien.” De verleden tijd maakt duidelijk dat het missen van het bord al heeft plaatsgevonden. De omliggende context past bij een fysiek bord dat naast een deur is aangebracht.

6. ドアの横に貼ってあります。

   Het hangt naast de deur.

   ドア

   deur

   横

   zijkant; naast

   貼ってあります

   is opgeplakt

   Uitgebreide uitleg

   ドア betekent hier “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: ドアを開けます。 — “Ik doe de deur open.” 横 betekent “zijkant” of “naast”. In ドアの横 geeft の de relatie aan: “de zijkant van de deur”, dus natuurlijk vertaald “naast de deur”. 横 is een zelfstandig naamwoord; de vorm zelf verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. 貼ってあります komt van 貼る (“opplakken”, “vastmaken”). De vorm 貼って is de te-vorm van 貼る; あります komt van ある, “er zijn” voor niet-levende zaken. Samen geeft -てあります een toestand weer die het resultaat is van een handeling: iets is ergens opgeplakt of aangebracht en bevindt zich daar nog. Het is dus niet hetzelfde als de passieve vorm 貼られています; 貼ってあります benadrukt de aangebrachte toestand. Het onderwerp is in deze zin weggelaten; de vertaling maakt alleen duidelijk dat het bedoelde niet-levende element daar hangt. に markeert hier de plaats waar die toestand geldt: ドアの横に = “naast de deur”. は maakt de voorafgaande plaats tot het gespreksonderwerp of de focus. Als geheel: ドアの横に (“naast de deur”) + 貼ってあります (“is opgeplakt/aangebracht”) geeft: “Het hangt naast de deur.” De zin zegt dat het bedoelde voorwerp zich daar in aangebrachte toestand bevindt; de Japanse zin noemt dat voorwerp niet expliciet.

7. 後ろに行きます。

   Ik ga naar achteren.

   後ろ

   achter; achteren

   行きます

   gaan

   Uitgebreide uitleg

   後ろ betekent hier “achter” of “naar achteren”. Het is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “de achterkant” of “het achterste deel”; de vorm verandert niet. In 後ろに krijgt het met に een plaats- of richtingsfunctie. In deze zin geeft 後ろに met 行きます de richting “naar achteren” aan. Voorbeeld: 後ろに立ちます。 — “Ik sta achteraan.” Hier beschrijft 後ろに de plaats waar iemand staat; het betekent niet op zichzelf “gaan staan”. 行きます betekent hier “ga”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 行く (“gaan”). De niet-verleden vorm kan in het Japans naar een gewoonte of naar een toekomstige handeling verwijzen; in deze zin past de vertaling “ga”. Voorbeeld: 前に行きます。 — “Ik ga naar voren.” 前 (“voor” of “de voorkant”) gebruikt hier hetzelfde patroon 前に + 行きます. De onderdelen worden zo gecombineerd: 後ろに geeft de richting “naar achteren” aan en 行きます zegt dat de spreker gaat. Samen betekent 後ろに行きます。: “Ik ga naar achteren.”

8. そこに人が並びます。

   Daar sluiten mensen aan.

   そこに

   daar

   人

   mensen

   並びます

   sluiten aan

   Uitgebreide uitleg

   そこに betekent hier “daar, op die plaats”. そこ verwijst naar een plaats die als “daar” wordt aangewezen; に markeert de plaats waar iets gebeurt of zich bevindt. Voorbeeld: ここに座ります。 — “Ik ga hier zitten.” 人 betekent hier “mensen”. Het zelfstandig naamwoord 人 heeft in het Japans op zichzelf geen verplichte enkelvouds- of meervoudsvorm; de meervoudige vertaling volgt hier uit de bedoelde situatie en de vaste vertaling. が markeert 人 als onderwerp van de handeling. Voorbeeld: 人が来ます。 — “Er komen mensen.” 並びます betekent hier “sluiten aan”. Dit is de beleefde niet-verleden vorm van 並ぶ, “in een rij staan of gaan staan”. De vorm 並びます kan in een andere context ook een toekomstige handeling uitdrukken; hier past “sluiten aan” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: ここに並びます。 — “Ik sluit hier aan.” Samen bestaat de zin uit そこに (“daar”) + 人が (“mensen” als onderwerp) + 並びます (“sluiten aan”): “Daar sluiten mensen aan.” De beleefde vorm 〜ます maakt de formulering geschikt voor neutraal beleefd gebruik.