Een bestelling controleren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 注文を確認しましょう。

   Laten we de bestelling controleren.

   注文

   bestelling

   確認しましょう

   laten we controleren

   Uitgebreide uitleg

   注文 betekent hier “bestelling”. Het is een zelfstandig naamwoord; in samenstellingen kan het ook deel zijn van het werkwoord 注文する (“bestellen”). Bijvoorbeeld: 注文を確認します。 = “Ik controleer de bestelling.” 確認しましょう komt van 確認する (“controleren; bevestigen”). 確認します is de beleefde vorm voor een gewone mededeling; 確認しましょう gebruikt de beleefde aansporingsvorm -ましょう en betekent hier “laten we controleren”. De vorm drukt dus een voorstel of gezamenlijke aansporing uit, niet alleen toekomstige tijd. Bijvoorbeeld: 一緒に確認しましょう。 = “Laten we het samen controleren.” In 注文を確認しましょう。 markeert を 注文 als datgene waarop de handeling gericht is. Samen vormen de delen: “Laten we de bestelling controleren.”

2. 飲み物はここにあります。

   De drankjes zijn hier.

   飲み物

   drankje; drank

   ここ

   hier

   あります

   is aanwezig; zijn aanwezig

   Uitgebreide uitleg

   飲み物 betekent hier “drankjes” of “drank”. Het is een zelfstandig naamwoord: 飲む betekent “drinken”, en 飲み物 is een samenstelling met 物 (“ding/zaak”), dus letterlijk een drinkbaar ding. Het Japanse woord geeft op zichzelf geen enkelvoud of meervoud aan; de vertaling “drankjes” komt hier uit de vaste betekenis en context. は is het topicpartikel. In 飲み物は wordt “drank” als onderwerp van bespreking gemarkeerd. Het partikel wordt geschreven は, maar in deze grammaticale functie uitgesproken als wa. ここ betekent “hier”: een plaats die vanuit de gesprekssituatie als nabij wordt aangewezen. Het is een plaatsaanduiding, geen naam voor een specifieke ruimte die niet in de zin genoemd wordt. に markeert hier de plaats waar iets aanwezig is. Het patroon plaats に あります is bruikbaar voor “er is/zijn iets op die plaats” of “iets bevindt zich daar”. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “aanwezig zijn” of “zich bevinden”. Deze vorm wordt gebruikt voor niet-levende dingen, zoals drankjes of voorwerpen. あります markeert niet zelf enkelvoud of meervoud; hetzelfde werkwoord kan dus bij één of meerdere voorwerpen staan. De beleefde verleden vorm is ありました, “was/waren aanwezig”. Samen vormen de delen 飲み物は (“wat de drank betreft”), ここに (“hier”) en あります (“is/zijn aanwezig”) de betekenis: “De drankjes zijn hier.” De zin zegt dat de drankjes zich hier bevinden; hij noemt geen precieze plaats binnen “hier” en geeft geen extra informatie over aantallen.

3. 食べ物もありますか。

   Hebben we het eten ook?

   食べ物

   eten, voedsel

   もありますか

   is er ook?

   Uitgebreide uitleg

   食べ物 食べ物 betekent hier “eten” of “voedsel”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm is opgebouwd uit 食べ-, de stam van 食べる (“eten”), en 物 (“ding”, “zaak”). Leer 食べ物 als het gewone woord voor voedsel. Een vergelijkbaar woord is 飲み物, “drank” of “drankje”; dat staat in de vorige zin. もありますか も betekent hier “ook” en volgt op 食べ物: er wordt naar voedsel gevraagd naast wat al genoemd is. あります is de beleefde vorm van ある, dat voor het bestaan of aanwezig zijn van iets wordt gebruikt. か maakt van de uiting een vraag. Het Japans laat het onderwerp hier onuitgesproken; volgens de vaste vertaling gaat het om “we”. Voorbeeld: 飲み物もありますか。 — “Is er ook drinken?” Dit gebruikt hetzelfde patroon: zelfstandig naamwoord + も + ありますか. Samen 食べ物 verwijst naar eten, も voegt de betekenis “ook” toe, en ありますか vraagt beleefd of het aanwezig is. Samen betekent de zin volgens de vaste vertaling: “Hebben we het eten ook?” In deze context past ook “Is er ook eten?” als natuurlijke Nederlandse formulering. Het patroon ...もありますか is herbruikbaar voor de vraag “Is er ook ...?”.

