Een bericht controleren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. このメッセージを確認できますか？

   Kun je dit bericht controleren?

   この

   dit

   メッセージ

   bericht

   確認できますか

   kun je controleren?

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier “dit” en staat vóór een zelfstandig naamwoord: この + zelfstandig naamwoord = “dit/deze …”. Het is een aanwijzend woord dat het volgende zelfstandig naamwoord bepaalt; op zichzelf is het niet de volledige vorm voor “dit” als zelfstandig gebruikte verwijzing. Bijvoorbeeld: この本 = “dit boek”. メッセージ betekent hier “bericht”. Dit is een leenwoord dat in het Japans als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Een zelfstandig naamwoord kan bijvoorbeeld met この worden gecombineerd: このメッセージ = “dit bericht”. 確認できますか drukt in deze zin uit dat iets gecontroleerd kan worden, en vormt een vraag. De basisvorm voor “controleren/bevestigen” is 確認する; de mogelijkheidvorm is 確認できる, “kunnen controleren”. In de beleefde vorm wordt dat 確認できます, en か maakt er een vraag van: 確認できますか = “kun je controleren?” Het onderwerp “jij” staat niet uitgeschreven; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene bedoeld is. か is hier dus het vraagdeeltje, niet een afzonderlijk werkwoord. Samen vormen このメッセージ en 確認できますか de vraag このメッセージを確認できますか？ Het partikel を markeert このメッセージ als datgene wat gecontroleerd wordt. De volledige betekenis is: “Kun je dit bericht controleren?” De beleefde formulering maakt de vraag geschikt voor een normale beleefde interactie.

2. 今、読めます。

   Ik kan het nu lezen.

   今

   nu

   読めます

   kan lezen

   Uitgebreide uitleg

   今 betekent hier “nu”. Het is een zelfstandig tijdwoord en staat vaak zonder extra partikel: 今、 = “nu”. Voorbeeld: 今、行きます。 — “Ik kom nu.” 読めます betekent hier “kan lezen”. De vorm is de beleefde niet-verleden vorm van 読める, “kunnen lezen” of “leesbaar zijn”. 読める is de potentiële vorm van 読む (“lezen”): 読む → 読める → 読めます. Het element ます maakt de uiting beleefd; het geeft hier geen verleden tijd aan. Voorbeeld: この字は読めます。 — “Ik kan dit teken lezen.” In deze zin wordt de handelende persoon niet in het Japans uitgesproken. Volgens de vaste vertaling is die persoon hier “ik”, en het gelezen object wordt evenmin afzonderlijk genoemd; de context maakt duidelijk dat het om het bericht gaat. 今 geeft het tijdstip aan, en 読めます drukt de mogelijkheid uit om te lezen. Samen betekent 今、読めます。: “Ik kan het nu lezen.”

3. 分かりやすそうですか？

   Ziet het er duidelijk uit?

   分かりやすそう

   lijkt duidelijk / lijkt makkelijk te begrijpen

   ですか？

   is het ...?

   Uitgebreide uitleg

   分かりやすそう Hier betekent dit “er duidelijk uitzien” of “makkelijk te begrijpen lijken”. De basis is 分かる (“begrijpen; duidelijk zijn”). De verbale stam 分かり combineert met やすい om 分かりやすい te vormen: “makkelijk te begrijpen”. やすい is hier dus een productief element dat na een werkwoordstam “makkelijk om te …” uitdrukt. Bijvoorbeeld: 読みやすい = “makkelijk te lezen”. 分かりやすい is een i-adjectief. De vorm 分かりやすそう ontstaat doordat い vóór そう wegvalt. そう drukt hier een indruk op basis van wat men ziet of beoordeelt uit: “het lijkt …”. Het gaat dus om de indruk dat iets duidelijk zal zijn, niet om een zelfstandig nieuw werkwoord. ですか？ です maakt de formulering beleefd; か aan het einde maakt er een vraag van. Samen wordt de indruk als beleefde ja-neevraag aangeboden. In deze zin verandert です niet de betekenis van “lijken”, maar geeft het de uiting een beleefde vorm. Geheel: 分かりやすそうですか？ combineert “makkelijk te begrijpen lijken” met de beleefde vraaguitgang. De bedoelde betekenis is: “Ziet het er duidelijk uit?” of natuurlijker in deze context: “Lijkt het makkelijk te begrijpen?”

4. 要点は簡単に分かります。

   De hoofdboodschap is makkelijk te begrijpen.

