Een tas samen controleren | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 私のバッグを確認するのを手伝ってくれますか。

   Kun je me helpen mijn tas te controleren?

   私の

   mijn

   バッグ

   tas

   確認する

   controleren; nakijken

   手伝ってくれますか

   kun je helpen?

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 (わたし) is het zelfstandige voornaamwoord “ik”, en の koppelt een bezitter aan wat volgt: 私のバッグ = “mijn tas”. 私 verandert hier niet in een aparte bezitsvorm; の drukt de bezitsrelatie uit. Voorbeeld: 彼の本 betekent “zijn boek”. バッグ is het zelfstandig naamwoord “tas”, een leenwoord dat in het Japans in katakana wordt geschreven. In deze zin is het de zaak die gecontroleerd moet worden. Het partikeltje の in バッグの中 kan in een andere zin een relatie zoals “de binnenkant van de tas” aangeven; dat is een ander gebruik dan het eerste の in 私のバッグ. 確認する betekent hier “controleren” of “nakijken”. De vorm 確認する is de woordenboekvorm: 確認 is de kern “controle/bevestiging” en する maakt daarvan een werkwoord. In 確認するのを maakt の de voorafgaande werkwoordelijke handeling tot een benoembare handeling, waarna を die handeling markeert als datgene waarbij hulp wordt geboden. Voorbeeld: 書類を確認する betekent “de documenten controleren”. 手伝ってくれますか is een beleefde vraag met de betekenis “kun je helpen?”. 手伝う is het werkwoord “helpen”; 手伝って is de て-vorm. くれますか combineert de beleefde vorm van くれる met か als vraagmarkering. くれる geeft aan dat de hulp aan de spreker of aan diens kant wordt verleend. Samen met een voorafgaande handeling ontstaat het patroon V-てくれますか (“wil/kun je [voor mij] V’en?”). Hier is die handeling uitgebreid tot 確認するのを手伝ってくれますか: “kun je helpen met het controleren?”. De volledige opbouw is 私のバッグ (“mijn tas”) + 確認するのを (“het controleren ervan” als datgene waarbij hulp wordt gevraagd) + 手伝ってくれますか (“kun je helpen?”). De hele zin betekent dus: “Kun je me helpen mijn tas te controleren?”

2. あなたと一緒にバッグの中を見ます。

   Ik kan samen met jou in de tas kijken.

   あなたと一緒に

   samen met jou

   バッグ

   tas

   中

   binnenkant; binnenin

   見ます

   kijken

   Uitgebreide uitleg

   あなたと一緒に betekent hier “samen met jou”. あなた is een persoonlijk voornaamwoord voor de aangesproken persoon; と verbindt deze persoon met de spreker in de betekenis “met”, en 一緒に betekent “samen”. Het patroon Aと一緒に is herbruikbaar voor “samen met A”. Voorbeeld: 友だちと一緒に行きます。 — “Ik ga samen met een vriend.” バッグ is het zelfstandige naamwoord “tas”. Het is een leenwoord in katakana. In バッグの中 verbindt の het eerste zelfstandig naamwoord met 中: letterlijk “de binnenkant van de tas”. 中 wordt hier gelezen als なか en betekent “binnenkant” of “binnenin”. In deze combinatie verwijst het naar de binnenruimte van de tas; バッグの中 is dus “in de tas”. Het patroon Nの中 kan algemeen “binnenin N” betekenen. Voorbeeld: 箱の中に本があります。 — “Er zit een boek in de doos.” 見ます is de beleefde niet-verleden vorm van 見る (“kijken”, “zien”). De vormketen is 見る → 見ます; ます maakt de uitdrukking beleefd en de niet-verleden vorm kan in de context een huidige of toekomstige handeling uitdrukken. De Japanse vorm zelf drukt hier geen afzonderlijke mogelijkheid of bekwaamheid uit; de vaste Nederlandse vertaling geeft de bedoelde zin weer als “Ik kan samen met jou in de tas kijken.” Voorbeeld: 写真を見ます。 — “Ik kijk naar de foto.” Samen vormen de delen あなたと一緒に (“samen met jou”), バッグの中 (“in de tas”) en 見ます (“kijken”) de betekenis: “Ik kijk samen met jou in de tas.” In overeenstemming met de vaste Nederlandse vertaling kan dit hier worden weergegeven als: “Ik kan samen met jou in de tas kijken.”

3. 何か足りないものがありますか。

   Zie je dat er iets ontbreekt?

   何か

   iets

   足りない

   ontbreekt; is niet voldoende

   もの

   ding; zaak

   ありますか

   is er?