4. この袋に入っています。

   Het zit in deze tas.

   この

   deze

   袋

   tas

   入っています

   zit erin

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord. Het wijst het bedoelde, nabij gepresenteerde object aan. Deze vorm verandert niet naar het geslacht of meervoud van het daaropvolgende woord. Voorbeeld: この本 — “dit boek”. 袋 betekent “tas” of “zak”; in deze zin is de bedoelde vertaling “tas”. この袋 betekent dus “deze tas”. Het Japanse woord heeft hier geen zichtbare meervoudsvorm. に markeert hier de plaats waarin iets zich bevindt. In この袋に入っています koppelt het この袋 aan de toestand “erin zitten”. 入っています komt van 入る, “erin gaan” of “binnengaan”. De vorm 入って is de te-vorm, gevolgd door います in de constructie -ている; met ます is dit beleefd. Deze constructie kan een voortgaande handeling of een daaruit ontstane toestand uitdrukken. Hier beschrijft ze de bestaande toestand: “zit erin”. Voorbeeld: 箱に入っています。 — “Het zit in de doos.” Het onderwerp van 入っています wordt in het Japans niet uitgesproken. In deze vaste zin wordt het door de vertaling weergegeven als “het”. Samen betekent de hele uiting: “Het zit in deze tas.” De vorm 入っています maakt de mededeling beleefd en beschrijft de toestand op het relevante moment.

5. 全部合っていますか。

   Klopt alles?

   全部

   alles

   合っています

   kloppen

   か

   vraagpartikel

   Uitgebreide uitleg

   全部 betekent hier “alles” of “het geheel”. Het kan zelfstandig worden gebruikt, zoals in deze zin. Een nuttig contrast is 全部 “alles” tegenover 一部 “een deel”. 合っています komt van het werkwoord 合う, dat onder andere “passen”, “overeenkomen” en “kloppen” betekent. Hier betekent het “kloppen”. 合っている beschrijft de toestand dat iets overeenkomt of correct is; 合っています is de beleefde vorm daarvan. De werkwoordsvorm is dus gebaseerd op 合う, niet op het zelfstandig naamwoord 合. Bijvoorbeeld: 答えが合っています。 — “Het antwoord klopt.” か staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. De beleefdheid komt hier vooral door de vorm 合っています; か markeert de vraag. Bijvoorbeeld: 合っていますか。 — “Klopt het?” Samen vormen 全部合っていますか。 de vraag “Klopt alles?” 全部 geeft aan wat er moet kloppen, 合っています beschrijft dat alles overeenkomt, en か maakt er een vraag van.

6. レシートと合っています。

   Het klopt met de bon.

   レシート

   bon

   と合っています

   komt overeen met

   Uitgebreide uitleg

   レシート betekent hier “bon” of “kassabon”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud wordt in deze vorm niet apart gemarkeerd. Een ander woord voor een kaartje of ticket is bijvoorbeeld 切符; dat betekent niet “bon”. と合っています drukt uit dat iets met de bon overeenkomt. In deze constructie markeert と de andere partij waarmee iets overeenkomt: [iets] と合う betekent “met [iets] overeenkomen”. 合う is de basisvorm. 合っています bestaat uit de te-vorm 合って plus います; deze beleefde vorm beschrijft hier de bestaande toestand dat iets klopt of overeenkomt. Voorbeeld: 答えが合っています。 — “Het antwoord klopt.” Het onderwerp van 合っています wordt in deze zin niet uitgesproken. Op basis van de vaste vertaling weten we alleen dat “het” met de bon overeenkomt; de zin benoemt niet zelfstandig wat dat “het” precies is. Samen vormen レシートと en 合っています dus: “komt overeen met de bon” of, als volledige vertaling, “Het klopt met de bon.”

7. 飲み物は私が持ちます。

   Ik kan de drankjes meenemen.