   要点

   hoofdpunt

   簡単に

   gemakkelijk

   分かります

   begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   要点 betekent hier “hoofdpunt” of “belangrijkste punt”. Het is een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 要点をまとめる — “de hoofdpunten samenvatten”. 簡単に is de bijwoordelijke vorm van het な-bijvoeglijk naamwoord 簡単だ (“eenvoudig” of “gemakkelijk”). In deze zin betekent het “gemakkelijk”: het beschrijft hoe het begrijpen verloopt. Voorbeeld: 簡単に説明する — “iets eenvoudig uitleggen”. Voor een zelfstandig naamwoord staat de vorm 簡単な, bijvoorbeeld 簡単な質問 — “een eenvoudige vraag”. 分かります is de beleefde niet-verleden vorm van 分かる. Hier betekent het dat iets begrijpelijk is of gemakkelijk begrepen wordt. Het Japanse 分かる kan de begrepen inhoud als onderwerp nemen, vaak met が. Voorbeeld: 意味が分かります — “Ik begrijp de betekenis.” De vorm 分かります drukt hier geen verleden tijd uit; -ます markeert de beleefde stijl. Samen heeft de zin de structuur [inhoud]は/が [bijwoord]分かります: de inhoud wordt als onderwerp of gespreksthema genoemd en 簡単に zegt dat die inhoud gemakkelijk begrepen wordt. De zin noemt niet expliciet wie haar begrijpt. 要点は zet dus “het hoofdpunt” als thema neer; 簡単に分かります betekent “is gemakkelijk te begrijpen”. De vaste betekenis is: “De hoofdboodschap is makkelijk te begrijpen.”

5. 何か間違いがありますか？

   Zie je fouten?

   何か

   iets; enige

   間違い

   fout

   ありますか？

   zijn er?

   Uitgebreide uitleg

   何か betekent hier “iets” in een vraag: “iets/een of ander ding”. In bevestigende zinnen betekent 何か vaak “iets”; in een vraag kan het, zoals hier, natuurlijk als “iets?” of “enige …?” worden opgevat. Vergelijk 何も in een ontkennende zin, bijvoorbeeld 何もありません。 — “Er is niets.” 間違い is een zelfstandig naamwoord voor een fout of vergissing. In deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om fouten die men kan opmerken. Een bruikbaar contrast is 正しい — “juist”; bijvoorbeeld これは間違いです。 — “Dit is een fout.” ありますか？ vraagt beleefd of iets bestaat of aanwezig is. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan” of “er zijn”, en か maakt van de voorafgaande uiting een vraag. De vorm ある wordt gebruikt voor niet-levende zaken; de beleefde vorm is あります. Bijvoorbeeld 問題がありますか？ — “Is er een probleem?” Samen vormt 何か間違いがありますか？ de vraag of er ergens een fout aanwezig is: “Zijn er fouten?” De Japanse formulering vraagt letterlijk of er een fout bestaat; binnen de vaste vertaling is dat bedoeld als vragen of de aangesprokene fouten ziet. 何か bepaalt hier niet een exact aantal, maar verwijst onbepaald naar mogelijke fouten.

6. 最後の近くに小さなスペルミスが一つあります。

   Ik zie aan het einde één kleine spelfout.

   最後

   het einde; het laatste

   近くに

   in de buurt van; nabij

   小さな

   klein

   スペルミス

   spelfout

   一つ

   één (ding)

   あります

   er is; aanwezig zijn

   Uitgebreide uitleg

   最後 betekent hier “het einde” en kan ook “het laatste” betekenen, afhankelijk van de context. In 最後の近く verbindt の dit woord met 近く: “bij/in de buurt van het einde”. 近く betekent “de nabijheid” of “in de buurt”; に markeert hier de plaats waar iets aanwezig is. 小さな betekent “klein” en staat vóór het zelfstandig naamwoord スペルミス. 小さな is een vaste attributieve vorm die vóór een zelfstandig naamwoord staat; ze is niet simpelweg een vervoegde vorm van 小さい. 小さい is de gewone vorm die bijvoorbeeld in 小さいミス (“een kleine fout”) vóór een zelfstandig naamwoord kan staan en ook zelfstandig als predicaat kan worden gebruikt. スペルミス is een leenwoord voor “spelfout”. Het is hier een zelfstandig naamwoord en benoemt wat er aanwezig is. 一つ betekent “één ding” en telt hier de spelfout. つ is een algemene Japanse telvorm voor concrete dingen; 一つ is de vorm voor één. あります is de beleefde niet-verleden vorm van ある, “bestaan” of “aanwezig zijn”, gebruikt voor niet-levende zaken. Samen met plaatsに vormt het de constructie plaatsに Xがあります: “op/bij plaats is er X”. Samen betekent de zin: “Bij het einde is er één kleine spelfout.” De vaste Nederlandse vertaling formuleert dit natuurlijker als “Ik zie aan het einde één kleine spelfout”; de Japanse zin gebruikt zichtbaar een bestaansconstructie: “bij het einde is er één kleine spelfout”.