   Uitgebreide uitleg

   何か betekent hier ‘iets’ in een vraag; afhankelijk van de context kan dezelfde vorm ook ‘iets/een of ander ding’ betekenen. Het is geen verwijzing naar een specifiek geïdentificeerd object. Voorbeeld: 何か必要ですか。— ‘Heb je iets nodig?’ 足りない betekent hier dat iets ontbreekt of niet voldoende is. Het is de ontkennende niet-verleden vorm van 足りる (‘voldoende zijn’): 足りる → 足りない. In deze zin beschrijft het de daaropvolgende もの, dus letterlijk gaat het om een ding dat niet voldoende aanwezig is of ontbreekt. Voorbeeld: 時間が足りない。— ‘Er is niet genoeg tijd.’ もの is een zelfstandig naamwoord met de betekenis ‘ding’ of ‘zaak’. In 足りないもの maakt het de beschrijving ‘dat ontbreekt’ tot een zelfstandig naamwoordelijk geheel: ‘een ding dat ontbreekt’. Voorbeeld: 必要なものがあります。— ‘Er zijn dingen die nodig zijn.’ ありますか is een beleefde vraag naar het bestaan of de aanwezigheid van iets. De basisvorm is ある (‘er zijn; aanwezig zijn’), de beleefde vorm is あります, en か maakt er een vraag van. Voorbeeld: ここに水がありますか。— ‘Is hier water?’ Samen vormen de delen 何か足りないもの en ありますか de vraag of er iets ontbreekt: ‘Zie je dat er iets ontbreekt?’ In de gegeven situatie gaat het om het controleren van de inhoud van de tas; de Japanse zin noemt daarbij niet welk concreet voorwerp eventueel ontbreekt. De beleefde vraagvorm past bij een neutrale vraag.

4. あなたの財布と携帯電話は、どちらもここにあります。

   Je portemonnee en telefoon zijn hier allebei.

   あなたの

   jouw

   財布

   portemonnee

   携帯電話

   mobiele telefoon

   どちらも

   allebei

   ここにあります

   hier zijn

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”. の verbindt een bezitter met wat daarna komt: patroon あなたの + zelfstandig naamwoord = “jouw + zelfstandig naamwoord”. Het voornaamwoord あなた kan “jij/jou” betekenen; in deze vaste zin geeft あなたの bezit aan. 財布 betekent “portemonnee”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 財布があります。 — “Er is een portemonnee.” 携帯電話 betekent “mobiele telefoon”. Dit is een samengesteld zelfstandig naamwoord: 携帯 verwijst hier naar mobiel gebruik en 電話 naar een telefoon. In deze zin staat と direct erna als verbindingswoord met de betekenis “en”: 財布と携帯電話 = “je portemonnee en mobiele telefoon”. Na deze woordgroep staat は. Dit markeert de woordgroep als het gespreksthema van de zin; het hoeft niet het grammaticale onderwerp te zijn en is geen deel van 携帯電話 zelf. De vorm どちらも betekent “allebei” en maakt duidelijk dat de twee eerder genoemde zaken samen worden genomen. も heeft hier de betekenis “ook/beide” binnen deze constructie. ここにあります betekent hier “zijn hier”. ここ betekent “hier” en に markeert de plaats waar iets zich bevindt. あります is de beleefde vorm van ある, een werkwoord voor het bestaan of zich bevinden van niet-levende zaken. Het verandert hier dus niet omdat 財布 en 携帯電話 meervoudig zijn; de meervoudige betekenis komt uit de combinatie van de twee zelfstandige naamwoorden en どちらも. Samen vormen de delen: あなたの財布と携帯電話は — “wat je portemonnee en mobiele telefoon betreft” — gevolgd door どちらもここにあります — “ze zijn allebei hier”. De volledige betekenis is: “Je portemonnee en telefoon zijn hier allebei.”

5. 私の小さいノートはどこですか。

   Waar is mijn kleine notitieboekje?

   私の

   mijn

   小さい

   klein

   ノート

   notitieboekje

   どこ

   waar

   ですか

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   私の betekent hier “mijn”. 私 betekent “ik” en の verbindt de bezitter met wat erbij hoort: 私のノート = “mijn notitieboek”. Deze vorm markeert geen grammaticaal geslacht of meervoud. 小さい betekent hier “klein” en staat vóór het zelfstandig naamwoord ノート. Het is een zogenoemd i-bijvoeglijk naamwoord: 小さいノート betekent “een klein notitieboek”, terwijl 小さかったノート “een klein geweest notitieboek” of natuurlijker “een notitieboek dat klein was” uitdrukt. Als predicaat kan het bijvoorbeeld 小さいです zijn: “het is klein”. ノート is het zelfstandig naamwoord “notitieboekje” of “notitieboek”. Het woord staat hier na de bezitsgroep 私の en na het bijvoeglijk naamwoord 小さい. Voorbeeld: 新しいノート betekent “een nieuw notitieboek”. どこ vraagt naar een plaats: “waar”. Het is een vraagwoord voor locatie. Voorbeeld: 駅はどこですか。 betekent “Waar is het station?” ですか maakt de uiting tot een beleefde vraag. です is hier de beleefde koppelvorm en か markeert de vraag. Samen met どこ vormt dit de vraag naar de locatie van het besproken voorwerp; het betekent dus niet zelfstandig dat er noodzakelijk een specifieke Nederlandse persoonsvorm “is” in elk ander gebruik tegenover staat. Na ノート staat は, de topicmarkeerder. De groep 私の小さいノート wordt zo als gespreksonderwerp gepresenteerd. Het patroon is: [onderwerp] は どこですか。 = “Waar is [onderwerp]?” De delen worden samen: 私の小さいノート (“mijn kleine notitieboek”) + は (onderwerp) + どこですか (“waar is het?”). De volledige betekenis is: “Waar is mijn kleine notitieboekje?”