   飲み物

   drankje(s)

   私

   ik

   持ちます

   meenemen

   Uitgebreide uitleg

   飲み物 betekent hier “drankjes” of “iets te drinken”. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd uit de stam 飲み- van 飲む “drinken” en 物 “ding/zaak”; het verwijst naar iets dat men drinkt. In 飲み物は markeert は dit als het onderwerp van bespreking: “wat de drankjes betreft”. は draagt dus niet zelf de betekenis “drankje”. Voorbeeld: 水は冷たいです。= “Wat water betreft: het is koud.” 私 betekent “ik” en verwijst hier naar de spreker. Japans markeert in deze vorm geen grammaticaal geslacht. 私 kan naar één spreker verwijzen; een expliciete meervoudsvorm is bijvoorbeeld 私たち, maar het enkelvoud of meervoud van 私 moet door de context worden bepaald. In 私が markeert が de spreker als degene die de handeling uitvoert. 持ちます is de beleefde niet-verleden vorm van 持つ. 持つ betekent onder andere “vasthouden” of “dragen”; afhankelijk van de situatie kan het ook “meenemen” betekenen. De vaste vertaling kiest hier “meenemen”. De uitgang -ます maakt de uiting beleefd. De niet-verleden vorm kan in context naar een huidige gewoonte of naar een toekomstige handeling verwijzen. Voorbeeld: 私が荷物を持ちます。= “Ik draag de bagage.” Samen vormen 飲み物は私が持ちます de structuur “Wat de drankjes betreft, ik ben degene die ze meeneemt.” は markeert hier het besproken element, terwijl 私が de uitvoerder aanwijst; het object wordt in deze formulering niet nogmaals met を gemarkeerd. In combinatie met de vaste vertaling is de natuurlijke betekenis: “Ik kan de drankjes meenemen.”

8. 食べ物の袋は私が持ちます。

   Ik draag de tas met het eten.

   食べ物

   eten

   袋

   tas; zak

   私が

   ik als handelende persoon

   持ちます

   draag; neem mee

   Uitgebreide uitleg

   食べ物 betekent hier “eten” of “voedsel”. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd uit 食べる (“eten”) plus 物 (“ding/spul”); als geheel benoemt het eetwaar, niet de handeling van eten. Een bruikbaar voorbeeld is 食べ物を買います。 — “Ik koop eten.” 袋 betekent “tas” of “zak”, hier de tas/zak waarin het eten zit. Het zelfstandig naamwoord kan zowel een draagtas als een zak aanduiden; de vaste vertaling maakt hier de lezing “tas met het eten” duidelijk. In 食べ物の袋 verbindt の de twee zelfstandige naamwoorden: letterlijk “de tas/zak van het eten”, natuurlijk opgevat als “de tas met het eten”. Het patroon AのB kan vaak worden gebruikt voor “B van/met A”, afhankelijk van de relatie. Bijvoorbeeld 本の袋 kan, in een passende context, “de tas voor/met boeken” betekenen. 私が betekent “ik” als de persoon die de handeling uitvoert. 私 is het persoonlijk voornaamwoord “ik”; が markeert hier het onderwerp, met nadruk op wie de tas zal dragen. Het is niet hetzelfde als 私を, waarin 私 het voorwerp “mij” zou zijn. Een voorbeeld is 私が行きます。 — “Ik ga.” 持ちます betekent hier “draag” of “neem mee”. De vorm is de beleefde niet-verleden vorm van 持つ (“vasthouden, dragen, meenemen”); de precieze Nederlandse keuze hangt af van het voorwerp en de situatie. De vorm drukt hier een voorgenomen of aangeboden handeling uit, zonder dat alleen de vorm zelf een specifieke tijd in het Nederlands vastlegt. Een voorbeeld is 荷物を持ちます。 — “Ik draag de bagage” of “Ik neem de bagage mee.” Samen vormen 食べ物の袋は en 私が持ちます de betekenis: “Wat de tas met het eten betreft: ik draag/neem die mee.” は zet de tas met het eten als gespreksonderwerp neer, terwijl 私が aangeeft dat ík degene ben die de handeling uitvoert. In natuurlijk Nederlands wordt dat: “Ik draag de tas met het eten.”