Een stoel kiezen | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. どの椅子を選びましょうか。

   Welke stoel zullen we kiezen?

   どの

   welke

   椅子

   stoel

   選びましょうか

   zullen we kiezen?

   Uitgebreide uitleg

   どの betekent hier welke en staat vóór het zelfstandig naamwoord waarover de keuze gaat. Het vraagt om één keuze uit meerdere mogelijkheden, zonder zelf het aantal of de identiteit van die mogelijkheden vast te leggen. Vergelijk bijvoorbeeld どの本ですか。 — Welk boek is het? 椅子 betekent stoel. Dit is het zelfstandige naamwoord dat door どの wordt bepaald. De combinatie どの椅子 betekent dus welke stoel; どの wordt niet verbogen om met het zelfstandig naamwoord overeen te komen. 選びましょうか komt van het werkwoord 選ぶ (kiezen). De vorm 選びましょう is de beleefde wils- of voorstelvorm: in deze zin wordt zij als vraag gebruikt door か, waardoor de betekenis zullen we kiezen? ontstaat. De vorm stelt een gezamenlijke keuze voor; zij zegt niet op zichzelf wie uiteindelijk kiest. Bijvoorbeeld: これを選びましょうか。 — Zullen we deze kiezen? Samen vormt どの椅子を選びましょうか。 de structuur welke stoel + を + zullen we kiezen?. を markeert どの椅子 als datgene waarop de handeling 選ぶ gericht is. De volledige betekenis is: Welke stoel zullen we kiezen?

2. この椅子は快適そうです。

   Deze stoel ziet er comfortabel uit.

   この

   deze

   椅子

   stoel

   快適

   comfortabel

   そうです

   uitgang die een indruk uitdrukt

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. Het is een aanwijzende vorm voor iets dat de spreker als nabij of als het relevante object aanwijst. Als zelfstandig gebruikte tegenhanger bestaat これ (“dit/deze”). Patroon: この + zelfstandig naamwoord. 椅子 betekent “stoel”. Het is hier het zelfstandig naamwoord waarnaar この verwijst. In この椅子 vormen beide samen “deze stoel”. 快適 betekent hier “comfortabel”. Dit is een zogenoemd な-bijvoeglijk naamwoord: vóór een zelfstandig naamwoord krijgt het normaal de vorm 快適な, bijvoorbeeld 快適な椅子 = “een comfortabele stoel”. In de vaste zin staat het echter vóór そうです, en daar verschijnt de vorm 快適そうです zonder な. そうです drukt hier, samen met het voorafgaande 快適, een indruk op basis van waarneming uit: “lijkt …” of “ziet er … uit”. Na een bijvoeglijk naamwoord geeft het patroon bijvoeglijk naamwoord + そうです aan dat iets die eigenschap lijkt te hebben. Dit verschilt van そうです na een mededeling, waar het vaak “ik hoor dat …” betekent. Samen vormt この椅子は het onderwerpachtige kader “wat deze stoel betreft”. 快適そうです zegt dat de stoel comfortabel lijkt. De volledige betekenis is dus: “Deze stoel ziet er comfortabel uit.”

3. もう一つの椅子は小さすぎるようです。

   De andere stoel lijkt te klein.

   もう一つの

   de andere

   椅子

   stoel

   小さすぎる

   te klein zijn

   ようです

   lijken

   Uitgebreide uitleg

   もう一つの geeft hier aan dat het om een andere stoel gaat dan de eerder genoemde stoel. 一つ is een algemene telvorm voor één ding; deze uitdrukking hoeft op zichzelf geen exact aantal stoelen te beweren. の verbindt de uitdrukking attributief met het zelfstandig naamwoord dat erop volgt: もう一つの椅子 = “de andere stoel”. 椅子 betekent “stoel”. Het is het zelfstandig naamwoord waar もう一つの bij hoort. 小さすぎる betekent hier “te klein zijn”. De vorm bestaat uit 小さい (“klein”) plus すぎる (“te veel; overmatig”): 小さすぎる = “te klein”. Bij een i-adjectief valt voor すぎる de slot-i weg en blijft de stam 小さ over. De vorm 小さすぎる is de niet-verleden vorm; bijvoorbeeld この箱は小さすぎます。 betekent “Deze doos is te klein.” ようです drukt uit dat iets op basis van de beschikbare indruk of aanwijzingen zo lijkt. Na een gewone vorm kan ようです een indruk of gevolgtrekking markeren. Hier wordt dus niet alleen gesteld dat de stoel klein is, maar dat hij te klein lijkt: 小さすぎるようです = “lijkt te klein”. Samen vormen もう一つの椅子 en 小さすぎるようです de betekenis: “De andere stoel lijkt te klein.” De hele Japanse zin presenteert “te klein zijn” als een beoordeling of indruk van die andere stoel.