6. あなたのジャケットの下にあります。

   Het ligt onder je jas.

   あなたの

   jouw

   ジャケット

   jas

   の下に

   onder …

   あります

   is / ligt

   Uitgebreide uitleg

   あなたの betekent hier “jouw”. あなた is een persoonlijke vorm voor “jij/je”, en の verbindt een bezitter met wat daarop volgt: あなたのジャケット = “jouw jas”. In een andere context kan あなた ook formeler of afstandelijker klinken; hier geeft de vertaling de bezitsrelatie “jouw” aan. ジャケット is het leenwoord voor “jas/jack”. Het is een zelfstandig naamwoord en staat hier na あなたの, dus het is het bezit waarvan de locatie wordt beschreven. の下に betekent “onder …”. 下 betekent “onderkant” of “beneden”, en の maakt van ジャケット het oriëntatiepunt: ジャケットの下 = “onder de jas”. De partikel に markeert hier de plaats waar iets zich bevindt. Het patroon is bijvoorbeeld Xの下に = “onder X”. あります betekent hier “is er” of, bij een voorwerp op een bepaalde plaats, “ligt/staat”. Het is de beleefde niet-verleden vorm van ある, die voor niet-levende zaken en voorwerpen wordt gebruikt. Een eenvoudig voorbeeld is テーブルの下にあります。 — “Het ligt onder de tafel.” Samen vormen de delen あなたのジャケットの下に (“onder jouw jas”) en あります (“ligt/is er”) de volledige betekenis: “Het ligt onder je jas.” Het onderwerp is in het Japans weggelaten; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om een al bedoeld voorwerp gaat. De vorm あります maakt de zin beleefd en beschrijft de huidige locatie.

7. それなら、私は全部持っています。

   Dan heb ik alles.

   それなら

   dan; in dat geval

   私は

   ik; wat mij betreft

   全部

   alles

   持っています

   hebben; bij zich hebben

   Uitgebreide uitleg

   それなら betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande voorwaarde of informatie: “als dat zo is”. Het is een bruikbare manier om een gevolg aan te kondigen, bijvoorbeeld: それなら、行きましょう。 — “Dan gaan we.” 私は bestaat uit 私 (“ik”) en de onderwerpmarkeerder は. 私 is de neutrale vorm voor “ik”; は markeert wat als onderwerp of gespreksthema wordt genomen. De combinatie betekent hier dus “wat mij betreft” of eenvoudig “ik”. De vorm 私 verandert hier niet naar persoon of getal. 全部 betekent “alles” of “het geheel”. Het kan zelfstandig staan en verwijst dan naar alle relevante dingen binnen de situatie. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling en de context, om alles dat de spreker bij zich heeft of meeneemt. Voorbeeld: 全部食べました。 — “Ik heb alles opgegeten.” 持っています is de beleefde vorm van 持つ, “vasthouden”, “hebben” of “bij zich hebben”. De vorm bestaat uit de て-vorm 持って plus います. Bij dit werkwoord drukt 持っています hier een bestaande toestand uit: de spreker heeft alles bij zich, niet alleen dat de spreker op dit moment een handeling van vasthouden uitvoert. De beleefde vorm eindigt op ます; het onderwerp “ik” wordt in het Japans niet in het werkwoord zelf gemarkeerd. Voorbeeld: 鍵を持っています。 — “Ik heb een sleutel bij me.” Samen vormen de delen: それなら (“dan/in dat geval”) + 私は (“ik, wat mij betreft”) + 全部 (“alles”) + 持っています (“heb bij me”). De volledige betekenis is: “Dan heb ik alles.”

8. もうバッグを閉めてもいいです。

   Je kunt de tas nu dichtdoen.

   もう

   nu

   バッグ

   tas

   閉めてもいいです

   mag dichtdoen

   Uitgebreide uitleg

   もう betekent hier “nu”: het moment voor de handeling is aangebroken. In andere contexten kan hetzelfde woord ook “al” of “inmiddels” betekenen. Voorbeeld: もう帰ります。 — “Ik ga nu naar huis.” バッグ betekent “tas” en is een leenwoord. Het is hier het voorwerp van de handeling. 閉めてもいいです bevat het werkwoord 閉める, “sluiten” of “dichtdoen”. Dit is een overgankelijk werkwoord: iemand doet iets, zoals een tas of deur, dicht. 閉めて is de te-vorm van 閉める; vóór もいいです vormt die de constructie V-てもいいです, “je mag V-en” of “het is goed als je V-t”. です maakt de formulering beleefd. Voorbeeld: ここに座ってもいいです。 — “Je mag hier zitten.” Samen betekent もう + バッグ + 閉めてもいいです: “Je kunt de tas nu dichtdoen.” Het onderwerp van de handeling is in het Japans niet uitgesproken; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat het om “je” gaat.