7. それを今直します。

   Ik ga die nu verbeteren.

   それを

   dat

   今

   nu

   直します

   verbeteren

   Uitgebreide uitleg

   それを bestaat uit それ en de objectmarkeerder を. それ betekent hier “datgene” en verwijst naar het eerder bedoelde item; in deze context is dat de genoemde kleine spelfout. を markeert wat de handeling rechtstreeks ondergaat. Een bruikbaar patroon is それを + werkwoord: “datgene + werkwoord”. 今 betekent “nu” en geeft het tijdstip van de handeling aan. Het staat hier vóór het werkwoord, maar de precieze plaats van tijdsbepalingen kan in het Japans variëren. 直します is de beleefde vorm van 直す (“repareren”, “herstellen”, hier: “verbeteren”). De vorm op -ます drukt in deze zin een beleefde niet-verleden-vorm uit; met de gegeven vertaling gaat het om een handeling die de spreker nu zal uitvoeren. 直す is overgankelijk: iemand corrigeert iets. Het verwante 直る betekent dat iets vanzelf of door een herstelhandeling “hersteld raken” en neemt niet op dezelfde manier een object met を. Samen vormen de delen それを + 今 + 直します: “Ik ga dat nu verbeteren.” Het onderwerp “ik” staat niet afzonderlijk in de Japanse zin, maar wordt door de vaste vertaling als de uitvoerder van 直します gegeven. De beleefde formulering is geschikt wanneer de spreker op een nette of zakelijke manier zegt dat die correctie nu zal worden uitgevoerd.

8. その後、送る準備ができるはずです。

   Daarna zou het klaar moeten zijn om te versturen.

   その後

   daarna

   送る

   versturen

   準備

   voorbereiding

   できる

   klaar zijn

   はずです

   zou ... moeten

   Uitgebreide uitleg

   その後 betekent hier ‘daarna’ of ‘na dat moment’. 後 betekent ‘na/achter’ en その verwijst naar iets dat al in de context is vastgesteld. Voorbeeld: その後、帰りました。 — “Daarna ging ik naar huis.” 送る is de woordenboekvorm van het werkwoord ‘versturen’ of ‘sturen’. In 送る準備 staat deze vorm vóór een zelfstandig naamwoord en beschrijft hij waarvoor de voorbereiding dient: “voorbereiding om te versturen”. Voorbeeld: 荷物を送る準備をします。 — “Ik maak voorbereidingen om het pakket te versturen.” 準備 is het zelfstandig naamwoord ‘voorbereiding’. In 準備ができる staat 準備 met が als onderwerp van できる: letterlijk is de voorbereiding “mogelijk” of “klaar”, maar in deze combinatie betekent het dat de voorbereiding voltooid is en iets gereed is. Voorbeeld: 出発の準備ができました。 — “De voorbereidingen voor vertrek zijn klaar.” できる is de woordenboekvorm van een werkwoord dat onder andere ‘kunnen’ en ‘tot stand komen/klaar zijn’ kan betekenen. Met 準備が gaat het hier om de tweede betekenis: de voorbereiding is klaar, niet om iemands vermogen om iets te doen. De vorm verandert niet omdat het Japanse werkwoord geen persoonsuitgangen heeft zoals Nederlandse werkwoorden. はずです drukt een verwachting of conclusie uit: “zou ... moeten” of “hoort ... te zijn”. はず is een zelfstandig naamwoord voor wat volgens de beschikbare informatie verwacht wordt; です maakt de formulering beleefd. Het gaat daarom om een verwachting, niet om een bevel. Voorbeeld: 彼はもう着くはずです。 — “Hij zou nu moeten aankomen.” Samen vormen 送る準備 en できる de betekenis “klaar zijn om te versturen”. その後 plaatst dit na het eerder genoemde moment, en はずです maakt er een verwachte uitkomst van. De volledige zin betekent dus: “Daarna zou het klaar moeten zijn om te versturen.” Het onderwerp is in het Japans weggelaten; in de vaste Nederlandse vertaling wordt dat als “het” weergegeven.