4. では、こちらで大丈夫そうです。

   Dan zou deze stoel goed moeten zijn.

   では

   dan; in dat geval

   こちら

   deze hier; deze (stoel)

   大丈夫そうです

   lijkt goed te zijn

   Uitgebreide uitleg

   では staat hier aan het begin en verbindt deze uitspraak met de voorafgaande situatie: “dan” of “in dat geval”. Het kan ook een overgang naar een volgende handeling markeren, maar hier leidt het de conclusie in. こちら betekent “deze hier” en is een beleefde aanwijzende vorm voor iets dat als nabij of als de relevante keuze wordt aangewezen. In deze context wordt het als zelfstandig naamwoord gebruikt voor de bedoelde stoel; het zelfstandig naamwoord zelf wordt niet herhaald. Vergelijk: こちらです。 — “Deze hier is het.” De vorm こちら legt niet op zichzelf uit welke stoel bedoeld is; de context en de vertaling maken hier de stoelkeuze duidelijk. 大丈夫そうです combineert 大丈夫 (“in orde; geschikt; geen probleem”) met そうです, dat op basis van de indruk van de spreker uitdrukt dat iets er zo uitziet of lijkt. 大丈夫 is hier dus niet simpelweg een bevestiging van een feit, maar onderdeel van “goed lijken te zijn”. そうです heeft in deze combinatie de beleefde vorm です; het is niet hetzelfde als het afzonderlijke geruchtpatroon waarbij そうだ informatie van iemand anders kan weergeven. Voorbeeld: この方法は大丈夫そうです。 — “Deze methode lijkt geschikt te zijn.” Samen vormt de zin de betekenis: “Dan lijkt deze stoel goed te zijn.” では geeft de gevolgtrekking vanuit de eerdere situatie aan, こちら wijst de relevante stoel aan, en 大丈夫そうです beoordeelt die stoel als ogenschijnlijk geschikt. De beleefde afsluiting maakt de uitspraak geschikt voor een nette, alledaagse interactie.

5. この明るい色をどう思いますか。

   Wat vind je van de felle kleur?

   この

   deze

   明るい

   fel; helder

   色

   kleur

   どう思いますか

   wat vindt u ervan?

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt en betekent hier “deze”. In combinatie met 色 vormt het この色, “deze kleur”. Het patroon この + zelfstandig naamwoord wijst naar “deze ...” in relatie tot de spreker. 明るい betekent hier “fel” of “helder” en beschrijft 色. De vorm eindigt op -い, zoals bij Japanse i-adjectieven. Dezelfde vorm kan vóór een zelfstandig naamwoord staan: 明るい色 = “een felle/heldere kleur”. Een voorbeeld: 明るい部屋 betekent “een lichte kamer”. 色 betekent “kleur”. Het is een zelfstandig naamwoord en vormt samen met 明るい de woordgroep 明るい色, “de felle kleur”. Een voorbeeld: この色が好きです。 = “Ik vind deze kleur mooi.” どう思いますか is een beleefde vraag naar iemands mening: “wat vindt u/vind je ervan?”. どう vraagt hier naar de beoordeling, en 思います is de beleefde vorm van 思う, “denken” of “vinden”. か maakt van de voorafgaande mededeling een vraag. Het patroon Xをどう思いますか betekent “Wat vindt u/vind je van X?”. Een voorbeeld: この映画をどう思いますか。 = “Wat vind je van deze film?” Samen vormen この明るい色 (“deze felle kleur”), を als objectmarkeerder van de beoordeling, en どう思いますか (“wat vindt u ervan?”) de volledige betekenis: “Wat vind je van de felle kleur?”. De beleefde vorm maakt de vraag geschikt voor een beleefde of neutrale interactie.

6. その色なら、椅子が見つけやすいです。

   Met die kleur is de stoel gemakkelijk te vinden.

   その

   die/dat

   色

   kleur

   なら

   als het om ... gaat

   椅子

   stoel

   見つけやすい

   gemakkelijk te vinden

   です

   is (beleefd)

   Uitgebreide uitleg

   その verwijst hier naar de kleur die in de situatie bedoeld is: その色 betekent “die kleur”. その staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het contrast この betekent “deze” en verschijnt bijvoorbeeld in この椅子 (“deze stoel”); kies de vorm dus op basis van de verwijssituatie, niet alleen op basis van grammaticaal geslacht of getal. 色 betekent “kleur”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan direct door een aanwijzend woord worden bepaald: その色 (“die kleur”). In de vorige zin wordt eveneens over een kleur gesproken, wat deze lezing ondersteunt. なら maakt van その色 een voorwaardelijk uitgangspunt: “als het om die kleur gaat” of natuurlijker in deze zin “met die kleur”. Het markeert hier de voorwaarde waaronder de rest geldt. Een herbruikbaar patroon is Xなら、Yです: “als het om X gaat, is het Y”. 椅子 betekent “stoel”. Het is hier het onderwerp van 見つけやすい: de stoel is gemakkelijk te vinden. 椅子が gebruikt が om dat onderwerp te markeren; de vorm zegt op zichzelf niet wie de stoel zal vinden. 見つけやすい betekent hier “gemakkelijk te vinden”. Het bestaat uit 見つける (“vinden”) plus やすい, dat na de stam van de masu-vorm “gemakkelijk om te …” betekent. De relevante vormketen is 見つける → 見つけます → 見つけやすい. やすい is hier zelf een i-adjectief; het is geen passiefvorm. Hetzelfde patroon zie je in この本は読みやすいです: “Dit boek is gemakkelijk te lezen.” です maakt de uiting beleefd. Na een i-adjectief zoals 見つけやすい voegt です beleefdheid toe: 見つけやすいです. Het draagt hier niet zelfstandig de hoofd betekenis “vinden”; die betekenis zit in 見つけやすい. Samen vormt その色なら、椅子が見つけやすいです de structuur “als het om die kleur gaat, is de stoel gemakkelijk te vinden”. De vaste vertaling geeft dit natuurlijk weer als: “Met die kleur is de stoel gemakkelijk te vinden.” De uiting is beleefd en bruikbaar wanneer je uitlegt dat een bepaalde kleur het vinden van een stoel gemakkelijker maakt.

7. この椅子を選びましょう。

   Laten we deze stoel kiezen.

   この

   deze

   椅子

   stoel

   選びましょう

   laten we kiezen

   Uitgebreide uitleg

   この betekent hier ‘deze’ en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Het wijst op iets dat in de gesprekssituatie als nabij of als het relevante aangewezen voorwerp wordt behandeld. Het verandert niet op basis van het geslacht of het meervoud van het zelfstandig naamwoord; vergelijk この椅子 (‘deze stoel’) met この本 (‘dit boek’). 椅子 betekent ‘stoel’. Dit is het zelfstandig naamwoord in この椅子; この bepaalt welk exemplaar bedoeld wordt. Een bruikbaar patroon is この + zelfstandig naamwoord: このかばん betekent bijvoorbeeld ‘deze tas’. 選びましょう komt van het werkwoord 選ぶ, ‘kiezen’. De vorm 〜ましょう is de beleefde volitiefvorm: zij drukt hier een voorstel uit om iets samen te doen, dus ‘laten we kiezen’. Voorbeelden: 行きましょう。 — ‘Laten we gaan.’ 食べましょう。 — ‘Laten we eten.’ De vorm 選びましょう zegt op zichzelf niet hoeveel stoelen er zijn; het relevante gekozen object wordt hier door この椅子 aangewezen. Samen vormen de delen この椅子を選びましょう。: この椅子 is het object, を markeert dat object, en 選びましょう stelt voor om het te kiezen. De volledige betekenis is: ‘Laten we deze stoel kiezen.’

8. この椅子をこちらに動かします。

   Ik zet deze stoel hier neer.

   この

   deze

   椅子

   stoel

   こちらに

   hierheen

   動かします

   verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   この staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. De vorm verandert niet voor getal of grammaticaal geslacht. In この椅子 helpt het dus om de bedoelde stoel aan te wijzen. Het zelfstandig gebruikte Japanse aanwijzende woord これ (“dit”) is een andere vorm. 椅子 betekent “stoel” en is een zelfstandig naamwoord. Het woord heeft hier geen zichtbare meervoudsvorm. Voorbeeld: 椅子があります。 — “Er is een stoel.” こちらに geeft hier de bestemming of richting “hierheen” aan. こちら kan “hier” of “deze kant” betekenen; に markeert in deze zin de plaats waarheen iets wordt verplaatst. De vorm zegt op zichzelf niet welke concrete plek met “hier” wordt bedoeld. Voorbeeld: こちらに来てください。 — “Kom alstublieft hierheen.” 動かします is de beleefde niet-verleden vorm van 動かす, “verplaatsen” of “bewegen”. ます maakt de uiting beleefd; de niet-verleden vorm kan in deze mededeling naar het heden of de nabije toekomst verwijzen. 動かす is overgankelijk: iemand verplaatst iets. Dat verschilt van 動く, “bewegen” of “in beweging komen”, waarbij het bewegende onderwerp zelf wordt beschreven. Voorbeeld: 私は机を動かします。 — “Ik verplaats de tafel.” Samen vormt この椅子を het lijdend voorwerp: “deze stoel”; を markeert wat wordt verplaatst. こちらに geeft de bestemming “hierheen” aan, en 動かします drukt beleefd uit dat de spreker de stoel verplaatst. De volledige betekenis is “Ik verplaats deze stoel hierheen”, wat in de vaste Nederlandse vertaling wordt weergegeven als “Ik zet deze stoel hier neer.”